drukuj    zapisz    Powrót do listy

6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę, Nieruchomości, Wojewoda, Oddalono skargę, II SA/Ke 429/20 - Wyrok WSA w Kielcach z 2020-09-15, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Ke 429/20 - Wyrok WSA w Kielcach

Data orzeczenia
2020-09-15 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal
Jacek Kuza
Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 396/21 - Wyrok NSA z 2024-04-16
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 65 art. 124 ust. 1 i 3, art. 129 ust. 5 pkt 1,
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256 art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 138 par. 1 pkt 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2020 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania M. B. Wojewoda Świętokrzyski na podstawie art. 9a, art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Starosty Kieleckiego z 9 stycznia 2020 r. orzekającą m.in. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obr. Dąbrowa gm. Masłów, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] , poprzez zezwolenie [...] Sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w K. na przeprowadzenie gazociągu średniego ciśnienia dn 125 mm MOP 0,5 MPa i ustanowieniu strefy kontrolowanej gazociągu o szerokości 1 m.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji M. B. wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, bądź przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zarzucając:

1. naruszenie art. 124 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegające na wydaniu przez organ I instancji zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy naruszony przepis wprost wskazuje, że organ może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości, zatem decyzja taka ma charakter uznaniowy, a co zatem idzie, przed jej wydaniem powinny być wzięte pod uwagę wszystkie okoliczności, zaś w ocenie skarżącego nie zaistniały przesłanki niezbędne do wydania decyzji;

2. naruszenie art. 124 ust. 1 w zw. z art. 124 ust. 3 oraz 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki niezbędne do wydania decyzji w sytuacji, gdy z dokumentów dołączonych do wniosku, mających stanowić o rokowaniach pomiędzy stronami nie wynika, ażeby ze strony skarżącego nie było zgody na wykonanie prac, zaś z uwagi na zaproponowaną przez [...] Sp. z o.o. [...] w K. kwotę jednorazowego odszkodowania, skarżący rokowania te poczytuje jako pozorne;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1, 80 § 1 kpa polegające na dokonaniu dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dołączonych do wniosku dokumentów dotyczących prowadzonych przez strony rokowań co do sposobu przeprowadzenia gazociągu średniego ciśnienia i uznaniu przez organ, że rokowania te były wystarczające w myśl art. 124 ust. 3 ww. ustawy, aby wydać zaskarżoną decyzję w sytuacji, gdy skarżący wyraził zgodę na budowę gazociągu, pod warunkiem, że będzie on wykonany metodą przewiertu sterowanego oraz za odpłatnością odpowiednią do stopnia ograniczeń wynikających z umowy służebności przesyłu, mając na uwadze fakt, że przedsięwzięcie ograniczy znacząco możliwość zabudowy działki.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda podniósł, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzonymi uchwałą Rady Gminy Masłów z 19 sierpnia 2010 r. Nr L/387/10, działka nr [...] , której dotyczy postępowanie, położona jest na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług – symbol w planie – UM. Zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 2d planu, na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług dopuszcza się sytuowanie urządzeń i sieci infrastruktury technicznej.

Organ wskazał, że spółka podjęła negocjacje z właścicielem nieruchomości celem uzyskania od niego, w formie umowy, zgody na budowę gazociągu średniego ciśnienia. W tym celu 1 września 2018 r. pełnomocnik inwestora spotkał się z właścicielem nieruchomości M. B. i przedstawił propozycję lokalizacji gazociągu na działce oraz umowę o nieodpłatnym korzystaniu z nieruchomości. Skarżący odmówił podpisania przedłożonej umowy i przedstawił swoje warunki finansowe wyrażenia zgody na budowę gazociągu. Następnie pismem z 19 grudnia 2018 r. pełnomocnik inwestora zwrócił się do właściciela działki z prośbą o wyrażenie zgody na budowę gazociągu w zamian za jednorazowe wynagrodzenie. W odpowiedzi skarżący pismem z 4 stycznia 2019 r. przedstawił swoje warunki, na co inwestor odpowiedział pismem z 14 stycznia 2019 r. stanowiącym kontynuację rokowań, które zostało przez M. a B. odebrane i pozostało bez odpowiedzi.

Wobec braku porozumienia i w efekcie niepodpisania umowy cywilnoprawnej pomiędzy stronami, inwestor wystąpił do Starosty Kieleckiego z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] , a organ decyzją z 9 stycznia 2020 r. orzekł w tym przedmiocie.

