Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 5 marca 2025 r. nr 3/2025 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie na rzecz skarżącego L. T. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Komendant Powiatowy Policji w S. decyzją nr 29/2021 z dnia 21 stycznia 2021 r., na podstawie art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, w wyniku rozpoznania wniosku podinspektora w stanie spoczynku L. T. (dalej: "skarżący", "strona"), odmówił ww. wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dniu 16 stycznia 2017 r. skarżący został zwolniony ze służby w Policji, zaś dnia 27 listopada 2018 r. złożył wniosek o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Zdaniem organu, od dnia 1 października 2020 r. w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. zastosowanie znajdą wyłącznie dotychczasowe przepisy dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z obowiązującym przelicznikiem 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Skoro zatem skarżący został zwolniony z dniem 16 stycznia 2017 r., to nie przysługuje mu wyrównanie ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy i dodatkowy w wysokości 1/21.

Strona nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji.

Pismem z dnia 28 grudnia 2024 r. skarżący powołując się na art. 154 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w S. z wnioskiem o zmianę wydanej w dniu 21 stycznia 2021 r. decyzji w przedmiocie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy.

Komendant Powiatowy Policji w S. decyzją z dnia 22 stycznia 2025 r. nr 23/2025, na podstawie art. 154 § 2 oraz art. 104 § 1, art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2024 r. poz. 145 - dalej "ustawa o Policji") a także art. 9 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 1610, dalej: "ustawa o szczególnych rozwiązaniach"), odmówił zmiany decyzji Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia 21 stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji po przytoczeniu treści art. 154 § 1 i 2 k.p.a. wskazał, że strona została zwolniona ze służby z dniem 16 stycznia 2017 r. i został jej wypłacony ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy łącznie za 166 dni na podstawie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia ze służby, czyli w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami. Organ I instancji w decyzji z dnia 21 stycznia 2021 r. stwierdził, że nie jest uprawniony do dokonania wypłaty uzupełniającej.

Zdaniem organu I instancji, decyzja o odmowie przyznania stronie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy jest decyzją ostateczną. Wobec powyższego w sprawie organ poddał analizie kwestię, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia ważny interes społeczny lub słuszny interes strony.

W ocenie organu I instancji, ustawodawca nakazując ustalenie proporcji dni w zakresie przeliczania należnego ekwiwalentu przed dniem 6 listopada 2018 r. i po tym dniu nakazał stosowanie przelicznika 1/30 dni od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i stosowanie przelicznika 1/21 po tym dniu. Organ I instancji wskazał, że w przeciwnym razie zupełnie nieracjonalnym byłoby zalecenie ustalania jakichkolwiek proporcji, skoro przelicznik zarówno przed jak i po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego byłby 1/21.

W tej sytuacji orzekanie przez organ wbrew wykładni gramatycznej, wynikającej z treści normy prawnej byłoby sprzeczne z interesem społecznym. W zestawieniu z interesem strony interes społeczny przeważa. Według organu I instancji, strona miała możliwość weryfikacji decyzji przez sąd, a skoro nie podjęła takiego działania to trudno przyznać prymat jej woli zmiany decyzji jako przeważającego czynnika nad interesem społecznym orzekania w granicach przepisów prawa.

Ponadto organ uznał, że decyzja o odmowie przyznania stronie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy jest decyzją o charakterze związanym i nie może być przedmiotem żądania z art. 154 k.p.a., który to przepis dotyczy wyłącznie decyzji ostatecznych, w których żadna ze stron nie nabyła prawa, a które mają charakter uznaniowy.

Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji i wniósł o jej uchylenie oraz orzeczenie co do istoty sprawy oraz nakazanie organowi I instancji podjęcie czynności materialno – technicznej w postaci wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, ewentualnie uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.

