Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Protokolant asystent sędziego Tomasz Dąbrowski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Ke 448/21 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 21 maja 2021 r. nr SKO.RD-52/1817/102/2021 w przedmiocie wyrażenia zgody na lokalizację przyłącza kanalizacji deszczowej w pasie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Końskie z 8 lutego 2021 r. nr DG.7234.1.162.2020.AP; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz M. W. 1.257 (jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 18 listopada 2021r., sygn. akt I SA/Ke 448/21 oddalił skargę M. W. (dalej: Skarżący, Wnioskodawca, Strona) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach (dalej: Kolegium, SKO) z 21 maja 2020 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na lokalizację przyłącza kanalizacji deszczowej w pasie drogowym drogi.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu 10 września 2020 r. Strona zwróciła się z do Burmistrza Miasta i Gminy Końskie (dalej: Burmistrz) o wyrażenie zgody na lokalizację przyłącza kanalizacji deszczowej dla potrzeb budynku mieszkalnego jednorodzinnego w K. na działce nr [...] w pasie drogi gminnej – [...].

Burmistrz decyzją z 8 lutego 2021 r. odmówił wyrażenia zgody na lokalizację ww. przyłącza kanalizacji deszczowej w opisanym pasie drogowym, powołując m.in. art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 z późn. zm., dalej: u.d.p.), a także § 16 pkt 12 uchwały nr XLIV/420/2017 Rady Miejskiej w Końskich z dnia 21 grudnia 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta Końskie w granicach ulic: Izabelowskiej, Browarnej, cieku wodnego od Wincentowa, ulicy Południowej po granice administracyjne Miasta (dalej: Uchwała).

Po rozpatrzeniu odwołania Wnioskodawcy, SKO wspomnianą decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza, powołując się na przepisy art. 19 ust. 2 pkt 4, art. 4 pkt 1,2, 4 i 21, art. 39 ust. 1 i 1a, ust. 3 pkt 1, ust. 3a u.d.p. Podało, że sporna było, czy zapisy Uchwały – szczególnie jej § 16 pkt 12 - stanowiące przepisy odrębne, zawierają uregulowania prawne powszechnie obowiązujące, których funkcjonowanie uniemożliwia wydania przez zarządcę drogi zgody na lokalizację ww. przyłącza kanalizacji deszczowej w pasie drogowym. Zdaniem SKO § 16 pkt 12 Uchwały określał sposoby odprowadzania wód opadowych i roztopowych: miały być odprowadzane do kanalizacji deszczowej i rowów, o ile daną działkę wyposażono albo w kanalizację albo w rów (lit. a); wody, o ile są niezanieczyszczone mogły być odprowadzane do gruntu (lit. b), co do wód pochodzących z dachów budynków ustalił, że powinny być one zagospodarowane na działce, natomiast w przypadku braku takiej możliwości z powodu niewystarczającej chłonnej powierzchni terenu biologicznie czynnego dopuszczono gromadzenie wód opadowych w zbiornikach retencyjnych na terenie działki (lit. c).

W ocenie Kolegium Zarządca drogi - Burmistrz, był uprawniony do odmowy wydania Wnioskodawcy zezwolenia na lokalizację przyłącza kanalizacji deszczowej w ww. pasie drogowym drogi gminnej dla potrzeb budynku mieszkalnego, gdyż wyrażenie tej zgody spowodowałoby naruszenie przepisów odrębnych, o czym stanowi art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p.

Kolegium odwołało się także do art. 234 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2021r., poz. 624, dalej: p.w.) mówiącego, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, zdaniem SKO nie było konieczności badania przez Burmistrza spełnienia warunków technicznych i wymogów bezpieczeństwa w przypadku lokalizacji urządzenia służącego do odprowadzania płynów, jeżeli przepisy odrębne uniemożliwiają taką lokalizację. Również okoliczność sposobu wykonania przyłącza kanalizacji deszczowej bez naruszenia konstrukcji jezdni i zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego pozostawała bez znaczenia dla postępowania. Załączona do odwołania dokumentacja badania podłoża gruntowego była bez znaczenia wobec nakazu odprowadzania wody z dachów budynków na własną działkę, a jedynie mogłaby mieć znaczenie dla konieczności zlokalizowania na działce wnioskodawcy zbiornika retencyjnego z uwagi na niewystarczającą powierzchnię chłonną terenu (z uwagi na budowę geologiczną gruntów). Natomiast kwestie dotyczące wprowadzenia Strony w błąd przez Burmistrza, czy też podania przez niego nieprawdziwych informacji w wykazie nieruchomości przeznaczonych do zbycia odnośnie wyposażenia działki nr [...] mogą być przedmiotem odrębnych roszczeń, w tym cywilnoprawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę Wnioskodawcy, stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały wydane z naruszeniem prawa i dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) skargę oddalił.

