Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1835/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 11 czerwca 2024 r., znak: DO-II.7610.132.2024.JF w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 1835/24 odrzucił skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 11 czerwca 2024 r., znak: DO-II.7610.132.2024.JF w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 7 października 2024 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków fiskalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącej, działającej za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika 16 października 2024 r. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie uzupełniła braków fiskalnych skargi w wyznaczonym terminie. Z tego też względu Sąd I instancji, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), skargę odrzucił.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 220 § 3 w zw. z § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków fiskalnych skargi, co skutkowało jej odrzuceniem, pomimo że w terminie do tego przewidzianym wpis sądowy od skargi został uiszczony. Skarżąca podniosła, że wpis od skargi w niniejszej sprawie, w kwocie 200 zł, uiściła na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przed wniesieniem skargi, tj. 26 czerwca 2024 r. Do zażalenia skarżąca dołączyła wydruk polecenia przelewu (k. 39).

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Końcówki opłat zaokrągla się wzwyż do pełnych złotych (art. 119 § 2 p.p.s.a.). Z art. 220 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Z kolei stosownie do § 3, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

Przepisy te jasno wskazują, że jednym z podstawowych warunków skuteczności podjęcia czynności przez sąd administracyjny jest uiszczenie stosownej opłaty. W przypadku skargi – warunkiem nadania jej dalszego biegu jest m.in. uiszczenie wpisu sądowego w odpowiednim terminie i w odpowiedniej wysokości. Stosownie do treści art. 119 § 1 p.p.s.a. zasadniczo wpis sądowy od skargi powinien być uiszczony w chwili wniesienia tej skargi. W przypadku zaś zaniechania temu, w art. 220 przewidziana została procedura uzupełnienia braku fiskalnego już po złożeniu skargi. Z jednej strony stwarza to określone obowiązki dla skarżącego, który musi uiścić odpowiedni wpis sądowych w odpowiednim terminie, ale z drugiej strony zobowiązuje sąd do należytej weryfikacji uiszczanych opłat sądowych.

W niniejszej sprawie Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapoznając się z wniesioną skargą oraz wykonując obowiązki wynikające z § 33 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 779 ze zm.) uznał, że skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od skargi, co skutkowało wydaniem zarządzenia z 7 października 2024 r. (k. 24). Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od skargi, albowiem w żaden sposób nie zareagowała na ww. wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego z 7 października 2024 r. Nie można jednak pominąć okoliczności, że w zażaleniu skarżąca podniosła, iż wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł uiściła na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 26 czerwca 2024 r., a więc przed wniesieniem skargi do sądu. Na potwierdzenie tego dołączono wydruk z systemu bankowości internetowej, z którego wynika zlecenie przelewu krajowego przez skarżącą na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w kwocie 200 zł (k. 39).

W tych okolicznościach zaskarżone postanowienie wydane zostało przedwcześnie. Sąd I instancji nie zweryfikował prawidłowo prowadzonego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie rejestru opłat sądowych na okoliczność uiszczonego wpisu sądowego przez skarżącą. Na tym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w stanie jednoznacznie określić, czy ten wpis sądowy został rzeczywiście uiszczony, dlatego też Sąd I instancji powinien w pierwszej kolejności zweryfikować, czy wynikający z wydruku znajdującego się na karcie 39 akt sądowych wpis sądowy w kwocie 200 zł rzeczywiście wpłynął na rachunek bankowy i został zaksięgowany w rejestrze opłat sądowych. Jeśli wpis ten znajduje się na rachunku bankowym i nie jest zaksięgowany do jakiejkolwiek ze spraw, a także nie został zwrócony – powinien zostać zaksięgowany do niniejszej sprawy, co pozwoli uznać Sądowi I instancji, że wywiedziona w niniejszej sprawie skarga nie jest obarczona brakiem fiskalnym w postaci braku wpisu sądowego od skargi. Jeśli natomiast okaże się, że wpis ten został skutecznie zaksięgowany do innej sprawy lub zwrócony stronie, Sąd I instancji powinien poinformować skarżącą o zaistniałej sytuacji i ponownie wyznaczyć termin do uiszczenia wpisu sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa również, że do takiego stanu sprawy w dużej mierze przyczyniła się skarżąca, która wbrew treści skargi, nie dołączyła do niej dowodu uiszczenia wpisu sądowego, co niewątpliwie pozwoliłoby Sądowi I instancji na wyjaśnienie, czy wpis ten został uiszczony. Ponadto skarżąca powinna w sposób bardziej klarowny opisać tytuł składanego zlecenia płatniczego (tj. tytuł przelewu), gdyż z przestawionego wydruku nie wynika w jakiej sprawie uiszcza się wskazaną kwotę. Podmiot, który jest stroną wielu postępowań sądowoadministracyjnych powinien zdawać sobie sprawę, że bardzo istotne jest właściwe opisanie zlecanego przelewu na rachunek bankowy sądu. Należy zatem podać takie informacje, które pozwolą sądowi na odpowiednią identyfikację pochodzącej wpłaty i właściwe jej zaksięgowanie do odpowiedniej sprawy. Po złożeniu skargi do sądu wystarczającą informacją w tytule polecenia przelewu jest sygnatura akt sprawy, zaś przed jej nadaniem – wpłacający wpis sądowy powinien wskazać chociażby nazwę organu, datę i numer decyzji. Takie informacje pozwolą, nie tylko na szybką weryfikację rejestru opłat sądowych, ale przede wszystkim uniknąć przedwczesnych lub zbędnych czynności procesowych. To nie zmienia jednak tego, że na sądzie ciąży obowiązek weryfikacji uiszczonych opłat i w przypadku wątpliwości podjęcie stosownych czynności.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.