Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku L. Z. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej L. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 738/19 w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego, po wznowieniu postępowania postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 16 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 738/19, oddalił skargę L. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania i określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym.

L. Z. obok skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o wstrzymanie wykonania opisanej wyżej decyzji. W podstawie prawnej wniosku wskazała art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą i nie posiada środków na spłatę zobowiązania podatkowego objętego zaskarżoną decyzją. W dalszej części uzasadnienia wniosku skarżąca wskazała na koszty prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej, włączając w to wynagrodzenia pracowników w kwocie ok. 17 800 zł, kosztów energii elektrycznej i wody w kwocie ok. 2300 zł, opłaty telekomunikacyjne w kwocie ok. 380 zł, paliwo w kwocie ok. 3500 zł, ubezpieczenie OC w kwocie ok. 600 zł oraz usługi dodatkowe w kwocie ok. 4 500 zł, a także należności wynikające z podatku od nieruchomości, środków transportu, koncesji na alkohol i sprzedaż paliw w łącznej kwocie ok. 2 930 zł. Ponadto działalność wiąże się też z wydatkami związanymi z bieżącą eksploatacją samochodów oraz zakupami do pomieszczeń biurowych. Skarżąca wskazała, że zobowiązania uiszcza terminowo.

Według skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby skierowaniem egzekucji do jej majątku, przez co w konsekwencji doszłoby do utraty przez skarżącą płynności finansowej i uniemożliwiłoby dalsze prowadzenie działalności i spłacanie zobowiązań podatkowych. Cały majątek skarżącej jest przedmiotem zabezpieczenia na poczet zobowiązań w podatku akcyzowym. Wartość zabezpieczonego majątku przekracza 5 500 000 zł (na dowód czego załączyła wydruki z ksiąg wieczystych z wpisanymi hipotekami zabezpieczającymi należności Skarbu Państwa). Egzekucja z tego majątku oznaczałaby konieczność zakończenia działalności, co jest równoznaczne ze spowodowaniem skutków niemożliwych do odwrócenia. Ponadto wiązałoby się to również z koniecznością zwolnienia 6 pracowników.

Skarżąca podkreśliła również, że wcześniejsze zajęcia jej majątku znacznie osłabiły płynność finansową działalności, co zmusiło ją do redukcji etatów w porównaniu do lat 2005 – 2009, kiedy zatrudniała 19 pracowników. Skarżąca wskazała również, że w wyniku epidemii COVID, obroty jej działalności zmniejszyły się o kwotę około 853 000 zł w porównaniu do 2019 r.

Wskazała także, że potwierdzeniem prawdziwości i rzetelności przedstawionych danych jest decyzja organu podatkowego z [...] czerwca 2021 r. w sprawie udzielenia skarżącej ulgi w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2007 r.

Stwierdziła także, że z powodzeniem prowadzi postępowania sądowoadministracyjne (ok. 60 postępowań), które powodują znaczne obniżenie wysokości zobowiązań podatkowych. W 2021 r. tytułem samych wpisów sądowych uiściła kwotę 20 000 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).

Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Zastosowanie wobec wnioskodawcy ochrony tymczasowej w postępowaniu przez Naczelnym Sądem Administracyjnym jest zasadne.

Z argumentacji przedstawionej we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wynika, że skarżąca co prawda ograniczyła się jedynie do przywołania okoliczności mogących pojawić się na etapie wykonania decyzji, nie wykazując przy tym dokumentów, które uwiarygodniłyby jej sytuację majątkową (poza decyzją organu podatkowego o zastosowaniu wobec niej ulgi), jednak zdaniem NSA wysokość zobowiązania podatkowego, określonego w zaskarżonej decyzji (392.956,00 zł) oraz kwoty zobowiązań w innych sprawach toczących się wobec skarżącej (na temat których wiedzę Sąd orzekający powziął z urzędu), wobec łącznej wartości zabezpieczonego majątku czyni prawdopodobną egzekucję z nieruchomości. To zaś oznacza, że wykonanie decyzji mogłoby spowodować skutki trudne do odwrócenia. Egzekucja ta mogłaby wyrządzić skarżącej poważną szkodę, która mogłaby negatywnie wpłynąć na prowadzoną działalność gospodarczą, spowodować utratę płynności finansowej skarżącej i uniemożliwić bieżące funkcjonowanie działalności. Należy podkreślić, że sytuacja, w której wykonanie decyzji może spowodować ustanie bytu prawnego przedsiębiorcy i zwolnienie zatrudnionych pracowników, to okoliczność, która wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a.

W orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, że likwidacja działalności gospodarczej wskutek egzekwowania decyzji, w tym także podatkowej uzasadnia przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (np. wyrok NSA z 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt I GSK 220/09).

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji