Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 19 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi Gminy [...] na akt Samorządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach Programu Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 uchyla zaskarżony akt

Samorząd Województwa Wielkopolskiego informacją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] działając na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 627, dalej: ustawa PROW 2014-2020) odmówił Gminie [...], zwanej dalej Skarżącą, przyznania pomocy na realizację operacji "Przebudowa oraz wyposażenie i zagospodarowanie terenu przy GOK w [...]" dla operacji typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje publiczne" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowy wsi na obszarach wiejskich" objętego PROW na lata 2014-2020 na kwotę [...] zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] marca 2018 r., w odpowiedzi na ogłoszenie o naborze wniosków o przyznanie pomocy na operacje typu "Inwestycja w obiekty pełniące funkcje kulturalne", Skarżąca złożyła w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego wniosek o przyznanie pomocy na operację "Przebudowa oraz wyposażenie i zagospodarowanie terenu przy GOK w [...]".

Powyższy projekt został poddany ocenie, w ramach której otrzymał [...] pkt za poszczególne kryteria wyboru wskazane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne", operacje typu "Kształtowanie przestrzeni publicznej" oraz operacje typu "Ochrona zabytków i budownictwa tradycyjnego" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 i znalazł się na [...] miejscu listy informującej o kolejności przysługiwania pomocy przyjętej przez Zarząd Województwa Wielkopolskiego uchwałą z [...] lipca 2018r. Nie znalazł się natomiast w dostępnym limicie wynoszącym 150% wartości środków przeznaczonych dla województwa wielkopolskiego na dofinansowanie operacji typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne" (w tym limicie znalazły się operacje do [...] miejsca listy) i nie mógł zostać zakwalifikowany do dalszego etapu kontroli administracyjnej złożonych wniosków.

Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. poinformowano Skarżącego o odmowie przyznania pomocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskowana operacja nie mieści się w 150% limitu środków. Jednocześnie w piśmie wskazano przyznaną punktację za poszczególne kryteria, w tym [...] na 4 możliwe do uzyskania punkty za kryterium, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2015 r. w sprawie wysokości limitów środków dostępnych w poszczególnych województwach lub latach w ramach określonych działań lub poddziałań Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1755, ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem ws. limitów). Inicjatywy określone w planie działalności obiektu pełniącego funkcje kulturalne nie spełniają warunku określonego w rozporządzeniu, bowiem nie wskazano lat, w których miałyby się odbywać zajęcia artystyczne, nauka języków obcych, zajęcia opiekuńczo-wychowawcze lub inne inicjatywy społeczne. Ponadto projekt uzyskał [...] na łącznie 2 możliwe do uzyskania punkty za kryterium, o którym mowa w § 8 ust. 2 pkt 15 lit. b tiret drugie i trzecie rozporządzenia, bowiem inicjatywy określone w planie działalności obiektu pełniącego funkcje kulturalne nie spełniają warunku określonego w rozporządzeniu – brak wskazania lat, w których miałyby odbywać się zajęcia lub inicjatywy skierowane do osób w wieku nieprzekraczającym 30 lat oraz dla osób w wieku przekraczającym 50 lat.

Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu stwierdzając, że Gmina [...] zgodnie z kryterium zajęcia mają być prowadzone w okresie trwałości operacji, o którym mowa w art. 71 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1303/2013 i zgodnie z tym Skarżąca wskazała ilość miesięcy w ciągu roku w okresie trwałości operacji, kiedy te zajęcia będą się odbywały. Skoro zatem w kryterium, instrukcji wypełnienia wniosku oraz rozporządzeniu jest mowa o okresie trwałości operacji to Skarżąca ten okres miała na myśli wpisując jedynie liczbę miesięcy w danym roku, kiedy te zajęcia będą prowadzone (odpowiednio cały rok – 12 miesięcy, lub 10 miesięcy czy 9 miesięcy każdego roku). Gdyby podane ilości miesięcy prowadzenia poszczególnych inicjatyw nie byłyby w okresie trwałości projektu to Skarżąca podałaby wówczas rok, w którym miałyby się one odbywać.

