Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.G., J.K., Z.B. na uchwałę Rady Miasta Gliwice z dnia 8 października 2015 r. nr X/217/2015 w przedmiocie wprowadzenia oraz określenia wysokości stawek opłaty targowej postanawia: odrzucić skargę Z.B. i J.K.

Pismem datowanym na 23 października 2019 r. (wpływ do biura podawczego organu: 29 października 2019 r.) J.G., Z.B. oraz J.K. (dalej także: skarżący), reprezentowani przez pełnomocnika – adwokata, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Rady Miasta Gliwice (dalej także: organ) z dnia 8 października 2015 r. nr X/217/2015 w sprawie wprowadzenia na terenie Miasta Gliwice opłaty targowej oraz określenia wysokości stawek dziennych opłaty targowej.

W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi w szczególności podniesiono, że J.G. wniósł w dniu 5 sierpnia 2019 r. do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dokonanego zaskarżoną następnie uchwałą. W odpowiedzi, w dniu 27 września 2019 r. doręczone zostało stanowisko organu wraz z uchwałą zmieniającą z dnia 11 września 2019 r., które zdaniem skarżących nie skutkują jednak usunięciem naruszenia prawa.

Odpowiadając na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż skarżący, będący sprzedawcami na targowisku położonym w Gliwicach (prowadzący tam działalność handlową) nie mają interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały, a co najwyżej – interes faktyczny.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 grudnia 2019 r. wezwano pełnomocnika skarżących do wyjaśnienia, czy skarżący prowadzą wspólnie działalność gospodarczą, czy też osobno, w terminie 7 dni, pod rygorem przyjęcia, iż każdy ze skarżących prowadzi osobno działalność gospodarczą.

W odpowiedzi w piśmie z dnia 23 grudnia 2019 r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że każdy z nich prowadzi działalność gospodarczą osobno.

Następnie na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 lutego 2020 r. wezwano pełnomocnika skarżących do wykazania, że przed wniesieniem skargi skarżąca Z.B. i skarżący J.K. wystąpili do organu, który wydał zaskarżoną uchwałę, z wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, a to w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi wniesionej w ich imieniu. Wezwanie powyższe doręczone zostało w dniu 18 lutego 2020 r.

W piśmie procesowym z dnia 18 lutego 2020 r. (wpływ do Sądu: 25 lutego 2020r.) zatytułowanym "Replika na odpowiedź na skargę" pełnomocnik skarżących odniósł się do kwestii merytorycznych, związanych z zaskarżoną uchwałą oraz oświadczył, że wniesienie skargi zostało poprzedzone wezwaniem organu do "zaniechania naruszania prawa" przez J.G.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

Skarga w niniejszej sprawie została złożona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 713, dalej: u.s.g.).

Zauważyć w tym miejscu należy, że z dniem 1 czerwca 2017 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego dotyczącego wnoszenia skarg na uchwały jednostek samorządu terytorialnego.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 101 ust. 1 u.s.g., nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935, dalej także: ustawa zmieniająca), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z powyższego wynika, że skarga taka nie musi już być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, co było niezbędnym wymogiem na gruncie wcześniejszego brzmienia art. 101 ust. 1 u.s.g. Jednakże zgodnie z treścią przepisu przejściowego ustawy zmieniającej - art. 17 ust. 1 - do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu dotychczasowym. Z art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej wynika zaś, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (tj. przepisy P.p.s.a.), w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (tj. przepisy u.s.g.), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej.

Analiza powołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że w sprawach dotyczących aktów organów gminy nowa regulacja znajdzie zastosowanie dopiero w stosunku do takich aktów, które podjęte zostały po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że zaskarżona uchwała została podjęta przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, zatem w sprawie zastosowanie znajdzie art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu sprzed dnia 1 czerwca 2017 r. Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r. (ówczesny tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 446) stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Oznacza to, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego strona powinna była wezwać organ do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.

Tymczasem, jak wynika z akt niniejszej sprawy, stosowne wezwanie organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zatytułowane jako "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa") zostało wniesione przez pełnomocnika w piśmie z dnia 2 sierpnia 2019 r. (które wpłynęło do organu w dniu 5 sierpnia 2019 r.) jedynie w imieniu J.G. Świadczy o tym treść powyższego pisma (oznaczenie tej osoby w nagłówku pisma oraz sformułowanie "Działając w imieniu J.G."), jak również zakres dołączonego do wezwania pełnomocnictwa procesowego z dnia 2 sierpnia 2019 r., udzielonego przez J.G. "w sprawie wezwania Rady Miasta Gliwice do usunięcia naruszenia prawa". Na powyższe wezwanie odpowiedzi udzielił zresztą organ w piśmie z dnia 28 sierpnia 2019 r. i w kolejnym piśmie z dnia 16 września 2019 r., przy którym przesłano pełnomocnikowi J.G. uchwałę zmieniającą z dnia 5 września 2019 r.

Zauważyć również należy, że w aktach sprawy brak jest wezwań do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, złożonych przez pozostałych skarżących. Ponadto, sam pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia 18 lutego 2020 r. stwierdził, iż wniesienie skargi zostało poprzedzone wezwaniem organu do "zaniechania naruszania prawa" przez J.G.

Reasumując, skoro w rozpatrywanej sprawie zaskarżona uchwała została podjęta w dniu 8 października 2015 r., zastosowanie znajdują przepisy art. 53 P.p.s.a. i art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. W związku z tym, warunkiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy było wyczerpanie środków zaskarżenia - poprzedzenie skargi wezwaniem organu gminy, który wydał kwestionowaną uchwałę, do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.

Wezwanie takie złożone zostało jedynie przez skarżącego J.G. Pozostali skarżący – Z.B. i J.K. – przed wniesieniem skargi nie wyczerpali środków zaskarżenia, gdyż nie wezwali organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.

W związku z tym uznać należało, że w odniesieniu do skarżących J.K. i Z.B. nie został dochowany tryb wniesienia skargi.

Ponieważ zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne, na podstawie tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.