Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 września 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie I. oddala skargę II. przyznaje radcy prawnemu A. L. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100), w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote 80/100) tytułem podatku od towarów i usług.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej Kierownik Urzędu) decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2009 r.) na podstawie art. 25 ust. 2 p. 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c i art. 20 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz.U. 42/02/371 ze zm.- dalej ustawa) pozbawił J. M. uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że J. M. uzyskała w byłym ZBoWiD uprawnienia przysługujące wdowie po kombatancie S. M. S. M. uzyskał uprawnienia w byłym ZBoWiD z tytułu utrwalania władzy ludowej od maja 1946 r. do grudnia 1947 r. Z akt kombatanckich wynika, że S. M. pełnił służbę w 1 brygadzie KBW od maja 1946 r. do sierpnia 1948 r., a jednostka ta prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem. W deklaracji członkowskiej S. M. podał, że brał udział m. in. w likwidacji "bandy Młota". Z pisma CAW z dnia 22 sierpnia 1995 r. wynika, że 1 brygada KBW w okresie pełnienia służby przez S. M., brała udział w walkach z Armią Krajową, Narodowymi Siłami Zbrojnymi, Zrzeszeniem "WiN", NZW i UPA. Z przedstawionych dokumentów wynika, że Zainteresowany podczas pełnienia służby wojskowej wykonywał zadania operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych. Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z ta działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (art. 25 ust. 2 p. 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy). Zwrot "zadania śledcze i operacyjne", zawarty w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy, należy interpretować rozdzielnie (wyrok NSA z 10.02.2005 r., OSK 1126/04). Biorąc udział, w ramach służby w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w walkach z niepodległościowym podziemiem, fakt takiego udziału – nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej – powoduje utratę uprawnień kombatanckich, uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej. Nie ma znaczenia dla utraty tych uprawnień fakt, że oddział, w którym kombatant służył, niezależnie od zwalczania poakowskiego podziemia, walczył także z oddziałami UPA. Uprawnienia wdów po kombatantach nie mają charakteru pierwotnego. Jeżeli zmarły mąż zostałby uprawnień kombatanckich pozbawiony, to istnieją przesłanki pozbawienia uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie (k. 17 akt administracyjnych).

J. M. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazała w szczególności, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, że strzelec S. M. zgłosił się na ochotnika, świadomie do walki z organizacjami niepodległościowymi. Został powołany do czynnej służby wojskowej, jak wielu młodych ludzi w tym wieku. Wojsko jest specyficzną instytucją, bazującą między innymi na wydawaniu i wykonywaniu rozkazów. Nie jemu było dane decydować o wykonaniu lub nie wykonaniu rozkazów, które zapewne otrzymywał. W uzasadnieniu decyzji nie ma żadnego dowodu, z jakimi organizacjami niepodległościowymi walczył mąż Zainteresowanej. 1 Brygada KBW liczyła setki, a może tysiące ludzi, wykonujące różne zadania i czynności. Nie udowodniono, by mąż wykonywał zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Nie żyjąc, nie ma możliwości obrony swego dobrego imienia i właściwej postawy (k. 19 akt administracyjnych).

Decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2009 r.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 kpa i art.138 § 1 p.1 kpa i art. 20 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 2 p. 4 lit. c ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz.U. 42/02/371 ze zm.) utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lipca 2009 r. Motywując decyzję Kierownik Urzędu powtórzył argumenty podniesione w decyzji z [...] lipca 2009 r. Zainteresowany nabył w b. ZBoWiD uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej (k. 28 akt administracyjnych).

J. M. wniosła skargę z dnia [...] września 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] września 2009 r., podnosząc, że decyzja ta bardzo Skarżącą krzywdzi. Reprezentowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem (dalej Pełnomocnik), wskazywała w szczególności na odmienną wykładnię prawa, która winna prowadzić do uchylania zaskarżonej decyzji (k. 2, 18, 74-76, 80 akt sądowych).

Organ orzekający w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe stanowisko (k. 9 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadną.

