Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w [...] S.A. z/s w [....] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w [...] S.A. z/s w [...] kwotę 1.607 (tysiąc sześćset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

II SA/Rz 314/17

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez "A" (dalej: strona/przedsiębiorca/skarżąca), od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2016r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 20.450 zł, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 19.650 zł.

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że podczas kontroli przedsiębiorstwa w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących transportu drogowego stwierdzono naruszenia tych przepisów, polegające na:

- naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy;

- braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: imienia lub nazwiska kierowcy, miejsca lub daty końcowej używania wykresówki;

- naruszeniu obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego;

- skróceniu dziennego czasu odpoczynku: o czas powyżej 15 minut do jednej godziny;

- przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut;

- nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu;

- skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku - o czas do jednej godziny;

- udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy;

- okazaniu podczas kontroli wykresówki brudnej lub uszkodzonej w stopniu uniemożliwiającym odczytanie danych;

- okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy.

Przedsiębiorca posiadał licencje na wykonywanie krajowego

i międzynarodowego transportu drogowego rzeczy i w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał 286 kierowców.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, opisanymi w protokole kontroli, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 20.450 zł.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. uchylił decyzję organu I instancji i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 19.650 zł.

Organ odwoławczy powołał się na brzmienie art. 4, art.7, art.9 i art.10 ust.5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85

i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006r. – dalej: "rozporządzenie nr 561/2006", art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE. L nr 168, str. 16) – dalej: "rozporządzenie nr 581/2010", art. 33 ust.2, art.34 rozporządzenia Rady (UE) nr 165/2014 z dnia

4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym

i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE. L Nr 60, str.1 – dalej: "rozporządzenie nr 165/2014", art.4 pkt 22, art.14, art.18, art.92 a ust.1, ust.3 i ust.6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t. jedn. Dz. U. z 2016r., poz.1907 ze zm.) – dalej: "u.t.d.".

Organ II instancji wyjaśnił, że stosownie do art. 7 rozporządzenia nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Natomiast lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy karą pieniężną w wysokości 150 złotych o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następne rozpoczęte 30 minut.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci wykresówek, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że:

- kierowca E. B. we wskazanym okresie czasu w dniu 25.08.2015r. prowadził pojazd łącznie przez 6 godz. 50 min, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 godz. 20 min., a w dniu 20.09.2015r. prowadził pojazd łącznie przez 7 godz. 8 min., przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 godz. 38 min., co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości odpowiednio 950 zł i 1.150 zł;

- kierowca T. B. we wskazanym okresie jazdy w dniu 18.09.2015r. prowadził pojazd łącznie przez 5 godz. 28 min., przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 58 min., co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł;

- kierowca S. D. we wskazanym okresie jazdy w dniu 4.09.2015r. prowadził pojazd łącznie przez 7 godz. 41 min., przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy 3 godz. 11 min., co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1.350 zł.

Organ II instancji wskazał, że przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W ocenie tego organu, kara pieniężna za ww. naruszenia w łącznej wysokości 3.800 zł została nałożona zasadnie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.- dalej: u.c.p.k.) w każdej dobie kierowcy przysługuje prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Dobowy odpoczynek, z wyłączeniem odpoczynku kierowców o których mowa w rozdziale 4a, może być wykorzystany w pojeździe jeżeli pojazd znajduje się na postoju i jest wyposażony w miejsce do spania. Lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku karą pieniężną w wysokości 100 złotych o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę.

Na podstawie harmonogramów czasu pracy kierowcy, organ odwoławczy stwierdził, że:

- kierowca P. B. we wskazanym okresie czasu skrócił dzienny czas odpoczynku o 45 min., co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 zł.

- kierowca S. B. we wskazanych okresach czasu skrócił dzienny czas odpoczynku o 51 min. i 30 min., co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości po 100 zł za każde z ww. naruszeń;

- kierowca R. D. we wskazanym okresie czasu skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godz. 18 min., co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 500 zł;

- kierowca R. D. we wskazanym okresie czasu skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godz. 7 min., co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł;

- kierowca P. D. we wskazanych okresach czasu skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godz. 13 min., 1 godz. 13 min., 1 godz. 15 min., 1 godz. 13 min.,

1 godz. 15 min. i 1 godz. 15 min., co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej

w wysokości po 300 zł za każde z ww. naruszeń;

- kierowca W. C. we wskazanych okresach czasu skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godz. 5 min. (2x), 35 min., 30 min. (3x), 25 min. (9x), 20 min., co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości po 100 zł za każde z ww. naruszeń.

