Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi U. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zajęcia nieruchomości oddala skargę.

"A" sp. z o.o. z siedzibą w Z. działając w imieniu "B" S.A. wystąpiła do U. W. jako właścicielki działki położonej w Z. N. oznaczonej numerem ewidencyjnym 1, o wyrażenie zgody na dokonanie przycięcia gałęzi drzew, które stanowią zagrożenie dla istniejącej linii energetycznej.

U. W. poinformowała "A" sp. z o.o., że nie wyraża zgody na udostępnienie swojej nieruchomości. Uzasadniła to tym, iż podczas ostatniej przycinki doszło do uszkodzenia drzew, jak również wykonawca robót nie uprzątnął terenu, gdzie wykonywano roboty.

Pismem z dna [...] r. "A" sp. z o.o. (działając w imieniu "B" S.A.) wystąpiła do Starosty [...] o wywłaszczenie nieruchomości będącej własnością U. W.. Jak jednak wynika z dalszej korespondencji przedmiotem wniosku było żądanie czasowego zajęcia tej nieruchomości w celu dokonania przycinki drzew rosnących pod linią elektroenergetyczną. Zabiegi miały objąć przycięcie pięciu drzew owocowych, orzecha i świerka.

Na dzień [...] r. zostały wyznaczone oględziny spornej nieruchomości. W rzeczywistości nie odbyły się one na spornej działce, gdyż jej właścicielka zabroniła biorącym w nich udział na przejście po prywatnej drodze. Przedstawiciel "A" sp. z o.o. oświadczył do protokołu, iż niezbędne jest również czasowe zajęcie działek o numerach 2; 3 i 4, gdyż w inny sposób nie będzie możliwy dojazd do działki, na której mają zostać wykonane zabiegi na drzewach. W takim zakresie został również rozszerzony przedmiot postępowania.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] zobowiązał U. W. do:

- udostępnienia "B" S.A. nieruchomości oznaczonej numerem 1 na długości 41 metrów i szerokości 4 metrów w celu przycięcia drzew,

- udostępnienia działek 4, 3 i 2 celem umożliwienia dojazdu do działki 1.

Okres zajęcia określono na miesiąc od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, dlatego zasadne było wydanie decyzji nakazującej udostępnienie nieruchomości.

Odwołanie od tej decyzji złożyła U. W.. Podniosła w nim, że pracownicy "A" sp. z o.o. próbowali dokonać przycinki drzew bez jej zgody. Nastąpiło to zresztą 27 [...] r. na działce 5.. Wówczas w ocenie odwołującej się doszło do zniszczenia jej mienia a teren nieruchomości nie został uprzątnięty. W szczególności wskazała, że:

- nie dokonano inwentaryzacji przyrodniczej nieruchomości wzdłuż linii energetycznej,

- linia energetyczna została wybudowana bez zgody jej poprzedników prawnych,

- "B" pisemnie poinformowała właścicielkę nieruchomości, że do czasu modernizacji linii energetycznej nie będą realizowane zabiegi przycinania drzew,

- stan istniejącej linii energetycznej powoduje zagrożenie.

Odwołująca się podniosła wreszcie, że domaga się usunięcia istniejącej linii elektroenergetycznej. Do odwołania dołączyła swą bogatą korespondencję z "B" S.A. w tej sprawie.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał skarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu odwoławczego zarówno ustalenia poczynione przez Starostę [...] , jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. W szczególności stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki o których mowa w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła U. W.. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła Wojewodzie [...]naruszenie art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącej nie można było wydać decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości w sytuacji, gdy nie została przedłożona odpowiednio aktualna dokumentacja techniczna dotycząca sieci elektroenergetycznej, jak również nie wykazano, iż rosnące na terenie jej nieruchomości drzewa zagrażają bezpieczeństwu użytkowania tej linii.

Dodatkowym pismem z dnia 20 maja 2016 r. U. W. poinformowała Sąd, że [...] pod jej nieobecność pracownicy "A" sp. z o.o. weszli na teren jej nieruchomości i dokonali przycinki drzew.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 ze zm.) "przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw lub energii, magazynowaniem paliw gazowych, w tym skroplonego gazu ziemnego, skraplaniem gazu ziemnego lub regazyfikacją skroplonego gazu ziemnego jest obowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w te paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych". Bez wątpienia utrzymanie sprawności sieci elektroenergetycznych (zwłaszcza niskiego napięcia, które posadowione są stosunkowo na małej wysokości) polega na wykonywaniu odpowiednich zabiegów zapobiegających uszkodzeniom linii przesyłowych przez wrastające w nie gałęzie drzew.

Realizacja obowiązków operatorów sieci elektroenergetycznych powinna, co do zasady, następować w drodze ugody z właścicielami nieruchomości niezbędnych do wykonania określonych robót. Jeśli jednak do takiej ugody nie dojdzie, ustawodawca przewidział rozwiązanie szczególne. Otóż zgodnie z art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) "starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności".

Przenosząc powyższe ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że postępowanie organów administracji było zgodne z prawem. Bezsporne jest, że nad działką o numerze ewidencyjnym 1 będącą własnością skarżącej przebiega linia elektroenergetyczna niskiego napięcia "B" S.A. U. W. jednoznacznie stwierdziła, że nie wyraża zgody na dokonanie przycinki drzew rosnących pod linią.

Działająca w imieniu operatora "A" sp. z o.o. już w [...] r. występowała do skarżącej o udostępnienie terenu nieruchomości. Uzasadniała to zagrożeniem jakie dla linii elektroenergetycznej stanowią rosnące gałęzie drzew. Decyzja w sprawie została wydana dopiero w [...] r. W tym okresie (2 lat) niewątpliwie sytuacja uległa pogorszeniu. Proste zasady doświadczenia życiowego (co słusznie zauważył Wojewoda) wskazują, iż przyrost roślin (zwłaszcza świerka) przez dwa okresy wegetacyjne może być znaczny. Zaistniały zatem w ocenie składu orzekającego przesłanki zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 124b. ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Jedyny zarzut sformułowany w skardze dotyczy braku wykazania, iż drzewa rosnące na nieruchomości skarżącej stanowią zagrożenie dla linii elektroenergetycznej. Organ podjął próbę dokonania ustaleń w tym zakresie. Jednakże to właśnie skarżąca uniemożliwiła przeprowadzenie oględzin spornej nieruchomości. W takiej sytuacji, biorąc pod uwagę wszystkie podniesione wyżej okoliczności, zasadne było ograniczenie prawa własności U. W., gdyż dalsze zwlekanie z przycięciem gałęzi rosnących na nieruchomości drzew mogło spowodować awarię nie tylko samej sieci, ale również sprowadzić zagrożenie życia i zdrowia osób tam mieszkających.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.