Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie WSA Iwona Niżnik- Dobosz / spr. / NSA Anna Szkodzińska Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 26 czerwca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części nieruchomości skargę oddala

Decyzją z dnia 26 czerwca 2013 r nr [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U 2010 r., Nr 102, póz 651 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U 2013 r., poz 267), utrzymał w mocy decyzję Starosty z 13 grudnia 2012 r znak [...], orzekającą o odmowie zwrotu położonych w K. części działki nr [...] obr. [...], jedn. ewid. [...] oraz części działek nr [...] i nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...], w granicach byłych parcel [...] kat [...] kat [...], b Gm. Kat. B., na rzecz M. H., B. N., D. P., M. K., B. K., A. K., M. K., A. K., S. H. i W. H..

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny

Pismem z dnia 21 września 2009 r nr [...] Prezydent Miasta przekazał do Wojewody akta sprawy znak [...] dotyczące zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], pół w obr [...] jedn ewid [...] m K. oraz część działek nr [...] i nr [...], pół w obr. [...] jedn. ewid. [...] m K., w gramach parcel [...] kat [...] kat [...], b gm kat B., z prośbą o wyznaczenie innego organu do załatwienia przedmiotowej sprawy.

W uzasadnieniu do powyższego Prezydent Miasta podał, iż pismem z dnia 12 sierpnia 2009 r spadkobiercy po zmarłym W. H., tj Pani M. H., Pani B. N., Pani D. P., Pani M. K., Pani B. K., Pan A. K., Pan M. K., Pan A. K., Pan S. H. i Pan W. H. wystąpili z wnioskiem o zwrot parcel l kat [...] i kat [...], b gm. Kat. B., wywłaszczonych orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 28 kwietnia 1951 r nr [...], na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele budowy Miasta [...].

W toku przeprowadzonego przez Prezydenta Miasta postępowania wyjaśniającego ustalono, ze z porównania mapy katastralnej z aktualną mapą ewidencyjną wynika, iż w granicach wywłaszczonych parcel l kat [...] i I. kat [...], b gm kat B. aktualnie znajduje się część działki nr [...], pół w obr. [...] jedn ewid [...] m K., część działki nr [...], pół w obr. [...] jedn. ewid [...] m K. oraz część działki nr [...], pół w obr. [...] jedn ewid [...] m. K. Na podstawie załączonych do akt sprawy odpisów z ksiąg wieczystych nr [...], nr [...] i nr [...] ustalono, ze powyższe działki stanowią własność Gminy Miejskiej.

Wojewoda, działając na podstawie art. 142 ust 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w związku z art. 26 § 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po analizie odpisów z ww. ksiąg wieczystych, postanowieniem nr [...] z dnia 28 października 2009 r. wyznaczył Starostę do załatwienia sprawy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], pół wobr [...] jedn ewid [...] m K. oraz części działek nr [...] nr [...], pół wobr [...] jedn ewid [...] m K., w ramach parcel l kat [...] kat [...], b gm kat B..

Decyzją z dnia 11 maja 2011 r nr [...] Starosta orzekł o odmowie wymienionych nieruchomości na rzecz M. H., B. N., D. P., M. K., B. K., A. K., M. K. A. K., S. H. i W. H..

W wyniku odwołania, złożonego przez D. P., Wojewoda decyzją z dnia 15 listopada 2011 r nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 11 maja 2011 r. nr [...] oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji celem przeprowadzenia stosownych środków dowodowych na okoliczność precyzyjnego i niebudzącego wątpliwości ustalenia celu wywłaszczenia zawnioskowanych do zwrotu nieruchomości oraz jego realizacji w terminach ustawowych.

W uzasadnieniu ww decyzji Wojewoda [...] wskazał, ze ze względu na fakt, iż cel wywłaszczenia w decyzji lub umowie sprzedaży często jest określony w sposób ogólnikowy bądź tez brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości, niezbędna jest takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym Będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego.

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania, organ l instancji uzupełnił materiał dowodowy o kompletny dokument pt "Założenia programowe Miasta Aktualizacja 1955 r" oraz zdjęcie lotnicze, które stanowi wiarygodne źródło informacji co do zagospodarowana części działki nr [...] oraz części działek nr [...] i nr [...] w roku 1961, a więc w ciągu 10 lat od daty wywłaszczenia.

Decyzją z 13 grudnia 2012 r znak [...] Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu przedmiotowych nieruchomości.

Orzekając w ww. sposób organ l instancji wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca w dacie wywłaszczenia własność W. H., została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 28 kwietnia 1951 r nr [...], wydanym na podstawie art. 23 i art. 34 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. R.P Nr 27, póz 197 i Nr 55, póz 438), na cele budowy miasta [...].

Następnie Starosta stwierdził, iż wobec spełnienia w przedmiotowej sprawie dwóch pierwszych przesłanek zwrotu przedmiotowej nieruchomości (wystąpienia przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę z wnioskiem o zwrot oraz posiadanie przez nieruchomość objętą wnioskiem o zwrot statusu nieruchomości wywłaszczonej tj nieruchomości, w stosunku do której Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia za odszkodowaniem, jak również nabytej w oparciu przepisy ustaw enumeratywnie wymienionych w art 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami) kolejną przesłanką wymagającą ustalenia była kwestia zbędności tej nieruchomości na cel wywłaszczenia, stosownie do treści art. 137 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Pomimo podjętych poszukiwań organ l instancji nie odnalazł dokumentacji archiwalnej w postaci dokumentacji technicznej, planów realizacyjnych, pozwoleń na budowę, dzienników budowy oraz protokołów zdawczo-odbiorczych, związanej z budową na przedmiotowej nieruchomości konkretnych zamierzeń inwestycyjnych, która pozwalałby na doprecyzowanie celu wywłaszczenia ogólnie określonego jako budowa miasta [...].