W ocenie organu II instancji, kara pieniężna za ww. naruszenia w łącznej wysokości 4.800 zł została nałożona zasadnie.

Organ II instancji wskazał również, że na obowiązki wynikające z art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 561/2006 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych i uznał, że w postępowaniu stwierdzono naruszanie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy, co zgodnie z lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdego kierowcę. Powyższej naruszenia stwierdzono w stosunku do kierowców: K. Z., J. B., W. Ż., E. B. i S. D. W ocenie organu odwoławczego, kara pieniężna za powyższe naruszenia w łącznej wysokości 2.500 zł została nałożona prawidłowo.

Powołując się na treść przepisów art. 4 lit. h) i i) oraz art. 8 ust. 1 i 6-9 rozporządzenia nr 561/2006 oraz lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d., sankcjonującego nałożenie kary pieniężnej za skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 50 złotych, za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 100 zł, organ II instancji za prawidłowe uznał nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 2600 zł za skrócenie przez kierowcę S.D . we wskazanych okresach, dziennego czasu odpoczynku o 13 godzin i 18 minut oraz o 12 godzin i 17 minut.

Kolejnym stwierdzonymi w postępowaniu nieprawidłowościami było naruszenie art. 34 ust. 6 rozporządzenia Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014r. (Dz.Urz.UE.L Nr 60, str. 1 – dalej: rozporządzenie nr 165/2014), skutkujące - zgodnie z lp. 6.3.6 załącznika do ustawy o transporcie drogowym nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 1.350 zł, za nieprawidłowe wpisy na wykresówkach kierowców: W. Ż. i K. C., polegające na wpisaniu zamiast imienia, pierwszej litery imienia, za co nałożono kary pieniężne w wysokości 50 zł za każde stwierdzone naruszenie; K. Z. i T. Z. - polegające na braku przepisowego wpisu: miejsca i daty końcowej używania wykresówki, za co nałożono kary pieniężne w wysokości 50 zł za każde stwierdzone naruszenie; J. D. braku przepisowego wpisu - daty końcowej używania wykresówki, skutkujące nałożeniem kar pieniężnych w wysokości 50 zł za każde stwierdzone naruszenie.

Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 33 ust 2 rozporządzenia nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Organ odwoławczy stwierdził, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci harmonogramów czasu pracy oraz kart drogowych kierowcy M. B., że podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano wykresówek lub danych z karty kierowcy z dni: 1.08.2015r., 8.08.2015r., 22.08.2015r., 29.08.2015r., 5.09.2015r., 19.09.2015r., 26.09.2015r. W tych dniach kierowca wykonywał przewozy na liniach regularnych, których odległość przekracza 50 km. Ww. przewozy podlegały obowiązkowi rejestrowania czasu pracy przez kierowcę. Za zasadne organ II instancji uznał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3.500 zł, stosownie do brzmienia lp. 6.3.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdy dzień.

Powołując się na brzmienie art. 34 rozporządzenia nr 165/2014, organ II instancji uznał za zasadne nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł, zgodnie z lp. 6.3.9 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje naruszenie polegające na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy karą pieniężną w wysokości 300 zł za każdy dzień. Zdaniem tego organu, na podstawie harmonogramów oraz kart drogowych kierowcy E. B. zostało wykazany brak danych o okresach aktywności kierowcy z dnia 5.08.2015r. z kursu wykonywanego w godz. na trasie R. – U. – R., tj. przewozu na linii regularnej, której odległość przekracza 50 km, który podlegał obowiązkowi rejestrowania czasu pracy przez kierowcę.

Stwierdzając naruszenie lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., organ II instancji powołał się na brzmienie art. 34 ust. 1, ust. 3 - 4 rozporządzenia nr 165/2014 i stwierdził, że okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 300 zł za każdą wykresówkę. W ocenie organu II instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci harmonogramu pracy, karty drogowej oraz wykresówek kierowców: K. C. i D. B., że okazane podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki z dnia 2.09.2015r. i 27.08.2015r. nie zawierają wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - jazdy na linii regularnej powyżej 50 km, co uzasadniało nałożenie kary w wysokości 300zł za naruszenie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że są one zasadne wyłącznie odnośnie naruszenia lp. 6.3.12 i lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., co uzasadniało odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Pozostałe zarzuty, według organu II instancji nie zasługiwały na uwzględnienie.

