![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480, Dostęp do informacji publicznej, Dyrektor Szpitala, Uchylono zaskarżoną decyzję, II SA/Ol 347/26 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2026-07-07, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SA/Ol 347/26 - Wyrok WSA w Olsztynie
|
|
|||
|
2026-05-11 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie | |||
|
Katarzyna Matczak /przewodniczący/ Piotr Chybicki /sprawozdawca/ Tadeusz Lipiński |
|||
|
6480 | |||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
Dyrektor Szpitala | |||
|
Uchylono zaskarżoną decyzję | |||
|
Dz.U. 2022 poz 902 art. 3 ust. 1, art. 16 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2026 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję S. w O. S.A. z dnia[...], nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od S. w O. S.A. na rzecz P. K. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. |
||||
|
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2026 r. P. K. (dalej jako: "strona", "skarżący") wystąpił o udostępnienie informacji publicznej m.in. w zakresie pytania: W jakiej wysokości koszty poniosła Spółka Szpital w [...] S.A. realizując w latach 2025-2026 wyroki sądowe? Zwrócono się o podanie: - daty wyroku Sądu, - sygnatury sprawy - wysokości zasądzonej kwoty, - czego dotyczyła zasądzona kwota, - daty zapłaty, - czy kwota została spłacona w całości czy w części, - jeżeli spłata nastąpiła w części (racie) jaka kwota pozostała do spłaty. Decyzją z 17 kwietnia 2026 r. Szpital w [...] S.A. (dalej jako: "organ", "Szpital") odmówił stronie udostępnienia wnioskowanych informacji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że już wcześniejszym wnioskiem z dnia 17.02.2026 r. skarżący wniósł o udostępnienie informacji publicznej - informacji o sprawach sądowych, które toczyły się przed sądami powszechnymi lub administracyjnymi w latach 2023 - 2026 z udziałem Szpitala wraz z określonymi szczegółowymi informacjami. W dniu 3.03.2026 r. wnioskodawcy udostępniono wykaz spraw sądowych z podaniem sygnatur i sądów oraz informację, w jakiej roli procesowej występował Szpital. Ponadto organ stwierdził, że wnioskowane informacje są informacjami publicznymi przetworzonymi. Podniesiono, że udzielenie tej informacji wymaga przeanalizowania co najmniej 188 akt spraw sądowych, zebrania informacji z tych akt. Dodatkowo wśród wnioskowanych informacji z akt spraw sądowych są sprawy dotyczące błędów w sztuce medycznej, które w sposób oczywisty wymagają anonimizacji. Z kolei udzielenie informacji w zakresie zapłaty zobowiązań pieniężnych zasądzonych w sprawach sądowych wymaga przeanalizowania systemu księgowego, tzn. wymaga ustalenia w aktach sprawy, jakie dokumenty księgowe (faktury) były przedmiotem sprawy a następnie ustalenia w systemie księgowym, kiedy te poszczególne dokumenty księgowe (faktury) zostały uregulowane, w przypadku spraw, których przedmiotem nie była zapłata dokumentów księgowych (faktur), wymaga to odnalezienia potwierdzenia zapłaty w historii rachunku. Udostępnienie wnioskowanych informacji byłoby zatem możliwe gdyby wnioskodawca wykazał istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego. W ocenie organu strona nie ma możliwości rzeczywistego wykorzystania informacji w taki sposób, aby miała ona wpływ na określone działania lub sytuację. Wnioskodawca podał w swoich wnioskach, że uzyskanie wnioskowanych danych: - umożliwi dokonanie rzeczywistej analizy przyczyn zadłużenia, - pozwoli zidentyfikować potencjalnie niekorzystne umowy i błędy w zarządzaniu, - pozwoli ocenić skuteczność działań naprawczych zaplanowanych w programie naprawczym, - stworzy podstawę do racjonalizacji działań naprawczych, - pozwoli wnioskodawcy jako radnemu podejmować decyzje dotyczące wydatkowania środków publicznych w sposób świadomy, odpowiedzialny i zgodny z interesem mieszkańców." Tymczasem wnioskodawca, nawet pełniąc funkcję radnego Powiatu [...], nie ma rzeczywistego wpływu na tworzenie programu naprawczego Spółki, jak i na realizację programu naprawczego. Jednocześnie dokumentami, z których wynika sytuacja finansowa Spółki są sprawozdania finansowe Spółki, w tym również sprawozdania F-01, czyli kwartalne sprawozdania o wynikach finansowych. Wnioskodawca ma dostęp do ww. dokumentów. Podkreślono, że wnioskodawca wystąpił o udzielenie informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Jeżeli zaś wnioskodawca chciałby uzyskać informację w ramach pełnionej funkcji radnego, to powinien wystąpić w trybie art. 21 ust. 2a ustawy o samorządzie powiatowym, zgodnie z którym w wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie narusza to dóbr osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu w działalność starostwa powiatowego, a także spółek z udziałem powiatu, spółek handlowych z udziałem powiatowych osób prawnych, powiatowych osób prawnych, powiatowej jednostki organizacyjnej oraz zakładów i przedsiębiorstw samorządowych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej. W tym sensie w ocenie Szpitala w [...] S.A. skoro wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, to nie ma znaczenia prawnego dla sprawy okoliczność, że składający wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest jednocześnie radnym organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Gdyby bowiem wnioskodawca chciał wystąpić o udzielenie informacji w ramach pełnionej funkcji radnego Powiatu [...], to wystąpiłby w trybie art. 21 ust. 2a ustawy o samorządzie powiatowym. Nawet jednak oceniając w niniejszej sprawie kwestię szczególnej istotności dla interesu publicznego przez pryzmat pełnionej przez wnioskodawcę funkcji radnego, należy podkreślić, że wnioskodawca tej przesłanki nie wykazał, gdyż wnioskodawca nie ma możliwości rzeczywistego wykorzystania żądanych informacji w taki sposób, aby miała ona wpływ na określone działania lub sytuację. Pismem z 23 kwietnia 2026 r. skarżący wywiódł skargę na decyzję organu z dnia 17 kwietnia 2026 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne uznanie, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną, 2. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie występuje szczególnie istotny interes publiczny, 3. art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału przedstawionego przez wnioskodawcę, 4. art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób pozorny i niewystarczający, 5. art. 61 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnione ograniczenie prawa do informacji publicznej. Strona wniosła o: 1) uchylenie decyzji w całości z dnia 17 kwietnia 2026 r., odmawiającej udostępnienia informacji publicznej w całości, 2) zasądzenie kosztów postępowania, a w szczególności opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ przyjął, że żądana informacja ma charakter przetworzony, ponieważ wymaga analizy dokumentacji akt spraw sądowych oraz danych księgowych. Stanowisko to jest według skarżącego nieprawidłowe. Wnioskowane dane istnieją w dokumentacji sądowej (wyroki), istnieją w systemach księgowych (płatności), istnieją w ewidencji zobowiązań. Ich zestawienie stanowi czynność techniczną polegającą na zebraniu danych już istniejących, a nie wytworzenie nowej jakości informacji, która nie istniała w chwili złożenia wniosku. Organ błędnie utożsamia czynności związane z opracowaniem odpowiedzi z przetworzeniem informacji, co pozostaje w sprzeczności z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych. Ponadto nawet przy przyjęciu, że informacja ma charakter przetworzony, organ błędnie uznał brak szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżący w sposób szczegółowy wykazał ten interes, wskazując m.in.: pełnienie funkcji radnego Rady Powiatu, obowiązek podejmowania decyzji dotyczących przekazywania środków publicznych na rzecz Szpitala, konieczność kontroli gospodarowania mieniem publicznym. Ponadto dodatkowo wskazał na bardzo trudną sytuację finansową Szpitala i realne ryzyko utraty płynności finansowej. Informacje objęte wnioskiem dotyczą bezpośrednio wydatkowania środków publicznych i zobowiązań finansowych podmiotu realizującego zadania publiczne. Twierdzenie organu, że skarżący "nie ma możliwości rzeczywistego wykorzystania informacji", pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią wniosku i stanowi dowolną ocenę, niepopartą żadnymi ustaleniami. W ocenie strony w realiach niniejszej sprawy związek pomiędzy wykonywaniem mandatu radnego, a żądaną informacją ma charakter bezpośredni i funkcjonalny, albowiem dotyczy oceny sytuacji finansowej podmiotu, którego działalność jest finansowana ze środków publicznych oraz wobec którego podejmowane są decyzje właścicielskie przez jednostkę samorządu terytorialnego. Wskazano również, że organ nie odniósł się w sposób rzeczywisty do argumentacji przedstawionej we wniosku. Uzasadnienie decyzji ma charakter schematyczny, stosowany we wcześniejszych sprawach toczonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie. Skarżący skonkludował, że zaskarżona decyzja prowadzi do nieuzasadnionego ograniczenia konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, w sytuacji gdy żądane dane dotyczą wydatkowania środków publicznych oraz