L. Z. wnioskiem z 23 listopada 2011 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.
Zgodnie z brzmieniem 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Nadmienić przy tym należy, że ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz uczącym się w szkole średniej synem, małżonkowie są rodziną zastępczą dla dwóch małoletnich chłopców, wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, źródłem utrzymania rodziny jest przyznana żonie wnioskodawcy na okres od lipca 2011 r. do 30 czerwca 2012 r. renta chorobowa w kwocie 1.000 zł miesięcznie (która podlega zajęciu komorniczemu), renta rodzinna przyznana dzieciom, dla których małżonkowie ustanowieni zostali rodzicami zastępczymi w łącznej kwocie 2.596 zł oraz wypłacana małżonkom pomoc pieniężna, którą objęte są rodziny zastępcze z Centrum Pomocy Rodzinie w łącznej kwocie 328 zł, majątek małżonków stanowi nieruchomość o powierzchni 774 m2 zabudowana domem o powierzchni 150 m2, na której ustanowiono hipoteki na rzecz Skarbu Państwa, ZUS i banku oraz wierzytelności pieniężne od Skarbu Państwa o wartości 250.000 zł. Małżonkowie nieterminowo regulują należności z tytułu opłat za media, zaprzestali też spłat zaciągniętych kredytów (w tym na kartach kredytowych), w konsekwencji powyższe zobowiązania zostały przekazane do windykacji. Wnioskodawca wskazał również, że z uwagi na stan zdrowia ponoszą wydatki na zakup leków w wysokości około 300-450 zł miesięcznie. Nadmienił, że korzysta z pomocy, także finansowej udzielanej przez członków najbliższej rodziny.
Przedstawiony we wniosku stan dochodów i majątku wnioskodawcy i jego rodziny nie budzi wątpliwości, gdyż zarówno on sam, jak i jego żona korzystali z instytucji prawa pomocy w innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem, w których udokumentowali swoje możliwości płatnicze. Na dzień wydania niniejszego postanowienia sytuacja finansowa małżonków nie uległa poprawie. Wnioskodawca nadal pozostaje bez pracy, zaś okoliczność, że żonie przyznana została renta chorobowa – ze względu na wysokość świadczenia – nie zmienia dokonanej oceny; nadto dochód z tego tytułu nie ma charakteru stałego.
Wobec powyższego uznano, iż wnioskodawca wykazał zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W ustalonym stanie faktycznym przyjąć należało, że nie ma on realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia wysokość miesięcznych dochodów pięcioosobowej rodziny, które nie pozwalają na zaspokojenie w pełni nawet podstawowych potrzeb jej członków, konieczność korzystania z pomocy innych osób oraz okoliczność nieposiadania zasobów pieniężnych. Wpływ na dokonaną ocenę miała także znana referendarzowi sądowemu z urzędu okoliczność, że zarówno wnioskodawca, jak i jego żona od roku 2008 korzystali ze zwolnienia od kosztów sądowych tak w sprawach toczących się przed sądem administracyjnym, jak i powszechnym.
Z tych względów uznano, że skarżący spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