Za niezasadne organ II instancji uznał twierdzenia strony odnośnie spełnienia przesłanek egzoneracyjnych w przypadku naruszeń lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., stwierdzając, że storna nie wykazała aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. W ocenie organu odwoławczego dowody przedstawione przez stronę w toku postępowania toczącego się przed organem I instancji, oraz tezy zawarte w odwołaniu nie potwierdzają spełnienia przesłanek określonych w art. 92c i art. 92 b u.t.d. Strona nie udowodniła, że dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń. Organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom strony, że nie miała ona wpływu na powstanie naruszeń i że nie doszło do nich w okolicznościach, których storna nie mogła przewidzieć.

W świetle zarzutów odwołania, organ odwoławczy podkreślił, że wprawdzie przepisy prawa materialnego nie nakładają obowiązku sporządzania kart drogowych, jednakże w przypadku, gdy przedsiębiorstwo decyduje się prowadzić karty drogowe, dokumentacja ta winna zostać okazana kontrolującym. Zdaniem tego organu, karty drogowe stosowane w kontrolowanym przedsiębiorstwie stanowią wiarygodny dowód dla stwierdzonych naruszeń czasu pracy, co więcej strona sama wskazywała, że zapisy na kartach drogowych oddają rzeczywistą aktywność kierowców i winny przez organ zostać uwzględnione. W ocenie organu II instancji, w sprawie wyjaśniono wszelkie istotne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, zatem przesłuchanie kierowców, których naruszenia dotyczą oraz dyspozytorów byłoby niecelowe oraz prowadziło do nadmiernego wydłużenia postępowania administracyjnego.

Odnośnie nieuwzględnienia przez organ I instancji wpisów na rewersach wykresówek kierowcy W.C. organ odwoławczy stwierdził, że wyłączenia przewidziane w art 12 rozporządzenia nr 561/2006 nie mają zastosowania do naruszenia normy z art. 14 ust. 1 u.c.p.k. Jednocześnie organ odwoławczy nie uwzględnił wyjaśnień strony, że wszystkie stwierdzone przypadki naruszenia z lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. wyniknęły z zaistnienia nadzwyczajnych sytuacji na drodze, stwierdzając, że dotyczą one przewozów regularnych na liniach, których trasa nie przekracza 50 km, nie podlegających więc rejestracji, a kierowcy nie stosowali wykresówek lub kart kierowców. W ww. przypadkach kierowcy naruszyli normę z art. 14 ust. 1 u.c.p.k., nie zaś regulację rozporządzenia nr 561/2006, do której art. 12 ww. rozporządzenia ma zastosowanie.

Za niezasadny organ II instancji uznał również zarzut podpisania protokołu kontroli przez osobę nieupoważnioną, wskazując, że zgodnie z upoważnieniem Z. W. był osobą reprezentującą przedsiębiorstwo w trakcie kontroli, był zatem również uprawniony do podpisania protokołu kontroli.

Główny Inspektor Transportu Drogowego nie stwierdził również naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej: K.p.a.), uznając, że organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie strona zarzuciła naruszenie:

- art. 92a ust.1 u.t.d. przez jego bezpodstawne zastosowanie w zakresie ww. naruszeń,

- art. 92b i 92c u.t.d. przez ich bezzasadne niezastosowanie,

- art. 7 oraz art. 8 K.p.a., przez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz pominięcie w zaskarżonym akcie wagi przedkładanych wyjaśnień,

- art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., przez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego,

z pominięciem faktycznych okoliczności związanych z kwestią wykonywania przewozów drogowych przez kierowców i oparcia się jedynie na okazanych przez stronę kart drogowych, które nie mogą stanowić samoistnego dowodu potwierdzającego popełnienie naruszeń związanych z czasem pracy kierowców,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a, przez wydanie decyzji podczas gdy stan faktyczny niniejszej sprawy budził wątpliwości i nie został ustalony przez organ należycie oraz nie wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione poprzez nieprzesłuchanie kierowców celem potwierdzenia godzin wskazanych

w kartach drogowych;