Do akt sprawy pozyskano natomiast materiały w postaci wniosku Zakładu Osiedli Robotniczych z 7 czerwca 1950 r. do Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości położonych na terenie zabudowy miasta [...], zezwolenia pełnomocnika Ministra Budownictwa z 17 kwietnia 1950 r. na zgłoszenie przez Zakład Osiedli Robotniczych wniosku o nabycie nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (w którym wskazano, iż nieruchomość jest niezbędna dla realizacji budownictwa mieszkaniowego), określonych na załączonym planie sytuacyjnym linią czerwoną i dużymi literami ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSTUW, z wyłączeniem enklaw oznaczonych na planie cyframi rzymskimi i małymi literami, wniosku Departamentu Inwestycji Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 5 lipca 1950 r o udzielenie zezwolenia Zakładowi Osiedli Robotniczych na nabycie nieruchomości oraz zezwolenia zastępcy przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 6 lipca 1950 r na nabycie przez Zakład Osiedli Robotniczych pod budowę miasta [...] nieruchomości określonych na załączonym planie sytuacyjnym linią czerwoną i dużymi literami ABCDEFGHUKLŁMNOPRSTUW, z wyłączeniem enklaw oznaczonych na planie cyframi rzymskimi i małymi literami.

Na podstawie pozyskanego planu sytuacyjnego w skali 1:1000 z 11 maja 1950 r wykonanego dla Zakładu Osiedli Robotniczych Delegatura dla miasta [...] w K. przez A. K., sprawdzonego i opracowanego przez mz A. K., organ l instancji ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na obszarze objętym wnioskiem o wywłaszczenie na cele budowy miasta [...].

Na podstawie analizy dokumentu pt "Założenia Miasta [...], Aktualizacja 1955 r" na podstawie którego sporządzono plan generalny Miasta [...] (stanowiący jego załącznik graficzny z 31 października 1956 r), organ l instancji ustalił, iż na terenie nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu zaprojektowano zalew drogę (obecną ul. B.) oraz boisko sportowe przy budynku szkolnym.

Organ l instancji wskazał ponadto, ze zgodnie informacją zawartą w piśmie Biura Planowania Przestrzennego z 23 listopada 2010 r. nr [...] pierwszym po II wojnie światowej aktem planistycznym dla [...] był Plan Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta zatwierdzony Uchwałą Nr 117/VII/67 Prezydium Rady Narodowej m Krakowa z 31 marca 1967 r (Dz U Nr 9 z 17 kwietnia 1967 r póz 28), który określał przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości od tej daty jako częściowo "Teren szkoły średnie) przewidzianej do adaptacji" (F 137 DO), częściowo obszar oznaczony symbolem F 173 KN III - "Arteria ruchu normalnego Szerokość w liniach regulacyjnych wg stanu istniejącego Przewidziana do adaptacji", zaś w pozostałym zakresie jako "Teren rekreacji nad zalewem przewidziany do adaptacji" (F 155 ZP) oraz "Zalew przewidziany do adaptacji" (F 156 W), co zdaniem organu l instancji potwierdza planowane wcześniej zagospodarowanie tej nieruchomości.

Natomiast w kontekście badania przesłanek zbędności przedmiotowe) nieruchomości na cel wywłaszczenia, o których mowa w art. 137 ust l pkt 11 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ l instancji dokonał ustaleń w oparciu o powołane wcześniej opracowania w postaci ww. Założeń Miasta [...] - Aktualizacji z 1955 r oraz Planu Generalnego Miasta [...], a także zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu 1 czerwca 1961 r., na którym uwidocznione zostały istniejące w tamtym okresie na przedmiotowej nieruchomości fragmenty boiska sportowego, drogi (ul. B.) i Zalewu nad [...], oraz zdjęcia satelitarnego tego terenu z 1964 r, na którym widoczne są fragmenty ww. obiektów zlokalizowanych na przedmiotowej nieruchomości.

Ponadto organ l instancji ustalił, iż na przedmiotowej nieruchomości znajduje się m. In. sieć kanalizacji ogólnospławnej 800/1200 mm (działka nr [...]), która jak wynika z dokumentacji powykonawczej, została wybudowana w latach 50-tych ubiegłego wieku jako inwestycja pn ,[...] Kolektor F" na zlecenie Dyrekcji Budowy Miasta [...]. Z kolei na granicy działek nr [...] i nr [...] znajduje się sieć wodociągowa o średnicy 150 mm, którą również zrealizowano na zlecenie Dyrekcji Budowy Miasta [...] i zgodnie z pozyskaną przez organ l instancji kserokopią protokołu ostatecznego odbioru została ona odebrana 30 listopada 1953 r

W toku postępowania przed organem l instancji przeprowadzono w dniu 1 października 2010 r rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami przedmiotowej nieruchomości.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ l instancji stwierdził, iż cel wywłaszczenia określony jako budowa miasta [...], rozumiany jako "realizacja budownictwa mieszkaniowego" został zrealizowany w terminach wskazanych w art. 137 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z czym nie można uznać przedmiotowej nieruchomości za zbędną w rozumieniu powołanego przepisu i wobec czego należało odmówić jej zwrotu na rzecz spadkobierców jej poprzedniego właściciela.

