IV SA/Wa 51/21 - Wyrok

Data orzeczenia	2021-08-25	
Data wpływu	2021-01-14	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Anna Sękowska
Joanna Borkowska
Wojciech Rowiński /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6139 Inne o symbolu podstawowym 613	
Hasła tematyczne	Ochrona środowiska	
Sygn. powiązane	III OSK 624/22	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2019 nr 0 poz 2325; art. 151 ppsa; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę	
Uzasadnienie
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: "GDOŚ", "organ II instancji") decyzją nr [...] z [...] września 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 127 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 127 ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm.; dalej: "ustawa ocenowa"), po rozpatrzeniu odwołania stowarzyszenia [...] (dalej: "Stowarzyszenie" "Skarżący") od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: "RDOŚ", "organ I instancji") z [...] maja 2019 r. Nr [...], orzekającej o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa odcinka linii kolejowej od stacji [...] do [...] Portu Lotniczego ([...]) [...]/[...] oraz budowa stacji kolejowej [...] Port Lotniczy ([...]) [...]/ [...] według wariantu inwestycyjnego" (dalej: "Inwestycja"), uchylił decyzję RDOŚ i orzekł w zakresie pkt 1.2.17, 1.2.18, 1.2.27, 1.3.3, 1.3.5, 1.3.9 oraz załącznika do decyzji, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Wnioskiem z 29 listopada 2017 r. [...]. w [...] (dalej: "Wnioskodawca", "Inwestor") wystąpiła do RDOŚ o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. Inwestycji. Z wniosku wynikało, iż Inwestycja mieści się w kategorii wskazanej w art. 75 ust. 6 ustawy ocenowej, a więc realizowane w części na terenie zamkniętym, w przypadku którego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla całego zamierzenia inwestycyjnego wydaje regionalny dyrektor ochrony środowiska. Natomiast rodzaj, parametry techniczne oraz zasięg potencjalnego oddziaływania na środowisko Inwestycji zaliczały ją do grupy przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 2 pkt 2, w związku z § 3 ust. 1 pkt 58, § 3 ust. 1 pkt 60 oraz § 3 ust. 1 pkt 34 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71; dalej: "Rozporządzenie").

Uzyskana przez organ I instancji od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS") opinia z 23 stycznia 2018 r. potwierdziła konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla Inwestycji, określając jednocześnie zakres Raportu. Natomiast opinia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor PGWWP") z [...] marca 2018 r. wskazywała na brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, przy jednoczesnym zaznaczeniu konieczności uwzględnienia przez Inwestora warunków i wymagań dotyczących realizacji i eksploatacji planowanego zamierzenia oraz ochrony środowiska.

W związku z tymi opiniami RDOŚ wydał [...] marca 2018 r. postanowienie nr [...], którym nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla Inwestycji oraz ustalił zakres niezbędnego do wykonania raportu na zgodny z treścią art. 66 ustawy ocenowej, a także określił elementy wymagające szczegółowej analizy. Następnie 27 kwietnia 2018 r. RDOŚ wydał postanowienie [...], którym zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia, do czasu przedłożenia przez Inwestora Raportu.

Ten został przez Wnioskodawcę przedłożony 12 lipca 2018 r., co stanowiło przesłankę do podjęcia postępowania postanowieniem z 13 lipca 2018 r. Raport został następnie – na wezwanie organu I instancji – uzupełniony pismem z 22 sierpnia 2018 r. Po przedstawieniu raportu PPIS RDOŚ uzyskał jego pozytywną opinię co do realizacji Inwestycji, w której jednocześnie zawarto do niej uwagi.

Wnioskiem z 15 stycznia 2019 r. Stowarzyszenie zwróciło się o dopuszczenie organizacji społecznej do niniejszego postępowania administracyjnego w charakterze uczestnika na prawach strony. Po analizie przedłożonego wniosku, Regulaminu Stowarzyszenia oraz odpisu notarialnego zaświadczenia z 25 maja 2018 r. potwierdzającego wpis Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, RDOŚ stwierdził iż spełnione zostały wszystkie przesłanki niezbędne do uczestniczenia przez TOP w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony.

Decyzją z [...] maja 2019 r. RDOŚ ustalił środowiskowe uwarunkowania dla Inwestycji oraz określił szereg warunków i wymagań, jakie Inwestor musi spełnić przy jej realizacji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w Raporcie przedstawiono wariant inwestycyjny, polegający na kompleksowej budowie linii kolejowej nr [...] (dwutorowej) wraz z przebudową układu drogowego oraz wariant alternatywny, polegający na budowie linii kolejowej nr [...] o ograniczonym zakresie (jednotorowej) wraz z przebudową układu drogowego, a także opisano skutki ewentualnej rezygnacji z realizacji przedsięwzięcia.

W ocenie RDOŚ, optymalnym ze względów środowiskowych był wariant inwestycyjny, polegający na budowie nowej, dwutorowej linii kolejowej, biegnącej od styku iglicowego rozjazdu nr [...] (kilometr 0+000 nowej linii znajduje się w osi budynku stacyjnego Stacji [...]), a kończy przy [...] Porcie Lotniczym w [...] w km 5+492. Dla realizacji tego wariantu konieczna będzie przebudowa istniejących i projektowanych sieci wodociągowych, kanalizacyjnych oraz ciepłowniczych. W treści decyzji zawarto:

1. rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia (pkt 1.1. sentencji decyzji),

2. warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt 1.2. sentencji decyzji),

3. wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy ocenowej (pkt 1.3. sentencji decyzji),

4. brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy ocenowej (pkt 2. sentencji decyzji),

5. obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej (pkt 3. sentencji decyzji).

