II SA/Gl 1196/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-06	
Data wpływu	2025-09-15	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Beata Kalaga-Gajewska
Grzegorz Dobrowolski
Wojciech Gapiński /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2025 nr 0 poz 1214;  art. 60,  art. 61,  art. 64; Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935;   art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2026 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 lipca 2025 r. nr SKO.PS/41.5/443/2025/9105 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.	
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej – organ odwoławczy, Kolegium) decyzją z dnia 3 lipca 2025 r. nr SKO.PS/41.5/443/2025/9105, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm. - dalej k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania I. S. (dalej – Skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej – organ I instancji) z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr [...] (znak [...]), którą odmówiono I. S. zwolnienia z odpłatności za pobyt w Miejskim Domu Pomocy Społecznej w R.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent Miasta R. decyzją z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr [...] ustalił, że opłata Skarżącej za jej pobyt w DPS-ie wynosi 1.718,17 zł miesięcznie (tj. 70% z dochodu 2.454,53 zł - emerytura: 2.160,14 zł plus dodatek pielęgnacyjny: 294,39 zł).

Następnie Prezydenta Miasta R. decyzją z dnia 16 października 2024 r. nr [...]:

1) zmienił decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr [...] w taki sposób, że nadano jej brzmienie: ustala się dla Skarżącej miesięczną odpłatność za pobyt w Miejskim Domu Pomocy Społecznej w R. :

a) za dzień 31 sierpnia 2023 r. w wysokości 55,42 zł (miesięcznie 1.718,17 zł, tj. 70% z dochodu 2.454,53 zł);

b) za miesiąc wrzesień 2023 r. w wysokości 1.718,17 zł (tj. 70% z dochodu 2.454,53 zł);

c) za miesiąc październik 2023 r. w wysokości 2.256,67 zł (tj. 70% z dochodu 3.223,81 zł);

d) za okres od dnia 1 listopada 2023 r. do dnia 31 stycznia 2024 r. w wysokości 1.987,42 zł miesięcznie (tj. 70% z dochodu 2.839,17 zł);

e) za okres od dnia 1 lutego 2024 r. do dnia 31 marca 2024 r. w wysokości 1.718,17 zł miesięcznie (tj. 70% z dochodu 2.454,53 zł);

f) za okres od dnia 1 kwietnia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. w wysokości 2.393,05 zł miesięcznie (tj. 70% z dochodu 3.418,64 zł);

g) za okres od dnia 1 czerwca 2024 r. do dnia 31 lipca 2024 r. w wysokości 2.153,08 zł miesięcznie (tj. 70% z dochodu 3.075,83 zł);

h) za okres od dnia 1 sierpnia 2024 r. do dnia 30 września 2024 r. w wysokości 1.913,11 zł miesięcznie (tj. 70% z dochodu 2.733,02 zł);

i) za okres od dnia 1 października 2024 r. do dnia 30 listopad 2024 r. w wysokości 2.393,05 zł miesięcznie (tj. 70% z dochodu 3.418,64 zł);

j) za okres od dnia 1 grudnia 2024 r. do dnia 31 stycznia 2025 r. w wysokości 2.153,08 zł miesięcznie (tj. 70% z dochodu 3.075,83 zł);

k) od dnia 1 lutego 2025 r. w wysokości 1.913,11 zł miesięcznie (tj. 70% z dochodu 2.733,02 zł).

2) nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na wyjątkowo ważny interes strony.

Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Kolegium z dnia 5 grudnia 2024 r. nr [...] . Natomiast skargę od decyzji organu odwoławczego, WSA w Gliwicach oddalił wyrokiem z dnia 7 października 2025 r. o sygn. akt II SA/Gl 902/25.