Komendant Wojewódzki Policji w S. wydał w dniu 5 marca 2025 r. decyzję nr 3/2025, w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania i wyjaśnił, że tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy strona na podstawie decyzji, której domaga się uchylenia lub zmiany nie nabyła żadnych praw lub obowiązków. Ustalenie czy decyzja nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania wymaga zbadania treści rozstrzygnięcia oraz stwierdzenia, że nie można z niej wywodzić praw i obowiązków dla żadnej ze stron. Postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. prowadzone jest w sytuacji, gdy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zaś do organu administracji orzekającego należy ocena, czy w rozpatrywanej sprawie interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji, która spełnia kryteria decyzji ostatecznej. W konsekwencji oznacza to, że postępowanie dowodowe winno być prowadzone pod kątem ustalenia, czy za zmianą bądź uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, gdyż prowadzone jest ono w sprawie nowej w stosunku do ostatecznie rozstrzygniętej, prowadzonej w trybie zwykłym, w celu ustalenia w trybie nadzwyczajnym przesłanek do jej obalenia lub zmiany. Ponadto, w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane.

Zdaniem organu odwoławczego, decyzja o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo.

Skarżącemu nie przysługuje prawo do wypłaty ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas wysokości, bowiem nie mają do niego zastosowania przepisy prawa przewidujące inny niż wcześniej zastosowany współczynnik ułamkowy służący do ustalania wymiaru tego ekwiwalentu. Według organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo zastosował obowiązujące na dzień wydania decyzji przepisy odnoszące się do sprawy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, ponieważ był zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia według stanu prawnego istniejącego na dzień wydania decyzji, a obowiązujące wówczas przepisy nie pozwalały w okolicznościach faktycznych sprawy na podjęcie innego niż zawartego w niej rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zmiana zasad obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop jest wykonaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 roku (sygn. akt K 7/15). Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny uznał, że ekwiwalent będący substytutem niewykorzystanego urlopu powinien odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Określony w art. 115a ustawy o Policji sposób obliczania ekwiwalentu pieniężnego powodował, że policjanci za każdy dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego otrzymywali około 73% dziennego uposażenia, czego, w ocenie Trybunału, nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną. Trybunał Konstytucyjny nie odroczył utraty mocy obowiązującej ww. przepisu, a zatem (w zakresie, w jakim określa on ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia), utracił on moc obowiązującą z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. 6 listopada 2018 roku. Do kwestii stosowania w praktyce ww. przepisu odnosi się art. 9 ustawy z 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, który stanowi, że przepis art. 115a zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., tj. wg mnożnika 1/30. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r. Mając za podstawę obowiązujący od 1 października 2020 r. stan prawny, według organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo wskazał, że odmawia wypłaty wyrównania do 1/21 części uposażenia za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy przysługujący do 5 listopada 2018 r.

Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, złożył skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zarzucił organowi naruszenie:

- art. 154 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę uchylenia decyzji Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia 21 stycznia 2021 r. nr 29/2021, w sytuacji gdy w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki tego przepisu, tj. po pierwsze - sprawa dotyczy decyzji ostatecznej, po drugie - sprawa dotyczy decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, po trzecie - za uchyleniem decyzji przemawiają względy interesu społecznego oraz słuszny interes strony,

- art. 9 ust. 1 ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zw. z art. 114 ustawy o Policji w zw. z art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucja RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż w stosunku do skarżącego przy wyliczaniu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop winien znaleźć zastosowanie współczynnik 1/30, w sytuacji gdy, prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów każę przyjmować, iż w przypadku skarżącego należy posłużyć się aktualnie obowiązującym współczynnikiem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wynoszącym 1/21, albowiem przyjęta przez ustawodawcę wartość średnia, jako odwołująca się do zasad, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, została uznana za ekwiwalentną względem 1 dnia urlopu wypoczynkowego i w pełni realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP).

W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały uszczegółowione.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w S. wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ stwierdził, że roszczenie skarżącego z tytułu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy uległo przedawnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy prawidłowo odmówiły skarżącemu zmiany decyzji w trybie art. 154 k.p.a. w sprawie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy.

Stosownie do art. 154 § 1 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej w jednym tylko aspekcie, czy za jej zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Do organu administracji orzekającego w sprawie należy ocena, czy w rozpatrywanym przypadku interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej.

