Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę

Sygn. akt IV SA/Wa 1210/16 U Z A S A D N I E N I E

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz 127 § 2 k.p.a. w związku z art. 127 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2013 r., poz. 1235 ze zm.), dalej ustawy ooś, po rozpatrzeniu odwołań: K. K., Stowarzyszenia M., Z. N. - pełnomocnika A. N., M. M., M. H., J. G., S. B., J. G., W. K., F. D., E. G., R. K., R. C., O. M., J. M., od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (wraz z obwodnicą [...]) - Obwodnica [...] wraz z przebudową linii wysokiego napięcia w przebiegu wyznaczonym korytarzem [...]", w pkt 1uchylił punkt I.2.A.9. decyzji i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie; w pkt 2 uchylił punkt I.2.A.24. decyzji i w tym zakresie orzekł "Wycinkę drzew i krzewów na całej długości trasy [...] prowadzić poza okresem lęgowym ptaków, tj. poza okresem od 1 marca do 31 sierpnia"; w pkt 3 uchylił punkt I.2.A.26. decyzji i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie; w pkt 4 uchylił punkt I.2.A.32. decyzji i w tym zakresie orzekł "Podczas budowy mostu (PZS) nad rzeką [...] oraz (PZD) nad rzeką [...], a także nad innymi naturalnymi ciekami wodnymi, mogące prowadzić do zmętnienia wód prowadzić poza okresem rozrodu ryb tj. poza okresem od 1 kwietnia do 15 czerwca, a dodatkowo w przypadku rzeki [..] również poza okresem od 1 października do końca grudnia"; w pkt 5 uchylił punkt I.2.A.34. decyzji i w tym zakresie orzekł "Na etapie budowy podjąć działania minimalizujące i zapobiegające przed gniazdowaniem jaskółek brzegówek Riparia riparia, polegające na zabezpieczeniu w okresie lęgowym (od 1 kwietnia do 31 lipca) gęstą siatką (o wymiarach oczek nie większych niż 2x2 cm) miejsc ich potencjalnego gniazdowania, (np. strome skarpy wykopów, nasypów, pryzmy ziemi, piasku itp.). Należy unikać tworzenia stromych skarp ziemnych, chętnie wykorzystywanych przez brzegówki do gniazdowania. W przypadku wykopania przez brzegówkę nory lęgowej, prace ziemne przerwać; teren zabezpieczyć (ogrodzić tymczasowo) i poczekać do zakończenia okresu wylęgu i wychowu piskląt. Wszelkie prace ziemne i zabezpieczenia ochronne wykonywać pod nadzorem specjalisty ornitologa"; w pkt 6 uchylił punkt 1.3.51. decyzji i w tym zakresie orzekł "Na całej długości drogi ekspresowej [...] zastosować po obu stronach drogi szczelne wygrodzenia z siatki o wysokości min. 220 cm, uniemożliwiające przedostawanie się zwierząt na teren drogi. Siatka powinna posiadać oczka o zmniejszającej się wielkości od górnej krawędzi w kierunku poziomu gruntu i być wkopana w grunt na głębokość co najmniej 50 cm. Na odcinkach drogi kolidujących z wartościowymi ekosystemami wodnymi, w miejscach kolizji drogi z obszarami siedliskowymi i szlakami migracyjnymi herpetofauny oraz na długości 100 m w każdą stronę od osi wszystkich przejść i przepustów, należy zastosować dodatkowe zabezpieczenia spełniające funkcje ogrodzeń ochronno — naprowadzających dla małych zwierząt, w postaci płotków z odpowiednio profilowanego tworzywa sztucznego lub nakładek z dodatkowej siatki o średnicy oczek nie większej niż 5 mm, bądź folii z tworzywa sztucznego, o wysokości min. 50 cm i odgiętej górnej krawędzi na zewnątrz drogi tworzącej daszek o długości 5 cm, wkopanych w ziemię na głębokość min. 10 cm "; w pkt 7 uchylił punkt 1.3.53. decyzji i w tym zakresie orzekł "Zaprojektowane zbiorniki retencyjne na wody spływające z dróg muszą zostać szczelnie ogrodzone siatką o parametrach wskazanych w punkcie 1.3.51. Zbiorniki powinny również posiadać ogrodzenie ochronne dla płazów, zintegrowane z ogrodzeniem zasadniczym, w postaci płotków z odpowiednio profilowanego tworzywa sztucznego lub nakładek z dodatkowej siatki o średnicy oczek nie większej niż 5 mm, bądź folii z tworzywa sztucznego, o wysokości min. 50 cm i odgiętej górnej krawędzi na zewnątrz drogi tworzącej daszek o długości 5 cm, wkopanych w ziemię na głębokość min. 10 cm"; 8.uchylił punkt II.3. decyzji i w tym zakresie orzekł: "Nakłada się obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowe. Posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia nie pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko, a co za tym idzie określić wszystkich wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowlanym. W szczególności na etapie ponownej oceny należy ponownie przeanalizować kwestie kolizji z liniami elektroenergetycznymi, sposób odwodnień projektowanej drogi oraz lokalizację i parametry ekranów akustycznych w kontekście aktualizacji sposobu zagospodarowania terenu objętego wnioskiem, jak i zmian przepisów dotyczących dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku i ochrony środowiska przed hałasem. Należy również ponownie przeanalizować rozmieszczenie wszystkich elementów środowiska przyrodniczego i zweryfikować wszystkie zaproponowane działania minimalizujące i kompensujące negatywne oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym doprecyzować ich lokalizację i skalę. Na podstawie dokładnych parametrów planowanego przedsięwzięcia należy zweryfikować m.in. informacje dotyczące zakresu koniecznej wycinki, wpływu tych działań na środowisko oraz koniecznych do podjęcia działań skutecznie kompensujących straty, ocenić lokalizację i wpływ planowanych do realizacji zbiorników retencyjnych na środowisko, jak również działań związanych z ingerencją w koryta rzeczne"; w pkt 9 uchylił na stronie 128 decyzji fragment "Pouczenia" i w tym zakresie orzekł "Od niniejszej decyzji służy stronie prawo wniesienia odwołania do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. za pośrednictwem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. w terminie 14 dni od daty jej otrzymania, zgodnie z art. 127 i 129 Kpa"; w pkt 10 w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, iż decyzją z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w G., dalej RDOŚ, określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (wraz z obwodnicą [...]) - Obwodnica [...] wraz z przebudową linii wysokiego napięcia w przebiegu wyznaczonym korytarzem [...]". Odwołania od ww. decyzji wnieśli: K. K., Stowarzyszenia M., Z. N. - pełnomocnika A. N., M. M., M. H., J. G., S. B., J. G., W. K., F. D., E. G., R. K., R. C., O. M., J. M.,, będący stronami postępowania. Decyzję doręczono stronom postępowania w trybie art. 49 Kpa, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 74 ust 3 ustawy ooś. Obwieszczenia RDOŚ z dnia [...] maja 2014 r., informujące strony o wydanej decyzji wywieszone były na stronie internetowej organu oraz na tablicach ogłoszeń: Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w G.; Urzędu Miasta G.; Urzędu Gminy S.; Urzędu Gminy L.; Urzędu Gminy L.; Urzędu Miasta L.; Urzędu Gminy N.; Urzędu Gminy Z.; Urzędu Marszałkowskiego w G.; Starostwa Powiatowego w L.; Starostwa Powiatowego w K.; Starostwa Powiatowego w W.; [...] Urzędu Wojewódzkiego; Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w G.; Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwo L.; Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwo S.; Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwo G. z siedzibą w G.; Zarządu Dróg Powiatowych w L.; Polskiego Związku Działkowców - Okręgowy Zarząd w S.; Agencji Nieruchomości Rolnych w P.; Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w G.; Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w R.. Najpóźniej obwieszczenie wywieszone zostało w Urzędzie Gminy S. [...] czerwca 2014 r., uznać zatem należy, że z dniem [...] czerwca 2014 r. strony zostały powiadomione, a od następnego dnia, zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. rozpoczął bieg 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji. W związku z powyższym ostatnim dniem do wniesienia lub nadania odwołania był 9 lipca 2014 r. Odwołujący są, jak wynika z akt sprawy, właścicielami następujących działek leżących w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia: K. K. - działki [...], [...] obręb L., Z.N.- pełnomocnik A. N.- działka [...] obręb K., M. M. - działki [...], [...] obręb C., M.H. - działka [...] obręb K., J. G. - działka [...] obręb K., S. B. - działki [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb K., J. G.- działka [...] obręb K., F. D. - działki [...] K., [...], [...] obręb K., W. K. - działki [...], [...],[...], [...],[...], [...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb K., E.- działka [...] obręb K., R. I. - działki [...], [...], [...] obręb K., R. C. — działka [...] obręb K., J. M. i O. M. — działka [...] obręb [...]