Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2178/17 w zakresie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Zaskarżonym postanowieniem z 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2178/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 10 kwietnia 2017 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r.

2. WSA na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) zawiesił postępowanie w sprawie do czasu rozpoznania zagadnienia prawnego zawartego w postanowieniu NSA z 8 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 657/16: Czy zawiadomienie podatnika dokonane na podstawie art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej O.p.) informujące, że z określonym co do daty dniem, "na skutek przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 O.p." nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnika za wskazany okres rozliczeniowy, jest wystarczające do stwierdzenia, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania, na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p.?.

Sąd pierwszej instancji zauważył zaś, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że w sprawie tej bieg terminu przedawnienia został zawieszony z dniem wszczęcia postępowania o przestępstwo skarbowe, o którym Skarżący został na podstawie art. 70c O.p. zawiadomiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zdaniem organu odwoławczego zostały zatem spełnione przesłanki określone w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. W ocenie WSA podjęcie rozstrzygnięcia w kwestii wskazanego zagadnienia prawnego będzie miało znaczenie dla oceny zasadności skargi w niniejszej sprawie.

3. W zażaleniu na to postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie i zarzucił naruszenie:

- art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od rozstrzygnięcia w kwestii zagadnienia prawnego zawartego w postanowieniu NSA z 8 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 657/16;

- art. 7 p.p.s.a. przez nieuprawnione odwleczenie w czasie merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

4.1. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, z czym akurat Skarżący w zażaleniu nie polemizuje, że praktyka sądowa, w szczególności wojewódzkich sądów administracyjnych, opowiada się za szerokim interpretowaniem użytego w komentowanym art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sformułowania "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania". Nie ma więc podstaw do wyłącznie ścisłego rozumienia prejudycjalności postępowania na tle tego przepisu. Uwidacznia się to zwłaszcza wtedy, gdy zawieszenie postępowania następuje z uwagi na skierowanie, na tle innej sprawy zawisłej przed sądem lub rozbieżności występujących w orzecznictwie, zagadnienia prawnego w celu podjęcia stosownej uchwały przez skład rozszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego albo skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości UE. Wykładnia celowościowa tego przepisu, mimo że odbiega od jego literalnego brzmienia, odpowiada istocie sądownictwa administracyjnego, w którym jednolitość orzecznictwa ma dużo większe znaczenie niż w sądownictwie powszechnym. Skoro zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej, to niepożądane byłoby odmienne stanowisko różnych sądów co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym, które mają być rozstrzygnięte w sposób wiążący dla innych składów orzekających. Oczywistym jest, że sformułowanie "zależy" nie może oznaczać jakiegokolwiek wpływu, ale wpływ przewidziany prawem.

Skoro w niniejszej sprawie z jednej strony - organy podatkowe są przekonane, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, a bieg terminu przedawnienia został zawieszony, podczas gdy Skarżący podnosi szereg argumentów, w tym właśnie związanych z doręczeniem zawiadomienia co do wszczęcia postępowania o przestępstwo skarbowe, że organy w sposób nieuprawniony orzekały co do przedawnionego zobowiązania podatkowego, a z drugiej strony – WSA nie mógł samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia prawnego co do skuteczności zawiadomienia dokonywanego na podstawie art. 70c O.p., które zapadło w sprawie I FSK 657/16, to zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie należy uznać za uzasadnione. Tym bardziej, że jak wskazuje na to argumentacja zażalenia, jest to kluczową kwestią tej sprawy. Wskazać przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie nie może przesądzić, czy do przedawnienia zobowiązania podatkowego doszło czy też nie, bowiem przedmiotem tego postępowania zażaleniowego jest jedynie aspekt zasadności zawieszenia postępowania sądowego.

Na marginesie należy dodać co do zasady wynikającej z art. 2a O.p., na którą powoływał się Skarżący, że nie dotyczy ona wątpliwości w ustaleniach faktycznych. Zgodnie bowiem z tym przepisem niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Chodzi w nim zatem o wątpliwości co do treści przepisów prawa. Tymczasem pytanie prejudycjalne ze sprawy I FSK 657/16, jak również wątpliwości, jakie miały miejsce w niniejszej sprawie dotyczyły zarówno ustaleń faktycznych, jak i prawnych.

4.2. W świetle art. 7 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Zawieszenie postępowania niewątpliwie jest wyjątkiem od wskazanej zasady szybkości postępowania, choć nie ma ona charakteru absolutnego, dlatego stosowanie zawieszenia postępowania nie może być dowolne. W niniejszej sprawie, jak już wyżej wskazano, zawieszenie postępowania było słuszne z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia ponad wszelką wątpliwość, czy w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Niewątpliwie kwestia ta ma znaczny wpływ na interes Skarżącego w postępowaniu podatkowym. Nie można więc zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 7 p.p.s.a.

Trzeba jednak zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów 18 czerwca 2018 r. prawomocnie podjął uchwałę w sprawie o sygn. akt I FPS 1/18, rozstrzygającą zagadnienie prawne przedstawione w postanowieniu NSA z 8 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 657/16, co oznacza, że ustała przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania. Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie. Możliwość podjęcia zawieszonych z uwagi na postanowienie I FSK 657/16 postępowań istnieje zatem od 18 czerwca 2018 r., tymczasem w niniejszej sprawie konieczne było uprzednio przeprowadzenie postępowania zażaleniowego, co oznacza, że na ten moment przedłużenie postępowania wynika z działania samego Skarżącego, który – choć niezasadnie jak się okazało, to jednak w sposób w pełni uprawniony skorzystał z możliwości, jaką daje mu art. 131 p.p.s.a. Ta zaś okoliczność nie świadczy o tym, aby WSA naruszył art. 7 p.p.s.a.

5. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.