Nałożone warunki realizacji Inwestycji miały na celu ograniczenie jego oddziaływania na powietrze, zapewnienie prawidłowej gospodarki wodno-ściekowej, ograniczenie oddziaływań akustycznych w trakcie prowadzenia prac budowlanych oraz nakaz przeprowadzenia analizy porealizacyjnej w zakresie wytwarzanego hałasu.

W pkt 2 decyzji RDOŚ odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy ocenowej. Stanowisko takie przyjął wziąwszy pod uwagę, że posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływanie na środowisko.

Organ I instancji podkreślił, że w sprawie zostały zachowane wymogi uczestnictwa społeczeństwa zawarte w art. 10 k.p.a. oraz art. 30 i art. 74 ust. 3 ustawy ocenowej, a w zakreślonych terminach do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i zgłoszenia ewentualnych uwag nie wpłynęły żadne dodatkowe stanowiska stron w sprawie.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosło z zachowaniem terminu Stowarzyszenie, wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniu przedstawiono zarzuty wydania decyzji na podstawie raportu niespełniającego istotnych wymogów dla tego typu dokumentu, określonych w art. 66 ustawy ocenowej, w szczególności art. 66 ust. 6 oraz art. 66 ust. 1 pkt. 16, a ponadto z naruszeniem art. 80 ust. 1 pkt. 2 ww. ustawy, gdyż w trakcie oceny, jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie zweryfikowano ustaleń tego raportu w zakresie wpływu omawianego przedsięwzięcia na wody powierzchniowe (JCWP) i podziemne (JCWPd). Ponadto podniesiono, że uzasadnienie nie spełnia wymogu art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. "b" tiret pierwsze ustawy ocenowej, ponieważ RDOŚ nie wyjaśnił w jaki sposób wziął pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnił ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w szczególności dotyczące ochrony fauny w trakcie realizacji (budowy) i eksploatacji (użytkowania) planowanej linii kolejowej wraz ze stacją [...] Port Lotniczy [...]/[...]. Decyzji zarzucono także naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy ocenowej, gdyż pkt I.1.1. sentencji, jak również jej załącznik pt. "Charakterystyka przedsięwzięcia" nie podaje dokładnej lokalizacji planowanej linii kolejowej, w szczególności nie zostały wymienione miejscowości w których linii ta będzie przebiegać, ograniczając się tylko do wskazania przynależności administracyjnej terenu przedsięwzięcia na poziomie gmin. Podniesiono także naruszenie art. 13 ust. 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1722) poprzez pominięcie przez RDOŚ stanowiska Dyrektora PGWWP przedstawionego w piśmie z 7 marca 2018 r., co doprowadziło do nierozpoznania w trakcie postepowania istotnych, prognozowanych oddziaływań skumulowanych (w tym także na obszary sieci Natura 2000) dla przedmiotowego przedsięwzięcia, np. przewidywanego przedłużenia tej linii (nr 247) aż do [...]. Ponadto Stowarzyszenie zarzuciło, iż podanie do publicznej wiadomości informacji o podejmowanych przez RDOŚ czynnościach (np. o wszczęciu postępowania na, o udziale społeczeństwa oraz o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowanych) były dokonywane z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 11 lit. "d" ustawy ocenowej.

W toku rozpatrywania ww. odwołania GDOŚ zwrócił się do Wnioskodawcy z wezwaniem do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej planowanej Inwestycji, które dotyczyło kwestii merytorycznych takich jak: lokalizacja inwestycji, planowane działania kompensacyjne, wpływ inwestycji na obszary Natura 2000, wpływ na wody powierzchniowe, budowa przejść dla zwierząt oraz oddziaływanie inwestycji na płazy. Inwestor przedstawił wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie przy piśmie z 29 kwietnia 2020 r., a po zapoznaniu się z nimi organ II instancji stwierdził, że są one wystarczające do dokonania oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, poinformował strony zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, po czym wydał wskazaną na wstępie decyzję z [...] września 2020 r., którą częściowo zmienił rozstrzygnięcie organu i instancji.

W jej uzasadnieniu wskazał, że część rozstrzygnięć zawartych w decyzji RDOŚ wymagała korekty. I tak w punkcie 1.2.17 ww. zmieniono sposób przeprowadzenia wycinki drzew i krzewów. Aby zminimalizować zagrożenie dla miejsc zimowania osiedlonych na terenie Inwestycji nietoperzy, GDOŚ doprecyzował, w jakim czasie przed przystąpieniem do wycinki drzew i krzewów należy przeprowadzić kontrolę w celu potwierdzenia lub wykluczenia obecności gatunków chronionych, a także nakazał wstrzymanie prac wycinkowych w przypadku ich stwierdzenia obecności do czasu opuszczenia stanowiska przez zwierzęta.

GDOŚ nałożył dodatkowo obowiązek nadzoru przyrodniczego przy wykonywaniu czynności wskazanych w warunkach określonych w pkt 1.2.18 — pkt 1.2.29 decyzji RDOŚ, dotyczących zabezpieczenia drzew nieprzewidzianych do wycinki oraz prowadzenia prac w granicach obszaru Natura 2000 [...] [...] [...]. Takie rozwiązanie w jego ocenie zagwarantowało odpowiednie zabezpieczenie zieleni nieprzeznaczonej do wycinki przed wpływem prac budowlanych i zapewniało należytą kontrolę terenu budowy, wykopów i innych pułapek pod kątem obecności zwierząt, a także właściwy dobór metod ich odławiania oraz wyboru miejsc odpowiednich do ich przesiedlenia. Wskazano także nowy termin przeprowadzenia prac.