- nałożenie kary administracyjnej na podstawie kart drogowych kierowców, co naruszyło gwarancje działania organów władzy publicznej wyłącznie na podstawie

i w granicach prawa, wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

w sytuacji gdy nie istnieje obowiązek prawny stosowania kart drogowych.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji

i umorzenie postępowania w sprawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi podniosła w szczególności, że decyzja powinna zostać uchylona z powodu naruszenia art. 7 i 8 K.p.a., polegającego na niepodjęciu działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcia przedkładanych przez stroną dowodów i wyjaśnień. Skarżąca podkreśliła, że udzieliła wyjaśnień w wyznaczonym przez organ terminie 7 dni, jednakże wyjaśnienia te wpłynęły do organu w dniu 3 marca 2016r. i "minęły się" z zawiadomieniem o zakończeniu postępowania administracyjnego z tej samej daty. Świadczy o tym zawiadomienie z dnia 8 marca 2016r. o zmianie charakteru naruszeń oraz wezwanie z tej samej daty o przedstawienie oryginału wydruku z karty kierowcy S. D.. Zdaniem skarżącej, samo zawiadomienie z dnia 8 marca 2016r. skierowane do strony jest naruszeniem zasad prowadzenia postępowania administracyjnego i wytycznych Głównego Inspektora Transportu Drogowego i już z tego powodu decyzja powinna zostać uchylona.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, ale jedynie w części. Niezasadny jest zarzut że protokół z kontroli podpisała osoba nieupoważniona. Zgodnie z upoważnieniem Z. W. był osobą reprezentującą Przedsiębiorstwo w trakcie kontroli, a więc był również uprawniony do podpisana protokołu z kontroli. Odnośnie naruszenia tygodniowego czasu pracy, co dotyczy tylko kierowcy S. D.to skarżąca Spółka nie kwestionuje samego faktu skrócenia, ale uważa, ze powinna być nałożona niższa kara pieniężna. Tymczasem kierowca po okresie rozliczeniowym od 6 sierpnia 2015r. godz. 539 do 12 sierpnia 2015r. godz. 534 odebrał 31 godzin i 42 minuty nieprzerwanego odpoczynku. Tym samym kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 13 godzin i 18 minut. Następnie w okresie rozliczeniowym od 14 sierpnia 2015r. godz. 544 do 20 sierpnia 2015r. godz. 534 odebrał jedynie 32 godziny i 43 minut nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 12 godzin i 17 minut. Przedsiębiorca odnośnie obu przypadków w czasie kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy. Zgodnie z art. 4 lit. h) i i) Rozporządzenia (WE 561/2006) tygodniowy okres, odpoczynku oznacza, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem nie obejmuje regularny tygodniowy okres odpoczynku lub skrócony tygodniowy okres odpoczynku. Regularny tygodniowy okres odpoczynku oznacza odpoczynek trwający co najmniej 45 godzin, skrócony tygodniowy okres odpoczynku oznacza odpoczynek trwający krócej niż 45 godzin, który można na warunkach ustalonych w art. 8 ust. 6, skrócić nie mniej niż 24 kolejnych godzin, tydzień oznacza okres od godziny 00.00 w poniedziałek do godziny 24 w niedzielę. Zgodnie z art. 8 ust. 1 i 6-9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej:

- dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku lub

- jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku, jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystywanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej 9 godzin. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą, można wykorzystywać w pojeździe, o ile odpowiada on miejscu do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju. Tygodniowy okres odpoczynku, który przypada na dwa tygodnie można zaliczyć do dowolnego z nich ale nie obu. Z tych względów treść art. I p.5.4 Załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym warunkuje nałożenie sankcji za skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku o czas do 1 godziny karą w wysokości 50zł i 100zł za każdą następną rozpoczętą godzinę i przepisy nie pozwalają na zmniejszenie kary pieniężnej. Według art. 10 ust. 5 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/08, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE nr L102/1 z 11 kwietnia 2006):

a) Przedsiębiorstwo Transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodnie z załącznikiem b do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85:

i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie, oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej tak aby zapewnić wczytywanie danych dotyczących wszelkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;

ii) zapewniają aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej 12 miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie przedsiębiorstwa,

