Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 9 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2017 roku sprawy ze skargi J. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza A. z dnia [...] nr [...]; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat A. S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. LS

II SA/Łd 755/16

U Z A S A D N I E N I E

J. I. w dniu 8 kwietnia 2016 r. wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w A. z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko - N. R., ur. [...].10.2011 r. Z załączonych dokumentów wynika, że w roku 2014 wnioskodawczyni od lutego do listopada przebywała za granicą, gdzie pracowała sezonowo i zarobiła kwotę ok. 8.000 zł. Po powrocie do kraju uzyskała status osoby bezrobotnej i nadal jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.

Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta A, działając na podstawie art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195), odmówił Pani J. I. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko N. R.. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.

Tymczasem wnioskodawczyni uzyskała w 2014 r. dochód ze sprzedaży mieszkania w wysokości 29.666,67 zł, co wynika z informacji urzędu skarbowego oraz dochód z tytułu pracy za granicą w kwocie 8.000 zł (który zgodnie z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci jest utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej). Miesięczny dochód rodziny to kwota 2.472,22 zł, a miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę – 1.236,11 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. I. zakwestionowała doliczenie do dochodu za 2014 r. kwoty w wysokości 29.666, 67 zł uzyskanej ze sprzedaży udziału w odziedziczonym mieszkaniu. Podniosła, że kwotę tę przeznaczyła na cele mieszkaniowe, a co za tym idzie nie odprowadziła podatku od sprzedaży nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r. W tym przypadku rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest rok kalendarzowy 2014, a prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu.

Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że miesięczny dochód J. I. w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 1.236,11 zł. Odnosząc się do twierdzeń, iż dochód ze sprzedaży dochodu nie powinien być wliczony przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w zw. z art. 3 pkt. 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 114 z póżn. zm) pod pojęciem dochodu rozumie się przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Przychód ze sprzedaży nieruchomości stanowi przychód, o którym mowa w art. 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, co oznacza, że dochody ze zbycia nieruchomości osiągnięte na podstawie tego przepisu są zaliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego. Kolegium nie jest natomiast władne do weryfikowania, na jakie cele strona przeznacza osiągnięte dochody.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. I. podniosła zarzut niewłaściwego zastosowania art. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci i błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych jako podstawa zaskarżonej decyzji poprzez pominięcie oświadczeń o braku dochodów w roku podatkowym 2015 i 2016. W uzasadnieniu skarżąca wskazał, że nie rozumie, dlaczego organy wzięły pod uwagę dochód z roku 2014, pomijając dochody osiągane w roku 2015.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta A z dnia [...] odmawiającą ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie o prawidłowość ustalenia dochodu, stanowiącego podstawę do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi treść art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zgodnie z którym świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.

Co do zasady – jak wynika z art. 18 ust. 1 ustawy – świadczenie wychowawcze przyznaje się na okres trwający od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku, z tym że zgodnie z przepisem przejściowym (art. 48 ust. 1 ustawy) pierwszy okres, na który jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem 1 kwietnia 2016 r. i kończy się dnia 30 września 2017 r. W treści art. 48 ust. 2 ustawy ustawodawca wyraźnie wskazał, że w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwszy okres, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Organy prawidłowo wzięły zatem pod uwagę dochody skarżącej osiągnięte w roku 2014, natomiast w ocenie tut. Sądu nie podjęto działań zmierzających do ustalenia dokładnej ich wysokości.

Poza sporem pozostaje fakt, że skarżąca osiągnęła w roku 2014 dochód ze sprzedaży udziału w nieruchomości, otrzymanej tytułem spadku, w wysokości 29.666,67 zł. Skarżąca w odwołaniu od decyzji podniosła jednak, że od dochodu tego nie został odprowadzony podatek dochodowy, gdyż kwota ta przeznaczona została na cele mieszkaniowe. Odnosząc się do tej kwestii Kolegium stwierdziło jedynie, że nie jest władne do weryfikowania, na jakie cele strona przeznacza osiągnięte dochody.

Tymczasem kwestia podniesiona przez skarżącą w odwołaniu była istotna dla rozstrzygnięcia.

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie definiuje pojęcia dochodu, odsyłając w tym zakresie do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. W świetle zaś art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochodami są m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Powołując się na ten przepis organy nie zwróciły uwagi, że kwota dochodu ze sprzedaży nieruchomości może podlegać opodatkowaniu bądź może być z opodatkowania zwolniona. W myśl art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości, o których mowa w art. 30e (...), jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości został wydany na własne cele mieszkaniowe (...).

W ugruntowanym orzecznictwie przyjmuje się, że skoro art. 3 ust. 1 lit. a) ustawy stanowi, że dochód to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to do dochodu rodziny stanowiącego podstawę wyliczenia świadczenia nie wlicza się dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, jeżeli dochód ten został przeznaczony na cele mieszkaniowe i w związku z tym korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzyskanie dochodu ze sprzedaży nieruchomości i nieprzeznaczenie go na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych powoduje, że dochód taki jest wliczony do dochodu rodziny, gdyż podlega on opodatkowaniu (wyr. WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2014 r., II SA/Łd 172/14, z dnia II SA/Łd 15 kwietnia 2014 r., II SA/Łd 87/14, wyr. WSA w Krakowie z dnia 20 grudnia 2016 r., III SA/Kr 1311/16).

Nie ulega wątpliwości, że Burmistrz Miasta nie jest organem uprawnionym do oceny, czy skarżąca miała prawo do korzystania ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Dlatego też w ocenie tut. Sądu, w świetle art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., mając obowiązek ustalenia, czy kwota uzyskana ze sprzedaży została wydatkowana na własne cele mieszkaniowe skarżącej, organ winien wezwać stronę do przedstawienia stosownych dokumentów z właściwego organu podatkowego, z których wynikałoby, czy strona dochowała warunków, aby skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego. Dopiero w przypadku ustalenia, że uzyskany ze sprzedaży mieszkania dochód podlegał jednak opodatkowaniu, powinien on zostać uwzględniony przy ustalaniu kryterium dochodowego dla przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne organy zobligowane są uwzględnić przedstawioną w uzasadnieniu niniejszego wyroku ocenę prawną i prawidłowo ustalić dochód na osobę w rodzinie skarżącej za rok 2014, a następnie na tej podstawie wydać rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom obowiązującego prawa.

Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu przez pełnomocnika będącego adwokatem sąd rozstrzygnął w punkcie 2 wyroku w oparciu o art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714).

ms