Zmieniono brzmienie warunku określonego w punkcie 1.2.27 zaskarżonej decyzji, dotyczącego wygrodzenia zbiorników retencyjnych lub retencyjno-infiltracyjnych oraz tymczasowego wygrodzenia placu budowy i sprecyzowano wymagania odnośnie charakterystyki i parametrów ogrodzenia tymczasowego, tak aby nie stanowiły one pułapki ekologicznej dla płazów.

W treści punktu 1.3.3 decyzji RDOŚ wskazano na konieczność zastosowania warstw geowłókniny separująco-filtracyjnej na długości linii kolejowej i zdecydowano o nałożeniu na inwestora obowiązku zastosowania dodatkowego rozwiązania minimalizującego w postaci izolacji antywibracyjnej w podtorzu na odcinku przebiegającym przez obszar Natura 2000 [...] [...], tj. od km 3+500 do km 4+200. Rozwiązanie to miało redukować oddziaływanie drgań na zimujące w chodnikach kontrminowych Schronu "[...] nietoperze. Dodano także obowiązek wykonania działań kompensacyjnych takich jak wywieszenie skrzynek lęgowych dla ptaków oraz skrzynek dla nietoperzy.

Organ II instancji postanowił o uchyleniu i orzeczeniu nowego brzmienia obowiązku określonego w punkcie 1.3.5 decyzji, dotyczącego sposobu odwadniania podtorza. Treść warunku uzupełniono o maksymalną wartość jaką może osiągać nachylenie skarp rowów odwodnieniowych. Rowy ze skarpami o nachyleniu większym niż 1:1,5 w znaczący sposób utrudniają przemieszczanie się płazów, gadów i ssaków tworząc dodatkową barierę i spowalniając ucieczkę tych zwierząt.

GDOS orzekł także o nowym brzmieniu warunku określonego w punkcie 1.3.9 decyzji, który dotyczył oświetlenia linii kolejowej. Doprecyzowanie uznano za konieczne z uwagi na minimalizowanie niekorzystnego wpływu oświetlenia na nietoperze.

Finalnie GDOŚ zadecydował o uchyleniu załącznika do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W jego opinii charakterystyka ta zawierała zbyt ogólne informacje na temat przedmiotowej inwestycji. W związku z powyższym informacje zamieszczone w charakterystyce przedsięwzięcia zostały przez GDOŚ uszczegółowione, m.in. o takie kwestie jak wskazanie wariantu wybranego do realizacji, opisanie przebiegu inwestycji, przedstawienie zakresu prac jakie będą wykonywane w ramach przedmiotowej inwestycji.

Odnosząc się do przedstawionych przez Stowarzyszenie zarzutów, organ II instancji wskazał w pierwszej kolejności, że słuszne było zakwestionowanie kompletności Raportu co do wpływu likwidacji Inwestycji na środowisko, przez co koniecznym było zwrócenie się przez GDOŚ o jego uzupełnienie do Inwestora. Ten odniósł się do ww. kwestii w piśmie z 29 kwietnia 2019 r., a w wyniku tych wyjaśnień GDOŚ doszedł do przekonania, że oddziaływanie to będzie nie większe niż w podczas budowy linii kolejowej i stacji, a jego zasięg będzie ograniczony do terenu budowy i najbliższego sąsiedztwa. Opisano także działania przewidziane do zastosowania na etapie likwidacji Inwestycji, mające na celu zminimalizowanie wpływu na środowisko, które w ocenie GDOŚ są wystarczające i zgodne z art. 82 ustawy ocenowej.

Za bezzasadny uznano zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy ocenowej. W raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz w zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach sformułowano bowiem wymagania dotyczące prowadzenia monitoringu wpływu linii kolejowej nr 247 w zakresie oddziaływania hałasu na tereny podlegające ochronie akustycznej. GDOŚ zaznaczył, że newralgicznym okresem z punktu widzenia oddziaływania na gatunki nietoperzy stanowiące przedmioty ochrony tego obszaru ma być etap budowy, natomiast oddziaływanie realizacji Inwestycji będzie monitorowane pod tym kątem, w szczególności w kwestii planowanej wycinki drzew. GDOŚ stwierdził, że kwestia oddziaływania planowanej linii kolejowej na nietoperze była przedmiotem analizy. Wobec stwierdzenia, że nietoperze bytujące w [...] przemieszczają się na znacznych wysokościach, GDOŚ uznał, że brak jest bezpośredniego zagrożenia ich kolizją z kursującymi pociągami. Jednocześnie zaznaczono, ze pomimo sąsiedztwa z intensywnie użytkowaną drogą krajową nr [...] oraz portem lotniczym, kolonia rozrodcza nocka dużego funkcjonuje bardzo dobrze. Obszar inwestycji jest dobrze przebadany pod kątem chiropterofauny i istnieją dla tego terenu aktualne wieloletnie dane, zbierane m.in. na zlecenie Portu Lotniczego w [...]. Wynika z nich, że wykonanie analizy porealizacyjnej w zakresie wpływu przedmiotowej linii kolejowej na chiropterofaunę nie jest konieczne.

Odnosząc się do zarzuty braku weryfikacji ustaleń raportu w zakresie wpływu omawianego przedsięwzięcia na wody powierzchniowe i podziemne, GDOŚ wskazał, że kwestia ta była analizowana przez Dyrektora, który jako organ kompetentny w tej kwestii wydał opinię z 7 marca 2018 r., w której stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto GDOŚ wskazał powody, dla których uznał, że charakterystyka Inwestycji nie wskazuje na występowanie uciążliwości wobec środowiska wodnego.

