Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, asesor WSA Aneta Brzezińska, , Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 września 2023 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2022 r. nr SKO 4143/81/22 w przedmiocie wyrejestrowania z urzędu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 28 kwietnia 2022 r., nr WSO-PA.5410.1976.0.2022; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu 22 marca 2021 r. B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej również jako: strona skarżąca) zawarł umowę leasingu nr [...]/[...]/[...] z 2. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z/s w G. Przedmiotem umowy leasingu był samochód marki M. Samochód został zarejestrowany pod numerem [...], nr [...].

W dniu 7 marca 2022 r. B. wypowiedział ww. umowę leasingu w trybie natychmiastowym. W przedmiotowym piśmie leasingobiorca został wezwany do natychmiastowego zwrotu przedmiotu leasingu.

W dniu 20 kwietnia 2022 r. do organu rejestrującego wpłynęło pismo (e-mail) podreferendarza Wydziału do Spraw Programu CEPIK Departamentu Zarządzania Systemami Ministerstwa Cyfryzacji o zarejestrowaniu pojazdu o nr rejestracyjnym [...], nr [...] na terenie N.

Pismem z 19 maja 2022 r. B. Sp. z o.o. złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przywłaszczenia powierzonego mienia ruchomego w postaci przedmiotowego samochodu osobowego marki [...].

Decyzją z 28 kwietnia 2022 r. nr WSO-PA.5410.1976.0.2022 Prezydent Wrocławia na podstawie art. 79 ust. 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. 2021 r., poz. 450, dalej jako p.r.d.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako: k.p.a.) orzekł o wyrejestrowaniu z urzędu ww. pojazdu, z powodu otrzymania informacji od organu właściwego do rejestracji pojazdów państw członkowskich, innego niż Rzeczpospolitej Polska, o zarejestrowaniu pojazdu w N.

Pismem z 23 maja 2022 r. strona skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie art. 79 ust. 3a p.r.d., § 6 pkt 10 lit. c i d Instrukcji w sprawie rejestracji pojazdów stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach z dnia 27 września 2003 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2130) oraz art. 7, 8 § 1, art. 61 § 4, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Decyzją z 29 czerwca 2022 r. nr SKO 4143/81/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przekazanym materiale dowodowym znajduje się pismo (e-mail) podreferendarza Wydziału do Spraw Programu CEPIK Departamentu Zarządzania Systemami Ministerstwa Cyfryzacji, zawierające wykaz pojazdów zarejestrowanych na terenie N., pochodzących z Polski. W tym katalogu wymieniono pojazd marki [...] nr [...]. W ocenie organu jest to informacja, o której mowa w art. 79 ust. 3a p.r.d. Zdaniem organu nie znajdują uzasadnienia argumenty spółki dotyczące niezawiadomienia spółki o wszczęciu postępowania. Organ wskazał, że strona winna wykazać że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Spółka nie przedstawiła żadnego dowodu, który mógłby podważać prawidłowość kwestionowanego rozstrzygnięcia. W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, iż nie widzi podstaw do ewentualnego zawieszenia prowadzonego postępowania.

Pismem z 1 sierpnia 2022 r. strona skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję do tutejszego Sądu, zarzucając naruszenie przepisów:

prawa materialnego, które miały wpływ na wynik postępowania

- art. 79 ust. 3a p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię i nieuwzględnienie, że zarejestrowanie pojazdu za granicą dokonane zostało przez osobę nieuprawnioną i niebędącą właścicielem wobec czego pojazd nie powinien zostać wyrejestrowany na terenie Polski;

- § 6 pkt 10 lit. c i d Instrukcji w sprawie rejestracji pojazdów stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach z dnia 27 września 2003 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2130) przez niezweryfikowanie w bazie i w aktach pojazdu danych właściciela i wydanie decyzji o wyrejestrowaniu z pominięciem obowiązku zawiadomienia właściciela o wszczęciu postępowania o wyrejestrowaniu pojazdu z urzędu;

2.prawa postępowania, które to naruszenie mogły mieć istotny wpływ na wynik postepowania:

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez błędne zastosowanie i odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji gdy toczy się postepowanie karne w przedmiocie przywłaszczenia pojazdu;

-art. 7 w zw. Z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez niezastosowanie, a nadto poprzez pominięcie naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w tym ochrony praworządności, obowiązku podejmowania wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które zdaniem organu I instancji nie miały wpływu na ustalenie praw i obowiązków strony skarżącej, będących przedmiotem postępowania administracyjnego,

- art. 8 k.p.a. przez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W związku z powyższym strona skarżąca wniosła: 1) o uchylenie zaskarżonej decyzji; 2) o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Wrocławia z 28 kwietnia 2022, dokonującej wyrejestrowania z urzędu przedmiotowego pojazdu; 3) o wskazanie organowi sposobu załatwienia sprawy; 4) o przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym; 5) o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Strona skarżąca zawarła obszerne uzasadnienie swojego stanowiska, wskazując m.in. konieczność zawieszenia postępowania na skutek wszczęcia postępowania karnego.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga podlega uwzględnieniu.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wrocławia wyrejestrowującą z urzędu przedmiotowy pojazd marki [...] z powodu zarejestrowania tego pojazdu na terytorium N. podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 79 ust. 3a p.r.d., zgodnie z którym, w przypadku otrzymania informacji od organu właściwego do rejestracji pojazdów państwa członkowskiego innego niż Rzeczpospolita Polska, o zarejestrowaniu pojazdu, organ rejestrujący dokonuje wyrejestrowania pojazdu z urzędu. Z treści cytowanego przepisu wynika, że przesłankę wyrejestrowania pojazdu stanowi otrzymanie informacji od organu właściwego do rejestracji pojazdów państwa członkowskiego o zarejestrowaniu tego pojazdu na terytorium innego kraju.