. Wymienione wyżej osoby posiadają więc status strony postępowania. Odwołanie złożyło także Stowarzyszenie M., które jest organizacją ekologiczną, której celem działania jest m. in.: ochrona i zachowanie stanu przyrody K. i okolic oraz przestrzeganie przed działaniami mogącymi prowadzić do utraty, bądź obniżenia walorów krajobrazowych, przyrodniczych i kulturowych, działania na rzecz podniesienia walorów przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych, popularyzacja idei ochrony przyrody, krajobrazu i dziedzictwa kulturowego oraz zrównoważonego rozwoju. Stowarzyszenie jest prawidłowo reprezentowane (pod odwołaniem podpisały się dwie osoby wchodzące w skład zarządu: prezes i wiceprezes) oraz zostało wpisane do rejestru [...] lipca 2008 r., zatem w terminie ponad 12 miesięcy przed wszczęciem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stowarzyszenie M. uczestniczy więc w postępowaniu, zgodnie z art. 44 ust. 2 ustawy ooś, jako podmiot na prawach strony. Odwołania wniosły także inne osoby fizyczne, przy czym z ich wniosków wydano odrębne rozstrzygnięcia administracyjne lub, w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych podania, pozostawiono wnioski bez rozpoznania. GDOŚ podkreślił, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzupełnień raportu, opinii [..] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G., opinii Komendanta Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej oraz treści zaskarżonej decyzji. W toku postępowania odwoławczego, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozpatrzył sprawę w pełnym zakresie co do okoliczności faktycznych i prawnych, wnikliwie badając poprawność postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji. W konsekwencji, po analizie akt sprawy nie podzielił stanowiska odwołujących. W odniesieniu do zarzutów K. K. co do zakwalifikowania przez RDOŚ w G. budynku zlokalizowanego na działce [...] jako wymagającego ochrony akustycznej, organ wskazał, iż z treści pkt 1.3.7 decyzji pkt 1.3.7 w km 8+700 - 8+900 przewidziana jest budowa ekranu akustycznego. Z kopii mapy ewidencyjnej gruntów załączonej do akt sprawy wynika, ż działka [...] obręb L. stanowi w części zabudowę zagrodową, dla której dopuszczalny poziom hałasu spowodowany przez drogi to 65 dB. Zabudowa ta, jak również dalsza zabudowa mieszkaniowa za linią kolejową, znajdują się w zasięgu izofony 65 dB, co stało się powodem objęcia tejże działki ochroną akustyczną. W efekcie, na omawianym terenie nie dojdzie do przekroczenia standardów akustycznych, co pozostaje w zgodzie z wymogami przepisu art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.), dalej Poś. Organ dodał, iż kwestie ochrony akustycznej będą przedmiotem analizy na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, którą nałożono w punkcie II.3 skarżonej decyzji. W trakcie tej oceny konieczna będzie w odniesieniu do działki [...] obręb L. aktualizacja sposobu jej zagospodarowania (zabudowa zagrodowa — na co wskazuje mapa ewidencyjna lub zabudowa przemysłowa — na co wskazuje odwołujący oraz co domniemywać można na podstawie znajdującego się w aktach sprawy rysunku 5-w. IIA1 — rys. 2 - Projektowane urządzenia ochrony środowiska) i dobór właściwych środków ochronnych lub rezygnacja z ekranu. Zarzut w tej kwestii nie jest więc słuszny. Za niezasadny organ uznał również zarzut dotyczący ustalenia lokalizacji, długości wysokości ekranów akustycznych na podstawie analizy hałasu wykonanej na bazie nieaktualnych przepisów, gdyż odwołujący nie wskazuje tychże przepisów. Normy hałasowe zostały zliberalizowane rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012 r. Skoro charakter wprowadzonych zmian (podwyższenie wartości poziomów dopuszczalnych) powoduje, że środki ochrony przed hałasem, zgodne z wymogami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826) przed jego zmianą, są również zgodne z wymaganiami standardów wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012 r., tym samym nie ma mowy o nieprawidłowościach w tym zakresie. W odniesieniu do zarzutów R. C. (pismo z dnia [...] czerwca 2014 r.), organ stwierdzając, że mają one charakter bardzo ogólny i nie są zasadne. GDOŚ wyjaśnił, że analizując poprawność postępowania prowadzonego przez RDOŚ w G., nie stwierdził, by opisane w odwołaniu kwestie wystąpiły w prowadzonym postępowaniu w stopniu, który miałby istotny wpływ na poprawność decyzji. Raport, po dokonaniu koniecznych uzupełnień przez inwestora, spełnia ustawowe wymogi i stanowi podstawę prawidłowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Za niezasadny organ uznał zarzut braku uwzględnienia przez RDOŚ uwag społecznych i to bez uzasadnienia, bowiem w uzasadnieniu decyzji zapoznać można się z treścią uwag i wniosków złożonych w trakcie konsultacji społecznych (np. str. 70-71, 75, 85, 89 decyzji). Organ I instancji wskazał również na wnioski dotyczące zmiany wariantu realizacyjnego przedsięwzięcia, wprowadzenia dodatkowych ekranów akustycznych oraz manipulacji w analizie wielokryterialnej, które były analogiczne z wnioskami stron postępowania, odpowiedzi znalazły się w części decyzji poświęconej odpowiedzi na pisma stron postępowania, które wpłynęły po wszczęciu postępowania oraz odpowiada — wraz z uzasadnieniem — na pozostałe uwagi i wnioski. Powinnością organu w trakcie postępowania z udziałem społeczeństwa jest rozpatrzyć wszystkie uwagi i wnioski społeczeństwa, nie ma natomiast on obowiązku uwzględniania uwag, których nie uzna za zasadne. W odniesieniu do zarzutu, że RDOŚ nie ustalił obiektywnie wpływu drogi na środowisko, nie przeanalizował i nie uzasadnił odmowy uwzględnienia wariantu [...], organ wyjaśnił, iż zgodnie z zasadą legalizmu, organ działa w granicach wniosku inwestora. Jeśli w odniesieniu do wariantu proponowanego przez inwestora nie zachodzą okoliczności, które wykluczają możliwość wydania decyzji w takim wariancie, np. przesłanki odmowy wydania decyzji, określone w art. 80 ust. 2 i art. 81 ustawy ooś, wówczas organ jest zobowiązany do określenia środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia w wariancie wskazanym we wniosku. Taka sytuacja miała właśnie miejsce w ocenianym postępowaniu. RDOŚ w G. określił środowiskowe uwarunkowania dla wariantu II-A2 wskazanego przez wnioskodawcę, po wykluczeniu, w toku oceny oddziaływania na środowisko, okoliczności uniemożliwiających wydanie decyzji. GDOŚ stwierdził, że zarzuty odwołania Stowarzyszenia M. dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 37 ustawy ooś, że organ nie odniósł się w pełni do wniosków składanych przez strony, w tym przez Stowarzyszenie M., w trakcie konsultacji społecznych są analogiczne do zarzutów R. C. uznanych już za niezasadne. W odniesieniu do zarzutu co do błędów w treści uzasadnień dotyczących sposobu rozpatrzenia wniosków stron i Stowarzyszenia, GDOŚ stwierdził, że treść skarżonej decyzji nie wskazuje na brak analizy dokumentacji sprawy ze strony RDOŚ. Analiza wielokryterialna jest prawidłowa, oparta na jasno sprecyzowanych i zróżnicowanych kryteriach, a metodyka oceny jest dokładnie opisana. W raporcie przeanalizowano dziesięć wariantów realizacji inwestycji: dwa warianty dla zachodniego odcinka [...] miedzy L. a L. i 5 wariantów dla wschodniego odcinka [...] miedzy L. a G.. Warianty porównywano każdy z każdym stosując skalę ocen, gdzie: 9 - oznacza, iż wariant jest zdecydowanie korzystniejszy, 7 - wariant jest dużo korzystniejszy, 5 - wariant jest wyraźnie korzystniejszy, 3 - wariant jest nieznacznie korzystniejszy, 1 - warianty są jednakowo korzystne, 1/3 - wariant jest nieznacznie mniej korzystny, 1/5 - wariant jest wyraźnie mniej korzystny, 1/7 - wariant jest dużo mniej korzystny, 1/9 - wariant jest zdecydowanie mniej korzystny. Cyframi 2, 4, 6, 8, Vz, Va, 1/6, 1/8 oznaczono oceny pośrednie. Poprawność ocen sprawdzono w macierzy poprzez wyznaczenie indeksu zgodności C.1. oraz stosunku zgodności C.R. Kryteria różnicujące poszczególne warianty to: 1. oddziaływanie na krajowy system ochrony przyrody [długość kolizji w km], 2. kolizja z chronionymi siedliskami przyrodniczymi [ha], 3. kolizja z chronionymi gatunkami roślin [liczba stanowisk], 4. oddziaływanie na chronione gatunki zwierząt [liczba stanowisk], 5. kolizja z głównymi korytarzami ekologicznymi [km], 6. długość dużych ekosystemów leśnych przecinanych przez drogę [km], 7. oddziaływanie na wody podziemne [km], 8. oddziaływanie na gleby [km], 9. oddziaływanie w zakresie ponadnormatywnego hałasu [szt.], oddziaływanie na dobra materialne [szt.], 11. uciążliwość robót budowlanych [min Mg] i 12. preferencje określonego wariantu przez społeczeństwo [%]. Zastosowana metoda nie jest metodą AHP (metoda hierarchicznej analizy problemu, ang. Analytical