Organ l instancji powołał się przy tym na aprobowany zarówno w orzecznictwie sądowo-admmistracyjnym, jak i w nauce pogląd, zgodnie z którym celu wywłaszczenia polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących, jak ciągi komunikacyjne, parkingi i inne urządzenia służące mieszkańcom, w tym instalacje podziemne Zdaniem organu l instancji, zarówno skwer przed blokiem mieszkalnym, jak i zalew rekreacyjny mieszczą się pod pojęciem "realizacji budownictwa mieszkaniowego", gdyż stanowią część powierzchni publicznej w mieście Ponadto znajdujące się na części przedmiotowej nieruchomości miejskie sieci infrastrukturalne w ocenie organu l instancji stanowią istotny element infrastruktury ulicy, zaś planowanie i wybudowanie ich już w roku 1953 m. In. na wywłaszczonych parcelach potwierdza realizację celu określonego w orzeczeniu o wywłaszczeniu.

Odwołanie od ww decyzji Starosty z 13 grudnia 2012 r znak [...] złożyła w ustawowym terminie D. P., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również art. 136 ust 3 i art. 137 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu wskazał, ze Starosta w niniejszej sprawie przeprowadził postępowanie poszlakowe i przy wydawaniu rozstrzygnięcia opierał się nie tyle na dowodach, co na wnioskach, jego zdaniem, wypływających z dowodów pośrednich Odwołująca zauważyła, ze Starosta w sposób konsekwentny pomija jedyny dowód, który powinien wnieść do sprawy nowe okoliczności Tym dowodem jest określony w art. 13 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, który winien być złożony do wojewody. W ustępie 2 pkt 1 tego przepisu jednoznacznie zostało określone, iż taki wniosek powinien " wymienić i opisać rodzaj zamierzonych inwestycji z powołaniem na złożony wniosek inwestycyjny lub na obowiązujący plan inwestycyjny"

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu l instancji.

W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest prawidłowa i brak jest podstaw do jej uchylenia.

Organ wskazał, ze objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość, odpowiadająca obecnie części działki nr [...] oraz częściom działek nr [...] i nr [...], została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 28 kwietnia 1951 r nr L.A.A.l.4/181/50, wydanym na podstawie art. 23 i art. 34 dekretu z 26 kwietnia 1949 r o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz U R P Nr 27, póz 197 i Nr 55, póz 438) oraz zezwolenia Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 6 lipca 1950 r., na cele budowy miasta [...].

Przedmiotowa nieruchomość stanowi więc nieruchomość wywłaszczoną w rozumieniu przepisów art. 136 ust 3 w związku z art. 216 ust 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej w skrócie u g n), o której zwrot wystąpili spadkobiercy jej poprzedniego właściciela.

Powołując się przepis art. 137 ust 1, a także poglądy doktryny i orzecznictwo, organ II instancji podniósł, ze podstawą dla oceny, czy mamy do czynienia ze stanem zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest precyzyjne ustalenie tego celu przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości

Organ zwrócił uwagę na specyfikę przedmiotowej sprawy, w której przedmiotem ustaleń jest nieruchomość wywłaszczona na podstawie dekretu z 26 kwietnia 1949 r o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

Stosownie do powołanej regulacji wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego należało poprzedzić uzyskaniem zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości Wnioskodawca winien był:

wymienić i opisać rodzaj zamierzonych inwestycji z powołaniem się na złożony wniosek inwestycyjny lub na obowiązujący plan inwestycyjny, a jeżeli wywłaszczenie nie jest związane z dokonaniem inwestycji - wskazać cel wywłaszczenia z powołaniem się na obowiązujące inne plany gospodarcze,

2) uzasadnić potrzebę wywłaszczenia,

3) wskazać co najmniej w przybliżeniu ogólną powierzchnię terenu przeznaczonego do wywłaszczenia z powołaniem się na plan sytuacyjny oraz opisać ogólnie to, co się na nieruchomości znajduje,

4) wskazać na czym polegać ma wywłaszczenie (art. 6 ust 2 dekretu).

Do wniosku należało dołączyć

1) zezwolenie właściwego ministra na zgłoszenie wniosku, stwierdzające jednocześnie, ze starania o uzyskanie odpowiedniej nieruchomości, podjęte zgodnie z art. 3, nie dały wyniku bądź tez dla realizacji narodowych planów gospodarczych zamierzona inwestycja może być zlokalizowana jedynie na nieruchomości, określonej we wniosku,

2) odpis opinii prezydium wojewódzkiej rady narodowej (art. 5 ust 2),

2) zaświadczenie prezydium wojewódzkiej rady narodowej (organu do spraw planowania zabudowy miast i osiedli w porozumieniu z wojewódzką komisją planowania gospodarczego) co do przeznaczenia nieruchomości na cele, wskazane we wniosku,