1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153/02/1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm., dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 25 ust.2 p. 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz.U. 42/02/371 ze zm.), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art.1 ust. 2, w art. 2 i art. 4.

2. Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że obowiązkiem organów stosujących prawo ( organów administracji publicznej i sądów administracyjnych) jest korzystanie z wiedzy historycznej (odpowiednio- Gustaw Romanowski "Odmowa na wszelki wypadek. Gdy brakuje wiedzy historycznej", K. Lesiakowski- Rzeczpospolita z 29 sierpnia 2002- C1). Dotyczy to zarówno ustaleń faktów, jak i oceny dowodów.

Zgodnie z art. 106 § 4 ppsa, Sąd Administracyjny bierze pod uwagę fakty powszechnie znane, nawet bez powołania się na nie strony; do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio kpc (art. 106 § 5 ppsa). Utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego i w doktrynie jest pogląd, że ustawowe określenie "fakty powszechnie znane" (art. 228 § 1 kpc, art. 77 § 4 kpa, art. 153 kpk z 1969 r., art. 168 kpk z 6 czerwca 1997 r.- Dz.U. 89/97/555 ze zm.) obejmuje również fakty historyczne, utrwalone w piśmiennictwie naukowym- te relacje o pewnych mających miejsce w przeszłości zdarzeniach, w tym także politycznych, które w sposób zgodny z zasadami metodologii naukowej, a więc w oparciu o różnorakie źródła, ujawnione zostały przez historyków (wyrok SN z 9.3.1993- WRN 8/93- OSNKW 7-8/93/49; OSP 6/94/ 117 z glosą J. Tylmana; WPP 2/94/101 z glosą S. Przyjemskiego; PS 4/96/67 z omówieniem J. Gudowskiego; PS 5/96/38 z omówieniem Z. Dody i J. Grajewskiego, akceptowane przez J. Gudowskiego "Kpc- tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo" W.Pr.1998 t.1 s.473 uw.8).

Z deklaracji członkowskiej z dnia [...] kwietnia 1986 r. i z życiorysu S. M. (bez daty - załączonego do tej deklaracji) wynika, że od 07 maja 1946 r. do 30 sierpnia 1948 r. S. M. służył w I Brygadzie KBW. W okresie tym brał "udział w likwidacji "bandy "Młota" w rejonie Białej Podlaskiej, Węgrów, Sokołów. W 1947 r. brałem udział w walkach z bandami UPA w grupie operacyjnej pod Cisną i Baligrodem". Po likwidacji band pełniłem służbę w Sam. Pułku Ochrony Rządu" (k. 1, 4-3 akt administracyjnych). Z zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w [...] z dnia [...] kwietnia 1986 r. wynika, że Skarżący służył w Ludowym Wojsku Polskim od dnia 7 maja 1946 r. do 30 sierpnia 1948 r., w tym w Jednostce Wojskowej która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem o utrwalenie władzy ludowej od 7 maja 1946 r. do 31 grudnia 1947 r. (k. 2 akt administracyjnych).

S. M. w istocie służył w dwu różnych jednostkach KBW: w okresie szkolenia rekruckiego i po jego ukończeniu - od 07 maja 1946 r. do 31 grudnia 1947 r.- w I Brygadzie KBW (która była jednostką operacyjną), a od 1 stycznia 1948 do 30 sierpnia 1948 r. w Specjalnym Pułku Ochrony Rządu (który był jednostką specjalną). Prawdziwość tej informacji potwierdza tabela nr 7- Struktura organizacyjna KBW w 1948 r.- opracowana na podstawie sprawozdania oddziału organizacyjnego sztabu KBW za rok 1948. Zmiany etatowe w roku 1948, A. KBW t. 219/89 s. 233; Rozkaz operacyjny nr 0102/org. ministra bezpieczeństwa publicznego z dnia 2.12.1948- A. KBW t.707/5 s. 111 w: M. Jaworski "Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1945-65" Wyd. MON- Wojskowy Instytut Historyczny 1984 s. 368 oraz rozkaz organizacyjny nr 028/E/Org. Dcy KBW z 16.10.1947, A KBW t. 306/5 s. 11-12, powołany przez M. Jaworskiego- op.cit. s. 130).

Po wcieleniu kwietniowym (12-24 kwietnia 1945 r.) program szkolenia dla młodego rocznika przedłużono od miesiąca do 8 tygodni. W zajęciach z wyszkolenia politycznego, prowadzonych najbardziej systematycznie, zwracano szczególną uwagę na kształtowanie postaw moralno- politycznych, ideowe zaangażowanie żołnierzy w przemiany społeczne, krzewienie przyjaźni z ZSRR oraz rozbudzanie nienawiści do reakcyjnego podziemia zbrojnego. Po przeszkoleniu unitarnym żołnierze bezpośrednio przystępowali do wykonywania zadań bojowych, czyli do pełnienia służby ochronno-konwojowej lub działalności operacyjnej, związanej z walką przeciwko zbrojnemu podziemiu (M. Jaworski- op.cit. s. 244-245).

Podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w piśmie z [...] listopada 2009 r. (k.19 akt administracyjnych, k. 18 akt sądowych) powołanie S. M. do czynnej służby wojskowej KBW nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z opracowaniem prof. M. Turlejskiej, uzupełnianie stanu osobowego policyjno wojskowej formacji, jaką był Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego, utworzony na wzór wojsk NKWD, odbywało się na podstawie corocznego kwalifikacyjnego poboru do wojska: "Opinię o każdym poborowym kierowanym do tej formacji wydawał miejscowy urząd bezpieczeństwa, komisariat MO i komitet PPR" (Sąd Najwyższy w: uchwale 7 Sędziów SN z dnia 7.7.1992 r.- II UZP 7/91- OSNC 10/92/174 str. 27).

W latach 1946-47 wytworzono dokumenty, szczegółowo przedstawiające, z kim walczyły jednostki Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Szczegółowość tych dokumentów z okresu po 1945 r. jest znaczna- zwłaszcza w sferze opisów wszelkich zdarzeń, w których dochodziło do starć zbrojnych (przykładowo- precyzyjne opisy zdarzeń, przywołanych wraz ze źródłami przez Rafała Wnuka w: "Lubelski Okręg AK DSZ i WiN 1944-1947" OW VOLUMEN 2000 s. 268-453). Szczegółowość dokumentów wytwarzanych przez KBW, UB pogłębiała się wraz z krzepnięciem nowej władzy- w tym w latach 1946-1948. Dokumenty takie znajdują się w różnych zbiorach- w szczególności w zespołach akt Instytutu Pamięci Narodowej. Komisja na szczeblu MON, opracowująca wykaz jednostek walczących z "bandami" dokonała weryfikacji jednostek, które rzeczywiście uczestniczyły bezpośrednio w zwalczaniu operacyjnym "wrogiego podziemia i utrwalaniu władzy ludowej". I Brygada KBW w 1946-47 walczyła z UPA, NSZ, WiN, NZW i bandami rabunkowymi (k. 14 akt administracyjnych, dołączonych do sprawy 4/II SA/Po 3978/01). Specjalny Pułk Ochrony Rządu, nie będący jednostką operacyjną, w roku 1948 w ogóle nie brał udziału w walkach z UPA, ani z innymi oddziałami- w tym podziemia niepodległościowego.

Władysław Łukasik ( w innych opracowaniach Łukasiuk) ps. "Młot", "Młot II" był dowódcą oddziału AK – AKO - DSZ, Eksterytorialnego Okręgu Wileńskiego AK, VI Brygady Wileńskiej AK walczącego o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej (red. R. Wnuk, S. Poleszuk "Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-56" Warszawa-Lublin 2007 s. 82, 84, 92, 96,100,122,130,146,234,240,244,248,258 i mapy nr 35,38,64,68,161,163; K. Krajewski. T. Łabuszewski " Białostocki Okręg AK-AKO" Wolumen- Bellona 1997 r. s. 153,188-189,191,196,198,201,204,208-209,273-274,278-282).