Hierarchy Process, metoda Saaty'ego), a jest jedynie na niej oparta. Analiza ta ma charakter ogólny, nie można wiec oceniać jej w kontekście szczegółowości inwentaryzacji przyrodniczej, czy doboru ankiet, jakkolwiek mogły mieć one wpływ na jej wynik. Wynik analizy wielokryterialnej nie determinuje jednoznacznie wyboru określonego wariantu drogi. Zastosowana metoda, która nie może zastąpić szczegółowej oceny oddziaływania na środowisko, wskazuje na przewagę wariantu IIIA2, o wyborze wariantu preferowanego przez inwestora zdecydowały dodatkowe kryteria, tj. kwestie związane z bezpieczeństwem ruchu drogowego, skomunikowaniem terenów przyległych, jak również wskaźniki ekonomiczne. Organ nie zgodził się ze Stowarzyszeniem, jakoby w sprawie doszło do zdezorientowania opinii publicznej co do wielowariantowości proponowanych przebiegów Trasy K., które różnią się jedynie na krótkim odcinku. Wariantowanie takie jest dopuszczalne i było jasno przedstawione w aktach sprawy. Kwestia zaś wyboru przez inwestora wariantów do analizy czy opinie co do działania Wójta Gminy S., pozostają poza zakresem niniejszego postępowania. RDOŚ w postępowaniu w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie ma obowiązku badania w jakich okolicznościach inwestor dokonał wyboru wariantów, które poddał analizie wielokryterialnej, jeśli warianty te spełniają wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś. Co do jakości raportu o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to dokument ten był weryfikowany przez Krajową Komisję do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko oraz biegłego, następnie uzupełniony przez inwestora, na skutek wezwania, do sformułowania którego posłużyły powyższe opinie. Zatem nie ma podstaw do stwierdzenia, iż biegły był stronniczy. Ponadto podkreślenia wymaga, że opinie, zarówno KKOOS, jak i biegłego, pełniły w postępowaniu jedynie funkcję pomocniczą. To organ I instancji weryfikował dokumentację, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z Kpa i ustawy ooś, a także wyzwał do jej uzupełnienia i to on, na jej podstawie, sformułował warunki realizacji przedsięwzięcia w skarżonej decyzji. RDOŚ w G. odniósł się do wszystkich zgłoszonych uwag i wniosków, a także do pism procesowych stron postępowania. Organ I instancji nie miał obowiązku uwzględniać uwag, które ocenił jako niezasadne, prawidłowo natomiast do wszystkich z nich się odniósł. W ocenie GDOŚ organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie z udziałem społeczeństwa oraz stron postępowania. Zarzuty Stowarzyszenia M. są niesłuszne. W odniesieniu do zarzutów Z. N., pełnomocnika A. N. dot. naruszenia przez RDOŚ art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. GDOŚ, stwierdził, że postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało w stopniu umożliwiającym rozpatrzenie sprawy (wezwania do uzupełnienia, posiłkowanie się opiniami biegłego i Krajowej Komisji do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko). Uzasadnienie decyzji jest prawidłowe, organ wyczerpująco wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których dowodom, wnioskom i uwagom zgłaszanym w trakcie konsultacji społecznych odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Za niezasadny GDOŚ uznał również zarzut naruszenia art. 37, art. 42 oraz art. 85 ustawy ooś, gdyż nie doszło do nieprawidłowości w zakresie uwzględniania w postępowaniu opinii społeczeństwa. Niezasadny zdaniem organu odwoławczego jest także zarzut naruszenia art. 66 ustawy ooś, gdyż organ I instancji wykorzystał pomocniczą funkcję, jaką pełniła w postępowaniu Krajowa Komisja do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko. Jednak jej udział w postępowaniu nie zwolnił RDOŚ z obowiązku weryfikacji dokumentacji w zakresie jej zgodności z art. 66 ustawy ooś i samodzielnego sformułowania warunków realizacji przedsięwzięcia, które to czynności organ przeprowadził w sposób prawidłowy. GIOŚ stwierdził, że nie zgadza się z odwołującym co do kwestii braku poprawności analizy wielokryterialnej, wskazując przy tym, że w tej mierze wypowiedział się już odnosząc się zarzutów Stowarzyszenia M. (strona 17-19 niniejszej decyzji). Dodatkowo organ wyjaśnił, iż ocena oddziaływania na środowisko opiera się każdorazowo na indywidualnym badaniu i nie można w odniesieniu się do niej, czy do jej elementu, jakim jest analiza wielokryterialna przygotowywana na potrzeby raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wskazywać uniwersalnych "prawideł metod" (jakkolwiek można stosować opracowane już metodyki, jeśli są odpowiednie). Metodyka analizy wielokryterialnej może mieć charakter indywidualny, jeśli tylko oparta jest na zasadach, które są jasno określone (w celu ich weryfikacji przez organ prowadzący postępowanie) i dostosowana do analizowanego przypadku. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Analiza wielokryterialna zbliżona jest w założeniach do metody AHP, jednak nie jest dokładnie jej odwzorowaniem, nie można więc w stosunku do niej mówić o błędach, ani nie ma też potrzeby zasięgania opinii biegłych w zakresie jej poprawności. Odnośnie wniosku skarżącego złożonego na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego posiadającego wiadomości z zakresu analiz wielokryterialnych metodą AHP o wydanie opinii dotyczącej dokumentu "Analiza wielokryterialna opracowana dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej [...] na odcinku L. - Obwodnica [...]" złożonego przez wnioskodawcę w Aneksie 5, organ wyjaśnił, że art. 75 § 1 kp.a. nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek dopuszczenia, jako dowodu w sprawie, wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w tym m. in. opinii biegłych. Opinia taka nie została przez odwołującego przedstawiona. Jeśli zaś chodzi o powołanie biegłego, w myśl art. 84 § 1 k.p.a., GIOŚ stwierdził, że nie widzi takiej potrzeby z tego powodu, że analiza wielokryterialna oceniona została jako poprawna i nie ma zatem uzasadnienia do dodatkowego posiłkowania się w tej kwestii opinią biegłego. Przepis art. 84 § 1 k.p.a. pozostawia kwestię dopuszczenia przez organ dowodu z opinii biegłego uznaniu organu, który może przyznać, że nie dysponuje wystarczającą wiedzą w rozstrzyganym przedmiocie. Jednak organ administracji nie jest związany wnioskiem strony powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona przez organ na podstawie dokumentów sprawy, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Analiza ta, co podkreślono już na stronach 17-19 niniejszej decyzji ma charakter ogólny i pomocniczy. Nie zastępuje ona oceny oddziaływania na środowisko, ani też, wbrew opinii odwołującego się, nie przesądza o wyborze wariantu. Wskazuje ona bowiem jako najkorzystniejszy wariant IIIA2, a inwestor wnioskował o określenie warunków realizacji przedsięwzięcia wariancie IIA2, o czym zdecydowały pozaśrodowiskowe względy. W takim kontekście, oraz biorąc pod uwagę wyniki oceny oddziaływania na środowisko, która nie wykazała przeciwwskazań do realizacji przedsięwzięcia w wariancie IIA2, zarzuty niewłaściwego doboru kryteriów, braku pełnej inwentaryzacji na potrzeby analizy wielokryterialnej, braku uwzględniania w niej kasztana, szmaciaka, trybu uwzględnienia ankiet przez inwestora, czy różnic w długości analizowanych wariantów trasy są bezprzedmiotowe. Podobnie organ odwoławczy ocenił brak uwzględnienia propozycji Z. N., który w trakcie konsultacji społecznych przedstawił kilka analiz wpływu inwestycji na środowisko, których organ I instancji nie uwzględnił. W odniesieniu do wniosku Z. N. przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. w kwestii dopuszczalności stosowania kryteriów poparcia społecznego w analizie oceniającej wpływ drogi na środowisko, przyjętej dla niego wagi i innych aspektów użycia tego kryterium w analizie, Organ II instancji organ wskazał, że w tym zakresie wypowiedział się już powyżej, że nie widzi potrzeby przeprowadzania dowodu w tej kwestii. Natomiast odnośnie uwzględniania uwag i wniosków społeczeństwa, GDOŚ wskazał, iż na zarzuty w tym zakresie, odniósł się odpowiadając na zarzuty R. C. - strona 16-17 decyzji. Co do zarzutu nierównego traktowania podmiotów w procesie opiniowania wniosku inwestora, organ stwierdzić, iż jest on niejasny. Analizując jednakże akta sprawy, nie można potwierdzić, iż zaistniały jakiekolwiek nieprawidłowości w zakresie uwzględniania opinii organów uczestniczących w postępowaniu ([...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i Komendanta Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w G.) czy też stron postępowania, podmiotów na prawach strony czy społeczeństwa.

Za nieprawdziwy GOŚ uznał zarzut braku uwzględnienia w postępowaniu wytycznych Unii Europejskiej, które w pierwszej kolejności nakazują unikać znaczącego wpływu na środowisko, a jeśli nie można go uniknąć, to je ograniczyć, a dopiero jeśli nie można ograniczyć, to, gdzie możliwe, skompensować je. Organ wyjaśnił, iż w przypadku analizowanego przedsięwzięcia dokonano prawidłowego oszacowania generowanych przez nie oddziaływań, w przypadku braku możliwości uniknięcia znaczących oddziaływań określono warunki minimalizujące te oddziaływania (punkty 1.2 i 1.3 decyzji, np. dotyczące przejść dla zwierząt czy budowy ekranów akustycznych), a w przypadku braku możliwości ich zminimalizowania nałożono na wnioskodawcę obowiązek kompensacji przyrodniczej (np. wykonanie zbiorników zastępczych w przypadku zasypywania/likwidacji zbiorników wodnych stanowiących miejsce występowania płazów - pkt I.2.A.31 decyzji).

Co do jakości raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, organ wskazał, iż powtórzyć należy, iż - po dokonaniu koniecznych uzupełnień przez inwestora - spełnia on ustawowe wymogi i stanowi podstawę prawidłowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Uzupełnienia te były odpowiedzią na wezwania organu I instancji, a nie opinii Krajowej Komisji do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko, która, zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy ooś, jest jedynie organem opiniodawczo-doradczym. Organ wydający decyzję środowiskową może uwzględnić zalecenia KKOOŚ, jeśli widzi taką potrzebę, nie są one jednak dla niego wiążące, zatem nie można mówić o braku dopilnowania ze strony RDOŚ w G. wykonania zaleceń, o które sam prosił, czy naruszenia art. 7 k.p.a. Organ uznał, że podobnie odnieść należy się do zarzutów dotyczących uwzględniania w postępowaniu opinii M. B. — organ prowadzący postępowanie ma możliwość zasięgania opinii biegłego w sprawie wymagającej wiadomości specjalistycznych, lecz nie ma obowiązku uwzględniania takiej opinii. Organ I instancji prawidłowo podkreślił w trakcie postępowania, iż opinia ta stanowi jeden z wielu dowodów w sprawie, a ostateczne rozstrzygnięcie organu będzie w równym stopniu odnosić się do wszystkich przedłożonych dowodów, w tym również stanowiska strony kwestionującej elementy opinii.

Odnośnie zarzutów Z. N. dotyczących działań inwestora dotyczącch konsultacji społecznych przeprowadzanych przez inwestora, naruszenia przez inwestora przepisów Konwencji z Aarhus, braku obiektywności inwestora i jego "nieuczciwych praktyk", braku uwzględnienia wszystkich ankiet przez inwestora, GDOŚ wskazał, że pozostają one poza zakresem niniejszego postępowania. Organ stwierdził, że podnoszona w odwołaniu kwestia wadliwości oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wodne, co może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, które przecina droga, że nie znajduje to potwierdzenia w aktach sprawy. Analiza celów środowiskowych dla jednolitych części wód oraz oddziaływań generowanych przez przedsięwzięcie przy zastosowaniu działań minimalizujących wskazuje, iż trasa nie stanowi zagrożenia dla wód powierzchniowych i podziemnych. Zgodnie z warunkami zawartymi w decyzji, inwestor zastosuje w trakcie prowadzenia prac budowlanych odpowiednie środki organizacyjne i techniczne, które zabezpieczą środowisko gruntowo — wodne przed zanieczyszczeniem substancjami ropopochodnymi. Projektowany odcinek drogi [...] będzie odwadniany rowami przydrożnymi trawiastymi biegnącymi po obu stronach jezdni bądź kanalizacją deszczową zlokalizowaną w pasie dzielącym projektowaną drogę dwujezdniową. W celu zapewnienia stałej kontroli oddziaływania planowanej drogi na stan środowiska gruntowo - wodnego na obszarach znajdujących się w jej otoczeniu inwestor został zobowiązany do monitoringu środowiska polegającego m.in. na okresowych kontrolach stanu sprawności urządzeń służących do podczyszczania i odprowadzania wód opadowych, a skuteczność zastosowanych rozwiązań przeciwdziałających oddziaływaniom na wody oceniona zostanie w nałożonej na inwestora analizie porealizacyjnej. GDOŚ stwierdził, że organ I instancji prawidłowo przeanalizował przesłanki art. 81 ust. 3 ustawy ooś, wskazując, że planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na stan ekologiczny jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP) oraz podziemnych (JCWPd) ani uniemożliwiać osiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planach gospodarowania wodami w obszarach dorzeczy. Planowane zamierzenie nie wpłynie również negatywnie na cele ochrony wód w rozumieniu art. 4.1. w związku z art. 4.7. Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Ramowej Dyrektywy Wodnej). Zarzut w tym zakresie organ uznał za niesłuszny. W odniesieniu do zarzutu Z. N., że w raporcie, jak i w decyzji brak jest analizy gospodarki odpadami i masami ziemi z wykopów, jakie będą powstawać w trakcie budowy organ stwierdził, że nie odpowiada on stanowi faktycznemu. W raporcie znajdują się informacje o ilości odpadów budowlanych, które szacuje się na 77700 Mg (ton) w wariancie II i 94340 Mg (ton) w wariancie A2 (str. 136 raportu Zeszyt 2a, październik 2010). Przemieszczanie mas ziemnych dotyczyć będzie, w odniesieniu do wszystkich robót ziemnych, 5131266 Mg w wariancie II i 5857039 Mg w wariancie A2. Informacje te znaleźć można również na stronie 120 decyzji organu I instancji. W celu prawidłowego prowadzenia gospodarki odpadami w decyzji zobowiązano inwestora m. in. do wyposażenia placu budowy i zaplecza techniczno - socjalnego w szczelne, zamykane i oznakowane pojemniki (kontenery) zapewniające selektywną zbiórkę odpadów w zależności od ich rodzajów, możliwości dalszego zagospodarowania czy przetworzenia (punkt 1.2.A. 10. decyzji). Roboty ziemne w projektowanym pasie drogowym poprzedzone będą usunięciem warstwy ziemi próchnicznej, która będzie gromadzona poza obszarem robót ziemnych i ponownie wykorzystana do tworzenia warstwy urodzajnej po zakończeniu budowy lub wykorzystana przez inne podmioty (punkt I.2.A.11. decyzji). Miejsca do deponowania warstwy gleby zdjętej z pasa robót budowlanych wyznaczone mają być poza miejscami występowania gatunków roślin i zwierząt objętych ochroną gatunkową na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) i poza miejscami występowania siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 201Or. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. z 2013 r., poz. 1302) (punkt I.2.A.12. decyzji). Inwestor zobowiązany został, aby masy ziemne w jak największym stopniu zagospodarować na terenie objętym inwestycją (punkt I.2.A.13 decyzji). W decyzji zawarto również warunki co do gospodarowania odpadami na etapie eksploatacji przedsięwzięcia (punkt I.2.B.I. decyzji). Zarzuty związane z zagospodarowaniem mas ziemnych nie są więc zasadne.