Podał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 39 ust. 3 u.d.p., który odczytywany w powiązaniu z art. 39 ust. 1 u.d.p., wprowadzającym zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego i art. 39 ust. 1a u.d.p., wyłączającym ogólny zakaz umieszczania w pasie drogowym urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego m.in. urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów i urządzeń kanalizacyjnych, jeżeli tylko warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają, stwierdził, że ustawodawca, w drodze wyjątku, przewidział możliwość w szczególnie uzasadnionych wypadkach lokalizowania w pasie drogowym urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego za zezwoleniem właściwego zarządcy, chyba że ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu drogi. Wystąpienie jednej z ww. przesłanek negatywnych pozwala zarządcy drogi na wydanie decyzji odmownej. Natomiast jeżeli żadna ze wskazanych przesłanek nie zachodzi, a warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają, zarządca drogi nie może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w art. 39 ust. 1a u.d.p.

Decyzja jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Konstrukcja uznania administracyjnego nie może jednak oznaczać pełnej dowolności organu administracyjnego. Aby rozstrzygnięcie organu nie miało charakteru dowolnego, musi być wynikiem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanej sprawy, WSA zgodził się, że Kolegium zasadnie uznało wystąpienie przesłanki określonej w art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p., że lokalizacja przyłącza kanalizacji deszczowej spowodowałaby naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych - Uchwały, która jako akt prawa miejscowego, jest na obszarze działania organu, który go ustanowił, źródłem powszechnie obowiązującego prawa, a co uzasadniało odmowne rozstrzygnięcie wniosku Skarżącego.

Według WSA istota sporu sprowadzała się do oceny, czy postanowienia Uchwały, jako przepisy odrębne, zawierała uregulowania, których funkcjonowanie w obrocie prawnym uniemożliwiało wydanie przez zarządcę drogi zgody na lokalizację przyłącza kanalizacji deszczowej w pasie drogowym do działki Wnioskodawcy.

Interpretując regulacje Uchwały: § 2 ust 1 i 2, określające cele planu jako określenie przeznaczenia terenów oraz zasad ich zagospodarowania przy uwzględnieniu ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju miasta Końskie, § 4 definiującego "działkę"; zapisy rozdziału 2, obejmującego § 6 do § 18 dotyczące zasad i warunków dla objętych planem terenów, w tym § 16 - w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy, i budowy infrastruktury technicznej, WSA doszedł do wniosku, że odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do sieci kanalizacji deszczowej jest zasadą jedynie w przypadku wyposażenia danej działki w taką infrastrukturę, a w pozostałych przypadkach zasadą jest, że wody pochodzące z dachów budynków winny być zagospodarowane na działce poprzez infiltrację do warstw wodonośnych gruntu, a w przypadku niewystarczająco chłonnej powierzchni terenu biologicznie czynnego działki dopuszcza się gromadzenie wód opadowych w zbiornikach retencyjnych na terenie działki.

Zauważył przy tym, że m.in. z pisma Burmistrza z 18 grudnia 2020 r. wynikało, że sieć kanalizacji deszczowej znajdująca się w pasie drogowym ulicy [...] w Końskich nie została przekazana przez Gminę Końskie P. (dalej: P.) i nie jest powiązana z siecią deszczową zarządzaną przez P. Powstała ona w ramach budowy przez Gminę uzbrojenia terenu na nowym osiedlu i jest urządzeniem drogowym przeznaczonym wyłącznie do odwodnienia drogi. Według działu IV, rozdział 1, § 106 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2016r., poz. 124 ze zm.) kanalizacja deszczowa jako urządzenie odwadniające i odprowadzające wodę stanowi wyposażenie techniczne dróg. Nie miał więc WSA wątpliwości, że ani w granicach działki Strony, ani na działce sąsiedniej nie przebiega sieć kanalizacji deszczowej zarządzana przez P.