Organ II instancji zgodził się natomiast z zarzutem Stowarzyszenia, dotyczącym braku zawarcia w treści decyzji wydanej przez RDOŚ niektórych warunków zaproponowanych przez autorów Raportu w celu minimalizacji oddziaływania linii kolejowej nr [...] na środowisko przyrodnicze przy jednoczesnym braku uzasadnienia dla takiego kroku. GDOŚ ponownie zbadał kwestię oddziaływania planowej inwestycji oraz adekwatność zaproponowanych rozwiązań minimalizujących ten wpływ. Odnośnie do minimalizacji zderzeń zwierząt z przejeżdżającymi pociągami, GDOŚ wskazał, że zaproponowane rozwiązanie w postaci ogrodzenia nie jest konieczne z uwagi na fakt, iż omawiany odcinek linii kolejowej, jak i cały jej przebieg położony jest poza korytarzami migracyjnymi zwierząt o znaczeniu krajowym oraz ponadlokalnym. Ponadto inne korytarze ekologiczne są odcięte od obszaru Inwestycji przez trasę szybkiego ruchu, zabudowania mieszkalne, istniejącą linię kolejową [...] oraz przez ogrodzony obszar lotniska. Ponadto parametry wykorzystania nowopowstającej linii kolejowej nie wskazują na to, że będzie ona zagrożeniem dla lokalnie migrujących zwierząt. Natomiast obustronne ogrodzenie planowanego przedsięwzięcia na odcinku ok. 3+250 - 4+400 km nie rozwiązuje w ocenie GDOŚ problemu przekraczania przez ssaki linii kolejowej, bowiem zwierzęta te przemieszczałyby się wzdłuż ogrodzenia, wchodząc na torowisko w miejscu, gdzie ta bariera by się kończyła.

Za zasadne uznano natomiast nałożenie w treści decyzji obowiązku wykonania działań kompensujących planowaną wycinkę drzew w postaci montażu skrzynek lęgowych.

Kolejnym zarzutem odwołania było nieprawidłowe zdaniem Stowarzyszenia zakreślenie lokalizacji Inwestycji, gdzie ograniczono się jedynie wskazania gmin, na terenie których ma ona się znajdować. Prowadziło to w ocenie Stowarzyszenia do utrudnienia weryfikacji prawidłowości decyzji, a także miało wpływ na prawidłowość informowania przez organ I instancji o podejmowanych czynnościach. W ocenie GDOŚ, zarzuty te nie były zasadne. RDOŚ słusznie zastosował w sprawie art. 74 ust. 3 ustawy ocenowej i stosował w sprawie publiczne obwieszczenia. Analiza akt administracyjnych potwierdziła prawidłowość zawiadamiania stron postępowania oraz zainteresowanego społeczeństwa o podejmowanych przez ww. organ czynnościach. Zatem Zarówno strony jak i społeczeństwo miały więc możliwość dokładnego zapoznania się z przebiegiem planowanej inwestycji. Odnośnie zaś lokalizacji Inwestycji GDOŚ stwierdził, że akta sprawy, w tym przede wszystkim Raport wraz z załącznikami, w sposób wystarczający wskazuje, którędy ma przebiegać linia kolejowa, przedmiotowe przedsięwzięcie będzie natomiast realizowane w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego torowiska. Jednocześnie jednak, dla rozwiania wszelkich wątpliwości, GDOŚ zmodyfikował charakterystykę przedsięwzięcia będącą załącznikiem do decyzji, orzekł jej nowe brzmienie i zadecydował o zamieszczeniu w decyzji rysunku przedstawiającego lokalizację przedmiotowej inwestycji.

Odnosząc się do zarzutu pominięcia przez RDOŚ stanowiska wyrażonego przez Dyrektora – a tym samym naruszenie ustawy z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych ustaw – organ II instancji podniósł, że na mocy przepisów intertemporalnych ww. ustawy, wobec daty wszczęcia niniejszego postępowania, brak było obowiązku uzyskania opinii organu właściwego w sprawach ocen wodnoprawnych. Jednocześnie zaznaczono, że stanowisko Państwowe Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przedstawione w piśmie z 7 marca 2018 r. w zakresie koniecznych warunków i wymagań zostało wzięte pod uwagę w treści zaskarżonej decyzji.

Zaś w kwestii zarzutu dotyczącego naruszenia art. 62 ust. 2 ustawy ocenowej poprzez brak analizy prognozowanych oddziaływań skumulowanych mogących wystąpić na etapie funkcjonowania planowanej linii kolejowej, GDOŚ wskazał, że zaskarżona decyzja zawierała odniesienie się organu do kumulacji oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia oraz istniejącego układu drogowego i kolejowego w zakresie wysokości stężeń zanieczyszczeń w powietrzu, wpływu na zabytki oraz kumulacji z istniejącą linią kolejową nr [...] w zakresie spływu wód opadowych i roztopowych, zatem kwestia była przedmiotem rozważań organu I instancji. Natomiast oddziaływania na środowisko przyrodnicze analizowano w Raporcie i uznano, że skumulowane oddziaływania są nieistotne z punktu widzenia funkcjonowania lokalnych populacji zwierząt. Wskazywane ewentualne przedłużenie linii kolejowej do [...] natomiast pozostaje w chwili obecnej poza granicami niniejszego postępowania, nie toczy się bowiem żadne postępowanie dotyczące budowy takiej linii kolejowej.