sytuacji finansowej podmiotu wykonującego zadania publiczne. Organ błędnie zakwalifikował informację jako przetworzoną. Nie dokonał rzeczywistej oceny interesu publicznego. Sporządził uzasadnienie w sposób pozorny. W konsekwencji decyzja powinna zostać uchylona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Kwestią sporną w niniejszej sprawie była przede wszystkim ocena czy wniosek skarżącego dotyczył informacji przetworzonej czy też prostej. Nie budzi bowiem wątpliwości, że same żądane przez stronę skarżącą dane mieściły się w kategorii informacji publicznej. Należy zauważyć, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), w skrócie: u.d.i.p., nie definiuje pojęcia informacji przetworzonej, a tylko w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przewidziano, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W kwestii dotyczącej interpretacji pojęcia "informacji przetworzonej" należy odwołać się do rozważań zawartych m. in. w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 września 2022 r., (sygn. akt III OSK 1534/21 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"), w którym Naczelny Sąd Administracyjny odwołując się m.in. do wyroku z 16 marca 2018 r., I OSK 915/16, wskazał, że informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która: - w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z 30.09.2015 r., I OSK 1746/14); - jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki NSA z: 5.04.2013 r., I OSK 89/13, 17.10.2006 r., I OSK 1347/05, 21.07.2022 r., III OSK 1988/21) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z: 12.12.2012 r., I OSK 2149/12; 5.04.2013 r., I OSK 89/13, 3 października 2014 r., I OSK 747/14); - jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu - ograniczenie wprowadzone przez art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z 5 września 2013 r. I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13); "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSA z 9.10.2010 r., I OSK 1737/12); - może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyroki NSA z: 28.04.2016 r., I OSK 2658/14, 5.01.2016 r., I OSK 33/15). Ten rodzaj informacji publicznej stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. W wyniku tych działań powstaje nowa jakościowo informacja. Nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację, prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny, czy interpretacji danego zjawiska (zob. wyrok WSA z 23.09.2009 r., II SA/Wa 978/09; podobnie wyroki NSA: z 30.10.2008 r., I OSK 951/08; z 27.06.2013 r., I OSK 529/13). Przetworzenie informacji wymaga więc dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku (zob. wyrok NSA z 05.03.2013 r., I OSK 3097/12). Informacją przetworzoną jest taka informacja, która nie była w posiadaniu zobowiązanego, ale została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów. Podnosi się jednak, że często przygotowanie takiej informacji wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa (zob. wyrok NSA z 5.09.2013 r., I OSK 865/13). Powstanie tego rodzaju informacji powoduje, że dla jej wytworzenia koniecznym jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością; - której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów – "informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyroki NSA z: 2 października 2014 r., I OSK 140/14, 21 września 2012 r., I OSK 1477/12, 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05). Podkreśla się także, że przetworzenia informacji nie można utożsamiać z wytworzeniem informacji rodzajowo nowej, gdyż może ono polegać w szczególności na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, które nie zawsze są prowadzone w sposób umożliwiający proste udostępnienie zgromadzonych w nich danych, i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy, choćby przez opracowanie prostego zestawienia (patrz: wyroki NSA z 5.03.2015 r., I OSK 865/14; 4.08.2015 r., I OSK 1645/14). W judykaturze wskazuje się na praktyczną trudność z wytyczeniem granicy pomiędzy informacją przetworzoną, a informacją prostą, udostępnioną po wykonaniu na niej pewnych czynności umożliwiających jej udostępnienie. Problem pojawia się bowiem, gdy wnioskodawca wnosi o przedstawienie mu wielu informacji prostych. W tym zakresie spotyka się w orzecznictwie dwa odmienne poglądy. Zgodnie z pierwszym – tracącym już na aktualności – nie stanowi informacji przetworzonej proste zebranie danych z wielu dokumentów, jakimi organ dysponuje. O tym, czy daną informację należy traktować jako przetworzoną, a nie prostą, nie może decydować pracochłonność