II OSK 170/18 - Wyrok

Data orzeczenia	2018-09-18	
Data wpływu	2018-01-22	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Andrzej Jurkiewicz
Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Zofia Flasińska /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6139 Inne o symbolu podstawowym 613	
Hasła tematyczne	Inne	
Sygn. powiązane	II SA/Gl 246/16	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargi	
Powołane przepisy	Dz.U. 2013 nr 0 poz 1235; art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a; Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. [...] w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 września 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 246/16 w sprawie ze skargi M. G., Z. S., M. S., W. W. i T. [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargi, 2. zasądza solidarnie od M. G., Z. S., M. S., W. W. i T. [...] w W. na rzecz M. [...] w B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Wyrokiem z 5 września 2016 r., sygn. II SA/Gl 246/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2016 r. sprawy ze skarg M. G., Z. S., M. S., W. W. i T. [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO w [...]) z [...] stycznia 2016 r., nr [...], w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia: 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z [...] października 2015 r., o numerze [...];

2. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących M. G., Z. S., M. S., W. W. kwotę po 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych oraz na rzecz skarżącego T. [...] w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

W decyzji z [...] października 2015 r. Prezydent [...] po rozpatrzeniu wniosku M. [...] o wydanie decyzji środowiskowej ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Rozbudowie ul. C. w B.".

Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik działający w imieniu skarżących stron postępowania podnosząc, że narusza ona art. 7, 77 k.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, art. 107 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia i nieprawidłowe jego sformułowanie w części dotyczącej nazwy inwestycji. Zaskarżonej decyzji zarzucono także naruszenie art. 82 ust.1 pkt 1a ustawy, poprzez brak precyzyjnego określenia rodzaju oraz miejsca realizacji planowanego przedsięwzięcia, art. 82 ust. 3 powołanej ustawy poprzez załączenie zbyt ogólnej i nieprecyzyjnej charakterystyki planowanego przedsięwzięcia.

SKO w [...] w decyzji z [...] stycznia 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli M. S., Z. S., W. W. i M. G. reprezentowani przez fachowego pełnomocnika oraz T. [...] z siedzibą w W.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji, a odnosząc się do zarzutów zawartych w skargach wniosło "o oddalenie skargi".

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku z 5 września 2016 r., sygn. II SA/Gl 246/16 wskazał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydana w niniejszej sprawie nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 85 ust. 2 pkt 1 lit b ustawy, albowiem nie zawiera uzasadnienia stanowiska w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione zarówno ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak i uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinia państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

Zdaniem Sądu I instancji, organ w uzasadnieniu decyzji środowiskowej nie wskazał w jakim zakresie uwzględnił ustalenia dokonane w raporcie oddziaływania na środowisko, a w jakim zakresie tych ustaleń nie wziął pod uwagę oraz nie wyjaśnił powodów przyjęcia takiego stanowiska. Organ nie wskazał również w jakim zakresie uwzględnił uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska, można jedynie domniemywać porównując treść postanowienia uzgadniającego z uzasadnieniem decyzji środowiskowej, że przyjął je w całości, co jednak nie zostało wskazane przez organ w uzasadnieniu decyzji. Brak jest natomiast całkowicie stanowiska organu w sprawie zastrzeżeń zawartych w opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, poza przytoczeniem faktu, że taka opinia została wydana i następnie podtrzymana przez organ opiniujący.

W ocenie Sądu I instancji nie jest wystarczające określenie, że planowane przedsięwzięcie polega na rozbudowie ulicy C. w B. na odcinku od ronda H. do granicy miasta, bowiem z tak określonego miejsca przedsięwzięcia nie wynika jakiego dokładnie obszaru dotyczy wydana decyzja. W szczególności decyzja nie wskazuje numerów konkretnych działek objętych tym przedsięwzięciem, nie precyzuje również zakresu planowanej inwestycji (ilości pasów ruchu dla każdej jezdni, szerokości pasa drogowego, ilości zjazdów oraz skrzyżowań).

Według Sądu I instancji, zasadny jest również zarzut dotyczący zbyt ogólnej i nieprecyzyjnej charakterystyki przedsięwzięcia, bowiem podobnie jak sama decyzja nie precyzuje miejsca jak i rodzaju przedsięwzięcia. Zdaniem Sądu I instancji, nie są zasadne natomiast pozostałe zarzuty skarg, w tym zarzuty dotyczące raportu oddziaływania na środowisko. Jako niezasadny Sąd I instancji ocenił zarzut dotyczący naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Jako chybiony uznał zarzut dotyczący braku orzeczenia w decyzji o kompensacji przyrodniczej, której obowiązek jak słusznie wskazał uczestnik postępowania nie wynika z treści raportu.