Wnioskiem z dnia 19 grudnia 2023 r. Skarżąca wystąpiła o umorzenie zadłużenia należności wynikających z jej pobytu w DPS-ie.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zainicjowanego powyższym wnioskiem, organ I instancji decyzją z dnia 30 kwietnia 2025 r. odmówił Skarżącej zwolnienia z odpłatności za pobyt w DPS-ie. W uzasadnieniu Prezydent Miasta przedstawił przebieg postępowania, a także stan prawny znajdujący zastosowanie w sprawie. Ponadto w ujęciu tabelarycznym wykazał wysokość dochodu za poszczególne miesiące w okresie od lipca 2023 r. do lutego 2025 r. z rozbiciem na poszczególne jego elementy. Podniósł, że Skarżąca dysponuje dochodem, który pozwala na regulowanie ustalonej jej opłaty z tytułu przebywania w DPS-ie. Zdaniem organu I instancji, powstałe zadłużenie, które na dzień 19 marca 2025 r. wynosi 8.420 zł, jest następstwem nieprzekazywania przez siostrę Skarżącej środków finansowych na rzecz wspomnianych opłat. W dalszej kolejności zwrócono uwagę, że Skarżąca w DPS-ie ma zapewnioną całodobową opiekę, usługi oraz wyżywienie. W toku postępowania nie ustalono, jak również sama strona nie wykazała wystąpienia którejkolwiek z okoliczności wymienionych w art. 64 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (obecnie t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1214 z późn. zm. – dalej u.p.s.) warunkujących całościowe lub częściowe zwolnienie z opłaty. Jednocześnie wyjaśniono, że instytucja opisana w art. 64 u.p.s. jest stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych.

W odwołaniu z dnia 21 maja 2025 r. pełnomocnik Skarżącej w osobie jej siostry, zanegował rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Zauważono, że na poczet opłaty za pobyt w DPS-ie potrącana jest kwota wyższa niż 70% poborów Skarżącej, a mimo to powstało zadłużenie.

Kolegium nie przychylając się do argumentacji odwołania, decyzją z dnia 3 lipca 2025 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że myśl art. 61 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. mieszkaniec zobowiązany jest do wnoszenia opłaty za pobyt w DPS-ie, jednak nie więcej niż 70% uzyskiwanego dochodu. Natomiast okoliczności, które umożliwiają częściowe lub całkowite zwolnienie z opłaty określone zostały w art. 64 u.p.s. Zaznaczono jednocześnie, że ulga ta opiera się na uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku zwolnienia z opłaty, nawet jeżeli spełniona zostanie którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 64 u.p.s. Przedstawiono również wysokość dochodów Skarżącej poprzez wskazanie elementów, które się na nie składają. Dostrzeżono również, że Skarżąca jest właścicielem mieszkania o powierzchni 50,40 m2. Następnie wskazano wysokość opłat należnych od Skarżącej za poszczególne miesiące od sierpnia 2023 r. do 1 lutego 2025 r. i nadal. W świetle tych ustaleń organ odwoławczy przychylił się do stanowiska Prezydenta Miasta, że Skarżąca jest w stanie przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości wnosić opłatę z powyższego tytułu. Podkreślono jednocześnie, iż Skarżąca przebywając w DPS-ie ma zapewnione niezbędne potrzeby bytowe. Dodano także, że w toku prowadzonego postępowanie Skarżąca nie wykazała okoliczności szczególnych, które uzasadniałyby udzielenie zwolnienia.

W skardze z dnia 20 sierpnia 2025 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Skarżącej w osobie jej siostry, zanegował prawidłowość decyzji organu odwoławczego, zarzucając jej:

1) błędną wykładnię i zastosowanie art. 64 u.p.s. polegające na niewyczerpującym ustaleniu przesłanek zwolnienia Skarżącej od odpłatności za pobyt w DPS-ie poprzez przyjęcie wzrostu dochodów Skarżącej, bez ustalenia faktycznej wpłaty ekwiwalentu węglowego za okres od lipca do stycznia 2023 r. oraz marca 2024 r., a także za okres od stycznia do czerwca 2024 r.;

2) wydanie decyzji z rażącym naruszeniem przepisów prawa z uwagi na złożoną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Kolegium z dnia 5 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości odpłatności za pobyt Skarżącej w DPS-ie, co powoduje, że organ na dzień wydania decyzji objętej niniejszą skargą, nie dysponował prawomocną decyzją o wysokości odpłatności za pobyt Skarżącej w DPS-ie;

3) pominięcia przez organ szczególnych okoliczności występujących w sprawie, uzasadniających zwolnienie Skarżącej od odpłatności za pobyt w DPS-ie, związanej z jej trudną sytuacją życiową oraz materialną wynikającą z konieczności ponoszenia opłat z tytułu utrzymania mieszkania, na wypadek opuszczenia DPS-u, gwarantującego jej zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.