b) do celów niniejszego ustępu pojęcie wczytywanie danych jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku 3 rozdział I lit. s Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Konsekwencją niewypełnienia obowiązków określonych w powyższym przepisie jest m.in. sankcjonowanie nieokazania podczas kontroli wykresówki danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, karą pieniężną w kwocie 500zł, zgodnie z treścią I p.6.3.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Na podstawie dowodów w postaci harmonogramów czasu pracy oraz z kart drogowych kierowca M. B., w czasie kontroli nie wykazano wykresówek lub danych z kart kierowcy z dni: 1 sierpnia 2015r., 8 sierpnia 2015r., 22 sierpnia 2015r., 29 sierpnia 2015r., 5 września 2015r., 19 września 2015r., 26 września 2015r. W powyższych dniach kierowca wykonywał przewozy na liniach regularnych których odległość przekracza 50 km, które podlegały obowiązkowi rejestrowania czasu pracy. Kara pieniężna ogółem wyniosła 3500zł. Dowód z kart drogowych został dopuszczony prawidłowo zgodnie z treścią art. 75 § 1 K.p.a. który stanowi, iż jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Zdaniem Sądu skarżąca Spółka w żaden sposób nie zdyskwalifikowała dowodów z kart drogowych, które posłużyły również do odtworzenia dziennego czasu odpoczynku kierowcy. Art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. nr 92, poz. 879 ze zm.) stanowi, że w każdej dobie kierowcy przysługuje prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Dobowy odpoczynek z łączeniem odpoczynków kierowców o którym mowa w rozdziale 4a, może być wykorzystany w pojeździe, jeżeli pojazd znajduje się na postoju i jest wyposażony w miejsce do spania. Konsekwencją treści tego przepisu jest treść I p.5.3 załącznika nr 3 o transporcie drogowym, który przewiduje sankcję za skrócenie dziennego czasu odpoczynku w postaci kary pieniężnej w wysokości 100zł o czas powyżej 15 minut do 1 godziny oraz wysokości 100zł za każdą rozpoczętą godzinę. Organ odwoławczy bardzo szczegółowo przedstawił którzy kierowcy skrócili dzienny czas odpoczynku, w których dniach to nastąpiło, w jakich godzinach i o ile nastąpiło skrócenie i Skarżąca tego nie zdołała skutecznie podważyć.

Zgodnie z art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r., po okresie prowadzenia pojazdu trwającym 4 i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tą może zastąpić przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożona w czasie w taki sposób aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Konsekwencją powyższego przepisu jest sankcja wynikająca z I p.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym za przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, w postaci kary pieniężnej w wysokości 150zł o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz w wysokości 200zł za każde następne rozpoczęte 30 minut. Na podstawie wykresówek stwierdzono, że kierowca E. B. w dniu 25 sierpnia 2015r., przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu o 2 godziny 20 minut oraz w dniu 25 września 2015r. przekroczył o 2 godziny 38 minut, a przedsiębiorca nie okazał dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy. Ponadto kierowca T. B. w dniu 18 września 2015r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu o 58 minut, zaś kierowca S. D. w dniu 4 września przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu o 3 godziny i 11 minut a Przedsiębiorca odnośnie obu tych kierowców, nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy. Odnośnie przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skarżąca Spółka wnosiła o umorzenie postępowania w tym zakresie w oparciu o art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie z dnia 1 lipca 1970r. (Dz.U. z 1999r. nr 94, poz. 1086 i 1087),

2) prawidłowe zasady wynagradzania niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów Rozporządzenia, o którym mowa w punkcie pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Natomiast art. 92c ust. 1 tejże ustawy stanowi, że:

1) nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się jeżeli:

I) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstałe naruszenia, a naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub

II) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara pieniężna przez inny uprawniony organ lub w dniu ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Organ odwoławczy słusznie uznał, że Spółka nie wykazała, iż organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywało się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 92b ustawy o transporcie drogowym. Nie udowodniła, że dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobieżeniu naruszeń. Spółka nie wykazała, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń, oraz że doszło do nich w okolicznościach, w których nie mogła przewidzieć, oraz na które nie miała wpływ. Z tych względów prawidłowo uznał organ odwoławczy, iż brak było podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Według Skarżącej odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 25 lutego 2016r., złożyła w zakreślonym terminie w dniu 3 marca 2016r., która minęła się z pismem organu z dnia 3 marca 2016r. o zakończeniu postępowania, jednakże nie wykazała aby miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 34 ust. 6 Rozporządzenia (EWG) nr 165/2014, każdy kierowca pojazdu wyposażonego w analogowy tachograf nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje: a) na początku używania wykresówki swoje nazwisko i imię, b) datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania, c) nr rejestracyjny każdego pojazdu do którego został przydzielony kierowca, zarówno na początku pierwszej jazdy zapisanej na wykresówce jak i następnych w przypadku zmiany pojazdu w czasie używania tej samej wykresówki, d) wskazania licznika długości drogi