Wojewoda przytoczył przepisy art. 9a oraz art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wskazał, że celem inwestycji jest doprowadzenie gazu do wszystkich potencjalnych odbiorców zlokalizowanych wzdłuż trasy projektowanego gazociągu tj. części miejscowości Dąbrowa, usytuowanej po zachodniej stronie drogi krajowej nr 74. Trasa gazociągu została zaprojektowana w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gm. Masłów, w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony oraz uzgodniony z wymaganymi prawem budowlanym instytucjami.

Zdaniem Wojewody wskazane przez inwestora zamierzenie inwestycyjne należy uznać za zgodne z planem. Okoliczność ta sprawia, że nieruchomość skarżącego może być przeznaczona na realizację celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Dokonana przez organ odwoławczy analiza dokumentacji z rokowań wskazuje, że te były prowadzone. Strony przedstawiły swoje propozycje i warunki, które finalnie nie zostały zaakceptowane przez żadną ze stron. Właściciel nieruchomości nie podpisał umowy, jaka została mu przesłana przez inwestora.

Wojewoda podkreślił, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 124 ww. ustawy nie podlegają weryfikacji okoliczności, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia. Strony pomimo przedstawienia swoich oczekiwań nie wypracowały wspólnego stanowiska, co finalnie skutkowało niepodpisaniem przez nie umowy.

Wojewoda podniósł, że wszelkie wymogi formalne, związane z przeprowadzeniem rokowań, w niniejszej sprawie zostały spełnione.

Organ odwoławczy zauważył, że przebieg trasy gazociągu oraz obszar trwałego ograniczenia szerokości 1,0 m został uwidoczniony na załączonej do wniosku mapie do celów projektowych sporządzonej skali 1:500. Planowana lokalizacja gazociągu nie koliduje z ewentualną przyszłą zabudową działki nr [...] . We wniosku uzasadniono także brak technicznych i formalnych możliwości poprowadzenia gazociągu w przyległej do działki nr [...] działce [...] , stanowiącej część drogi serwisowej dla drogi krajowej nr 74. W obszarze tej ostatniej działki usytuowany jest rów odwadniający szerokości 2,5 m, wodociąg oraz słup energetyczny w sposób uniemożliwiający zlokalizowanie na tym terenie gazociągu. Poprowadzenie gazociągu na działce nr [...] to najkrótsza możliwa trasa między punktem zasilania, a odbiorcami gazu w miejscowości Dąbrowa. Odległości od wschodniej granicy tej działki, a także przebiegające już przez nieruchomość wodociąg, kabel telefoniczny, czy kanalizacja sanitarna wskazują, że projektowany gazociąg nie wpłynie znacząco na zwiększenie uciążliwości i ograniczeń wynikających z już znajdujących się na nieruchomości mediów. Ponadto budowa gazociągu pozwoli na podniesienie atrakcyjności terenu dla przyszłych i obecnych inwestorów, a także na zmniejszenie emisji zorganizowanej i niezorganizowanej płynów i tlenków siarki z palenisk domowych i kotłowni zakładów usługowych. Jedyną uciążliwością będzie strefa ograniczonego użytkowania pasa gruntu, w obszarze strefy kontrolowanej, wynikająca z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r., poz. 640).

Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wskazał, że kilkakrotne zwracanie się przez inwestora do właściciela nieruchomości oraz brak odpowiedzi ze strony właściciela na ostatnie pismo z 14 stycznia 2019 r. jest wystarczającym dowodem potwierdzającym prowadzenie, a następnie zakończenie rokowań. Natomiast kwota zaproponowana przez inwestora tytułem jednorazowego wynagrodzenia, wielokrotnie niższa od oczekiwań właściciela (nie podlegająca ocenie organu), nie świadczy o pozorności rokowań, a o ogromnej rozbieżności oczekiwań, które nie zostały przyjęte przez żadną ze stron rokowań.

W ocenie Wojewody organ I instancji wyważył interes prywatny z interesem publicznym. Pomimo, że interes strony przemawiał za konstytucyjnym prawem własności, organ prawidłowo uznał, że wobec nadrzędności interesu społecznego, jakim jest cel publiczny tj. budowa gazociągu, sprawa nie mogła zostać załatwiona w sposób zgodny z interesem M. a B. .