Wobec tych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W motywach skargi pod wątpliwość poddano, czy ekwiwalent za węgiel został wypłacony Skarżącej. Tymczasem - zdaniem Skarżącej - organ winien dokonać jednoznacznego ustalenia, czy istotnie świadczenie to zostało jej przekazane. Następnie wskazano, że przed tutejszym Sądem toczy się postępowanie pod sygn. akt II SA/Gl 902/25 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt Skarżącej w DPS-ie. Zdaniem Skarżącej, skoro decyzja ta nie jest prawomocna, to organ nie mógł rozstrzygać o zwolnieniu z opłaty. W skardze podniesiono również, że automatyczne uzależnienie odpłatności za pobyt w DPS-ie wyłącznie od wysokości uzyskiwanych dochodów, w niektórych sytuacjach byłoby niemożliwe do pogodzenia z zasadą sprawiedliwości społecznej i dyrektywami demokratycznego państwa prawa. Odniesiono to do kosztów utrzymania 50 metrowego mieszkania Skarżącej, co wpływa negatywnie na jej możliwości zapłaty opłaty w wysokości 8.200 zł. Wyjaśniono również, że zły stan techniczny mieszkania nie pozwala na jego wynajęcie. Jednocześnie mieszkanie to stanowi jej zabezpieczenie na wypadek utraty prawa pobytu w DPS-ie. Dodano także, że w związku ze stanem zdrowia Skarżącej, nie jest możliwa jego sprzedaż.

W uzupełnieniu skargi z dnia 20 sierpnia 2025 r. siostra Skarżącej podniosła, że nie wyraża zgody na podwyższenie opłaty ponad 70% dochodów Skarżącej. Zauważyła również, że z dochodów Skarżącej kupowane są leki, na co posiada rachunki.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są, w ocenie składu orzekającego, zgodne z prawem.

Sprawa dotyczy zwolnienia Skarżącej, będącej mieszkanką DPS-u, z obowiązku ponoszenia opłat za jej pobyt w ośrodku.

Przed przystąpieniem do rozważań należy poczynić zastrzeżenie co do zakresu kontroli sądowej. Otóż w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który nie znajduje zastosowania w niniejszym przypadku). Nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy", oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę (zob. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 227/17, LEX nr 2312988). Mając to na uwadze stwierdzić należy, że skarga dotyczy decyzji odmawiającej zwolnienia Skarżącej z odpłatności za jej pobyt w DPS-ie. Oznacza to, że ocenie zostanie poddana jedynie prawidłowość stanowiska zakładającego, że nie zaistniały przesłanki do zastosowania wobec Skarżącej wspomnianej ulgi. Tym samym poza zakresem niniejszego postępowania są kwestie związane m.in. z zasadnością umieszczenia Skarżącej w DPS-ie, ustalenia wysokości opłaty za pobyt w DPS-ie i jej zmiany.

Przechodząc do meritum przyjdzie wskazać, że zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca. Do ponoszenia tej opłaty zobligowany jest m.in. mieszkaniec DPS-u (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.s.). Ustawodawca w art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. wprowadził jednak swego rodzaju ograniczenie. Otóż opłata za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszona przez mieszkańca domu, nie może być większa niż 70% jego dochodu.

Ustawa o pomocy społecznej przewiduje również możliwość odstępstwa od obowiązku ponoszenia ciężaru opłat za pobyt w DPS-ie. Mianowicie zgodnie z art. 64 u.p.s. osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w szczególności jeżeli:

1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce;

2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych;

3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia;

4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko;

5) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty lub jej rodzic przebywała w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, na podstawie orzeczenia sądu o ograniczeniu władzy rodzicielskiej osobie kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańcowi domu;

6) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty przedstawi wyrok sądu oddalający powództwo o alimenty na rzecz osoby kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu;

7) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty wykaże, w szczególności na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku, rażące naruszenie przez osobę kierowaną do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty.