W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Organ podkreślił, że Skarżąca ograniczając się do podania informacji, że poszczególne inicjatywy będą się odbywały przez 12, 10 lub 9 miesięcy nie potwierdziła, że jest spełniony warunek realizacji inicjatyw w okresie trwałości operacji, który zgodnie z art. 71 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia 1303/2013 wynosi 5 lat od dokonania płatności końcowej na rzecz beneficjenta. W ocenie organu nie doszło do naruszeniaprocedury konkursowej jaką jest zasada równego traktowania, niedyskryminacji oraz przejrzystości procedur.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy nieprzyznania przez organ łącznie [...] punktów w zakresie dwóch kryteriów, tj. określonych w § 8 ust. 1 pkt 1 i § 8 ust. 2 pkt 15 lit. b tiret drugim i trzecim rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne", operacje typu "Kształtowanie przestrzeni publicznej" oraz operacje typu "Ochrona zabytków i budownictwa tradycyjnego" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z dnia 18 sierpnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 1737, zwanego dalej: rozporządzeniem).

Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia o kolejności przysługiwania pomocy na operacje typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne" decyduje suma uzyskanych punktów przyznanych na podstawie następujących kryteriów wyboru operacji operacja przewiduje, że po jej zrealizowaniu w obiekcie budowlanym będącym jej przedmiotem będą prowadzone zajęcia artystyczne, nauka języków obcych, zajęcia opiekuńczo-wychowawcze lub inne inicjatywy społeczne wskazane we wniosku o przyznanie pomocy, które będą miały charakter stały lub będą się odbywały cyklicznie, lecz nie rzadziej niż raz w miesiącu, przez co najmniej 9 miesięcy w danym roku w okresie trwałości operacji, o którym mowa w art. 71 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1303/2013 - 4 punkty.

Zgodnie natomiast z § 8 ust. 2 pkt 15 lit. b tiret drugie i trzecie rozporządzenia, w przypadku gdy operacja jest realizowana na obszarze gminy województwa wielkopolskiego, oprócz kryteriów określonych w ust. 1 stosuje się również następujące kryteria wyboru operacji: operacja przewiduje:

- że po jej zrealizowaniu w obiekcie budowlanym będącym jej przedmiotem będą prowadzone zajęcia lub inicjatywy skierowane do osób w wieku nieprzekraczającym 30 lat, które będą miały charakter stały lub będą realizowane cyklicznie, lecz nie rzadziej niż raz w miesiącu, przez co najmniej 9 miesięcy w danym roku w okresie trwałości operacji, o którym mowa w art. 71 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1303/2013 - 1 punkt;

- że po jej zrealizowaniu w obiekcie budowlanym będącym jej przedmiotem będą prowadzone zajęcia lub inicjatywy skierowane do osób w wieku przekraczającym 50 lat, które będą miały charakter stały lub będą realizowane cyklicznie, lecz nie rzadziej niż raz w miesiącu, przez co najmniej 9 miesięcy w danym roku w okresie trwałości operacji, o którym mowa w art. 71 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1303/2013 - 1 punkt,

Jak wynika z powyższego, w ocenie organu Skarżąca nie spełniła łącznie przesłanek określonych w art. 71 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 347, str. 320, zwanego dalej Rozporządzeniem 1303/2013). Zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu, w przypadku operacji obejmującej inwestycje w infrastrukturę lub inwestycje produkcyjne dokonuje się zwrotu wkładu z EFSI, jeżeli w okresie pięciu lat od płatności końcowej na rzecz beneficjenta lub w okresie ustalonym zgodnie z zasadami pomocy państwa, tam gdzie ma to zastosowanie, zajdzie którakolwiek z poniższych okoliczności:

a) zaprzestanie działalności produkcyjnej lub przeniesienie jej poza obszar objęty programem;

b) zmiana własności elementu infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści;

c) istotna zmiana wpływająca na charakter operacji, jej cele lub warunki wdrażania, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów.

