Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3482/14 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia : oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3482/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 września 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 20 marca 2014 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Skarżący, tj. D. W. wniósł do WSA w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. Następnie pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie z dnia 20 marca 2014 r. Wniosek uzasadnił obawą, że z uwagi na przystąpienie organu egzekucyjnego do egzekucji zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji - dalsze czynności egzekucyjne - będą prowadzone w stosunku do majątku trwałego Skarżącego (w szczególności nieruchomości). W ocenie pełnomocnika z uwagi na wielkość dochodzonej należności (kwota należności głównej, odsetek za zwłokę oraz kosztów egzekucyjnych przekraczającej łącznie 19 mln zł - nie jest możliwe zaspokojenie organu z bieżących dochodów Skarżącego oraz oszczędności (czy innych środków pieniężnych). Zaznaczył, iż przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości wiąże się natomiast nie tylko z potencjalną niemożnością ich późniejszego odkupienia (na jednej z nieruchomości zlokalizowany jest budynek mieszkalny, w którym Skarżący ma miejsce zamieszkania), ale przede wszystkim z wysokim prawdopodobieństwem powstania szkody wynikającej z okoliczności, że uzyskane przez organ kwoty (z licytacji) będą znacząco niższe od wartości rynkowej mienia Skarżącego. Według pełnomocnika Skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik wyjaśnił, iż obecnie Skarżący posiada majątek, na który składają się w szczególności : środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych, które są obecnie przedmiotem czynności egzekucyjnych. Podniósł, iż środki te nie są wystarczające do zaspokojenia dochodzonej należności podatkowej, środki pieniężne z wynagrodzenia za pracę (1500 zł brutto, po aneksie 1680 zł) oraz nieruchomości. Pełnomocnik wskazał, że łączna wartość rynkowa nieruchomości wynosi ok. 25-30 mln zł. Podkreślono, że kwota dochodzonej należności jest wielokrotnie wyższa od bieżących dochodów Skarżącego. W ocenie pełnomocnika pełne zaspokojenie roszczeń organów podatkowych ze środków na rachunkach bankowych Skarżącego także nie będzie możliwe, gdyż w praktyce nikt, zwłaszcza osoby fizyczne, nie deponuje takich kwot w bankach. Wyraził obawę, iż dalsze czynności egzekucyjne będą skierowane na wyprzedaż aktywów Skarżącego, w tym służących bezpośrednio zaspokajaniu jego potrzeb osobistych (mieszkaniowych), co w praktyce oznaczać będzie uzyskanie środków o znacząco niższej wartości niż wartość rynkowa zbywanych dóbr. Do wniosku załączył dokumenty w postaci umowy o pracę i aneksu do tej umowy, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz odpisy ksiąg wieczystych dla nieruchomości w postaci działek niezabudowanych i zabudowanych oraz gruntów ornych.

WSA w Warszawie wspomnianym na wstępie postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że Skarżący nie uzasadnił należycie wniosku. Nie podał popartych stosownymi dokumentami pełnej informacji, dotyczącej jego sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. Brak potwierdzenia w postaci dokumentów źródłowych informacji o posiadanych przez Skarżącego środkach pieniężnych, czy też ruchomościach w świetle przedstawianej we wniosku argumentacji miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tego wniosku.

Od powyższego rozstrzygnięcia wywiedzione zostało zażalenie, w którym wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. : art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej : "p.p.s.a.") poprzez wadliwe przyjęcie, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Skarżącego nie uprawdopodobnił zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pełnomocnik zauważył, że uzasadnienie postanowienia pomija fakt, że wysokość należności dochodzonej w toku postępowania egzekucyjnego wynosi 19.618 246,77 zł, a stroną postępowania jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej. W świetle zasad doświadczenia życiowego jest powszechnie wiadome, że tak znacząca kwota nie jest gromadzona na rachunkach bankowych, nawet przez najbardziej zamożne osoby. Dodatkowo podniesiono, że z dokumentów załączonych do wniosku wynika, że zastosowano już środki egzekucyjne wobec rachunków bankowych Skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zauważyć należy, że art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188). W sytuacji gdy chodzi o orzeczenie rodzące obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia w konkretnej rozpatrywanej sprawie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji zasadnie uznał, że Skarżący nie przedstawił dokumentacji, która pozwalałaby na dokonanie prawidłowej oceny sytuacji finansowej skarżącego, a tym samym nie wykazał istnienia okoliczności istotnych z punktu widzenia art. 61 § 3 p.p.s.a. W rezultacie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został słusznie oddalony. Podkreślić należy, że przedstawione przez Skarżącego dokumenty nie przedstawiają pełnego obrazu jego sytuacji majątkowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dla uprawdopodobnienia przesłanek zachodzących w art. 61 § 3 p.p.s.a. skarżący powinien przedstawić przynajmniej zeznania i informacje podatkowe za 2013 r. oraz 2014 r., które wskazywałyby na kwotę osiągniętych dochodów ze wszystkich źródeł, w tym także kapitałowych. Poza wskazaniem zajętych nieruchomości dla pełni obrazu sytuacji majątkowej i materialnej Skarżącego pożądanym byłoby podanie całości posiadanego przez niego mienia, co dopiero pozwoliłoby na ocenę istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z faktem, że tego nie uczyniono trudno uznać, że Sąd I instancji miał możliwość poznać rzeczywistą sytuację majątkową Skarżącego i tym samym mógł rozstrzygnąć pozytywnie o zaistnieniu przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zaistniały przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i na podstawie tego przepisu w zw. z art. 193 i art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.