3) plan lub szkic sytuacyjny w odpowiedniej skali w dwóch egzemplarzach z wymienieniem powierzchni przeznaczonej do nabycia i z oznaczeniem jej granic (art. 6 ust 3 dekretu)

Z kolei zgodnie z art. 13 powołanego dekretu, wszczęcie w tamtym okresie postępowania wywłaszczeniowego następowało na wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie, złożony wraz z załącznikami do właściwego prezydium wojewódzkiej rady narodowej w którym należało

1) wskazać nieruchomość, której wniosek dotyczy,

2) wymienić powierzchnię całej nieruchomości oraz powierzchnię jej części, przeznaczonej do wywłaszczenia, z powołaniem się na plan sytuacyjny, jak również opisać ogólnie to, co się na nieruchomości znajduje,

3) wymienić właściciela nieruchomości oraz wskazać - jeżeli jest znane – jego miejsce zamieszkania,

4) wskazać, na czym ma polegać wywłaszczenie,

5) wskazać w sposób ogólny cel wywłaszczenia

Z kolei zgodnie z art. 13 ust 3 pkt 3 tego aktu, do wniosku o wywłaszczenie należało załączyć plan sytuacyjny nieruchomości z oznaczeniem granic powierzchni, przeznaczonej do wywłaszczenia, zaś stosownie do treści art. 23 ust 2, orzeczenie wywłaszczeniowe winno było zawierać w szczególności ustalenie przedmiotu i rozmiaru wywłaszczenia, wskazanie, na czyją rzecz wywłaszczenie nastąpiło, a jeżeli w razie złożenia wniosków lub sprzeciwów - uzasadnienie ich przyjęcia lub odrzucenia.

Wobec powyższego, organ II instancji zauważył, iż regulacja ta nie przewidywała konieczności precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia zarówno w dokumentacji wymaganej dla uzyskania pozwolenia na nabycie nieruchomości (przy czym pojęcie to oznaczało na gruncie omawianej regulacji wywłaszczenie), dokumentacji sporządzanej na potrzeby procesu wywłaszczeniowego jak i w samym orzeczeniu wywłaszczeniowym.

Organ podkreślił, iż wywłaszczenie w trybie dekretu z 26 kwietnia 1949 r następowało w sposób bardzo specyficzny i odmienny niż w przypadku późniejszych ustaw wywłaszczeniowych, bowiem orzeczenie o wywłaszczeniu przenosiło prawo własności nieruchomości na rzecz wywłaszczającego z dniem zgłoszenia wniosku o wywłaszczenie.

Zdaniem organu odwoławczego analiza dokumentacji zgromadzonej w sprawie przez organ l instancji w wyniku rzetelnego i wyczerpującego postępowania wyjaśniającego pozwala na stwierdzenie, iż organ ten w sposób prawidłowy ustalił cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości jako realizacja budownictwa mieszkaniowego w ramach budowy miasta [...] Potwierdzają to zgromadzone w mniejszej sprawie orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 28 kwietnia 1951 r nr L.A.A.l.4/181/50, dokumentacja związana z postępowaniem poprzedzającym wydanie tego orzeczenia, t] wniosek Zakładu Osiedli Robotniczych z 7 czerwca 1950 r. do Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości położonych na terenie zabudowy miasta [...], zezwolenie pełnomocnika Ministra Budownictwa z 17 kwietnia 1950 r na zgłoszenie przez Zakład Osiedli Robotniczych wniosku o nabycie nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (w którym wskazano, iż nieruchomość jest niezbędna dla realizacji budownictwa mieszkaniowego), określonych na załączonym planie sytuacyjnym linią czerwoną i dużymi literami ABCDEFGHUKLŁMNOPRSTUW (wśród których znajdowała się przedmiotowa nieruchomość), z wyłączeniem enklaw oznaczonych na planie cyframi rzymskimi i małymi literami, wniosek Departamentu Inwestycji Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 5 lipca 1950 r o udzielenie zezwolenia Zakładowi Osiedli Robotniczych na nabycie nieruchomości oraz zezwolenie zastępcy przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 6 lipca 1950 r na nabycie przez Zakład Osiedli Robotniczych pod budowę miasta [...] nieruchomości określonych na załączonym planie sytuacyjnym linią czerwoną i dużymi literami ABCDEFGHUKLŁMNOPRSTUW (wśród których znajdowała się przedmiotowa nieruchomość), z wyłączeniem enklaw oznaczonych na planie cyframi rzymskimi i małymi literami, plan sytuacyjny w skali 1 1000 z 11 maja 1950 r wykonany dla Zakładu Osiedli Robotniczych Delegatura dla miasta [...] w K. przez A. K., sprawdzony i opracowany przez mz A. K., z którego wynika, iż przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na obszarze objętym wnioskiem o wywłaszczenie na cele budowy miasta [...].

Dokonując w przedmiotowej sprawie konkretyzacji celu wywłaszczenia określonego jako realizacja budownictwa mieszkalnego w ramach budowy miasta [...] należało nadto mieć na uwadze okoliczność, iż wnioskodawcą inwestycji stanowiącej podstawę wywłaszczenia był Zakład Osiedli Robotniczych w K., czyli podmiot powołany w powojennej Polsce do realizowania zadań w zakresie budowy osiedli robotniczych.