Stowarzyszenie złożyło na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:

1. art. 33 ust. 1 pkt. 5, 6, 7, 8 ustawy ocenowej, gdyż po uzupełnieniu na etapie postępowania odwoławczego przez inwestora 29 kwietnia 2019 r. raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, dokument ten nie został wyłożony przez GDOŚ na okres 30 dni do publicznego wglądu celem przeprowadzenia udziału społeczeństwa;

2. art. 145 par. 1 pkt. 6 k.p.a., gdyż istotnie zreformowane przez GDOŚ w trakcie postępowania odwoławczego – na podstawie ww. raportu – środowiskowe uwarunkowania, dotyczące przedsięwzięcia nie zostały w trakcie postępowania odwoławczego, przeprowadzonego przez GDOŚ zaopiniowane przez inspekcję sanitarną, zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt. 2 ustawy ocenowej;

3. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w związku z:

– art. 82 ust. 1 pkt. 1 lit. "b" ustawy ocenowej, gdyż GDOŚ nie zauważył iż ustalone w toku postępowania przed RDOS środowiskowe uwarunkowania nie zawierają koniecznych wskazań do ochrony zabytków w fazie realizacji i eksploatacji planowanej linii kolejowej;

– art. 82 ust. 2 pkt. 2 ustawy ocenowej, ponieważ błędnie rozpatrzono stan faktyczny dotyczący prognozowanych przedsięwzięć powiązanych z omawianym, jak również oddziaływań skumulowanych, pochodzących z tych przedsięwzięć;

– art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit. "c", gdyż GDOŚ zaakceptował błędnie ułomne uzasadnienie decyzji organu I instancji, sporządzone w zakresie uzasadnienia stanowisku o braku potrzeby przeprowadzenia powtórnej oceny oddziaływania na środowisko;

4. art. 105 § 1 k.p.a. i art. 156 par. 1 pkt. 2 k.p.a., gdyż utrzymano w mocy niektóre środowiskowe uwarunkowania ustalone przez RDOŚ w [...] podlegające uchyleniu, zaś następnie umorzeniu z powodu iż zostały one wydane bez podstawy prawnej;

5. art. 138 § 2 k.p.a. (poprzez jego nie zastosowanie) oraz art. 15 k.p.a., ponieważ znaczny zakres reformacji dokonanej przez GDOŚ w ustaleniach środowiskowych, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego polegającego na rozpatrzeniu raportu uzupełnionego 29 kwietnia 2019 r. oraz wyjaśnień uzyskanych od inwestora narusza kardynalną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, w okolicznościach gdy w omawianej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 136 § 2 i 3 k.p.a.;

Wobec decyzji RDOŚ zostały podniesione zarzuty naruszenia:

1. art. 107 § 3 k.p.a., bowiem jej uzasadnienie nie spełnia obligatoryjnego wymogu, o którym jest mowa w art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit. "b" tiret drugi ustawy ocenowej, na skutek nie odniesienia się organu do postulatów wykonania kompensacji przyrodniczej, dedykowanej dziuplakom (ptakom gniazdującym w dziuplach) oraz nietoperzom - co potwierdził sam GDOŚ w treści własnej decyzji;

2. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie jej na podstawie raportu nie spełniającego wymogu omówienia skutków likwidacji omawianego przedsięwzięcia, wskazanego w art. 66 ust. 1 pkt. 16 ustawy ocenowej, co także potwierdził organ II instancji w swojej decyzji;

3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zbyt ogólne uzasadnienie nałożonych ustaleń środowiskowych i zbyt ogólną charakterystykę omawianego przedsięwzięcia, zamieszczoną w załączniku do tej decyzji, uchylonym następnie w całości przez GDOŚ w trakcie postępowania odwoławczego;

4. wydanie decyzji w warunkach nieważności decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. nałożenia na Inwestora obowiązków wynikających wprost z przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019, poz. 2325 t.j. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a sprawa została rozpoznana w postępowania uproszczonym.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa odcinka linii kolejowej od stacji [...] oraz budowa stacji kolejowej [...] według wariantu inwestycyjnego".

Skarga była niezasadna.

Nietrafny okazał się zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 pkt 5, 6, 7, 8 ustawy ocenowej. Zgodnie z tym przepisem przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o: możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu (pkt 5) możliwości składania uwag i wniosków (pkt 6), sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 30-dniowy termin ich składania (pkt 7 ), organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków; (pkt 8). Nadto jak wynika z art. 33 ust. 2 ustawy ocenowej do niezbędnej dokumentacji sprawy, o której mowa w ust. 1 pkt 5, należą:1) wniosek o wydanie decyzji wraz z wymaganymi załącznikami;2) wymagane przez przepisy: a) postanowienia organu właściwego do wydania decyzji, b) stanowiska innych organów, jeżeli stanowiska są dostępne w terminie składania uwag i wniosków. Z art. 33 ust. 1 ustawy ocenowej wynika obowiązek podania do publicznej wiadomości określonych w tym przepisie informacji w określonych postępowaniach. Uzupełnienie postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji nie zawsze wiąże się z koniecznością powtórnego podawania do publicznej wiadomości informacji określonych w art. 33 ust. 1 pkt 5, 6 , 7 i 8 ustawy ocenowej (por. wyrok WSA w Olsztynie z 10.10.2018 r., II SA/Ol 322/18, LEX nr 2573540, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1293/12, WSA we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 487/15, CBOSA). Nadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że ustawa ocenowa nie zawiera normy prawnej, która wskazywałaby, że każde naruszenie zasad dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu powinno skutkować bezwzględną eliminacją z obrotu prawnego wydanych rozstrzygnięć. Oznacza to, że ewentualne naruszenie zasad postępowania musi podlegać ocenie, pod kątem ustalenia, czy owe naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2123/13), tzn., czy w konkretnej sprawie możliwość zapewnienia społeczeństwu udziału w postępowaniu rzeczywiście nie została zapewniona (por. wyrok NSA z 12.12.2017 r., II OSK 974/16, LEX nr 2457743). W przedmiotowej sprawie udział społeczeństwa w postępowaniu środowiskowym nie został naruszony. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, który wskazywał na niewielki zakres uzupełnień materiału dowodowego. Skarżący nie podał również, jaki wpływ na rozstrzygnięcie miało ewentualne uchybienie na wynik sprawy. Uzupełnienie materiału dowodowego nie polegało przy tym na sporządzeniu uzupełnienia raportu jak twierdzi skarżący, ale uzyskaniu wyjaśnień od inwestora. Podkreślenia przy tym wymaga, że ewentualne uchybienia w tym zakresie nie ograniczały uprawnień skarżącego, który występował w postępowaniu jako strona, a więc w oparciu o swój interes prawny. Natomiast udział lokalnej społeczności (udział społeczeństwa) w tego rodzaju postępowaniu administracyjnym nie wymaga legitymowania się zarówno interesem faktycznym, jak i prawnym (por. wyrok NSA z 20.04.2021 r., III OSK 258/21, LEX nr 3171689).

Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 77 ust. 1 pkt. 2 ustawy ocenowej. Strona upatrywała naruszenia tego przepisu poprzez wydanie decyzji w warunkach kwalifikujących postępowanie do wznowienia z uwagi na brak opinii inspekcji sanitarnej po uzupełnieniu raportu w toku postępowania odwoławczego (art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy ocenowej w zw. z art. 106 § 1 k.p.a). W orzecznictwie wskazuje się, że uzupełnienie raportu o oddziaływaniu na środowisko może wiązać się z koniecznością ponownego pozyskania opinii organów współdziałających, ale dotyczy to sytuacji, w których raport oddziaływania na środowisko zostaje uzupełniony w zakresie, w jakim może to mieć wpływ na treść opinii (por. uzasadnienie wyroku NSA z 16.03.2021 r., III OSK 3925/21, LEX nr 3170063). W przedmiotowej sprawie trafnie GDOŚ wskazał że wyjaśnienia inwestora (a nie uzupełnienie raportu) na etapie postępowania odwoławczego nie wiązało się z kwestiami podlegającymi kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Dodatkowe informacje od inwestora nie wiązały się ze zmianą lokalizacji inwestycji, zmianą parametrów technicznych i technologicznych, ani zmianą dotyczącą zasięgu oddziaływania, a dotyczyło jedynie uszczegółowienia informacji zawartych w raporcie o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko np. o nachyleniu i wysokości skarp nasypów oraz skarp rowów odwodnieniowych na poszczególnych odcinkach projektowanej linii kolejowej, konieczności wykonania szczeliny pomiędzy powierzchnią torowiska a stopką szyny, co umożliwi swobodne przemieszczanie się płazów czy zaktualizowaniu na załącznikach graficznych granic obszaru Natura 2000 Forty [...]. Kwestie te leżały poza kompetencjami Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], który w toku postępowania pierwszoinstancyjnego prowadzonego przez RDOŚ pozytywnie zaopiniował realizację przedmiotowego przedsięwzięcia oraz wskazał uwagi co do jego realizacji. Organ odwoławczy nie ma obowiązku powtarzania wszystkich czynności dokonanych przez organ pierwszej instancji, składających się na postępowanie wyjaśniające, jeżeli czynności te uznaje za przeprowadzone prawidłowo i w sposób procesowo poprawny (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2017 r., sygn. akt: II OSK1535/15). Z uwagi na powyższe okoliczności GDOŚ nie występujac ponownie o opinię z właściwymi organami inspekcji sanitarnej nie naruszył art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy ocenowej.

Niezasadny był również zarzut naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa. Skarżące stowarzyszenie nie uzasadniło szerzej tego zarzutu. W ocenie Sądu organ odwoławczy słusznie uzupełnił materiał dowodowy, następnie dokonał poprawnej oceny całości materiału dowodowego, zgromadzonego zarówno w toku postępowania w obu instancjach.

Podnoszona kwestia związana z ochroną zabytków tj. zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy ocenowej również nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z tym przepisem w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określa istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Z raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, że nie występuje kolizja projektowanego układu kolejowego z obiektami wpisanymi do gminnej ewidencji zabytków czy też do rejestru zabytków, ani wojewódzkiej ewidencji zabytków. Do ewidencji ani też rejestru zabytków natomiast nie jest wpisana kapliczka w rejonie skrzyżowania ulic [...], [...] i linii kolejowej, gdzie planowane jest skrzyżowanie dwupoziomowe. Skarżący nie uzasadnił, na czym polegać ma naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy ocenowej.

Niezasadny był także zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności - art. 138 par. 2 k.p.a (poprzez jego niezastosowanie) oraz art. 15 k.p.a. W pierwszym rzędzie należy podkreślić, że zasadą jest wydawanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia merytoryczno-reformacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2012 r., sygn. akt: II OSK 1198/13, oraz B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarzy Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016, str. 622). Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie ma obowiązek podjęcia wszystkich zgodnych z prawem czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego, nie będąc w dokonywaniu jego oceny skrępowany już poczynionymi ustaleniami, ani granicami środka zaskarżenia. W sytuacji, gdy uzna, że w materiale zebranym przez organ I instancji znajdują się luki, może sam przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, bądź też zlecić przeprowadzenie takiego postępowania organowi I instancji (art. 136 § 2 k.p.a.). W piśmiennictwie podkreśla się, że organ odwoławczy - prowadząc postępowanie wyjaśniające - powinien dążyć przede wszystkim do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym do jej zakończenia. Zatem ilekroć jest to możliwe, powinien on rozstrzygnąć sprawę w sposób określony w § 1 art. 138 k.p.a. (J.P.Tarno, Uprawnienia decyzyjne organu odwoławczego w świetle znowelizowanego art. 138 k.p.a.; (w:) Analiza i ocena zmian kodeksu postępowania administracyjnego w latach 2010 - 2011, pod red. M. Błachuckiego, T.Górzyńskiej, G.Sibigi, wyd. NSA, Warszawa 2012, ). Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie wskazuje się, że organ odwoławczy może wydać postanowienie kasacyjne jedynie, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 13.07.2021 r., III OSK 566/21, LEX nr 3197844., wyrok NSA z 23.06.2021 r., III OSK 4961/21, LEX nr 3206003, wyrok NSA z 15.12.2020 r., II OSK 2986/20, LEX nr 3113677.) Oceniając zakres przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego przez organ II instancji oraz zakres zmian decyzji I instancyjnej w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Zaskarżona decyzja nie zmienia istoty decyzji pierwszoinstancyjnej, które polega na udzieleniu zgody na realizację określonego we wniosku przedsięwzięcia, a jedynie doprecyzowuje warunki na jakich zostaje ta zgoda udzielona i eliminuje wadliwe zapisy decyzji pierwszoinstancyjnej. Zakres postępowania dowodowego przedsiębranego przez GDOŚ mieści się w pojęciu "uzupełniającego postępowania dowodowego". Obowiązkiem organu II instancji była analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wniosku o wydanie decyzji, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i wyjaśnień inwestora, zaskarżonej decyzji oraz wniesionych odwołań, a jednocześnie rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie co do okoliczności faktycznych i prawnych. W przypadku stwierdzenia konieczności przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego organ odwoławczy – mógł i powinien – to zrobić. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy. Wbrew zarzutom skargi GDOŚ nie przeprowadzał postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy (art. 136 § 2 k.p.a.), stąd zarzut naruszenia art. 136 § 2 3 i 4 k.p.a. był niezasadny.