Nietrafnie Skarżąca podnosi, że w uzasadnieniu decyzji brak dowodów, z jakimi organizacjami niepodległościowymi walczył Mąż Skarżącej. Takimi wiarygodnymi dowodami są: deklaracja członkowska S. M. z [...] kwietnia 1986 r., życiorys dołączony do tej deklaracji i zaświadcznie WKU [...] kwietnia 1986 r. ( k. 1,2,4 v akt administracyjnych).

W sprawie nie doszło także do błędu w subsumcji. Uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA ( art.25 ust. 2 p. 2 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy) nie pozwala na zachowanie uprawnień Skarżącej, skoro Jej Mąż utraciłby uprawnienia kombatanckie z art. 25 ust. 2 pkt 1 w zw. art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy.

3. Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego był wojskowo- policyjną formacją zbrojną Resortu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, powstałą w 1945 r. do walki z niepodległościowym podziemiem oraz zbrojnymi organizacjami ukraińskimi i niemieckimi. KBW był utworzony na wzór wojsk NKWD; był jednostką bezpieczeństwa wewnętrznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej. Żołnierze KBW wykonywali zadania śledcze, bądź zadania operacyjne, w zwalczaniu osób, organizacji walczących na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 25 ust. 2 p. 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 p. 4 ustawy, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, wymienione w art. 21 ust. 2 ustawy (wyrok NSA z: 13.12.2007 r.- II OSK 1707/06; 10.2.2005 r.- OSK 1126/04 i przytoczone w uzasadnieniu wcześniejsze wyroki NSA). Z tychże względów, mimo, że Mąż Skarżącej walczył z oddziałami UPA, jako służący w KBW, nie mógłby skutecznie ubiegać się o uchylenie decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.

4. Ustawodawca w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego odmiennie niż w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. (Dz. U. 16/82/122 ze zm.) bądź w ustawie z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych (Dz. U. 34/75/186), rozłożył akcenty w procesie definiowania kombatanta, kładąc nacisk na członkostwo w formacji militarnej i walkę o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej (A. Świątkowski "Uprawnienia inwalidów wojennych, wojskowych, kombatantów, osób represjonowanych, inwalidów z wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz ich rodzin" DW ABC 1997 s. 72-73,82-83). W art. 25 ust. 2 p. 2 ustawy o kombatantach ustawodawca zadecydował o utracie uprawnień kombatanckich przez osoby, które uzyskały owe uprawnienia pod rządem dawnych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-56 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej (A. Świątkowski- op. cit. s. 92). Zachowania tych uprawnień ustawodawca nie uzależnił od jakichkolwiek "okoliczności łagodzących", a jedynie od wykazania obiektywnych przesłanek zachowania owych uprawnień. Tych przesłanek Skarżąca nie wykazała, a nawet nie podnosiła, że dotyczyły Jej Męża. Zachowanie uprawnień kombatanckich, nabytych pod rządem dawnych ustaw, ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach nie uzależnia od długości trwania uprzednio nabytych uprawnień kombatanckich. Z tych samych względów nie zachodziły przesłanki uchylenia decyzji z 15 września 2009 r.

W art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy, ustawodawca użył spójnika i nie w znaczeniu koniunkcyjnym, lecz w znaczeniu enuemeracyjnym ( Z. Ziembiński " Logika praktyczna" PWN 1998 s. 86; M. Zieliński "Wykładania prawa. Zasady, reguły, wskazówki" LexisNexis 2010 s. 325 wskazówka 3). Zza użyciem przez ustawodawcę spójnika i nie w znaczeniu koniunkcyjnym, lecz w znaczeniu enuemeracyjnym, przemawia odrębny charakter zadań śledczych w stosunku do zadań operacyjnych – co do zasady niemożliwych do łączenia. W art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy, ustawodawca nie wymagał by ktokolwiek pełnił jednocześnie służbę w strukturach Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, bowiem te organa represji działały odrębnie. W art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. d ustawy, osoba nie musiała być funkcjonariuszem PPR lub PZPR, do której właściwości rzeczowej – [ jednocześnie] terenowej i centralnej – należał nadzór nad instytucjami o których mowa w lit. a i b, bądź zadaniami o których mowa w lit. c.