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skardze M. B. wniósł o uchylenie decyzji z 2 marca 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 124 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegające na bezpodstawnym przyjęciu przez organ II instancji argumentacji organu I instancji, podczas gdy przepis ten wprost nakazuje, iż organ może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości, zatem decyzja taka ma charakter uznaniowy, a co zatem idzie, przed jej wydaniem powinny być wzięte pod uwagę wszystkie okoliczności, zaś w ocenie skarżącego nie zaistniały przesłanki niezbędne do wydania decyzji;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 w zw. z art. 124 ust. 3 oraz 4 ww. ustawy poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki niezbędne do wydania decyzji w sytuacji, gdy z dokumentów dołączonych do wniosku, mających stanowić o rokowaniach pomiędzy stronami nie wynika, ażeby ze strony skarżącego nie było zgody na wykonanie prac, zaś z uwagi na zaproponowaną przez [...] Sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w K. kwotę jednorazowego odszkodowania, skarżący rokowania te poczytuje jako pozorne;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1 kpa polegające na dokonaniu dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dołączonych do wniosku dokumentów dotyczących prowadzonych przez strony rokowań co do sposobu przeprowadzenia gazociągu średniego ciśnienia i uznaniu przez organ, że rokowania te były wystarczające w myśl art. 124 ust. 3 ustawy aby wydać zaskarżoną decyzję w sytuacji, gdy skarżący wyraził zgodę na budowę gazociągu, pod warunkiem, że będzie on wykonany metodą przewiertu sterowanego oraz za odpłatnością odpowiednią do stopnia ograniczeń wynikających z umowy służebności przesyłu, mając na uwadze fakt, że przedsięwzięcie ograniczy znacząco możliwość zabudowy działki;

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zapadłego orzeczenia, a to art. 138 § 1 pkt 1 kpa polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja ta była wadliwa, a uchybień tych nie dostrzegł organ II instancji.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zaprzecza, aby pisma do niego kierowane stanowiły rokowania, o których mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wynikające z ust. 1 tego przepisu uprawnienie organu do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wtedy, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem a właścicielem, nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość.

Zdaniem skarżącego, z dokumentów dołączonych do wniosku nie wynika, ażeby z jego strony nie było zgody na wykonanie prac, zaś z uwagi na wskazaną przez [...] kwotę tytułem jednorazowego odszkodowania, rokowania te uważa za pozorne, co miało stanowić podstawę do skierowania wniosku do odpowiedniego organu w celu wydania decyzji o ograniczeniu korzystania przez skarżącego z jego nieruchomości.

W skardze przedstawiono, jak w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych należy rozumieć pojęcie "rokowań". Zdaniem skarżącego, z korespondencji między stronami wprost wynika, że miał on zamiar kontynuować negocjacje, ponieważ przedstawił swoją propozycję zawarcia porozumienia. Kwota zaproponowana przez inwestora w wysokości 253 zł jawi się jako rażąco zaniżona, wobec czego skarżący przedstawił własną propozycję polubownego załatwienia sprawy. Jego zdaniem, wniosek inwestora miał służyć uniknięciu wypłaty odszkodowania mimo, że skarżącemu takie przysługuje.

M. B. podkreślił, że w piśmie z 24 września 2019 r. poinformował, że wyraża zgodę na budowę gazociągu biegnącego przez jego działkę pod warunkiem wykonania go metodą przewiertu sterowanego oraz wskazał na oczekiwaną kwotę odszkodowania w wysokości 2500 zł. Dokument ten został zignorowany przez organy, które się do niego nie odniosły. Powyższe powoduje, że postępowanie dowodowe dotknięte było wadą dowolności, a nawet sprzeczności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Stanowiący podstawę rozstrzygnięcia sprawy art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.), zwanej dalej u.g.n., umożliwia ograniczenie w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 3 u.g.n.).

Przytoczone przepisy określają przesłanki warunkujące możliwość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie m.in. gazociągu.

Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał, że prawidłowo organy przyjęły, że ograniczenie własności, o jakim mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., nastąpiło zgodnie z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr L/389/10 Rady Gminy Masłów z dnia 19 sierpnia 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Dąbrowa na terenie gminy Masłów, zwana dalej Planem).

Bezspornym jest, że działka nr ewid. [...] , której dotyczy zaskarżona decyzja, położona jest na terenie oznaczonym w planie symbolem UM – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług.

Zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 2 lit.d Planu, na terenach UM ustalono przeznaczenie dopuszczalne w postaci urządzeń i sieci infrastruktury technicznej, do których niewątpliwie należy inwestycja będąca przedmiotem wniosku złożonego w sprawie. Rozwinięcie tego postanowienia znajduje się w rozdziale 13 – Zasady modernizacji i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. W § 38 ust. 4 Planu w zakresie zaopatrzenia w gaz wskazano, że:

- rysunek planu przedstawia przebieg istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia oznaczony symbolem G1 oraz przebieg nowego, zaplanowanego gazociągu wysokiego ciśnienia, oznaczonego symbolem G2 (§ 38 ust. 4 pkt 1),

- ustala się budowę systemu sieci gazociągów średniego ciśnienia zgodnego z programem gazyfikacji gminy Masłów, zasilanych z projektowanej stacji redukcyjno-pomiarowej gazu I stopnia. Gazociągi średniego ciśnienia należy wykonać zgodnie z warunkami wynikającymi z przepisów odrębnych (§ 38 ust. 4 pkt 4 i 5 Planu).