Wbrew stanowisko Skarżącego TOP nie doszło do naruszenie art. 7 i 77 kp.a wz. z art. 82 ust. 2 pkt 2 ustawy ocenowej. Kwestia oceny oddziaływań skumulowanych była przedmiotem oceny zawartej w raporcie o odziaływaniu na środowisko (s. 195-199) i zostały uwzględniona w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast dla przedsięwzięcia polegającego na przedłużeniu linii kolejowej nr [...] do [...] nie została jeszcze – do chwili wydania decyzji przez GDOŚ – wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, co zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy ocenowej warunkuje konieczność uwzględnienia danego przedsięwzięcia przy ocenie kwestii kumulowania się oddziaływań. W myśl tego przepisu w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinny znaleźć się informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.

Niezasadny był również zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a w zw. z art.. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy ocenowej. Zgodnie z tym ostatnim przepisem uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinno zawierać uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy ocenowej. W przepisie tym przyznano organom prowadzącym postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach możliwość nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na etapie ubiegania się o decyzję o pozwoleniu na budowę, decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, decyzję o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych oraz decyzję zezwalającą na realizację inwestycji drogowej, a także pozwolenia na prace przygotowawcze w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących. Organ obligatoryjnie nakłada obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej lub inwestycji jej towarzyszącej. Natomiast w pozostałych przypadkach nałożenie takiego obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny jest fakultatywne. Przesłanki określające, czym należy kierować się przy nakładaniu tego obowiązku, zostały wskazane w art. 82 ust. 2 ustawy, z tym, że katalog ten ma charakter otwarty, co oznacza, że organ może wziąć pod uwagę również inne względy niewymienione w art. 82 ust. 2 ustawy. W nauce prawa trafnie wskazuje się, że generalnie organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przy określaniu tego obowiązku powinien kierować się wynikającą z art. 6 prawa ochrony środowiska zasadą przezorności, obligującą do przewidzenia wszystkich skutków ingerencji w środowisko (por. K. Gruszecki [w:] Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. III, LEX/el. 2020, art. 82). W sytuacji, gdy już na samym początku realizacji przedsięwzięcia wszystkie jego skutki środowiskowe są dobrze znane i nie budzą wątpliwości, to nie ma podstaw do nakładania obowiązku ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania. Jeśli natomiast skutki te są trudne do przewidzenia bądź na etapie prowadzenia postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań pojawiły się co do tego wątpliwości, organ administracji przy wydawaniu decyzji pozytywnej powinien – kierując się zasadą przezorności – nałożyć obowiązek ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (zob. tamże). Kwestia rozpoznania skutków dla środowiska jest kwestią wiedzy eksperckiej, którą dysponuje autor raportu o oddziaływaniu na środowisko i przede wszystkim organy ochrony środowiska. Skarżący nie przedstawił kontrraportu, który podważałby stanowiska RDOŚ i GDOŚ, w których ocenie materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie jest wystarczający do oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji, zarówno na etapie budowy jak i eksploatacji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem podważenie ustaleń raportu przez stronę postępowania może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora (por. wyroki NSA z 18 marca 2009 r., II OSK 383/08; 20 marca 2014 r., II OSK 2564/12; 17 listopada 2015 r., II OSK 602/14; 28 lipca 2016 r., II OSK 2661/14; 28 października 2016 r., II OSK 844/16, CBOSA). Zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (wyroki NSA z 21 kwietnia 2015 r., II OSK 2213/13; 25 lutego 2016 r., II OSK 1586/14 i 15 stycznia 2019 r., II OSK 787/18, CBOSA). W przedmiotowe sprawie nie doszło do naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy ocenowej.