Kwoty nienależnie wypłacone w odniesieniu do takiej operacji są odzyskiwane przez państwo członkowskie w wysokości proporcjonalnej do okresu, w którym nie spełniono wymogów.

Państwa członkowskie mogą skrócić okres ustalony w akapicie pierwszym do trzech lat w przypadkach dotyczących utrzymania inwestycji lub miejsc pracy stworzonych przez MŚP.

Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek oczywistego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Z kolei wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny. Chodzi więc o to, aby nie pozostawiano żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane.

Należy również odnieść się do Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, która w pkt 6.5 stwierdza: "Operacja przewiduje, że po jej zrealizowaniu w obiekcie budowlanym będącym jej przedmiotem będą prowadzone zajęcia artystyczne, nauka języków obcych, zajęcia opiekuńczo-wychowawcze lub inne inicjatywy społeczne wskazane we wniosku o przyznanie pomocy, które będą miały charakter stały lub będą się odbywały cyklicznie, lecz nie rzadziej niż raz w miesiącu, przez co najmniej 9 miesięcy w danym roku w okresie trwałości operacji, o którym mowa w art. 71 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1303/2013. Należy zaznaczyć X jeżeli po zrealizowaniu operacji w obiekcie budowlanym będącym jej przedmiotem będą prowadzone zajęcia artystyczne, nauka języków obcych, zajęcia opiekuńczo-wychowawczych lub inne inicjatywy społeczne wskazane we wniosku o przyznanie pomocy, które będą miały charakter stały lub będą się odbywały cyklicznie, lecz nie rzadziej niż raz w miesiącu, przez co najmniej 9 miesięcy w danym roku w okresie trwałości operacji.

W pkt 6.5 lit. a Instrukcji wskazano m.in., że należy załączyć do wniosku (np. w formie tabeli) wykaz szczegółowy i opis planowanych inicjatyw społecznych, które będą się odbywały obiekcie po zrealizowaniu operacji, przy czym wypełniając wskazaną w Instrukcji tabelę (której ostatnią rubrykę stanowi: "Termin realizacji inicjatywy miesiąc/rok"), należy mieć na uwadze zapewnienie zachowania "ciągłości czasowej" w przypadku inicjatyw społecznych, które będą trwały krócej niż okres trwałości operacji. Jako przykład wskazano: "Inicjatywa społeczna "x " okres realizacji styczeń 2019 – grudzień 2019 , b) Inicjatywa "y" okres realizacji styczeń 2020 – grudzień 2020, c) Inicjatywa "z" okres realizacji styczeń 2021 – grudzień 2024. Razem daje nam to "w układzie czasowym", na potrzeby oceny trwałości operacji, jedną inicjatywę społeczną, która spełnia warunki, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (patrz również art. 71 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1303/2013)".

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że przedstawione powyżej zapisy Instrukcji w żaden sposób nie wyjaśniają należytego wykazania terminu realizacji inicjatyw – wskazano w niej inicjatywy występujące po sobie, w okresach rocznych (od stycznia do grudnia); nie przedstawiono jednak sposobu przedstawienia inicjatyw równoległych, które realizowane byłyby w poszczególnych, odmiennych miesiącach (np. inicjatywa X – od stycznia do września, inicjatywa Y od marca do grudnia, czy Q – od stycznia do maja i od września do grudnia), nie ma również wyraźnego wskazania rozumienia "danego roku" – czy jest to rok kalendarzowy, czy okres roku liczony od zrealizowania operacji.

Zarazem w Instrukcji podkreślono, że należy mieć na uwadze zapewnienie zachowania "ciągłości czasowej" w przypadku inicjatyw społecznych, które będą trwały krócej niż okres trwałości operacji, Skarżąca wykazała jednak ilość miesięcy w ciągu roku, w których będzie realizowana inicjatywa (dla [...] inicjatyw -12 miesięcy oraz dla [...] – 10 miesięcy – od [...] do [...] i 9 miesięcy – od [...] do [...]), mając na uwadze cały okres trwałości operacji.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.

Sąd, wobec braku wniosku Skarżącej, odstąpił od orzekania o kosztach.