GIOŚ za niezasadny uznał zarzut pełnomocnika strony, iż brak jest w uzasadnieniu wyboru wariantu realizacyjnego oceny wpływu inwestycji na powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, na krajobraz oraz wzajemnego oddziaływania między elementami środowiska. Organ I instancji przeanalizował te elementy środowiska i powiązania między nimi występujące, wskazując w uzasadnieniu decyzji, iż mimo, że zgadza się z opiniami stron dotyczącymi przekształceń w krajobrazie, to uznaje nadrzędność celu budowy dróg, która wiąże się z kompromisem między ingerencją w środowisko a korzyściami z niej płynącymi. W celu minimalizacji tych oddziaływań inwestycji organ I instancji nałożył w decyzji na inwestora szereg warunków, jak np. pasy zieleni zwartej, minimalizujące oddziaływanie drogi na krajobraz, odpowiednie nachylenie skarp wykopów i nasypów w celu ochrony powierzchni ziemi, zapobieganiu osuwaniu się mas ziemnych i w funkcji kształtowania krajobrazu. GIOŚ wskazał, iż nie sposób zgodzić się również ze Z. N. jakoby opinie samorządowców wpłynęły na decyzje organu I instancji. RDOŚ w G. jest organem niezależnym od jednostek samorządu terytorialnego, a akta sprawy nie wskazują na jakiekolwiek zależności między wydaną decyzją a opiniami odrębnych podmiotów. W odniesieniu do zarzutów M. M. dotyczących naruszenia zasad postępowania wyrażonych art. 7, 8, 10, 11-13, 36, 64 § 2 w zw. z art. 74 ust. 1 pkt 6 ustawy ooś, 75, 77 § 1, 89 § 1, 107 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania; naruszenia prawa materialnego art. 66 ust. 1 pkt 5, 10, 15, art. 74 ust. 1 pkt 6, art. 79, art. 80 ust. 1 pkt 3, 81 ust. 1 ustawy ooś poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i wydanie decyzji na podstawie wniosku nie spełniającego wymogów przytoczonych przepisów oraz braku uwzględnienie złożonych w toku postępowania wniosków dowodowych o włączenie dokumentu do akt sprawy i przeprowadzenie oględzin oraz bezzasadną odmowę przeprowadzenia oględzin, co doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o wybiórczy i jednostronnie zgromadzony materiał dowodowy, GDOŚ uznał je za niesłuszne, bowiem organ I instancji przepisom tym nie uchybił. W kwestii zarzutu naruszenia 61 § 4 k.p.a. organ wyjaśnił, że nie stwierdził w tym zakresie nieprawidłowości w analizowanym postępowaniu.

GIOŚ wskazał, iż inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji [...] marca 2011 r. Wniosek ten zawierał braki formalne, zatem organ I instancji pismem z dnia [...] maja 2011 r., znak [...], wezwał wnioskodawcę do uzupełnień, realizując wymóg wynikający z art. 64 § 2 Kpa. Inwestor uzupełnił braki pismem z dnia [...] maja 2011 r., w związku z czym RDOŚ w G. w dniu [...] maja 2011. r. poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia i możliwości składania uwag i wniosków w terminie 14 dni od doręczenia pisma.

Wszystkie strony postępowania zostały prawidłowo powiadomione o wszczęciu postępowania w trybie art. 49 k.p.a., którego możliwość zastosowania w niniejszej procedurze przewiduje art. 74 ust. 4 ustawy ooś. W myśl art. 49 k.p.a., strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.

W niniejszej sprawie RDOŚ w G. dokonał powiadomienia stron o wszczęciu postępowania zawiadomieniem z dnia [...].05.2011 r., znak: [...]. Zawiadomienie to umieszczone było na stronie internetowej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w G. oraz wywieszone na tablicach ogłoszeń: Urzędu Miasta G. w dniach [..].05.2011 r. do [...].06.2011 r.; Urzędu Gminy S. w dniach [...].05.2011 r. do [...].06.2011 r.; Urzędu Gminy L. w dniach [...].05.2011 r. do [...].06.2011 r.; Urzędu Gminy L. w dniach [...].06.2011 r. do [...].07.2011 r.; Urzędu Miasta L. w dniach [...].05.2011 r. do [...].06.2011 r.; Urzędu Gminy N. w dniach [...].06.2011 r. do [...].06.2011 r.; Urzędu Gminy Z. w dniach [...].05.2011 r. do [...].06.211 r.; Urzędu Marszałkowskiego w G. w dniach [...].05.2011 r. do [...].06.2011 r.; Starostwa Powiatowego w L. w dniach [...].05.2011 r. do [...].06.2011 r.; Starostwa Powiatowego w K. w dniach [...].05.2011 r. do [...].06.2011 r.; [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniach [...].06.2011 r. do [...].06.2011 r.; Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w G. w dniach [...].05.2011 r. do [...].06. 2011 r.; Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. w dniach [...].05.2011 r. do [...].06.2011 r.; Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. w dniach [...].06.2011 r. do [...].06.2011 r.; Zarządu Dróg Powiatowych w L. w dniach [...].05.2011 r. do [...].06.2011 r.; Polskiego Związku Działkowców - Okręgowy Zarząd w S. w dniach [...].06.2011 r. do [...].06.2011 r.

Następnie, po dokonaniu kolejnych czynności, np. dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej, analizie złożonych przez strony uwag i wniosków, organ prowadzący postępowanie wezwał inwestora pismem z dnia [...].08.2011r., znak [...] do przedstawienia wyjaśnień, o czym powiadomiono strony postępowania stosownym obwieszczeniem. Inwestor odpowiedział na wezwanie w dniu [...].10.2011 r., przekazując również zaktualizowane materiały dotyczące ewidencji gruntów, po czym [...].12.2011 r. zmodyfikował swój wniosek o dodatkowe włączenie i wyłączenie drogowe do planowanej trasy, które to pismo uzupełnił dodatkowo [...] grudnia 2011 r.

W odpowiedzi RDOŚ w G. w dniu [...] grudnia 2011 r., pismem, znak [...], wezwał inwestora do jednoznacznego wskazania przebiegu planowanej trasy, wskazując jednocześnie, że postępowanie jest już wszczęte wnioskiem z [...] marca 2011 r.