Unormowania dekretu z 26 kwietnia 1949 r. nie wymagały szczegółowego doprecyzowywania celu wywłaszczenia, zaś biorąc pod uwagę stan faktyczny wyczerpująco ustalony w przedmiotowej sprawie przez organ l instancji pomimo poważnych trudności dowodowych związanych zarówno ze specyfiką inwestycji, jaką była budowa miasta [...] jak i upływem ponad 60-ciu lat od daty wywłaszczenia, brak jest podstaw, aby kwestionować ustalenia poczynione w tym zakresie przez organ l instancji.

Organ odwoławczy zaznaczył, iż przedmiotem postępowania o zwrot wywłaszczone] nieruchomości, prowadzonego w trybie przepisów art. 136 i następne u g n nie może być kontrola legalności aktu wywłaszczeniowego, która może nastąpić jedynie w odpowiednim, nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji ostatecznej, przewidzianym przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda zauważył, iż są one skierowane na wykazanie wadliwości samego wywłaszczenia, polegającej na niewystarczająco precyzyjnym wskazaniu celu uzasadniającego wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości, zaś kwestia ta pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, za prawidłowe uznać należy przyjęcie przez organ l instancji, iż celem wywłaszczenia nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu była realizacja na tym terenie zamierzeń mieszczących się w pojęciu realizacji budownictwa mieszkaniowego w ramach inwestycji miasta [...]

Jakkolwiek słusznie wskazano w odwołaniu, iż zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa oraz doktryny cel wywłaszczenia winien być interpretowany ściśle i odczytywany w oparciu o dokumentację związaną z inwestycją stanowiącą podstawę wywłaszczenia sporządzoną przed formalnym odebraniem prawa własności nieruchomości w drodze tej instytucji, to jednak należy mieć na uwadze - z jednej strony - powołane i omówione wcześniej unormowania dekretu z 26 kwietnia 1949 r oraz realia powojennej Polski i skalę omawianej inwestycji - z drugiej.

Z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, ze przedmiotowa nieruchomość weszła w skład zamierzenia polegającego na budowie samodzielnego kompleksu osiedli robotniczych, realizowanego w sąsiedztwie kombinatu hutniczego Nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot znalazła się w strefie planowanego osiedla mieszkaniowego o oznaczeniu B1 oraz jego infrastruktury, drogi publicznej zbiornika wodnego o charakterze rekreacyjnym i pasa zieleni rekreacyjnej stanowiącej jednocześnie strefę roślinności izolacyjnej względem kombinatu hutniczego W ramach osiedla mieszkaniowego planowano realizację m m zespołu szkół zawodowych wraz z zapleczem tej placówki tj m in boiskiem szkolnym.

Odnosząc się do kwestii badania przez organ l instancji, wskazanych w art. 137 ust 1 u g n przesłanek zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia organ odwoławczy stwierdził, ze przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające w tym zakresie uznać należy za wyczerpujące, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest co do zasady prawidłowe, bowiem w sposób jasny i przekonywający wskazuje fakty i dowody, które legły u podstaw rozstrzygnięcia organu l instancji oraz wnioski jakie z nich wywiedziono.

W ramach osiedla B1, planowanego w tamtym czasie na części przedmiotowej nieruchomości, zrealizowano dwa budynki mieszkalne, szkołę wraz boiskiem (w części osiedla oznaczone] symbolem B13), dwie świetlice dziecięce, kotłownię, kiosk, aptekę, sieć wodociągową (z ciepłą wodą dla zespołu internatów CUSZ), natomiast w trakcie realizacji był żłobek, zaś w sąsiedztwie (obejmującym m. In. część przedmiotowej nieruchomości) powstała droga stanowiącą obecną ulicę B., opisywaną jako ulica jednojezdniowa z przeznaczeniem do ruchu ogólnomiejskiego wraz z miejskim ruchem autobusowym oraz przystań nad Zalewem nad [...] (który to zbiornik o charakterze rekreacyjnym oddany został do użytku w 1957 r).

Powyższe ustalenia potwierdzają również zdjęcie lotnicze z 1 czerwca 1961 r oraz zdjęcie satelitarne tego terenu z 1964 r, pozyskane ze strony mternetowej Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta, na którym widoczne są fragmenty ww. obiektów zlokalizowanych na przedmiotowej nieruchomości.

Dodatkowo należy wskazać na istniejącą w tamtym okresie infrastrukturę techniczną w postaci sieci kanalizacji ogólnospławnej 800/1200 mm (na działce nr [...]), wybudowaną w latach 50-tych ubiegłego wieku jako inwestycja pn "[...] Kolektor F" na zlecenie Dyrekcji Budowy Miasta [...] oraz znajdującą się na granicy działek nr [...] i nr [...] sieć wodociągową o średnicy 150 mm, którą również zrealizowano na zlecenie Dyrekcji Budowy Miasta [...], a której ostateczny odbiór nastąpił 30 listopada 1953 r.

W kontekście powyższego organ II instancji nie zgodził się z zarzutem odwołania, iż opisany powyżej stan przedmiotowej nieruchomości nie uzasadnia odmowy jej zwrotu, bowiem zarówno bloki mieszkalne, kompleks szkolny z internatem i boiskiem sportowym wspomniana infrastruktura techniczna, droga ogólnodostępna, zieleń oraz zbiornik wodny o charakterze rekreacyjnym stanową realizację celu wywłaszczenia określonego jako realizacja budownictwa mieszkaniowego w ramach kompleksu miejskiego pn miasto [...].