Dlatego jako niezasadne Sąd I instancji ocenił zarzuty naruszenia § 6 pkt 12 Uchwały poprzez błędną jej wykładnię oraz art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Nie dopatrzył się również zgłaszanego w skardze naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Uważał, że przeprowadzenie dowodu z badania podłoża gruntowego dla działki Strony, z którego wynikał brak możliwości odprowadzania wód do gruntu tej działki było zbędne, gdyż z § 16 pkt 12 lit. c) Uchwały wynikało, że w sytuacji niewystarczająco chłonnej powierzchni gruntu wody opadowe i roztopowe z dachów budynków winny być gromadzone w zbiornikach retencyjnych na terenie działki.

Bez znaczenia pozostawała też okoliczność uzyskania warunków technicznych (następnie anulowanych). Świadczyły one jedynie o technicznej możliwości dokonania przyłącza. Określające je P. koncentrowało się jedynie na faktycznych – technicznych rozwiązaniach, nie analizując kluczowych dla oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia uwarunkowań prawnych. W pkt 8 warunków jednoznacznie stwierdzono, że niezbędne będzie uzyskanie zgody na umieszczenie przyłącza w pasie drogowym oraz zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w trakcie jego budowy.

Zdaniem WSA zaskarżone decyzje wydane zostały w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, a motywy wydanego rozstrzygnięcia przedstawione zostały w uzasadnieniach odpowiadających wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organy wyjaśniły w sposób jednoznaczny, dlaczego odmawiając Wnioskodawcy zgody na lokalizację przyłącza kanalizacji deszczowej uznały, iż prowadziłoby to do naruszenia przepisów odrębnych – § 16 pkt 12 lit. c) Uchwały, co z kolei wypełniało przesłankę odmowy, określoną w art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p.

Z powyższym wyrokiem nie zgodził się Wnioskodawca i wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest § 16 pkt 12 Uchwały poprzez jego błędną wykładnię, zgodnie z którą przepis zezwala na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do sieci kanalizacji deszczowej i rowów tylko pod warunkiem zlokalizowania tych urządzeń na terytorium działki, z której wody są odprowadzane;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p. (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 z poźn. zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, uznając iż zachodzi przesłanka odmowy wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w art. 39 ust. 1a u.d.p., to jest naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych.

W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wnosił o: uchylenie zaskarżonego orzeczenia WSA w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych; rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu Skarżący kasacyjnie powołał argumenty na poparcie zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna Strony zawiera uzasadnione podstawy.

Przed oceną zarzutów skargi kasacyjnej przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Kierując się powyższymi założeniami i wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył swoje rozważania do oceny zgodności z prawem wydanego przez Sąd I instancji wyroku w zakresie zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej.

Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, NSA stwierdził, że ma ona uzasadnione podstawy.

Mając na uwadze ścisły związek zgłoszonych zarzutów, gdyż zinterpretowany błędnie przez organy i WSA § 16 pkt 12 Uchwały jako przepis odrębny wprowadzający wymagania, stanowiący w konsekwencji negatywną przesłankę wyrażenia zgody czyli niewłaściwego zastosowania art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p., zdaniem NSA pozwolił na łączne rozpoznanie obu zgłoszonych zarzutów.

Przede wszystkim wymaga podniesienia, że Wnioskodawca, jako właściciel działki [...] położonej w K., wystąpił do Burmistrza o udzielenie zezwolenia - zgody na lokalizację przyłącza kanalizacji deszczowej dla potrzeb budynku mieszkalnego jednorodzinnego w pasie drogowym drogi gminnej (działka nr [...]).

