Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, , po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi I.P. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 sierpnia 2018 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2018/2019 postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 20 lutego 2020 r. skarżąca I.P. wniosła skargę na bezczynność Wojewody D. w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz świadczenia wychowawczego (500+) na rzecz syna M.P.

Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV oryginał skargi z dnia 20 lutego 2020 r. wraz z załącznikami został zarejestrowany pod sygn. akt IV SAB/Wr 162/20 jako skarga na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 sierpnia 2018 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres 2018/2019, zaś, uwierzytelnione kserokopie skargi z dnia 20 lutego 2020 r. wraz z załącznikami zostały zarejestrowane jako:

- sprawa ze skargi na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 sierpnia 2018 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2018/2019, prowadzona pod sygn. akt IV SAB/Wr 163/20;

- sprawa ze skargi na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 23 października 2019 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2019/2021, prowadzona pod sygn. akt IV SAB/Wr 164/20.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 marca 2020 r., pismem z dnia 30 kwietnia 2020 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 163/20 Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dowodu wniesienia ponaglenia na niezałatwienie sprawy, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

Jak wynika z akt sprawy, wezwanie to skarżąca odebrała osobiście w dniu 6maja 2020 r.

Stwierdzony brak formalny nie został uzupełniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie, o czym stanowi art. 52 § 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z treści powyższych przepisów wynika, że w razie pozostawania przez organ administracji publicznej w bezczynności, droga sądowa staje się dopuszczalna dopiero po wniesieniu ponaglenia.

Instytucję ponaglenia reguluje art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: k.p.a.).

Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się:

1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;

2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.

Z treści wszystkich powołanych wyżej przepisów prawa wynika w sumie, że złożenie skargi na bezczynność organu jest możliwe dopiero po wcześniejszym wniesieniu ponaglenia do organu administracji publicznej w trybie art. 37 k.p.a. Innymi słowy, zanim strona skarżąca wniesie skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu, musi wykorzystać przysługujący jej środek prawny w postaci ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie, złożony do organu administracji publicznej odpowiedniego stopnia. Należy przy tym podkreślić, że to na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że przed złożeniem skargi skierowała do właściwego organu ponaglenie.

Należy w tym kontekście podnieść, że skarżąca, wezwana przez Sąd do złożenia dowodu wniesienia ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie, takiego dowodu nie przedłożyła. Takiego dokumentu brak jest również w aktach administracyjnych sprawy. Powyższe uprawnia Sąd do stwierdzenia, że skarżąca przed zainicjowaniem przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego, nie wyczerpała niezbędnego trybu w postaci ponaglenia organu. Tymczasem dopiero wyczerpanie tego trybu uprawnia Sąd do badania zasadności skargi. Uzupełniająco należy dodać, że orzekając w sprawie Sąd uwzględnił przepis art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Zgodnie z tym przepisem, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Wspomniana ustawa weszła w życie w omawianym zakresie w dniu 16 maja 2020 r. W konsekwencji, bieg terminów rozpoczął się w dniu 24 maja 2020 r.

Skarga nie poprzedzona ponagleniem nie może być merytorycznie rozpoznana przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. I OSK 7/10 i z dnia 8 października 2013 r. sygn. II OSK 2232/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl tego przepisu Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).

Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekła jak w sentencji.