Zgodnie z wyrażonym w orzecznictwie stanowiskiem uwzględnienie interesu strony, o którym mowa w art. 154 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, nie pozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ przyjmuje ten sposób rozstrzygnięcia, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony na korzystniejszą. Treść "słusznego" a zatem kwalifikowanego interesu strony powinna być ustalana w danej sprawie i musi ulec konkretyzacji wynikającej z jej stanu faktycznego i prawnego. Z kolei w interesie społecznym pozostaje, aby stan faktyczny sprawy odpowiadał stanowi prawnemu, co jest elementem stabilności porządku prawnego. Nie jest przy tym wykluczona sytuacja, w której za weryfikacją decyzji ostatecznej przemawiać będzie zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony.

Odnosząc się do treści uzasadnień rozstrzygnięć organów obu instancji wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych został wyrażony pogląd zgodnie z którym zastosowanie art. 154 k.p.a. jest możliwe niezależnie od tego, czy dotyczy ono decyzji związanej czy uznaniowej. Podkreślenia zatem wymaga, że z samego charakteru decyzji administracyjnej nie można więc czynić przeszkody do uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 154 k.p.a. Z treści przepisu art. 154 k.p.a. nie wynika bowiem ograniczenie zastosowania tego przepisu tylko do decyzji uznaniowych (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt I OSK 877/23 oraz z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1457/17). Przy czym jedną z przyczyn zastosowania art. 154 k.p.a. może być zmiana wykładni prawa dokonana po wydaniu decyzji ostatecznej, a odnosząca się do podstawy prawnej wydania weryfikowanej decyzji ostatecznej, ponieważ celem zastosowania tego przepisu nie jest eliminowanie, decyzji administracyjnej, ze względu na jej istotną wadliwość, ale ze względu na wystąpienie innych przesłanek, także tych pozaprawnych (wyrok NSA z 18 września 2019 r. sygn. I OSK 2893/17).

Przechodząc od powyższych rozważań na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że o ile organ I instancji w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia analizował sprawę pod kątem wystąpienia w przypadku skarżącego przesłanek określonych w art. 154 § 1 k.p.a., czyli interesu społecznego oraz słusznego interesu strony w kontekście zmiany rozstrzygnięcia, o tyle organ odwoławczy ograniczył się do stwierdzenia, że decyzja, której dotyczy wniosek skarżącego inicjujący niniejsze postępowanie jest tzw. decyzją związaną, co w jego ocenie stanowiło o braku podstaw do jej zmiany w trybie art. 154 k.p.a. Jak zostało to wyjaśnione wyżej stanowisko organu odwoławczego nie jest właściwe, bowiem skupia się na błędnym założeniu, że w trybie art. 154 § 1 k.p.a. może zostać zmieniona lub uchylona wyłącznie decyzja uznaniowa.

Mając na uwadze treść zaskarżonej decyzji podkreślenia przy tym wymaga, że badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Inaczej rzecz ujmując organ prowadząc postępowanie na podstawie art. 154 k.p.a. nie ma obowiązku ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz zobowiązany jest do zbadania, czy zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem lub zmianą tej decyzji.

Wobec powyższego powinnością organu odwoławczego będzie przeanalizowanie przesłanek interesu społecznego oraz słusznego interesu strony, warunkujących uchylenie lub zmianę decyzji z dnia 21 stycznia 2021 r. odmawiającej wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy w trybie art. 154 k.p.a. przy uwzględnieniu oceny Sądu wyrażonej w niniejszej sprawie.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, przedwczesne byłoby odniesienie się do kwestii, czy w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 154 § 1 k.p.a. Sąd dokonuje jedynie kontroli kwestionowanego aktu i nie może zastępować organu administracji publicznej w jego obowiązkach. Również z aktualnym stanie sprawy Sąd nie mógł ustosunkować się merytorycznie do zarzutu naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zw. z art. 114 ustawy o Policji w zw. z art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucja RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP.

Nadto organ odwoławczy powinien dodatkowo rozważyć kwestię przedawnienia, na którą zwrócił uwagę w odpowiedzi na skargę. Instytucja przedawnienia została uregulowana w art. 107 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, jednak organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Zadaniem organu jest zatem dokonanie oceny sprawy w kontekście zaistnienia "wyjątkowych okoliczności", o których mowa w art. 107 ust. 2 ustawy o Policji.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając opłatę skarbową od pełnomocnictwa uiszczoną w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika ustalone w kwocie 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).

Przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są w Internecie na stronie www.nsa.orzeczenia.gov.pl.