Burmistrz wydał decyzję odmowną, utrzymaną w mocy przez SKO i zaakceptowaną przez Sąd I instancji. Podstawą wydania decyzji odmownej był art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p., stanowiący, że właściwy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust. 1a (infrastruktury telekomunikacyjnej, urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej, w tym punktów ładowania stanowiących część infrastruktury ładowania drogowego transportu publicznego, oraz urządzeń związanych z ich eksploatacją, a także do innych czynności związanych z eksploatacją tej infrastruktury i tych urządzeń, jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają) wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg. Organy, a za nimi - WSA doszli do konkluzji, że wydanie decyzji pozytywnej - wyrażenie zgody spowodowałoby naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych, tj. § 16 pkt 12 Uchwały. Według ostatniego uregulowania odprowadzanie wód opadowych i roztopowych może następować do kanalizacji deszczowej i rowów (lit. a); niezanieczyszczonych do gruntu (lit. b), powierzchniowo z dachów budynków oraz zagospodarowanie ich na działce poprzez infiltrację do warstw wodonośnych gruntu, a w przypadku niewystarczająco chłonnej powierzchni biologicznie czynnego działki dopuszcza się gromadzenie wód opadowych w zbiornikach retencyjnych na terenie działki (lit. c). Gdy chodzi o zapis z lit. a), że odprowadzanie wód opadowych i roztopowych może następować do sieci kanalizacji deszczowej i rowów, organy i za nimi WSA interpretowały go, że może być zastosowany, gdy na działce, z której wody mają być odprowadzane, zlokalizowano kanalizację bądź rów.

O ile należy zgodzić się ze stanowiskiem organów i WSA, że przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p. są także przepisy prawa miejscowego, to nie można jednak zaakceptować prezentowanej przez organy i WSA wykładni § 16 pkt 12 lit. a) Uchwały. Przede wszystkim trzeba podnieść, że w omawianym przepisie Uchwały nie wprowadzono warunku, aby wody opadowe i roztopowe mogły być odprowadzane do sieci kanalizacji deszczowej i rowów tylko wtedy, gdy znajdują się te urządzenia na terenie nieruchomości, która ma zostać przyłączona do kanalizacji deszczowej. Do tego organy ani WSA nie wskazały podstawy prawnej przyjętej interpretacji, bo sam powołany przepis takiego ograniczenia nie wprowadzał. Odwołały się jedynie do twierdzeń Burmistrza, że sieć kanalizacji deszczowej znajdująca się w pasie drogowym ul. [...] nie została przekazana P. przez Gminę Końskie, gdyż nie jest ta sieć powiązana z siecią deszczową zarządzaną przez P., powstała w ramach budowy przez Gminę uzbrojenia terenu na nowym osiedlu i jest urządzeniem drogowym przeznaczonym wyłącznie do odwodnienia drogi. Opisane argumenty wskazywałyby na istnienie dwóch odrębnych sieci deszczowych w jednym pasie drogowym, a w takim przypadku nie zostało wyjaśnione, dlaczego Skarżący nie mógł uzyskać zgody Burmistrza jako zarządcy drogi na przyłączenie do sieci deszczowej zarządzanej przez P.. Przy tm w wykazie nieruchomości gminnych przeznaczonych do zbycia (przygotowanym przez Burmistrza), obejmującym także działkę nabytą następnie przez Stronę, zapisano, że osiedle posiada sieć dróg asfaltowych i jest wyposażone w sieci uzbrojenia terenu: energię elektryczną, wodociąg, kanalizację sanitarną i deszczową (bez wskazywania, że są przynajmniej niektóre umiejscowione jedynie w pasie drogowym), a do tego P. początkowo określiło Stronie warunki techniczne na wykonanie przyłącza kanalizacji deszczowej.

Przedstawione argumenty mają charakter faktyczny niż prawny.

W ocenie NSA, organy przy badaniu, czy udzielenie zezwolenia na lokalizację spornego przyłącza kanalizacji deszczowej w pasie drogowym miałoby prowadzić do naruszenia wymagań z przepisów odrębnych (art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p.) pominęły natomiast uregulowania ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r., poz. 2028; dalej: ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu).

Z mocy art. 2 pkt 10 ww. aktu ściekami komunalnymi są ścieki bytowe (zdefiniowane w pkt 9) lub mieszanina ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi (określonym w pkt 11) albo wodami opadowymi lub roztopowymi będącymi skutkiem opadów atmosferycznych, odprowadzane urządzeniami służącymi do realizacji zadań własnych gminy w zakresie kanalizacji i oczyszczania ścieków komunalnych.

Według art. 3 ust. 1 ww. aktu zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Na mocy art. 5 ust. 1 ww. ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków. Przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym jest według art. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność.

Na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu rada gminy, na podstawie projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, przygotowuje projekt regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, w którym (ust. 5) określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, m.in.: minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków (pkt 1); warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług (pkt 2); warunki przyłączania do sieci (pkt 4); warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych (pkt 5).