konieczna do jej wytworzenia, czy udostępnienia (wyrok NSA z 19 marca 2013 r., I OSK 2875/12), a więc charakteru takiej informacji nie mogą zmienić ewentualne trudności podmiotu wykonującego zadania publiczne w udostępnieniu informacji (wyrok NSA z 14 września 2012 r., I OSK 1292/12). Zbiór szeregu informacji prostych, nawet gdy ich zebranie powoduje konieczność wykonania pewnych działań angażujących pracowników i środki zobowiązanego, nie powoduje, że informacje proste przekształcają się w informację przetworzoną. Z kolei drugi pogląd reprezentowany w orzecznictwie i doktrynie – obecnie już dominujący – wskazuje, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (zob. wyrok NSA z 06 października 2011 r., I OSK 1199/11; podobnie wyrok NSA z 17 maja 2012 r., I OSK 416/12). W referowanym tu nurcie orzeczniczym przyjmuje się więc – ogólnie rzecz ujmując – że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11; z 25 kwietnia 2012 r., I OSK 202/12; z 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14; z 25 listopada 2016 r., I OSK 1513/15; z 14 kwietnia 2017 r., I OSK 2791/16; z 26 marca 2018 r., I OSK 2349/17; z 27 marca 2018 r., I OSK 1526/16). Zwrócić należy szczególną uwagę na to, że w przypadku decyzji wydawanej na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. istotnego znaczenia nabiera argumentacja organu (adresata wniosku), który odmawia wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej powołując się na jej przetworzony charakter oraz na niespełnienie przesłanki ustawowej z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., warunkującej udostępnienie informacji publicznej przetworzonej. W ocenie Sądu, przedstawiona w decyzji organu argumentacja, nie jest dostatecznie szczegółowa i wyczerpująca, a przez to i przekonywująca, jeśli chodzi o wykazanie, że w sprawie istotnie mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną. Podmiot zobowiązany zaś odmawiając udostępnienia informacji publicznej z uwagi na to, że jest to informacja publiczna przetworzona zobligowany jest w pierwszej kolejności wykazać taki charakter tej informacji. Należy zatem wykazać, że wnioskodawca domaga się informacji jakościowo nowej, której organ nie posiada w swoich zasobach, rejestrach czy też zestawieniach, i której w stosunkowo prosty nie może wydobyć z tych zasobów lub takiego zestawu informacji prostych, którego ilość zdezorganizowałaby pracę danej instytucji i wypełnianie codziennych obowiązków przez jej pracowników. Organ nie zaprzeczył skutecznie, że czynności związane z pozyskaniem żądanych informacji mają charakter wyłącznie techniczny i sprowadzają się do wyselekcjonowania odpowiednich dokumentów, ich skopiowania i ewentualnej anonimizacji. Organ I instancji wprawdzie podał, że udzielenie tej informacji wymaga przeanalizowania co najmniej 188 akt spraw sądowych, zebrania informacji z tych akt. Dodatkowo wśród wnioskowanych informacji z akt spraw sądowych są sprawy dotyczące błędów w sztuce medycznej, które w sposób oczywisty wymagają anonimizacji. Z kolei udzielenie informacji w zakresie zapłaty zobowiązań pieniężnych zasądzonych w sprawach sądowych wymaga przeanalizowania systemu księgowego, tzn. wymaga to ustalenia w aktach sprawy jakie dokumenty księgowe (faktury) były przedmiotem sprawy a następnie ustalenia w systemie księgowym, kiedy te poszczególne dokumenty księgowe (faktury) zostały uregulowane, w przypadku spraw, których przedmiotem nie była zapłata dokumentów księgowych (faktur) wymaga to odnalezienia potwierdzenia zapłaty w historii rachunku. Wnioskowane informacje jednakże prawdopodobnie istnieją w dokumentacji sądowej, tj. określonych wyrokach, jak również istnieją w systemach księgowych. Argumentacja Szpitala zaś przedstawiona w decyzji jest bardzo ogólnikowa i wskazuje jedynie lakonicznie i bez powołania się na precyzyjne dane na konieczność analizy akt i systemów księgowych. Nie wykazano jednak jakiego zaangażowania kadrowego wymagają takie czynności i nie uprawdopodobniono, ile czasu one zajmą. Jednocześnie nie wykazano, że czynności te nie stanowią tylko czynności technicznej. W ocenie Sądu takie uzasadnienie jest mało przekonujące i nie wykazujące, że wnioskowane informacje są faktycznie informacjami publicznymi przetworzonymi. Podkreślić przy tym należy, że co do zasady sięgnięcie przez organ do zbiorów dokumentacji, zawierającej informacje proste, i wyselekcjonowanie spośród nich jedynie żądanych informacji – a następnie poddanie całości lub części z nich procesowi anonimizacji, nie skutkuje automatycznie przekształceniem informacji prostej w informację