Nietrafny był również zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. i art. 156 par. 1 pkt. 2 k.p.a. Skarżący wskazał na 4 przykłady nałożenia obowiązku przez RDOŚ, który jest powieleniem obowiązków wynikających z przepisów prawa, a w którym to zakresie GDOŚ utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną. W istocie jednak wszystkie powołane przez przykłady temu zaprzeczają. Inny jest adresat norm prawnych wskazanych w powołanych przepisach prawnych, a inny w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Inna jest też treść tych obowiązków. Należy przypomnieć, że norma postępowania to takie wyrażenie, które bezpośrednio komuś nakazuje (zakazuje) , aby w określonych okolicznościach postąpił (postępował) w określony sposób (por. Z. Ziembiński, Logika praktyczna , Warszawa 2009 , s.106). Istotny jest adresat normy, nakaz bądź zakaz postępowania i określone okoliczności, które warunkują dany nakaz. Skarżący wskazał na pkt 1.2.1., który brzmi następująco "Zabezpieczyć materiały pyliste przed rozwiewaniem (np. poprzez przykrywanie plandekami skrzyń ładunkowych pojazdów transportujących materiały sypkie), a zaplecza budowy utrzymywać w należytym porządku.". Natomiast § 75 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity - Dz. U. z 2003r., Nr 169, poz. 1650), sklada się z dwóch ustępów i brzmi "1. Przy składowaniu materiałów pylących luzem należy zapewnić szczelne ogrodzenie co najmniej do wysokości 0,5 m ponad wysokość składowanego materiału.2. Transport materiałów, o których mowa w ust. 1, może odbywać się wyłącznie specjalnymi środkami transportu lub w zamkniętych pojemnikach (np. kontenerach)."Natomiast art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity - Dz. U. z 2020r., poz. 110 ze zm.) brzmi następująco "Ładunek sypki może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę.". Wbrew stanowisku Skarżącego warunki wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wskazanego przez niego przepisy prawa nie są tożsame. Przede wszystkim norma zakodowana w przepisie rozporządzenia z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy adresowana jest do pracodawcy. Natomiast organy ochrony środowiska nakładają obowiązki na inwestora. Po drugie , treść tych obowiązków nie jest tożsama. Podobnie nie ma zbieżności pomiędzy wskazanym punktem decyzji a art. 61 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Te same uwagi można powtórzyć co do pkt. 1.2.2 ("Podczas prowadzenia prac budowlanych stosować sprzęt sprawny technicznie, eksploatowany i konserwowany w sposób prawidłowy, który zapewni zabezpieczenie środowiska gruntowo-wodnego przed wyciekami płynów technicznych i paliw."). Skarżący nie wskazał, który dokładnie przepis byłby tutaj powielony, a powołał cały Rozdział 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. z 2003r., Nr 47, poz. 401). Tymczasem rozdział ten ("Maszyny i inne urządzenia techniczne) zawiera przepisy od §61 do §106. Skarżący nie wskazał, który przepis powiela warunek 1.2.2. Przepisy te zawierają różnorodne normy prawne, o rozmaitej treści i różnych adresatach (przykładowo w samym tylko § 63 jest nim wykonawca, a natomiast w przypadku warunków w decyzji adresatem obowiązku jest inwestor). Jeśli chodzi o punkty 1.2.13 ("Należy zastosować sprawny system odwadniania torowiska, obiektów inżynierskich i kubaturowych oraz utrzymywać drożność systemu odwadniającego; należy dokonywać systematycznych przeglądów urządzeń układu odwodnieniowego i właściwie go utrzymywać poprzez m.in. systematyczne opróżnianie zawiesin ze zgromadzonych osadów.") i 1.3.8 ("Prowadzić regularną konserwację zbiorników retencyjnych"), to nie są one tożsame z art. 188 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (tekst jednolity - Dz. U. z 2020r" poz. 310, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem utrzymywanie urządzeń wodnych należy do ich właścicieli i polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji. Ponownie – adresatem normy zawartej w tym przepisie nie jest inwestor. Jest nim właściciel, a zakres obowiązków również jest odmienny od wskazanej w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Skarżący zarzucił również brak czytelności dołączonego do uzupełnionej z urzędu decyzji GDOŚ załącznika graficznego (rysunku), mającego ilustrować lokalizację planowanego odcinka linii kolejowej, w tym brak wskazania skali w jakiej ten załącznik sporządzono. Nie wskazał jednak jakiego przepisu naruszenia się w tym dopatrzył. Poglądowy rysunek (orientacyjny) miał za zadanie jak stwierdził GDOŚ przedstawiającego lokalizację przedmiotowej inwestycji rozwiać wszelkie wątpliwości skarżącego odnośnie przebiegu przedmiotowej inwestycji. Trafnie GDOŚ wskazał, że rysunek orientacyjny nie jest mapą, a zatem nie istniał obowiązek tego, aby rysunek zawierał skalę. Na rysunku zamieszczony jest przebieg inwestycji wraz z kilometrażem oraz granicami gmin, nie ma więc wątpliwości, gdzie zlokalizowana jest przedmiotowa inwestycja. Wobec powyższego zarzuty Skarżącego należy uznać za nieuzasadnione.

Odnosząc się do dalszych zarzutów, skierowanych pod adresem decyzji pierwszoinstancyjnej należy stwierdzić, że przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie była decyzja drugoinstancyjna. Zarzuty wobec decyzji RDOŚ są nieaktualne, gdyż GDOŚ odpowiednio ją zreformował uwzględniając zarzuty Skarżącego sformułowane w odwołaniu. Dotyczy to naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret drugie ustawy ocenowej (niezamieszczenie wszystkich warunków realizacji inwestycji zawartych w raporcie i nie odniesienie się do kwestii kompensacji przyrodniczej), naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy ocenowej (omówienia skutków likwidacji omawianego przedsięwzięcia) czy naruszenie art. 107 § 3 kpa. Natomiast zarzut nałożenie w decyzji pierwszoinstancyjnej warunków bez podstawy prawnej, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności tych warunków w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa, został już omówiony powyżej. Skarżący powielił bowiem ten zarzut, kierując go zarówno pod adresem decyzji RDOŚ, jak i decyzji GDOŚ w zakresie, w jakim utrzymała ją w mocy.

Z uwagi na powyższe skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.

-----------------------

22