W skardze kasacyjnej uczestnik – M. [...] (skarżący kasacyjnie) reprezentowany przez r. pr. B. D. zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając:

- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1. "art. 147 § 1" w zw. z 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie swobodnej oceny dowodów i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności dla sprawy, w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego;

- naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

2. art. 82 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.) (dalej: ustawa) poprzez błędne ustalenie, że w treści decyzji I instancyjnej niewłaściwie opisano rodzaj i miejsce realizacji planowanego przedsięwzięcia;

art. 85 ust. 1 i 2 ustawy w zw. z art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez błędne ustalenie, że uzasadnienie decyzji I instancyjnej nie zawiera elementów obligatoryjnych wskazanych w treści art. 85 ust. 2 ustawy.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach;

2. zasądzenie na rzecz M. [...] od skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że decyzja z [...] października 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczących przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie ulicy C. w B. została wydana przez organ I instancji w sposób właściwy i spełnia wszystkie wymogi określone przez przepisy prawne. Uzasadnienie decyzji I instancyjnej zawiera wszystkie elementy obligatoryjne opisane zarówno w art. 107 § 3 k.p.a. oraz w art. 85 ust. 2 ustawy. Według skarżącego kasacyjnie, miejsce oraz rodzaj planowanego przedsięwzięcia zostały opisane w sposób właściwy. Z treści decyzji I instancyjnej ponad wszelką wątpliwość wynika, gdzie (tzn. na jakim obszarze) realizowana będzie przedmiotowa inwestycja. Ponadto, jej rodzaj także nie może budzić wątpliwości, gdyż w załączniku do decyzji I instancji oznaczonym jako: "charakterystyka planowanego przedsięwzięcia" precyzyjnie opisano na czym będzie polegać rozbudowa ul. C. w B.

Skarżący kasacyjnie uważa, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji w sposób niewłaściwy dokonuje wykładni art. 85 ust. 2 ustawy, wymagając od organu I instancji bardziej szczegółowego odniesienia się do materiału dowodowego, niż wymaga ustawodawca. W decyzji I instancyjnej organ także szczegółowo ustosunkował się do stanowiska mieszkańców zgłoszonego w toku postępowania. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, wyżej opisany zarzut jest bezpodstawny, bowiem przepisy ustawy wskazują w sposób ogólny, że decyzja środowiskowa powinna określać "miejsce realizacji przedsięwzięcia". Ustawodawca nie wprowadza żadnego konkretnego wymogu, w jaki sposób należy przedstawić w treści decyzji "miejsce realizacji przedsięwzięcia". W szczególności ustawodawca nie zobowiązuje wprost organu do wskazania w treści swojej decyzji numerów działek, na których realizowane będzie przedsięwzięcie. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, żądanie od organu wskazania numerów działek ponad obowiązek ustawowy jest pozbawiony uzasadnienia faktycznego, ponieważ decyzja środowiskowa nie jest "decyzją realizacyjną", lecz wydawana jest w celu ustalenia, czy możliwe jest zrealizowanie określonego przedsięwzięcia z zachowaniem wymogów ochrony środowiska. Skarżący kasacyjnie podnosi, że w ramach niniejszego postępowania realizowana będzie inwestycja liniowa polegająca na przebudowie ponad 4 kilometrów drogi, w związku z czym konieczne było by wpisanie w jej treści setek, jeżeli nie tysięcy działek ewidencyjnych.

W piśmie z 20 grudnia 2016 r. skarżący: M. S., Z. S., W. W., M. G. reprezentowani przez r. pr. S. K. przedstawili odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie wniesiono, aby niniejsza sprawa została rozpatrzona na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skargach kasacyjnych jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Ponadto w przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć te pierwsze, ponieważ determinują one ocenę prawidłowego zastosowania lub właściwej wykładni przepisów prawa materialnego powołanych w tej sprawie. W skardze kasacyjnej nie powołano podstaw kasacyjnych unormowanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczają zakres kontroli sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej, poza przypadkami nieważności, oznacza bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny władny jest do badania tylko tych zarzutów, które zostały wyraźnie określone w skardze kasacyjnej. Powyższe obliguje stronę wnoszącą skargę kasacyjną, do prawidłowego konstruowania zarówno samych zarzutów kasacyjnych, jak i ich uzasadnienia, które ma za zadanie wykazanie trafności postawionych zarzutów.

Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, powinna wskazywać naruszony konkretny przepis prawa materialnego ze wskazaniem, na czym, zdaniem skarżącego, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2012, s. 469). W szczególności formalizm ów wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia.

Dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej uregulowanej w art. (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy konieczne jest co do zasady wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego nie zostały powiązane z przepisami p.p.s.a. W tym miejscu przypomnieć należy, że Sąd I instancji nie stosował bezpośrednio przepisów prawa materialnego.

Jednak tak sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej nie zwalnia Naczelnego Sądu Administracyjnego od odniesienia się do podniesionej w skardze kasacyjnej argumentacji (patrz: uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09).