przetworzoną. Taki proces nie wymaga bowiem zebrania lub zsumowania, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności uznać należy, że nie wykazano, że zakres wniosku, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. W istocie rzeczy udzielenie odpowiedzi na wniosek ogranicza się do prostej transkrypcji danych z wyroków ( tiret 1-4 wniosku ) oraz z przelewów ( tiret 5-7 wniosku). W ocenie Sądu zatem organ, pomimo próby, ostatecznie nie zdołał wykazać, że wnioskowane informacje publiczne są informacjami publicznymi przetworzonymi. Należy przy tym pamiętać, że samo przyporządkowanie żądanych informacji publicznych do informacji publicznych przetworzonych nie stanowi samoistnej przesłanki odmowy ich udostępnienia. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego jest pojęciem nieostrym i niedookreślonym, podobnie jak samo pojęcia informacji publicznej przetworzonej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano już na tle analizy unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, że interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, zwłaszcza, jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, a z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że nie wystarczy aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być szczególnie istotne, co stanowi dodatkowy kwalifikator, przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania (wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10). Działanie wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz także w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania. Należy przyjąć, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. Nie chodzi tu jednak o udowodnienie takich możliwości, lecz co najmniej o ich przekonujące uprawdopodobnienie. Należy podzielić prezentowane w doktrynie stanowisko, że o szczególnie istotnym charakterze interesu decydują czynniki natury podmiotowej i funkcjonalnej (zob. A. Jakubowski, Prowadzenie badań naukowych jako podstawa żądania udzielenia informacji publicznej, "Kwartalnik Prawa Publicznego" 2012, nr 2, s. 153–154). Tym samym poza funkcją odpowiedzi na wniosek o informację przetworzoną, należy uwzględnić właściwości podmiotu o nią występującego. W doktrynie wyrażony został pogląd, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Przykładem takiego podmiotu może być poseł zasiadający w komisji ustawodawczej Sejmu, radny w jednostce samorządu terytorialnego lub też minister nadzorujący działalność podległego mu resortu. Osoby te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów (tak zwłaszcza wyroki NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10, z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12 i z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2306/19). W rozpatrywanej sprawie organy uznały, że wnioskodawca nie wykazał żadnych realnych i konkretnych możliwości wykorzystania żądanej informacji publicznej dla dobra ogółu lub ochrony interesu publicznego. Co za tym idzie, zdaniem organów w sprawie nie istnieją żadne konkretne możliwości wykorzystania żądanej informacji publicznej w sposób, który mógłby znacząco wpłynąć na realizację interesu publicznego. W okolicznościach faktycznych rozstrzyganej sprawy dostrzec trzeba jednak, że strona skarżąca zwróciła uwagę, że sytuacja finansowa szpitala wiąże się z koniecznością podejmowania przez radnych uchwał dotyczących m.in. podnoszenia kapitału zakładowego spółki. Taka uchwała była przez radnych głosowana m.in. podczas sesji budżetowej w dniu 22 grudnia 2025 roku. Radni zatem muszą mieć zapewniony dostęp do pełnej informacji. W ocenie skarżącego dostęp do wnioskowanych informacji ma kluczowe znaczenie dla wykonywania mandatu radnego, w szczególności przy podejmowaniu decyzji dotyczących finansowania szpitala. Skarżący jest radnym Rady Powiatu, a jego działania związane są z kontrolą gospodarowania mieniem komunalnym i jawnością wydatkowania środków publicznych. Należałoby zatem ewentualnie rozważyć precyzyjnie i szczegółowo czy funkcja jaką sprawuje skarżący przemawia za tym, że może on wykorzystać wnioskowane informacje dla dobra ogółu. Przede wszystkim jednak, jak już wywiedziono i co jest najistotniejsze w sprawie, organ nie wykazał skutecznie, że wnioskowane informacje mają charakter informacji publicznej przetworzonej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania Sądu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł, 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa, orzeczono w pkt II zgodnie z art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). |
||||