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca D. P. podniosła zarzuty, zgłoszone uprzednio w odwołaniu od decyzji organu l instancji.

Ponadto skarżąca zauważyła, ze niezrozumiałe jest stanowisko Wojewody, który twierdzi, iż regulacja dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r nie przewidywała konieczności precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia, podczas gdy przepis obowiązujący w dacie wywłaszczenia stanowił inaczej Organy w przedmiotowej sprawie nie podjęły działań w celu odszukania wniosku o wywłaszczenie, tym samym nie wyjaśniając wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności W ocenie skarżącej, organy dokonały rozszerzającej interpretacji pojęcia "budownictwa mieszkaniowego" W całym postępowaniu administracyjnym nie wykazano żadnym dowodem (poza siecią wodno-kanalizacyjną w ul. B.), ze realizację jakichkolwiek inwestycji na wnioskowanym do zwrotu terenie rozpoczęto przed upływem 7 lat i zakończono przed upływem 10 lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne.

W odpowiedzi na skargę, organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.

W pierwszej kolejności należy wskazać, ze w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz U Nr 153, póz 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art 145 § 1 ust 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t jedn. Dz. U 2012 r. póz 270 ze zm., dalej w skrócie P p s a), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit c).

Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, sąd stosownie do zapisu art. 134 P p s a nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Skarżąca w przedmiotowej sprawie kwestionuje rozstrzygnięcia organów administracji publicznej które odmówiły zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wykazując, ze w sprawie nie wystąpiła przesłanka zbędności, o której mowa w art 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (t jedn Dz U 2010 r., nr 102, póz 651 ze zm. )

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewody, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę doszedł do przekonania, ze odpowiada ona prawu, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Wskazać należy, ze zgodnie z art 136 ust 3 ugn, warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy jest uznanie, ze nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu Natomiast stosownie do treści art. 137 ust 1 ugn, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli.

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany

W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, iż wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wystąpili spadkobiercy poprzedniego właściciela W. H. Wątpliwości nie budzi tez przedmiot wniosku spadkobierców M. H., B. N., D. P., M. K., B. K., A. K., M. K., A. K., S. H. i W. H., którzy domagali się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, którą aktualnie stanowi części działki nr [...] obr [...], jedn. ewid. [...] oraz części działek nr [...] i nr [...], obr [...], jedn. ewid [...], w granicach byłych parcel l kat [...] kat [...], b gm kat B..

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bezsprzecznie, ze przedmiotowa nieruchomość stanowiąca w dacie wywłaszczenia własność W. H., została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 28 kwietnia 1951 r nr L.A.A.l 4/181/50, wydanym na podstawie art. 23 i art. 34 dekretu z 26 kwietnia 1949 r o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. R.P Nr 27, póz 197 i Nr 55, póz 438), na cele budowy miasta [...].

Wobec wniosku spadkobierców, uprawnionych do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, organ l instancji przystąpił do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, czy w sprawie zachodzi przesłanka zbędności nieruchomości dla celów wywłaszczenia, uzasadniająca orzeczenie o jej zwrocie.

Ustosunkowując się w tym miejscu do zarzutów skarżącej podnoszącej, ze organy działające w przedmiotowej sprawie nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności Sąd zwraca uwagę, ze pierwsza decyzja wydana w przedmiotowej sprawie w dniu 11 maja 2011 r przez Starostę została uchylona przez Wojewodę, który w wyniku rozpatrzenia odwołania uchylił ją oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji celem przeprowadzenia stosownych środków dowodowych na okoliczność precyzyjnego i niebudzącego wątpliwości ustalenia celu wywłaszczenia zawnioskowanych do zwrotu nieruchomości oraz jego realizacji w terminach ustawowych

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ l instancji przyjął, ze cel wywłaszczenia został zrealizowany na całej powierzchni wywłaszczonej nieruchomości i jej zwrot nie jest możliwy Stanowisko to podtrzymał organ odwoławczy

Dla całej kontrolowanej przez sąd sprawy pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie treści celu wywłaszczenia przedmiotowych działek a to po to, aby następnie w odniesieniu do tego celu wypowiadać się o ewentualnej zbędności danej nieruchomości na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej Trzeba się zgodzić ze skarżącą, ze przedmiotowy cel w decyzji wywłaszczeniowej jest określony ogólnie, co w danej konkretnej sprawie nie oznacza, ze jego sformułowanie nie pozwala na ocenę, czy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 137 u g n Zarazem organ l instancji uczynił wszystko co było w zasięgu jego możliwości - wobec faktu wybrakowania wielu dokumentów - aby ten cel bliżej dookreslić zgodnie z zamysłem organu, który został wyrażony w treści decyzji wywłaszczeniowej przez sformułowanie "Cel budowa miasta [...]" W tym celu organ l instancji sięgnął do dokumentów, które zostały sporządzone wcześniej przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej, które ją czasowo poprzedzały według porządku prawnego opisanego szczegółowo przez Wojewodę i organ l instancji w treści zaskarżonej decyzji Sąd ma na myśli kopie dokumentów pozyskanych z archiwum jak wniosek Zakładu Osiedli Robotniczych z 7 czerwca 1950 r do Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości położonych na terenie zabudowy miasta [...] zezwolenie pełnomocnika Ministra Budownictwa z 17 kwietnia 1950 r na zgłoszenie przez Zakład Osiedli Robotniczych wniosku o nabycie nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (w którym wskazano iż nieruchomość jest niezbędna dla realizacji budownictwa mieszkaniowego), określonych na załączonym planie sytuacyjnym linią czerwoną i dużymi literami ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSTUW, z wyłączeniem enklaw oznaczonych na planie cyframi rzymskimi i małymi literami, wniosek Departamentu Inwestycji Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 5 lipca 1950 r o udzielenie zezwolenia Zakładowi Osiedli Robotniczych na nabycie nieruchomości oraz zezwolenia zastępcy przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 6 lipca 1950 r na nabycie przez Zakład Osiedli Robotniczych pod budowę miasta [...] nieruchomości określonych na załączonym planie sytuacyjnym linią czerwoną i dużymi literami ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSTUW, z wyłączeniem enklaw oznaczonych na planie cyframi rzymskimi i małymi literami