Po odpowiedzi inwestora na to wezwanie, RDOŚ w G. w dniu [...] stycznia 2012 r. obwieszczeniem, znak [...], poinformował strony o aktualnym przebiegu planowanej trasy. Obwieszczenie to umieszczone było na stronie internetowej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w G. oraz wywieszone na tablicach ogłoszeń: Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w G. w dniach [...].01.2012 r. do [...].03.2012 r.; Urzędu Miasta G. w dniach r. [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; Urzędu Gminy S. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; Urzędu Gminy L. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02. 2012 r.; Urzędu Gminy L. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; Urzędu Miasta L. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; Urzędu Gminy N. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; Urzędu Gminy Z. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; Urzędu Marszałkowskiego w G. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; Starostwa Powiatowego w L. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; Starostwa Powiatowego w K. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; Starostwa Powiatowego w W. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w G. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; Zarządu Dróg Powiatowych w L. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r.; Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w G. w dniach [...].01.2012 r. do [...].02.2012 r. GDOŚ w świetle powyższych wyjaśnień za niezadane uznał twierdzenia skarżącego, że w postępowaniu wydane zostały dwa zawiadomienia o wszczęciu postępowania: z dnia [...] maja 2011 r. i [...] stycznia 2012 r. Kolejne powiadomienia dotyczące postępowania wszczętego wnioskiem z [...] marca 2011 r., nie są tożsame ze wszczęciem dwóch odrębnych postępowań. Tutaj należy wyjaśnić, że w toczącym się postępowaniu mogą również następować zmiany podmiotowe (zmiana stron) i przedmiotowe (zakres i zasięg przedsięwzięcia), wpływające na obszar rozstrzygania - jeśli są prawidłowo sformalizowane (zmiana wniosku inwestora), a organ ma obowiązek dokonania stosownych czynności przewidzianych w procedurze w odniesieniu do ostatecznego kształtu wniosku inwestora. Organ stwierdził, że nie widzi nieprawidłowości w tym zakresie, które mogłyby jakkolwiek wpłynąć na przebieg sprawy. Nie można więc mówić o dopuszczeniu się przez organ I instancji wielokrotnego naruszenia art. 36 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik prowadzonego postępowania. Nie można zgodzić się również z zarzutem, że wskazanie w obwieszczeniach terminów na składanie uwag i wniosków przez strony postępowania stanowi ograniczenie czasowe możliwości podejmowania przez nie aktywności procesowej, naruszające zasadę ich czynnego udziału wyrażoną w art. 10 k.p.a. Rozwiązanie zastosowane przez RDOŚ w G. miało na celu zaktywizowanie stron do udziału w postępowaniu i taki skutek osiągnęło — w ślad za zawiadomieniem o wszczęciu postępowania do organu I instancji wpłynęło 48 wniosków z uwagami od stron postępowania. Można przyjąć, że organ chciał określić termin, po którym mógłby zbiorczo odnieść się do zgłoszonych uwag i wniosków. Chociaż RDOŚ w G. termin ten wskazał niewłaściwie, to nie ograniczyło to w żadnym stopniu uprawnień stron postępowania wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego (dla kontrastu można wskazać, że w przypadku określania 21-dniowego terminu na składanie uwag i wniosków przez społeczeństwo w ramach przeprowadzanego udziału społeczeństwa w postępowaniu, informuje się społeczeństwo, że wnioski złożone poza tym terminem pozostawia się bez rozpatrzenia). W niniejszej sprawie wskazanie terminów na składanie uwag i wniosków przez strony nie było obwarowane takim ograniczeniem, a organ I instancji w toku całego postępowania indywidualnie podchodził do wniosków stron i dał im wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Zarzut w tym zakresie, w ocenie GDOŚ, nie może być więc uznany za słuszny. Odnośnie zarzutu o brakach w metryce postępowania, organ twierdził, że w metryce prawidłowo zostały wskazane czynności podejmowane przez RDOŚ w G. w trakcie procedury, jak również zawarto w niej informacje dotyczącą pracowników biorących udział przy opracowywaniu projektów pism. GDOŚ wskazał, że stwierdził istnienia okoliczności wskazujących na konieczność wyłączenia z postępowania poszczególnych pracowników, za odwołujący nie wskazał ich w odwołaniu. Z wyjaśnień organu I instancji wynika, że w przywołanym przez stronę okresie od [...] sierpnia 2013 r. do [...] września 2013 r. podejmowane były jedynie czynności związane z wystąpieniem do Krajowej Komisji do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko. W terminie tym nie odbywały się spotkania z inwestorem. Nie są jasne twierdzenia odwołującego, iż stronom była udzielona informacja o spotkaniach z inwestorem. GDOŚ stwierdził, że nie widzi zasadności przeprowadzenia dowodu w tej sprawie, o co wnosi odwołujący, a zarzuty dotyczące metryki postępowania nie są zasadne.

W kwestii "tymczasowego" charakteru łącznicy (połączenia drogi ekspresowej [...] z istniejącą drogą nr [...]) oraz naruszenia przez łącznicę węzła zespołu zabudowy zagrodowej i obiektów o wartość kulturowej GDOŚ wskazał, iż w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przeanalizowano te zagadnienia, zgodnie z wymogami wynikającym i z art. 66 ust. 1 oraz art. 62 ustawy ooś. W procedurze wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie ma konieczności uzyskiwania zgody właściwego konserwatora zabytków. Przeprowadzona analiza wpływu inwestycji na zabytki wykazała brak konieczności ustalenia środków ochrony dla kaplicy przydrożnej znajdującej się na działce nr [...] w C.. Ponadto inwestor ma obowiązek zabezpieczyć przed zniszczeniem istniejące w rejonie budowy obiekty o wartościach kulturowych (warunek 2.A.51 decyzji). Natomiast w kwestii zabudowy w okolicy węzła, GDOŚ wyjaśnił, iż w decyzji wskazano, iż nie ma potrzeby budowy środków chroniących przed nadmiernym hałasem, przy czym kwestia te zostanie jeszcze raz przeanalizowana na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko, kiedy znany będzie projekt budowlany. Jeśli będzie taka potrzeba, zostaną wówczas — o co wnioskuje strona w odwołaniu - zaprojektowane środki ochrony akustycznej budynków mieszkalnych w obszarze łącznicy węzła. Zaś zastosowanie określenia "tymczasowa" w odniesieniu do połączenia drogi ekspresowej [...] z istniejącą drogą nr [...] (ul. [...]) za pomocą łącznika drogowego (ul. [...]) jest wynikiem prognozy wskazującej że po wybudowaniu trasy O. (Obwodnicy [...]) droga ta stanie się drogą lokalną (gminną) o znikomym ruchu drogowym oraz związanym z nim oddziaływaniem. Za niezasadny organ uznał zarzut M. M., że decyzja nie wyjaśnia niezgodności pomiędzy materiałami załączonymi do wniosku o wydanie decyzji a samym wnioskiem w odniesieniu do budynku położonego na działce [...] C.. Według dokumentacji ma on przypisane środki ochrony ze względu na emisje ze strony inwestycji, to nieruchomość powinna się znaleźć w wykazie działek obejmujących obszar oddziaływania. Zabudowa mieszkaniowa znajdująca się na działce nr [...] nie ma przypisanych środków ochrony — na mapie akustycznej oznaczono obiekty podlegające ochronie akustycznej z mocy prawa (zabudowa mieszkaniowa), nie zaś obiekty dla których zaprojektowano środki ochronne. Przeprowadzona analiza akustyczna wykazała brak konieczności zastosowania urządzeń ochronnych dla obszaru działki [...].

Odnośnie kolejnego zarzutu M. M. co do braku wydania przez organ I instancji postanowienia w sprawie połączenia postępowań dotyczących węzłów [...] oraz [...] O. (Obwodnicy [...]), GDIOŚ wyjaśnił, że w analizowanym postępowaniu określano środowiskowe uwarunkowania dla trasy [...], w tym dla węzła [...] (w km 26+686, na przecięciu trasy drogowej [...] z przełożoną drogą krajową nr [...] [...], tj. z obwodnicą [...]), a informacje dotyczące tego węzła, zarówno w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak i charakterystyce przedsięwzięcia stanowiącej załącznik do decyzji o środowiskowych, są jasne. RDOŚ poprawnie nie uwzględnił wniosku strony w sprawie połączenia postępowań. Zagadnienie inwestycji w otoczeniu trasy [...] zostało uwzględnione w analizie oddziaływań skumulowanych, gdzie wskazano urządzenia ochrony środowiska minimalizujące oddziaływania akustyczne i zanieczyszczenia wód (na węzłach nie dojdzie do przekroczeń stężeń zanieczyszczeń powietrza).

Za prawidłowe organ uznał stanowisko RDOŚ w kwestii analizy wniosku strony w sprawie oględzin banera oraz zagadnienia rozprawy administracyjnej, gdyż nie zaszły przesłanki określone w art. 89 k.p.a., bowiem wnioskujący nie wykazał interesu strony. Analiza akt nie wskazuje na zaistnienie w sprawie zagadnień, które wymagałyby wyjaśnienia przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Jak wskazywano wyżej w postępowaniu nie doszło do naruszenia ustawy ooś: art. 66 ust. 1 pkt 5 — analiza wariantowa jest poprawna, pkt 10 — prawidłowo odniesiono się do kwestii zabytków, pkt 15 - przeanalizowano możliwe konflikty społeczne związane z planowanym przedsięwzięciem, art. 74 ust. 1 pkt 6 — załączniki do wniosku, po uzupełnieniu braków formalnych, były prawidłowe, art. 79 — organ zapewnił udział społeczeństwa w postępowaniu, art. 80 ust. 1 pkt 3 - organ wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Co do art. 81 ust. 1 ustawy ooś — w niniejszym postępowaniu nie wystąpiła potrzeba wykorzystania tego przepisu. Zarzuty M. M. GIOŚ uznał za niesłuszne.

