Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 12 marca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 października 2019 r., sygn. akt I SA/Wr 618/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 21 października 2019 r. o sygn. I SA/Wr 618/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę A. W. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 marca 2018 r. o nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne – podobnie, jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia – na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.

2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA we Wrocławiu podał, że Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 czerwca 2018 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie skarżąca zaskarżyła w drodze zażalenia, które postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2018 r., II FZ 551/18, zostało oddalone.

Skarżąca po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tej opłaty sądowej oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 12 marca 2019 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskowanego prawa pomocy. W wyniku rozpoznania sprzeciwu od ww. postanowienia WSA we Wrocławiu postanowieniem z dnia 3 czerwca 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. Wobec powyższego, skarżąca pismem z dnia 9 lipca 2019 r., została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 czerwca 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej w dniu 25 lipca 2019 r. Skarżąca nie uiszczając kwoty wpisu od skargi, w dniu 2 sierpnia 2019 r. (data stempla pocztowego) po raz kolejny złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy.

2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zaskarżonym postanowieniem, powołując się na art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. Zdaniem WSA we Wrocławiu ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie zwolniło skarżącej od obowiązku uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i w konsekwencji - nie mogło uchronić skarżącej przed ujemnymi następstwami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi.

3. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA we Wrocławiu, w którym sformułowała wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Zdaniem skarżącej, zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie że brak jest podstaw do stwierdzenia, że zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi; Jej zdaniem, naruszony został art. 6 p.p.s.a. przez brak poinformowania skarżącej o możliwości złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy przy zmianie okoliczności faktycznych oraz braku możliwości wstrzymania postępowania w sytuacji złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy opartego na nowych okolicznościach. Skarżąca wskazała również na naruszenie art. 257 p.p.s.a. przez wydanie orzeczenia dotyczącego wniosku o przyznanie prawa pomocy niezgodnie z obowiązującą normą. Zdaniem skarżącej, zostały także naruszone przepisy przez wydanie orzeczenia dotyczącego odrzucenia skargi przy opłaceniu skargi tj. niezgodnie z obowiązującą normą. W konsekwencji zaskarżone postanowienie pomija cały stan uwidoczniony w aktach sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem treści wniosku, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

4.2. Na obecnym etapie postępowania przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje wyłącznie kwestia oceny prawidłowości postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 21 października 2019 r. dotyczącego odrzucenia skargi skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 marca 2018 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zatem – mimo żądania skarżącej (zarzut naruszenia art. 257 p.p.s.a.) - wydać orzeczenia dotyczącego wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Artykuł 230 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Prawidłowość samego wezwania do uiszczenia wpisu została potwierdzona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2018 r., II FZ 551/18, którym oddalono zażalenie skarżącej na wspomniane zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu o skargi. Skarżącej nie przyznano również prawa pomocy.

W konsekwencji prawidłowo, po zakończeniu postępowania w zakresie prawa pomocy, ponownie wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 21 czerwca 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wspomniane powtórne wezwanie doręczono skarżącej w dniu 25 lipca 2019 r. (k. 51 akt). Wpisu od skargi nie został uiszczony, a zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo skargę odrzucił na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Powołany przepis wskazuje, że m.in. skarga, od której mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, przy czym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału wyraźnie zaznaczono, że nieuiszczenie należnej opłaty skutkować będzie jej odrzuceniem.

4.3. Odnosząc się do zażalenia, należy zwrócić uwagę, że realizacją obowiązku niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych z art. 6 p.p.s.a., które w sprawie muszą być podjęte były wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu od skargi (zob. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2019 r., II FZ 648/19). Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wbrew twierdzeniom strony bez znaczenia dla kontrolowanego rozstrzygnięcia pozostawałoby wystąpienie przez skarżącą z kolejnym wnioskiem o zwolnienie z powinności zapłaty wpisu od skargi. Skarżąca nie może uchronić się przed konsekwencjami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wymaganego wpisu przez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Okoliczność złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (zob. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2010 r., II FZ 115/10; z dnia 11 kwietnia 2013 r., I OSK 536/13; z dnia 8 stycznia 2014 r., II GZ 761/13).

4.4. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.