W związku z powyższym stwierdzić należy, że przeprowadzenie gazociągu średniego ciśnienia, a z takim mamy do czynienia w sprawie, jest - co do zasady - dopuszczalne na całym obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sołectwa Dąbrowa na terenie gminy Masłów, w tym także na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług (UM), na których położona jest działka nr [...] będąca własnością skarżącego. Brak jest także okoliczności wskazujących na to, że gazociąg ten nie jest zgodny z programem gazyfikacji gminy Masłów, czy też, że nie jest zasilany z projektowanej stacji redukcyjno-pomiarowej gazu I stopnia.

Oś sporu w niniejszej sprawie stanowi kwestia wyczerpania przed złożeniem wniosku obowiązku przeprowadzenia rokowań, o jakim mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Celem normy zawartej w tym przepisie jest umożliwienie załatwienia sprawy w pierwszej kolejności w oparciu o wynik zgodnych oświadczeń woli obu stron. Ustawodawca słusznie założył, że najlepszego rozwiązania potencjalnego sporu, jaki może wyniknąć na tle konkurujących ze sobą dwóch podstawowych wartości, jakimi są: z jednej strony prawo własności podlegające ochronie konstytucyjnej (64 ust. 1-3 Konstytucji RP), a z drugiej – interes społeczny i publiczny przejawiający się w potrzebie zapewnienia wszystkim dostępu do mediów (takich jak woda, kanalizacja, gaz itp.), należy poszukiwać przede wszystkim w obopólnym porozumieniu zainteresowanych stron. Dopiero wówczas, gdy nie dojdzie do zawarcia umowy cywilnoprawnej i zgodnego ustalenia warunków, na jakich ma nastąpić ograniczenie prawa własności związane z zakładaniem ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., prawodawca przewidział władczą ingerencję organu administracji, który wydaje decyzję w zakresie ograniczenia prawa własności z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej (art. 124 ust. 2 u.g.n.). Warunkiem wydania takiej decyzji jest jednak wykazanie we wniosku, że strony prowadziły rokowania, ale mimo to nie udało się osiągnąć porozumienia i w związku z tym nie jest możliwe zrealizowanie planowanego celu publicznego poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej z właścicielem nieruchomości, którego prawo ma być ograniczone.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera definicji rokowań ani też formy ich przeprowadzenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone zostało stanowisko, że niemożność uzyskania zgody właściciela zachodzi wówczas, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (wyrok WSA w Białymstoku z 12 lutego 2013 r., II SA/Bk 692/12, wyrok WSA w Lublinie z 30 czerwca 2011 r. sygn. II SA/Lu 301/11, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza więc taką sytuację, w której inwestor zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 ustawy. Jeżeli mimo prowadzonych rokowań nie doszło do zawarcia umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wejście w teren celem wykonania prac. Wobec tego, wystarczy do przyjęcia, że rokowania były prowadzone, fakt ich prowadzenia przed wszczęciem postępowania i ustalenie, że nie doprowadziły one do porozumienia między inwestorem a właścicielem (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1307/05; dostępny j.w.).

W ocenie Sądu, z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie.

Akta administracyjne sprawy, a zwłaszcza dołączona do wniosku na podstawie art. 124 ust. 3 u.g.n. informacja o przebiegu rokowań wraz z dołączonymi do niej dokumentami potwierdzającymi fakt ich przeprowadzenia wskazują, że rokowania te trwały blisko pięć miesięcy i nie doprowadziły do osiągnięcia porozumienia pomiędzy stronami.