Odnośnie zarzutów M. H. i J. G., organ II instancji wskazał, iż po raz kolejny stwierdza, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz jego uzupełnienia umożliwiły określenie w sposób prawidłowy środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Analizę wielokryterialna, już wyżej stwierdzono, jest poprawna. Dyskusja tej kwestii znajduje się przy analizie zarzutów Stowarzyszenia M. na stronie 19 niniejszej decyzji. Z kolei w kwestii wyboru wariantu ponownie wskazał, iż niezależnie od tego, który z wariantów jest wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, organ działa w granicach wniosku inwestora. Jeśli w odniesieniu do wariantu proponowanego przez inwestora nie zachodzą okoliczności, które wykluczają możliwość wydania decyzji dla takiego wariantu to organ jest zobowiązany do określenia środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia w wariancie wskazanym we wniosku. GDOŚ za niezasadne uznał zarzuty M. H. i J. G. podniesione w stosunku do decyzji RDOŚ w G..

W odniesieniu do zarzutu S. B., J. G., W. K., F. D. dot. braku przedstawienia w decyzji stanu rzeczywistego środowiska, w tym "położenia" odwołujących w przypadku realizacji drogi według wariantu [...], GDOŚ wyjaśnił należy, iż treścią skarżonej decyzji jest określenie warunków realizacji przedsięwzięcia, jakkolwiek są one bezpośrednią pochodną stanu środowiska, w tym także zabudowy. W zarzutu dot. wariantów, GDOŚ ponownie wyjaśnił, że organ wydający decyzję działa w granicach wniosku inwestora i jeśli w odniesieniu do wariantu proponowanego przez inwestora nie zachodzą okoliczności, które wykluczają możliwość wydania decyzji w takim kształcie, to organ jest zobowiązany do określenia środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia w wariancie wskazanym we wniosku, nawet gdy nie jest to wariant najkorzystniejszy dla środowiska (jak miało to miejsce w niniejszym postępowaniu) — ocena oddziaływania na środowisko nie ogranicza się bowiem tylko do kwestii przyrodniczych, a organy działają, zgodnie z zasadą legalizmu, w graniach wniosku inwestora. Z tego też powodu organ nie ma obowiązku badać wariantów wskazanych przez strony postępowania. Nadmienić ponadto można, iż każdy analizowany wariant oceniany jest pod kątem całości generowanych przez niego oddziaływań, nie tylko pod kątem wyburzeń gospodarstw rolnych. Wariant, dla którego dokonano uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia jest akceptowalny w kontekście jego oddziaływań środowiskowych. GDOŚ za poprawną uznał ocenę organu I instancji, że planowana trasa, przy zastosowaniu wskazanych w decyzji działań minimalizujących (m. in. ekranów akustycznych, systemów odwodnień i urządzeń retencji drogowej, pasów zieleni izolacyjnej), nie będzie mieć znaczącego oddziaływania na ludzi, wody jezior, powietrze, klimat, glebę i [...] Park Krajobrazowy. Droga [...] przebiegać będzie odległości ok. 80 m od [...] Parku Krajobrazowego i będzie kolidować jedynie z jego otuliną, oddziaływanie to jednak zostanie zminimalizowane przez wygrodzenie trasy, przejścia dla zwierząt i nasadzenia zieleni. Planowana trasa nie zaburzy także jego wykorzystania rekreacyjnego przez mieszkańców, czy turystów. Biorąc więc pod uwagę powyższe, organ za niesłuszne uznał zarzuty S. B., J. G., W. K., F. D..

Za niezasadne organ uznał zarzuty R. C. oraz E. G. i R. K. odnośnie braku analizy wpływu przedsięwzięcia na tereny rekreacyjne i na rozwój turystyki, gdyż kwestie te były badane w trakcie postępowania, o czym świadczy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (w którym opisano walory krajobrazowe i rekreacyjne obszaru inwestycji) oraz uzasadnienie decyzji środowiskowej (odniesienie do możliwości rekreacyjno — turystycznego wykorzystania terenów leśnych oraz [...] Parku Krajobrazowego). Organ wskazał, iż co do pozostałych zarzutów wypowiedział odnosząc się do zarzutów R. C. ( (s. 16 - 17 decyzji) i do zarzutów Stowarzyszenia M. (s. 17-19 decyzji). W kwestii uwag odwołujących, iż raport pomija wpływ na środowisko społeczne, w tym liczbę utraconych miejsc pracy, organ wyjaśnił, iż co prawda kwestie te nie zostały bezpośrednio opisane w raporcie, ale zostały uwzględnione w sposób pośredni, poprzez oszacowanie liczby budynków gospodarczych i przemysłowo - usługowych przeznaczonych do wyburzenia. Oddziaływania tego typu są nierozerwalnie związane z realizacją przedsięwzięć liniowych, przy czym zauważyć należy, iż planowana trasa będzie się również wiązać ze powstaniem nowych miejsc pracy — przedsięwzięcie zakłada budowę 6 Miejsc Obsługi Podróżnych: 2 - tylko z parkingami, 2 - z parkingami i stacją paliw i 2 - z parkingami, stacją paliw i motelem. Ponadto trasa ułatwi również komunikację z większymi ośrodkami, zwiększając mobilność pracowniczą w regionie. Zarzuty co do uzasadnienia wariantu wybranego przez inwestora do realizacji, w ocenie organu II instancji są niezasadne, bowiem jest ono prawidłowe.