Ponieważ w sprawie nie doszło do zachowania uprawnień przez Męża Skarżącej, przeto powołująca się na uprawnienia pochodne wdowa po osobie, która wypełniała przesłanki art.25 ust.2 p.2 ustawy, także je traci (uchwała SN z 25.1.1996 r.-III AZP 32/95-OSNAP 15/96/206).

W sprawie nie doszło do naruszenia art. 19 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 78/97/483, sprost. Dz.U. 28/01/319, zm. 200/06/1471, 114/09/946). To, że Rzeczypospolita Polska specjalną opieką otacza weteranów walk o niepodległość, zwłaszcza inwalidów wojennych, nie stanowi przeszkody dla weryfikacji uprawnień kombatanckich osób, które w myśl poprzednich przepisów nabyły uprawnienia kombatanckie, a w świetle nowych uregulowań uprawnienia te utraciły. W doktrynie trafnie wskazuje się, że art. 19 Konstytucji RP, z uwagi na generalne, ogólne i nieprecyzyjne uregulowanie, nie określające form opieki i pomocy, nie nadaje się do stosowania wprost- wymaga regulacji ustawowej ( W. Skrzydło "Konstytucja RP- komentarz" Zakamycze 1998 s. 23). Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach...jest jedną z ustaw, regulujących status kombatantów ( w tym weteranów walk o niepodległość). Owa ustawa wprowadza zgodne z Konstytucją RP postępowanie, którego przedmiotem jest badanie, czy w świetle nowej definicji kombatanta, zawartej w ustawie z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach..., osoby, które na mocy uprzednio obowiązujących przepisów uprawnienia kombatanckie posiadały, uprawnienia te utraciły ( A. Świątkowski – op. cit. s.73, 81, 92, 95, 97).

Uregulowania owej ustawy były wielokroć przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego. W szeregu orzeczeniach Trybunał stwierdzał, że owe uregulowania nie naruszają Konstytucji RP- w szczególności art. 2 i art. 32 ust. 1. Jedynie przykładowo należy wskazać, że Trybunał Konstytucyjny wyrokami z dnia: 15.2.1994 r.- K 15/93- OTK I/94/4 i 15.9.1999 r.- K 11/99- OTK 6/99/116, stwierdził konstytucyjność owych uregulowań z zakresie istotnym dla rozstrzygania o zachowaniu uprawnień kombatantów. Za takową wykładnią opowiedział się Sąd Najwyższy w: uchwale 7 Sędziów SN z dnia 7.7.1992 r.- II UZP 7/91- OSNC 10/92/174 i wyroku z dnia 29.3.1995 r.- III ARN 6/95- OSNAP 16/95/199, a nadto Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 Sędziów NSA z dnia 21.10.2002 r.- Prok. i Pr. 12/02/53).

W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy podnieść, że wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r.- sygn. SK 4/02 Trybunał wprost stwierdził, że art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach...Dz. U. 68/97/463), jako i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy ( który miał zastosowanie w niniejszej sprawie) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 17 lit. a tiret trzecie ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach...Dz.U. 68/97/463) są z g o d n e z art. 2, art. 19 i art. 32 Konstytucji (Dz.U. 72/03/658). Stwierdzenie niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach... z art. 2 i 32 Konstytucji ( przy nie stwierdzeniu niezgodności z art. 19 i 30 Konstytucji) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem Skarżąca nie doznała ograniczeń w zakresie ochrony swych praw na skutek opóźnienia w złożeniu wniosku o uprawnienia kombatanckie po terminach określonych w niekonstytucyjnym art. 22 ust. 3 ustawy.

Wykładnia ta nie narusza też art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. 61/93/284 ze zm.) czy art. 1 Protokołu 1 do Konwencji, podpisanego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. 36/95/175; decyzja ETPC z: 1.6.1999 r.- nr 39860/98 Skórkiewicz v. Polska; 15.6.1999 r.- nr 34610/97 Domalewski v. Polska).

Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji (art. 151 ppsa). Nie zachodziła potrzeba orzekania na podstawie art. 152 ppsa. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ppsa w zw. § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 163/02/1348 ze zm.).