Organ podejmując decyzję na podstawie art. 64 u.p.s. działa w ramach uznania administracyjnego. W kontekście uznaniowego charakteru decyzji wskazać należy, że postępowanie w tego typu przypadku jest w istocie dwuetapowe. W pierwszym etapie organ ocenia, czy wystąpiła którakolwiek z przesłanek opisanych w art. 64 u.p.s. Ocena ta dokonywana jest według reguł dotyczących postępowania dowodowego. Dopiero uznanie, że spełniona została choćby jedna z przesłanek umożliwiających organowi na zastosowanie ulgi, pozwala na przejście do drugiego etapu, w ramach którego, działając w granicach uznania administracyjnego, organ może, ale nie musi zwolnić w całości lub w części z obowiązku wnoszenia opłaty. W kontrolowanym przypadku organ nie przeszedł do drugiego etapu, gdyż nie stwierdzono wystąpienia żadnej z przesłanek określonych w art. 64 u.p.s. Z przyczyn oczywistych w niniejszej sprawie w rachubę wchodziła wyłącznie przesłanka z art. 64 pkt 2 u.p.s.

Pojęcie "uzasadnionych okoliczności", o których mowa w art. 64 pkt 2 u.p.s. nie zostało sprecyzowane. Jednak wymienione w nim przykładowe okoliczności uzasadniające zwolnienie z opłat wskazują, że zamiarem ustawodawcy było objęcie jego zakresem zastosowania zdarzeń związanych ze stanem zdrowia zobowiązanego lub członków jego rodziny, jak również sytuacji nagłego pogorszenia się sytuacji materialnej będącej wynikiem zdarzeń niezależnych od woli zobowiązanego. Nie ulega również wątpliwości, że katalog wymieniony w tym przepisie przypadków nie ma charakteru zamkniętego. Przypadki uprawniające do zwolnień zostały w art. 64 pkt 2 u.p.s. wymienione przykładowo, tak aby nie ograniczać zobowiązanych w możliwości odwoływania się do nich. Zawarcie w tej normie katalogu otwartego oznacza, że strona postępowania o zwolnienie od odpłatności ma prawo dowodzić istnienia wszystkich przesłanek, które w jej ocenie mają wpływ na zasadność obciążenia jej kosztami pobytu w DPS-ie. Dodać przy tym należy, że "uzasadnione okoliczności" powinny mieć charakter obiektywny, wyjątkowy i nadzwyczajny, ale przede wszystkim odnosić się do osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2024 r. sygn. akt I OSK 1686/23, LEX 3754569).

W niniejszym przypadku bezspornym jest, że Skarżąca przebywa w DPS-ie. Przyjąć zatem należy, na co też zwrócił uwagę organ odwoławczy, że placówka ta zapewnia Skarżącej całodobową opiekę, w tym również wyżywienie. Wnosząc opłatę na zasadach określonych w art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. Skarżąca partycypuje w kosztach jej pobytu w DPS-ie, pokrywając jedynie w części kwotę opłaty należnej za usługę. Otóż pełna wysokość opłaty wyniosła w okresie od marca 2024 r. do lutego 2025 r. 6.663,57 zł (Zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta R. z dnia 11 marca 2024 r. – Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2024 r. poz. [...]), natomiast od lutego 2025 r. wynosi ona 7.334,84 zł (Zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta R. z dnia 20 lutego 2025 r. – Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2025 r. poz. [...]).

Skarżąca, jak też jej siostra, w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiły dowodów, które mogły stanowić o wystąpieniu "uzasadnionych okoliczności". Przypomnieć należy, iż żądanie zwolnienia z opłaty za pobyt w DPS-ie uzasadniane jest przede wszystkim kosztami utrzymania mieszkania stanowiącego własność Skarżącej, a także wydatkami na zakup dla niej leków. Nie przedłożono jednak dowodów, które potwierdzałyby te wydatki. Niemniej jednak analiza zestawienia sporządzonego przez siostrę Skarżącej prowadzi do wniosku, że w okresie od sierpnia 2023 r. do sierpnia 2025 r. na leki wydatkowano jedynie 50,40 zł, co miało miejsce w grudniu 2024 r. Według tego samego zestawienia, comiesięczne opłaty związane z mieszkaniem Skarżącej to: czynsz (sierpień 2025 r. – 700 zł), energia elektryczna, gaz i telefon stacjonarny. Ponadto istnieje obowiązek płatności podatku od nieruchomości (94 zł rocznie) i opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (28,28 zł rocznie). Zwrócenia uwagi wymaga zwłaszcza kolumna z wyszczególnionymi opłatami za energię elektryczną i gaz. Otóż wysokość opłat za te media wskazuje na zużycie energii elektrycznej, jak i gazu. Sugeruje to z kolei, że lokal ten jest użytkowany (wynajmowany) przez bliżej nieznane osoby. W tej sytuacji siostra, jako osoba umocowana do zarządu i administrowania ruchomym i nieruchomym majątkiem Skarżącej (pełnomocnictwo – akt notarialny z dnia 10 maja 2022 r.) winna zadbać, aby osoba korzystająca z mieszkania była obciążana stosownymi kosztami. Nie można tego rodzaju wydatków przypisywać Skarżącej, która stale korzysta z usług DPS-u. Ponadto dbając o interesy Skarżącej, winna dążyć do zminimalizowania kosztów utrzymania mieszkania, np. poprzez rozwiązanie umowy z operatorem telefonii.