Wystąpienie wskazanej w przepisie art. 79 ust. 3a p.r.d. przesłanki obliguje zatem organ do wydania decyzji wyrejestrowującej pojazd. Okoliczność zarejestrowania pojazdu za granicą powinna natomiast jednoznacznie wynikać z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W tym miejscu podkreślić należy, że decyzje wydawane w przedmiocie wyrejestrowania nie mają charakteru uznania administracyjnego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2021 r., I OSK 4249/18, LEX nr 3230487).

W niniejszej sprawie zdaniem Sądu orzekającego, decyzja zarówno I instancji jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest co najmniej przedwczesna, bowiem wobec treści zarzutów zgłoszonych w odwołaniu oraz stanowiska skarżącej spółki w toku postępowania, brak jest ustaleń dokonanych przez organy dotyczących zarejestrowania tego pojazdu na terenie N.

Z brzmienia art. 79 ust. 3a u.p.r.d. wynika, że organ podejmując decyzje o wyrejestrowaniu z urzędu pojazdu musi dysponować informacją uzyskaną od organu właściwego do rejestracji pojazdów państwa członkowskiego, innego niż Rzeczypospolita Polska o zarejestrowaniu pojazdu. W aktach sprawy brak jest takiego dokumentu.

Organ winien zwrócić się do administracji N. o informację i wyjaśnienia dotyczące zarejestrowania przedmiotowego pojazdu marki [...], formując w tym zakresie szczegółowe pytania.

W aktach sprawy znajduje się jedynie pismo (e-mail) podreferendarza Wydziału do Spraw Programu CEPIK Departamentu Zarządzania Systemami Ministerstwa Cyfryzacji, do którego dołączono wykaz pojazdów zarejestrowanych na terenie Niemiec, pochodzących z Polski.

Wiadomość e-mailowa, z uwagi na to, że jest ona nie pełna, jest niewystarczającym dowodem w sprawie. Nie wyjaśnia ona również wątpliwości czy rzeczywiście doszło do skutecznego zarejestrowania pojazdu na terenie Niemiec. Dopóki organ nie uzyska jednoznacznej odpowiedzi i tym samym nie ustali zarejestrowania tego auta na terenie N., nie ma podstaw do jego wyrejestrowania na terenie Polski.

W ocenie Sądu orzekającego, w okolicznościach niniejszej sprawy, oparcie się na tej informacji jest niedostateczne. Z odpowiedzi winno wynikać czy i kiedy pojazd marki [...] został zarejestrowany na terenie N.

W konsekwencji też stan taki należy uznać za niedostateczne wyjaśnienie sprawy i skutkujący przyjęciem, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji naruszało w sposób istotny przepisy procedury administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 8 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i na podstawie całokształtu materiału ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny kwestii związanej z zarejestrowaniem pojazdu marki [...] na terenie N.

Dodatkowo trzeba podnieść, że zgodnie z § 6 pkt 10 lit. c i d rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2130) w celu wyrejestrowania pojazdu organ rejestrujący w przypadku dokonywania wyrejestrowania pojazdu z urzędu, po otrzymaniu informacji o zarejestrowaniu pojazdu od organu właściwego do rejestracji pojazdów państwa członkowskiego, innego niż Rzeczpospolita Polska, o której mowa w art. 79 ust. 3a ustawy: jeżeli stwierdził swoją właściwość i pojazd nie został wcześniej wyrejestrowany - sprawdza w ewidencji pojazdów oraz weryfikuje w posiadanej bazie danych i w aktach pojazdu dane właściciela pojazdu o numerze rejestracyjnym wskazanym w otrzymanej informacji (lit. c); zawiadamia zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego właściciela pojazdu, o którym mowa w lit. c, o wszczęciu postępowania o wyrejestrowaniu z urzędu pojazdu o numerze rejestracyjnym wskazanym w otrzymanej informacji; uwzględniając przyczynę takiego wyrejestrowania pojazdu z urzędu, organ rejestrujący nie wzywa właściciela pojazdu do zwrotu dowodu rejestracyjnego, karty pojazdu, jeżeli została wydana, i tablic rejestracyjnych (lit. d).

Zgodnie z powołanymi przepisami rozporządzenia na organie spoczywają obowiązki zweryfikowania w bazie i aktach pojazdu danych właściciela a następnie zawiadomienia go o wszczęciu postępowania o wyrejestrowania z urzędu pojazdu.

W rozstrzyganej sprawie organ nie dopełnił powyższego obowiązku, brak jest bowiem w aktach sprawy zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

Podsumowując, ocena przesłanek wyrejestrowania pojazdu z art. 79 ust. 3a - Prawo o ruchu drogowym została dokonana w oparciu o niewystarczający materiał dowodowy, co doprowadziło do tego, że nie dokonano wymaganych przez art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. ustaleń faktycznych, które dawałyby podstawę do przyjęcia twierdzeń, z powołaniem na które wydano zaskarżone decyzje organów obu instancji. W konsekwencji doszło także do naruszenia przez organy przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Wrocławia.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organy w świetle art. 153 p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, przed wydaniem decyzji, organy powinny dokonać, uwzględniając powyższe uwagi i wskazania sądu, dokładnych i wyczerpujących ustaleń co do tego, czy w sprawie zachodzi przesłanka, od której powołane wyżej przepisy ustawy, uzależniają wyrejestrowanie pojazdu, a mianowicie z powodu zarejestrowania auta na terenie Niemiec.