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 147 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. Przypomnieć należy Sąd I instancji wydał wyrok na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W wypadku ustalenia, że zaskarżony akt został wydany z istotnym naruszeniem prawa, uwzględnienie skargi na podstawie art. 147 p.p.s.a. będzie polegać na stwierdzeniu nieważności tego aktu. Przepis art. 147 § 1 p.p.s.a. regulując stosowanie sankcji nieważności uchwał lub aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. Ponadto Sąd I instancji nie mógł łącznie naruszyć przepisów art. 147 § 1 i art. 151 p.p.s.a., gdyż są to przeciwstawne normy prawne. Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji zarzucać błędnego rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., zawiera bowiem przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej szczegółowe wyjaśnienie. Wskazany przepis nie daje natomiast możliwości polemiki z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący kasacyjnie kwestionuje ustalenie przez Sąd I instancji istnienia naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji publicznej rozpatrujące niniejszą sprawę oraz stwierdzenie, że naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a więc gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów prawa, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne.

Również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego nie zostały powiązane z przepisami p.p.s.a. W tym miejscu przypomnieć należy, że Sąd I instancji nie stosował bezpośrednio przepisów prawa materialnego.

Przechodząc do podniesionej w skardze kasacyjnej argumentacji wskazać należy, że zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm., dalej: u.u.i.ś.).

Zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie, że z treści decyzji organu I instancji wynika, gdzie (tzn. na jakim obszarze) realizowana będzie przedmiotowa inwestycja. Ponadto wbrew stanowisku Sądu I instancji jej rodzaj nie może budzić wątpliwości, gdyż w załączniku do decyzji organu I instancji oznaczonym jako: "charakterystyka planowanego przedsięwzięcia" precyzyjnie opisano na czym będzie polegać rozbudowa ul. C. w B. i w jakim miejscu będzie realizowane to przedsięwzięcie. Z dokumentu o nazwie "Charakterystyka planowanego" przedsięwzięcia wynika wprost, że planowane przedsięwzięcie polega na rozbudowie istniejącej ul. C. w B. na odcinku o długości 4305 m. W dokumencie tym opisano szczegółowo zakres i rodzaj przedsięwzięcia obejmujący m. in.: przebudowę/rozbudowę ul. C. na odcinku od al. [...] do skrzyżowania ulic [...] o długości ok. 800 mb., rozbudowę ul. C. na odcinku od skrzyżowania ulic [...] do granicy miasta o długości ok. 3500 mb., budowę dróg serwisowych równoległych do ul. C., budowę drogi dla celów obsługi Zakładów [...], rozbudowę ul. T. od skrzyżowania z ul. [...] do skrzyżowania ul. C. z ul. W. wraz z podłączeniem do projektowanych ulic serwisowych i istniejącej ul. Z. [...], rozbudowę ul. M. z nowym włączeniem do projektowanej ul. R. na długości ok. 400 mb.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie było konieczne na etapie wydawania decyzji środowiskowej opisywanie szczegółowo przedsięwzięcia ze wskazaniem numerów działek ewidencyjnych. Miejsce realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie ulicy na określonym jej odcinku opisanym szczegółowo w charakterystyce planowanego przedsięwzięcia nie budzi wątpliwości oraz zawiera jednoznaczną informację na temat położenia tego przedsięwzięcia. Wymóg określenia w decyzji środowiskowej miejsca realizacji przedsięwzięcia należy rozumieć zgodnie z definicją przedsięwzięcia (art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś.) jako miejsce realizacji zamierzenia budowlanego lub innej ingerencji w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu.

Ocena oddziaływania przedsięwzięcia z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska nie może zamykać wyłącznie w granicach działek ewidencyjnych. Zgodnie z art. 3 pkt 39 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm., dalej: p.o.ś.) przez środowisko rozumie się ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami. Dane dotyczące miejsca realizacji przedsięwzięcia powinny pozwolić ocenić jego oddziaływanie na środowisko. Sposób określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia powinien uwzględniać rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia. Opis miejsca realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. w celu ustalenia jego środowiskowych uwarunkowań w decyzji należy rozumieć jako lokalizację przedsięwzięcia – czyli umiejscowienie przedsięwzięcia w przestrzeni. Słowo miejsce oznacza wolną przestrzeń, którą można zająć, zapełnić czymś (zob. M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, tom drugi, Warszawa 1979, s. 157). Określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia w decyzji środowiskowej powinno w sposób jasny i nie przeciążony szczegółami przedstawiać położenie przedsięwzięcia w przestrzeni oraz opisywać jego przestrzenny charakter i lokalizację. Opis miejsca realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi, lub ulicy powinien uwzględniać dodatkowo czynniki opisujące położenie przedsięwzięcia w układzie przestrzennym. Czynniki takie uwzględnia charakterystyka przedsięwzięcia stanowiąca załącznik do decyzji środowiskowej Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2015 r.

