Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. R. i M. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy ; w zakresie wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania M.S. prawa pomocy. .

M. S. w dniu 5 października 2010r. złożyła wniosek o ustanowienie pomocy prawnej. Skarżąca wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakreślonym terminie wniosła wypełniony i podpisany druk PPF żądając przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego i adwokata.

Postanowieniem z dnia 1 lutego 2011r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił przyznania M. S. prawa pomocy w żądanym zakresie. Referendarz wyjaśnił, że strona sprecyzowała zakres swojego wniosku odnośnie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego i oświadczyła, że żąda ustanowienia adwokata. W motywach uzasadnienia podniósł, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź aby poniesienie części kosztów postępowania spowodować mogło uszczerbek w jej kosztach koniecznego utrzymania. Referendarz sądowy ponadto wskazał, że wysokość pożyczki uzyskana przez stronę skarżącą już w toku omawianego postępowania w pełni gwarantuje jej możliwość poniesienie wszystkich kosztów postępowania.

Od powyższego postanowienia Referendarza sądowego M.S. wniosła sprzeciw, podnosząc, że mieszka na 50m², a nie na 245m² jak twierdzi referendarz sądowy, ponieważ pozostała część domu wymaga generalnego remontu i modernizacji. Wnioskodawczyni wskazała, że pomoc finansową jaką uzyskała od rodziny w kwocie 7.000zł – na którą także zwrócił uwagę referendarz – została w całości przekazana w dniu 29 grudnia 2010r. na opłacenie faktury za usługę prawną w kwocie 7.320zł. Ponadto podniosła, że w 2010r. za usługi prawne zapłaciła 12.248,80zł, za wykonanie przyłącza kanalizacyjnego – 9.500zł. Strona wskazała, że co miesiąc potrącana jest z jej emerytury kwota 523,05zł z tytułu zaciągniętej pożyczki w kasie SKOK oraz przedstawiła wyliczenia swoich koniecznych wydatków związanych z utrzymaniem w miesiącu styczniu, lutym i marcu 2011r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej ppsa) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.

Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Skarżąca M. S. zwróciła się do sądu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ppsa). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału w sprawie M. S. jest inwalidką II Grupy, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada dom o powierzchni 245 m2, zamieszkuje jednak tylko na powierzchni 50m², ponieważ pozostała część tego obiektu wymaga remontu i modernizacji, utrzymuje się z emerytury w kwocie 1.010,35 złotych netto. Poza tym wnioskodawczyni posiada nieruchomości rolne o powierzchni 0,26 m2 i 21 m2. Skarżąca, na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji materialnej, przedstawiła liczne faktury i wyliczenia swoich miesięcznych kosztów utrzymania. Z faktur, które dołączyła do sprzeciwu wynika, że w 2010r. skarżąca wydała na usługi prawne ponad 12,000zł

Mając na uwadze powyższe, Sąd przeanalizował oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowym oświadczeniu i sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z 1 lutego 2011 r. z uwzględnieniem zarówno obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu, jak i jej możliwości finansowych. Analizując złożone oświadczenia Sąd uznał, iż M. S. nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Odnosząc się zatem do wskazywanej przez stronę wysokości wydatków, które uniemożliwiają ponoszenie ciężaru udziału w postępowaniu sądowym i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, stwierdzić należy, iż dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie tyle jest istotna wysokość deklarowanych przez stronę wydatków, co kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia jej podstawowych potrzeb i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Tymczasem wskazanym przez stronę wydatkom nie sposób przyznać, iż były to wydatki, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. O ile bowiem nie ulega wątpliwości, iż za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu żywności, środków czystości czy zapewnienia opieki lekarskiej dla członków rodziny, to jednak posługiwanie się argumentem o przeznaczeniu znacznej kwoty na spłatę faktur za usługi prawne udzielone w sprawie przed innym sądem, jak i pożyczek nie może zasługiwać na aprobatę (postanowienie WSA w Łodzi z dnia 24 marca 2011r., sygn. akt II SA/Łd125/11 oraz postanowienie NSA z dnia 3 marca 2011r., sygn. akt II OZ 130/11 publ. Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach).

Trzeba mieć na uwadze, że koszty sądowe ponoszone w innych postępowaniach związane z wyznaczeniem profesjonalnego pełnomocnika, nie powinny mieć pierwszeństwo przed kosztami, o zwolnienie których wnosi skarżąca. Jak wynika z akt sprawy skarżąca złożyła wniosek w dniu 5 października 2011r., a faktury za usługi prawne opłaciła w kwocie: 2000,80zł w dniu 15 listopada 2011r. oraz 7,320 zł w dniu 29 grudnia 2010r. Zatem mając na uwadze fakt, że - jak twierdzi strona - nie dysponowała odpowiednią kwotą w celu ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w dniu złożenia wniosku, jednak – jak wynika z powyższego - w krótkim okresie miała możliwość pozyskania takich pieniędzy z innych źródeł.

Reasumując - strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania.

Z tych powodów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji postanowienia.