Konkludując przyjąć należy, że w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek z art. 64 u.p.s. warunkujących zwolnienie w całości lub w części z opłat za pobyt osoby w DPS-ie (w tym w również z pkt 2). Jedynie na marginesie i tytułem porządku zwrócić należy uwagę, że dochód Skarżącej w lutym 2025 r. wyniósł 2.733,02 zł. Jego pomniejszenie o opłatę za pobyt w DPS-ie (1.913,11 zł) daje kwotę 819,91 zł. Ustalenie to pozwala na przyjęcie, że wystarcza ona na pokrycie kosztów generowanych przez mieszkanie (przy założeniu, że płatność za energię elektryczną i gaz dotyczyć będzie tzw. opłat stałych, bez zużycia). Dodać również należy, że pozostała Skarżącej kwota jest wyższa w miesiącach, w których Skarżąca otrzymuje ekwiwalent węglowy. Z kolei twierdzenie o niedokonaniu wypłaty na rzecz Skarżącej ekwiwalentu za węgiel jest niczym niepopartą polemiką siostry Skarżącej.

W tym miejscu należy podkreślić, że zwolnienie z opłaty powinno zawsze znaleźć uzasadnienie w wyjątkowych okolicznościach, w przeciwnym razie może dojść do nieuzasadnionego przerzucania na jednostki samorządu terytorialnego obowiązku partycypowania w kosztach całego społeczeństwa.

Za nietrafione należy uznać argument o niemożności wydania decyzji w kontrolowanym przedmiocie, a to wobec braku prawomocności decyzji ustalającej wysokość opłaty za pobyt w DPS-ie. Odnosząc się do tego zarzutu zwrócić należy uwagę, że walor decyzji ostatecznej uzyskuje każda decyzja wydana przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji w związku z rozpoznaniem środka prawnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Decyzji ostatecznej nie należy utożsamiać z decyzją prawomocną. Decyzja ostateczna uzyskuje walor decyzji prawomocnej bądź to po upływie terminu do zaskarżenia decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego, bądź po odrzuceniu lub oddaleniu skargi przez sąd administracyjny na decyzję ostateczną. Pamiętać jednak należy, że decyzje ostateczne co do zasady podlegają wykonaniu i mogą stanowić podstawę do wydania innych rozstrzygnięć, pomimo ich nieprawomocności. Fakt wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego nie niweczy przymiotu ostateczności decyzji i jej wykonalności (zob. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 7024/21, LEX nr 3855855). W świetle tych wywodów decyzja zmieniająca wysokość opłaty stała się ostateczna wobec utrzymania jej w mocy decyzją Kolegium z dnia 5 grudnia 2024 r. nr [...] Tym samym była wykonalna i nic nie stało na przeszkodzie wydania przez organ I instancji w dniu 30 kwietnia 2025 r. decyzji w trybie art. 64 u.p.s.

W tym kontekście nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i materialnego. Otóż organy zebrały materiał dowodowy, który został poddany ocenie zgodnie z regułami art. 80 k.p.a., czemu wyraz dano w sporządzonych uzasadnieniach. Nie doszło również do naruszenia art. 64 u.p.s., co umotywowano we wcześniejszej części uzasadnienia.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).