i) przy rozpoczęciu pierwszej jazdy zarejestrowanej na wykresówce,

ii) przy zakończeniu ostatniej jazdy zarejestrowanej na wykresówce,

iii) w zakresie zmiany pojazdu w ciągu dnia pracy – wskazanie licznika w pierwszym pojeździe, do którego kierowca był przydzielony oraz wskazanie licznika w kolejnym pojeździe i

c) czas kiedy miała miejsce zmiana.

Konsekwencją powyższego rozwiązania prawnego jest treść I p.6.3. w załącznikach do ustawy o transporcie drogowym, który przewiduje sankcję w przypadku braków w wykresówce m.in. imienia i nazwiska. Jak stwierdził organ na wykresówkach kierowcy W. Ż. dotyczących wyszczególnionych przez organ dni, zamiast pełnego imienia była wpisana litera W. a na wykresówkach K. C. zamiast imienia litera K.

Wobec powyższego należy zbadać czy w Spółce zatrudniony jest tylko jeden kierowca W. Ż. oraz jeden kierowca K. C. jak twierdzi Skarżąca, to w przypadku potwierdzenia tej okoliczności należy przyjąć, że nie ma żadnych wątpliwości z identyfikacją i właściwym przypisaniem wykresówki kierowcy. Z gramatycznej wykładni cytowanego przepisu wynika, że wykresówka powinna zawierać m.in. imię i nazwisko kierowcy. Uzupełniając takie rozumienie przepisu, sięgnąć należy do wykładni celowościowej z której wynika, iż wpisanie imienia i nazwiska daje możliwość prawidłowego przypisania wykresówki kierowcy. W sytuacji gdy nie będzie wątpliwości do kogo należy wykresówka, to brak pełnego imienia na wykresówkach nie będzie naruszeniem uzasadniającym nałożenie kary pieniężnej. W demokratycznym państwie prawnym jedną z podstawowych zasad określających stosunki między obywatelem a państwem jest zasada ochrony obywatela do państwa i stanowionego przez niego prawa. Tak WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 16 kwietnia 2013r. sygn. akt II SA/Rz 1210/12.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodnie z załącznikiem Ib do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez państwo członkowskie oraz sczytywanie odpowiednich danych częściej tak aby zapewnić wczytywanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego.

Zgodnie z § 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, dane z karty kierowcy podmiot pobiera co najmniej na 28 dni. Konsekwencją tego rozwiązania prawnego jest treść I p.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który powoduje nałożenie sankcji m.in. za naruszenie obowiązków wczytywania danych w wysokości 500zł. Zauważyć jednak należy, że odnośnie kart kierowcy K. Z. podano tylko datę pobrania danych tj. 20 stycznia 2016r. bez wskazania początku okresu, zaś odnośnie kierowców E. B. 11 stycznia 2016r. również bez określenia początku okresu. W dodatku kontrolą objęty był okres od 11 marca 2015r. do 30 listopada 2015r. a więc "wyjście" poza okres objęty kontrolą było niedopuszczalne. Uchybienie to dotyczy również badania w tym względzie karty kierowcy J. B., w przypadku którego uwzględniono okres od 8 września 2015r. do 9 stycznia 2016r., podobnie dane z karty kierowcy W. Ż. pobrano dnia 8 stycznia 2016r. a więc poza okresem kontroli. Reasumując w okresie wskazanym nie wyjaśniono wielu istotnych okoliczności przez co naruszono prawo procesowe w postaci art. 7, 77 i 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i z tego względu zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Zasądzając zwrot kosztów postępowania sądowego zgodnie z art. 200 P.p.s.a., koszty zastępstwa procesowego miarkowano w oparciu o art. 206 P.p.s.a. i uznając, że skarga została uwzględniona w wysokości ok 28% w stosunku do całej wartości żądania, uwzględniono je w kwocie 1000zł, plus poniesiony wpis w wysokości 590zł – stosownie do § 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221 poz. 2193) oraz 17zł – oplata poniesiona od pełnomocnictwa.