Zarazem na podstawie pozyskanego planu sytuacyjnego w skali 1 1000 z 11 maja 1950 r wykonanego dla Zakładu Osiedli Robotniczych Delegatura dla miasta [...] w K. przez A. K., sprawdzonego i opracowanego przez mz A. K. - organ l instancji ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na obszarze objętym wnioskiem o wywłaszczenie na cele budowy miasta [...].

Z kolei na podstawie analizy dokumentu pt "Założenia Miasta [...], Aktualizacja 1955 r", na podstawie którego sporządzono plan generalny Miasta [...] (stanowiący jego załącznik graficzny z 31 października 1956 r), organ l instancji ustalił, iż na terenie nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu zaprojektowano zalew, drogę (obecną ul. B.) oraz boisko sportowe przy budynku szkolnym.

Jednocześnie z uwagi na ogólny charakter celu wywłaszczenia organ l instancji dodatkowo i prawidłowo posiłkował się przeznaczeniem przedmiotowego wywłaszczonego terenu w aktach planistycznych w czasie relewantnym dla postanowień art. 137 u g n Uzasadniony jest pogląd, ze wobec pewnej ogólności przeznaczenia terenu w decyzji wywłaszczeniowej można ten cel zweryfikować z treścią aktów planistycznych l tak Plan Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta zatwierdzony Uchwałą Nr 117A/II/67 Prezydium Rady Narodowej m Krakowa z 31 marca 1967 r. (Dz. U. Nr 9 z 17 kwietnia 1967 r, póz 28), określał przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości od tej daty jako częściowo "Teren szkoły średniej przewidzianej do adaptacji" (F 137 UO), częściowo obszar oznaczony symbolem F 173 KN III - "Arteria ruchu normalnego Szerokość w liniach regulacyjnych wg stanu istniejącego Przewidziana do adaptacji", zaś w pozostałym zakresie jako "Teren rekreacji nad zalewem przewidziany do adaptacji" (F 155 ZP) oraz "Zalew przewidziany do adaptacji" (F 156 W) Te cel zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości.

Podsumowując ustalenia dokonane w odniesieniu do celu wywłaszczenia można stwierdzić, ze tym celem była budowa miasta [...] w znaczeniu bardziej doprecyzowanym jako budowa osiedla mieszkaniowego Trzeba od razu wyjaśnić, ze tak sprecyzowany cel nie oznacza automatycznie, ze działki wywłaszczone na taki cel muszą być zabudowane domami mieszkalnymi Dla osiedla mieszkalnego obok budynków mieszkalnych budownictwa wielorodzinnego niezbędna jest cała infrastruktura przyczynowo-skutkowo i racjonalnie powiązana z funkcją osiedla mieszkaniowego W skład tej infrastruktury m. In. wchodzą drogi, infrastruktura techniczna, szkoły, obiekty ochrony zdrowia, obiekty sportowe i rekreacyjne Na ten temat wypowiadał się WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r, sygn IV SA/Po 145/13 "Przy ocenie realizacji celu publicznego za jaki uznano budowę osiedla mieszkaniowego w ramach planowanej dzielnicy mieszkaniowej należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla -takich jak budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlową i ciągi piesze (chodniki)" (LEX nr 1310239).

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej, ze decyzja wywłaszczeniowa w sposób sprzeczny z obowiązującymi wówczas przepisami sformułowała cel wywłaszczenia, a organy administracyjne ignorują m in brak wniosku wszczynającego postępowanie wywłaszczeniowe Sąd stwierdza, ze te rozważania dotyczą kwestii zgodności z prawem decyzji wywłaszczeniowej Z kolei dla kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego istotne jest prawidłowe odkodowanie celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej, po to by następnie zweryfikować go z postanowieniami art. 173 u g n

Do kontroli subsumcji, a więc "podciągnięcia" danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, ze stan faktyczny przyjęty jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2010 roku, sygn. akt II GSK 619/09).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, należy podzielić stanowisko organów administracji, zaś przeprowadzone przez nie postępowanie dowodowe uznać za prawidłowe i wystarczające dla wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego w sprawie

Z przepisu art. 137 u g n wynika, ze podstawą uzyskania zwrotu nieruchomości przez jej dawnego właściciela bądź jego spadkobiercę jest ustalenie, ze inwestycji, która legła u podstaw wywłaszczenia nie rozpoczęto w ciągu siedmiu lat od wywłaszczenia, bądź wprawdzie zaczęto ją realizować, ale nie została ona ukończona pomimo upływu 10 lat od wywłaszczenia

W toku prowadzonego postępowania organy administracji skoncentrowały się na możliwie precyzyjnym ustaleniu okresu, w którym doszło do realizacji celu wywłaszczenia, które organy administracji publicznej słusznie określiły jako realizację budownictwa mieszkalnego w ramach budowy miasta [...].