Zasadniczym celem określenia miejsca realizacji przedsięwzięcia w decyzji środowiskowej jest ocena możliwości jego realizacji z punktu widzenia wymagań prawa ochrony środowiska. Pojęcie "teren inwestycji" nie jest pojęciem tożsamym z pojęciem "miejsce realizacji przedsięwzięcia", o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. Dokonując wykładni tego przepisu nie można stwierdzić, że organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma obowiązek w treści swojego orzeczenia wskazać konkretne numery działek ewidencyjnych, na których realizowane będzie w przyszłości przedsięwzięcie. Wydanie decyzji środowiskowej poprzedza uzyskanie decyzji realizacyjnej. Po wydaniu decyzji środowiskowej numery działek ewidencyjnych mogą się zmienić w wyniku przeprowadzenia nowego podziału geodezyjnego. Podział geodezyjny nieruchomości może prowadzić w konsekwencji do jej podziału prawnego (zbycia poszczególnych geodezyjnie wydzielonych części nieruchomości). Wystąpienie takiej sytuacji oznaczałoby, że dotychczasowe określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia straciłoby aktualność.

W zależności od rodzaju przedsięwzięcia dopuszczalne są zatem inne sposoby określenia miejsca realizacji przedsięwzięcia np. poprzez podanie miejscowości i nazwy ulicy. Określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia powinno być na tyle szczegółowe, aby pozwalało na przeprowadzenie prawidłowej analizy przedsięwzięcia z punktu widzenia wymagań wynikających z treści art. 62 u.u.i.ś. Kwestie analizowane w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie mogą jednak zamykać się w granicach działek ewidencyjnych. Określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia w decyzji środowiskowej w sposób mało elastyczny nadmiernie zamknięty granicami działek ewidencyjnych bez uwzględnienia odpowiednich rezerw terenowych nie jest zgodne z celami ustawowymi instytucji prawnej ocen oddziaływania na środowisko oraz założeniami zasady kompleksowej ochrony środowiska wyrażonej w art. 5 p.o.ś., według której ochrona jednego lub kilku elementów przyrodniczych powinna być realizowana z uwzględnieniem ochrony pozostałych elementów. Określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia powinno pozwolić na ustalenie optymalnych uwarunkowań środowiskowych spośród przedstawionych wariantów realizacji przedsięwzięcia o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. Opis miejsca realizacji przedsięwzięcia powinien być przede wszystkim racjonalny z punktu widzenia możliwego zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zapewnienia przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Z treści art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. nie wynika, aby ustawodawca określił sztywne ramy prawne opisu miejsca realizacji przedsięwzięcia, nie wskazał również obowiązkowych elementów takiego opisu.

Szczegółowość opisu miejsca realizacji przedsięwzięcia musi być także dostosowana do rodzaju i specyfiki przedsięwzięcia. Ustawodawca nie stworzył zatem sztywnego modelu prawnego określenia miejsca realizacji przedsięwzięcia w decyzji środowiskowej. Przepis art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. nie wymaga, aby określając miejsce realizacji przedsięwzięcia w decyzji środowiskowej organ miał obowiązek wskazać numery wszystkich działek ewidencyjnych, na których planowane jest zrealizowanie przedsięwzięcia.

Należy pamiętać, że podstawowym celem tego przepisu jest to aby w decyzji środowiskowej jednoznacznie określić położenie przedsięwzięcia. Zmiana numerów ewidencyjnych działek po wydaniu decyzji środowiskowej spowoduje, że nie będzie można jednoznacznie określić miejsca przedsięwzięcia. Ma to szczególne znaczenie przy planowaniu realizacji przedsięwzięcia położonego na dużej liczbie działek ewidencyjnych.

Zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b u.u.i.ś. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji wyrażonym na str. 6 uzasadnienia wyroku, że decyzja środowiskowa nie zawiera uzasadnienia stanowiska w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione zarówno ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak i uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinia państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Na str. 16 uzasadnienia decyzji środowiskowej organ wyjaśnił, że ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie ochrony przed hałasem, zanieczyszczenia powietrza, gospodarki wodno-ściekowej, gospodarki odpadami, zanieczyszczenia gleby i wód gruntowych oraz ochrony przyrody stanowiły podstawę sformułowania warunków zawartych w sentencji decyzji. Organ I instancji wyjaśnił również, że w warunkach ochrony środowiska wyszczególniono wymogi określone w opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz w postanowieniu uzgadniającym Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie, że organ I instancji jako podstawę dla wydania decyzji środowiskowej przyjął ustalenia zawarte w postanowieniu uzgodnieniowym RDOŚ w [...] oraz opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].

Z uwagi na zasadność zarzutów naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 203 pkt 2 p.p.s.a.