Rokowania rozpoczęły się 1 września 2018 r., kiedy to odbyło się spotkanie przedstawiciela inwestora ze skarżącym, który wyraził zgodę na budowę gazociągu na swojej działce pod warunkiem wypłaty odszkodowania w kwocie 2000 zł. Przedstawiono wówczas skarżącemu umowę o nieodpłatne korzystanie z nieruchomości, na zawarcie której się nie zgodził. Następnie pismem z 13 grudnia 2018 r. inwestor stwierdził brak podstaw do poparcia zaproponowanej przez skarżącego kwoty odszkodowania i zaproponował podpisanie umowy na ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu za jednorazowym wynagrodzeniem w wysokości 253 zł. Pismem z 4 stycznia 2019 r. M. B. poinformował, że "zgodę wyrazi tylko jeśli rurociąg zostanie wykonany metodą przewiertu sterowanego i za odpłatnością 2500 zł". Wskazał jednocześnie, że nie akceptuje innych rozwiązań, a jeśli inwestor nie wyraża zgody na jego propozycję, może projektować gazociąg w sposób omijający posesję skarżącego. W piśmie z 14 stycznia 2019 r. inwestor poinformował, że istnieje możliwość wykonania gazociągu przewiertem, lecz zaproponowana wysokość roszczeń finansowych znacznie odbiega od wyceny sporządzonej przez spółkę, a kwoty służebności przesyłu są porównywalne z wyceną rzeczoznawcy majątkowego, w związku z czym podtrzymano propozycję jednorazowego wynagrodzenia w kwocie 253 zł. Wskazano również, że brak odpowiedzi na ww. pismo w terminie 14 dni będzie traktowany jako ostateczny brak zgody na lokalizację gazociągu na działce skarżącego. Pismo to pozostało bez odpowiedzi.

Słusznie wyjaśnił Wojewoda w zaskarżonej decyzji, że rolą organów administracji nie była ocena propozycji zarówno inwestora, jak i skarżącego, a istotne pozostawało jedynie to, że strony nie doszły do porozumienia. Wszczynając postępowanie administracyjne organ nie ocenia bowiem samych warunków negocjacji, to jest: adekwatności proponowanej kwoty odszkodowania, jak i okoliczności, czy inwestor zaproponował takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia, ale musi ustalić, czy zaproponowane przez inwestora warunki czasowego zajęcia nieruchomości zostały skierowane do jej właściciela i czy do niego propozycja ta dotarła (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1868/17, dostępny jak wyżej). Stanowisko takie podyktowane jest tym, że ustalenie odszkodowania nie jest integralną częścią decyzji podjętej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. W postępowaniu kontrolowanym przez Sąd w niniejszej sprawie, odszkodowanie w ogóle nie jest przedmiotem badania przez organ administracji, gdyż stosownie do treści art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n. ustalane jest w odrębnej decyzji wydawanej przez starostę, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. Nie można zatem podzielić twierdzenia skargi zaprezentowanego w jej uzasadnieniu, że "wniosek inwestora miał służyć uniknięciu odszkodowania".

Nie ma także przesłanek ku temu, aby zgodzić się ze skarżącym, że rokowania przeprowadzone przed złożeniem wniosku miały pozorny charakter. W stanie faktycznym sprawy, możliwość zawarcia pomiędzy stronami umowy cywilnoprawnej w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości M. a B. , została faktycznie wyłączona poprzez brak porozumienia co do kwoty odszkodowania. Skarżący nie kwestionował bowiem samego faktu lokalizacji gazociągu średniego ciśnienia na jego działce, natomiast w kwestii odszkodowania strony przedstawiły sobie warunki tak odbiegające od oczekiwań drugiej strony, że zawarcie umowy okazało się niemożliwe. Skarżący w kolejnej fazie rokowań nie tylko nie obniżył swoich oczekiwań finansowych, ale wręcz je podwyższył o 500 zł, stawiając dodatkowy warunek co do metody wykonania gazociągu, na który zresztą inwestor się zgodził. Poza tym, na ostatnie pismo inwestora, jak zasadnie dostrzegł organ, M. B. w ogóle nie odpowiedział, co powoduje, że nie jest przekonujące twierdzenie skargi, że miał zamiar kontynuować negocjacje.

Uwzględniając takie ustalenia organy obu instancji miały podstawy do przyjęcia, że przesłanka określona w art. 124 ust. 3 u.g.n., dotycząca obowiązku poprzedzenia udzielenia zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu, rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, została w sprawie wypełniona.

Nie są zatem zasadne zarzuty skargi, zarówno co do naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, a to art. 124 ust. 1, 2 i 3 u.g.n., jak i naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, gdyż wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione, a organ prawidłowo je ocenił przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

Nie podlegał również uwzględnieniu zarzut naruszenia art. 124 ust. 4 u.g.n., zgodnie z którym na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. Zarzut ten jest o tyle niezrozumiały, że w pkt 2 i 3 decyzji Starosty Kieleckiego z dnia 9 stycznia 2020 r. znalazło się zobowiązanie [...] Sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w K. odpowiadające treści zacytowanego wyżej przepisu. Ze skargi w żaden sposób nie wynika natomiast, w czym skarżący upatruje naruszenia art. 124 ust. 4 u.g.n. przez organ, gdyż zarzut ten nie został w jakikolwiek sposób uzasadniony.

W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.



Powered by SoftProdukt