W tym celu przeprowadzono dowody z dokumentów, które Sąd ocenia jako wiarygodny i spójny materiał dowodowy.

Zasadnicze znaczenie ma przy tym dowód z dokumentu w postaci zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu 1 czerwca 1961 r., na którym uwidocznione zostały istniejące w tamtym okresie na przedmiotowej nieruchomości fragmenty boiska sportowego, drogi (ul. B.) i Zalewu nad [...], oraz zdjęcia satelitarnego tego terenu z 1964 r., na którym widoczne są fragmenty ww obiektów zlokalizowanych na przedmiotowej nieruchomości

Ponadto dla uzasadnienia przesłanki realizacji na przedmiotowej nieruchomości celu wywłaszczenia w terminach określonych ustawą jest wykazana przez organ l instancji okoliczność, ze na przedmiotowej nieruchomości znajduje się mm sieć kanalizacji ogólnospławnej 800/1200 mm (działka nr [...]), która jak wynika z dokumentacji powykonawczej, została wybudowana w latach 50-tych ubiegłego wieku jako inwestycja pn, [...] Kolektor F" na zlecenie Dyrekcji Budowy Miasta [...]. Z kolei na granicy działek nr [...] i nr [...] znajduje się sieć wodociągowa o średnicy 150 mm, którą również zrealizowano na zlecenie Dyrekcji Budowy Miasta [...] i zgodnie z pozyskaną przez organ l instancji kserokopią protokołu ostatecznego odbioru została ona odebrana 30 listopada 1953 r.

Odpowiednią rangę dowodową, chociaż nie pierwszorzędną - z uwagi na w/w dowody wskazujące na zagospodarowanie wywłaszczonych działek w sposób zgodny z celem wywłaszczenia w terminie ustawowym - posiadają także ustalenia wynikające z przeprowadzone] w toku postępowania przed organem l instancji w dniu 1 października 2010 r rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami przedmiotowej nieruchomości, których, wynik odzwierciedla mm treść s 11 uzasadnienia decyzji organu l instancji z dnia 13 grudnia 2012 r.

Ranga tych ustaleń polega na tym, ze obecny sposób zagospodarowania przedmiotowych działek jest w pełni zgodny z celem wywłaszczenia na budownictwo mieszkaniowe W związku z. tym, zdaniem Sądu do kontrolowanej sprawy znajduje tez zastosowanie wykładnia art. 137 u g n zgodnie z którą nawet jeżeli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w terminach określonych ustawą to nawet późniejsze zrealizowanie celu wywłaszczenia stanowi okoliczność przemawiającą zdecydowanie wobec zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej

Ten sposób wykładni Sądu art. 137 u g n prezentowany jest przez wiele wyroków sądów administracyjnych Tytułem przykładu można wskazać pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r, sygn. akt l OSK 1832/11 zgodnie, z którym " Nie da się pogodzić z zasadą stabilności porządku prawnego sytuacji, gdy w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości - gdy wywłaszczenie miało miejsce kilkadziesiąt lat przed wszczęciem postępowania o zwrot - ustalenie, ze cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale po upływie wskazanych w art. 137 ust 1 u g n terminów 7 i 10 lat, powodowałoby konieczność wydania decyzji o zwrocie, mimo, ze nieruchomość jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia już wiele lat" ( LEX nr 1356977).

W podobny sposób formułuje pogląd WSA w Łodzi w wyroku z dnia 12 kwietnia 2011, sygn. akt II SA/Łd 38/11 "Pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczone] nieruchomości jest jej obiektywnie stwierdzona zbędność dla realizacji celu wywłaszczenia Jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła Terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności Istota zbędności polega na tym, ze cel wywłaszczenia nie jest i nie był zrealizowany" (LEX nr 1097220).

Wobec powyższych ustaleń, uzasadnione jest przyjęcie wniosku, ze w okolicznościach przedmiotowej sprawy, po upływie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie tylko rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia, ale także cel został zrealizowany.

W konsekwencji powyższych ustaleń prawnych i faktycznych uznać należało, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7 w zw. z art. 77, art 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. skutkujące, zdaniem skarżącej, dokonaniem przez organy administracji w przedmiotowej sprawie oceny niepełnego materiału dowodowego i niekompletnym ogólnikowym uzasadnieniem zaskarżonych decyzji - nie mogły odnieść skutku, bo nie są uzasadnione.

Niezasadne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem prawidłowo ustalony przez organy stan faktyczny sprawy nie dał podstaw do uznania, że w sprawie spełniona została przesłanka zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.

Powyższe konkluzje prowadzą do wniosku, że działaniom organów administracji publicznej w przedmiotowej sprawie nie można przypisać cech naruszenia przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.