Na podstawie ww. przepisu Rada Miejska w Końskich podjęła Uchwałę Nr VI/46/2019 z dnia 29 marca 2019 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Końskie Na mocy § 3 ust. 2 załącznika do tej uchwały w zakresie odbioru ścieków przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest zobowiązane, m.in.: 2) zapewnić ciągły odbiór ścieków o stanie i składzie zgodnym z aktualnie obowiązującymi przepisami i umową, 3) odprowadzać wprowadzone ścieki do posiadanych urządzeń kanalizacyjnych. Ponadto w Rozdziale III zawarto uregulowania dotyczące warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami usług, a w Rozdziale V załącznika do niej określono warunki przyłączania do sieci. W przepisie § 7 ust. 3 ww. załącznika ujęto, że jeżeli są spełnione warunki techniczne umożliwiające przyłączenie nieruchomości osoby ubiegającej się o przyłączenie do sieci, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa warunki przyłączenia, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od otrzymania wniosku wraz z kompletem załączników. Natomiast według § 9 warunkiem przystąpienia do prac zmierzających do przyłączenia nieruchomości do sieci przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego jest pisemne uzgodnienie z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym dokumentacji technicznej i sposobu prowadzenia tych prac oraz warunków i sposobów dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne kontroli robót.

W świetle powyższych uregulowań dołączone do wniosku o zgodę na lokalizację wydane przez P. warunki techniczne kanalizacji deszczowej określające warunki przyłączenia wskazywałyby, że sporna sieć deszczowa pozostawała w zarządzie P.

Do tego warunki te oraz oferta dotycząca sprzedaży działek wskazująca, że osiedle posiada sieć asfaltowych ulic i jest wyposażone w sieci uzbrojenia terenu, m.in. w kanalizację deszczową oznaczało, że na tym osiedlu jest taka kanalizacja, przewidziana do użytku przez właścicieli działek.

Mając na uwadze uregulowania ww. ustawy i Regulaminu, w ocenie składu orzekającego NSA, nieuprawniona jest interpretacja § 16 ust. 12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, że odprowadzanie do sieci kanalizacji deszczowej wód roztopowych i opadowych (lit. a) dotyczy tylko sieci (chyba uprzednio) znajdującej się na nieruchomości, a ponadto woda z dachów ma być odprowadzana do ziemi albo zbiorników retencyjnych. Odprowadzanie do sieci kanalizacji deszczowej wód roztopowych i opadowych byłoby możliwe, gdyby Strona uzyskała zgodę na lokalizację przyłącza kanalizacji deszczowej i po uzyskaniu dalszych zezwoleń doprowadziłaby do przyłączenia swojej nieruchomości do ww. sieci.

Organy i WSA dokonali wykładni art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p. (W szczególnie uzasadnionych przypadkach, z wyjątkiem ust. 31, lokalizowanie w pasie drogowym urządzeń obcych oraz reklam może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 7, lub w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w ust. 7a lub w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Jednakże właściwy zarządca drogi: może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust. 1a, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg) i § 16 ust. 12 ww. miejscowego planu z pominięciem przepisów ww. ustawy i Regulaminu.

Zdaniem składu orzekającego NSA ustalenie czy rzeczywiście wystąpiła przesłanka z art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p. czyli czy zostały naruszone wymagania wynikające z przepisów odrębnych, nie mogło ograniczyć się jedynie do przywołania § 16 pkt 12 Uchwały w interpretacji, której w świetle przedstawionych przez organy argumentów nie można było uznać za zasadną, szczególnie, że uregulowania innych przepisów prawa miejscowego np. Regulaminu i załącznika do niego podważają stanowisko organów i WSA.

W tej sytuacji, skoro zaskarżony wyrok, naruszający przepisy prawa materialnego, zaakceptował decyzje naruszające także przepisy prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., to należało, uwzględniając skargę kasacyjną na podstawie 188 p.p.s.a., jednocześnie rozpoznać skargę i uchylić zaskarżoną decyzję Kolegium oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni przedstawioną interpretację przesłanki z art. 39 ust. 3 pkt 1 u.d.p. - naruszenia wymagań wynikających z przepisów odrębnych: tutaj - § 16 pkt 12 Uchwały w powiązaniu z przedstawionymi uregulowaniami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu i wydanym na jej podstawie Regulaminie powyższe wskazania NSA i po przeprowadzeniu wyczerpującej analizy wspomnianych unormowań oceni wniosek Strony.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 z późn.zm.).