W ocenie Organu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty O. M. i J. M. dot. przebiegu trasy przez miejscowość C., gdzie planowana jest również budowa węzła. Kwestia przesunięcia węzła i zmiany przebiegu trasy przez mniej zaludnione tereny analizowana była przez inwestora na etapie wyboru wariantu. Natomiast organ ustala warunki środowiskowe dla wskazanego przez inwestora wariantu, jeśli nie zachodzą przesłanki do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Wybrany do realizacji przebieg trasy jest wynikiem analizy różnych typów oddziaływań, również wpływu realizacji inwestycji na siedziby ludzkie i miejsca pracy, ale nie tylko. Z punktu widzenia inwestora korzystniejsze byłoby poprowadzenie trasy w terenie mniej zaludnionym, co zmniejszyłoby koszty związane z wyburzeniami czy ochroną akustyczną, co nie zawsze jest jednak, z wielu względów, możliwe. Planowana trasa musi przede wszystkim prawidłowo pełnić swoje funkcje, znajdować się odpowiednio blisko miejsc zamieszkania i być właściwie skomunikowana z innymi trasami. Organ wyjaśnił, że jeśli chodzi o strefę ochrony konserwatorskiej obejmującej cmentarzysko płaskie z wczesnej epoki żelaza, to w przypadku natrafienia w trakcie prac na obiekty archeologiczne inwestor ma obowiązek poinformować o nich właściwe służby (punkt I.2.A.50. decyzji) a także zabezpieczyć przed zniszczeniem istniejące w rejonie budowy obiekty o wartościach kulturowych (punkt I.2.A.51. decyzji). Odnośnie walorów położonego w pobliżu trasy Jeziora O. organ wyjaśnić, iż na tle innych terenów, przez które przebiegać będzie planowana trasa, to tereny te oceniono jako obszar dość silnej antropopresji — jedna strona jeziora otoczona jest zabudową, a bliskość miasta powoduje, iż wpływy człowieka są coraz wyraźniejsze. GDOŚ stwierdził, iż rozpatrując merytorycznie przedmiotową sprawę dostrzegł uchybienia w decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] maja 2014 r., wymagające skorygowania, wobec czego uchylił niektóre punkty decyzji organu I instancji i w to miejsce orzekł na nowo ich brzmienie, co zostało dokonane w sentencji niniejszej decyzji a uzasadnione poniżej. Organ uchylając punkt I.2.A.9. decyzji RDOŚ w G. i umarzając postępowanie organu I instancji w tym zakresie wskazał, że konieczność uzyskania pozwolenia wodno prawnego, szczegółowo reguluje ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.), zatem ustanowienie tego warunku było nieuzasadnione, skoro ww. obowiązek wynika z obowiązujących norm prawnych. Wpisywanie w sentencji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków, do których przestrzegania inwestor jest zobowiązany przepisami prawa, jest nie tylko zbędne, ale również, w przypadku zmiany przepisów, może doprowadzić do zobligowania wnioskodawcy do działania wbrew literze prawa. Ponadto formułując warunki środowiskowe, organ wydający decyzję nie może przytaczać brzmienia przepisów szczególnych. Oczywistym jest bowiem, że realizacja oraz funkcjonowanie danego przedsięwzięcia winny spełniać stosowne uwarunkowania w nich zawarte. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna zawierać szczegółowe uwarunkowania ustanawiane indywidualnie dla rozpatrywanego przedsięwzięcia w celu ograniczenia lub zapobiegania jego negatywnych oddziaływań na środowisko, na de obowiązujących już przepisów szczegółowych. GDOŚ jako powód uchylenia punkt I.2.A.24. decyzji RDOS w G. i nadania mu nowego brzmienia, wskazał koniczność ustanowienia zakazu wycinki drzew i krzewów w okresie lęgowym ptaków na całej długości trasy [...]. Natomiast uchylając punkt I.2.A.26. zaskarżonej decyzji i umarzając postepowanie organu I instancji w tym zakresie GDOŚ wskazał, iż zobowiązanie inwestora do ogrodzenia całego terenu prac budowlanych, nie znajduje uzasadnienia w dokumentacji i może prowadzić do uniemożliwienia migracji gatunków zwierząt występujących na omawianym terenie przez cały okres prowadzenia prac budowlanych. W omawianym warunku brak wskazania, z powodu jakich gatunków zwierząt organ pierwszej instancji zobowiązuje do wygrodzenia całego placu budowy, oraz uznanie przez organ odwoławczy za wystarczające zabezpieczeń wskazanych w punktach I.2.A.47. i I.2.A.49. zaskarżonej decyzji, skutkowały orzeczeniem jak w sentencji. Koniczność zmiany warunku wskazanego w punkcie I.2.A.32. zaskarżonej decyzji, jak stwierdził GDOŚ, wynikało z tego, że tarło troci odbywa się w okresie od 1 października do końca grudnia, w związku z powyższym wskazany w decyzji warunek powstrzymania się od szkodliwych działań w terminie od 1 kwietnia do 15 czerwca nie zapewni właściwej ochrony temu gatunkowi. Z warunku usunięto również zakaz prowadzenia prac regulacyjnych w korytach rzek, który w ocenie organu odwoławczego jest nieuzasadniony i sprzeczny z warunkiem zawartym w punkcie 1.3.31. zaskarżonej decyzji. GDOŚ uznał, za koniecznie uchylenie punktu I.2.A.34. zaskarżonej decyzji RDOS w G. i nadanie mu nowego brzmienia, z tego powodu, że jaskółka brzegówka może wyprowadzać dwa lęgi w roku, tj. w maju i w lipcu, zatem jej okres lęgowy będzie trwał od 1 kwietnia do końca lipca, nie zaś, jak wskazano w zaskarżonej decyzji od 1 kwietnia do 31 maja. GDOŚ również uznał za koniczne uchylenie punktu 1.3.51. i nadanie mu nowego brzmienia, wskazując na konieczność głębszego zakopania siatki, tak aby zminimalizować możliwość podkopania się pod nią zwierząt oraz dodatkowe obowiązki w zakresie zabezpieczenia drogi przed przedostaniem się na nią płazów i małych zwierząt. Za niezbędne GDOŚ również uznał doprecyzowanie obowiązku określonego w punkcie 1.3.53. zaskarżonej decyzji, dotyczącego sposobu wygrodzenia planowanych do realizacji zbiorników retencyjnych, tak aby były one właściwie zabezpieczone przed przedostanie się do nich zwierząt. Za konieczną zmianę GDOŚ uznał też zmianę punktu II.3 zaskarżonej decyzji, w którym nałożono na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny w toku postępowania w sprawie uzyskania decyzji inwestycyjnej. Organ wyjaśnił, iż co do zasady ponowna ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia przeprowadzana jest w takim samym zakresie jak ocena właściwa, przy czym zasadnym jest wskazanie inwestorowi, na jakie w szczególności zagadnienia powinien zwrócić uwagę w toku tej procedury. Poza kwestiami na które zwrócił uwagę organ pierwszej instancji, konieczne jest dokonanie powtórnej analizy rozmieszczenia wszystkich elementów środowiska przyrodniczego we wskazanym przez inwestora wariancie i wynikającej z niej weryfikacji przedstawionych w decyzji działań minimalizujących negatywne oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko i kompensujących powstałe straty, w szczególności na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko, kiedy inwestor będzie już dysponował projektem budowlanym. Odnośnie działań minimalizujących należy między innymi ponownie przeanalizować zasadność realizacji, w kontekście jego funkcjonalności, przejścia dla dużych zwierząt PZD-2 w okolicach km 20+100. Planowana inwestycja biegnie równolegle do DK6, w odległości ok. 500 m przez tereny zalesione, stanowiące korytarz migracyjny dla dużych zwierząt. Zwierzęta, pokonując przejście od strony lasów [...], będą wychodzić na niewielki kompleks leśny, jednakże nie będą miały możliwości przejścia na teren lasu [...], z uwagi na barierę w postaci istniejącej [...]. Droga nie będzie ogrodzona i nie zaplanowano na niej przejść dla zwierząt. Mimo, iż w raporcie wskazano, że natężenie ruch na tej drodze nie będzie wysokie, nie ma dokładnych informacji, na jakim będzie poziomie, co uniemożliwi oszacowanie możliwych oddziaływań na występujący w tym miejscu korytarz migracyjny. Na etapie ponownej oceny, w momencie kiedy inwestor będzie dysponował szczegółowymi danymi dotyczącymi przedsięwzięcia istotna jest weryfikacja informacji dotyczących koniecznej wycinki oraz szczegółowa analiza oddziaływania wycinki na gatunki zwierząt zinwentaryzowane w granicach omawianych kompleksów leśnych, w szczególności ornitofaunę i chiropterofaunę, a następnie zweryfikowanie nałożonych w decyzji działań kompensujących z uwzględnieniem m.in. zasady, iż nasadzenia zastępcze należy wykonać minimum w stosunku 1:1 (za każde wycięte drzewo lub krzew należy nasadzić nowe), oraz mając na uwadze, że jej skuteczność w dużej mierze będzie zależna od prawidłowo dobranego miejsca, zgodnego z warunkami siedliskowymi oraz składem gatunków)' planowanych nasadzeń. Należy również ponownie zweryfikować konieczność i zakres działań kompensujących niszczone siedliska ptaków, polegających na montażu budek lęgowych. Zachodzi też konieczność oceny w oparciu o rozwiązania projektu budowlanego lokalizacji i wpływu planowanych do realizacji zbiorników retencyjnych, jak również doprecyzowanie zakresu działań związanych z ingerencją w koryta rzeczne na środowisko. Analiza oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na siedliska przyrodnicze uwzględniać musi oddziaływania pośrednie, generowane na etapie realizacji, jak i eksploatacji inwestycji, takie jak m. in. zmiany w środowisku gruntowo - wodnym, które szczegółowo zostaną określone na etapie projektu budowlanego, wynikające m. in. z przekraczania dolin rzecznych, wskazaniu dokładnych lokalizacji MOP, baz materiałowych, placów budowy. Za powyższym przemawia również fakt, iż szczegółowe pomiary spadków terenu, nachylenia dna rowów oraz przepływu wód będą prowadzone również na etapie opracowania projektu budowlanego. Na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko doprecyzowane zostaną więc oddziaływania pośrednie, zweryfikowane zostaną odpowiadające im działania minimalizujące, bądź kompensujące. GDOŚ wskazał, iż w pkt 9 niniejszej decyzji uchylił pouczenie zaskarżonej decyzji, uznając je za nieprawidłowe nadał mu nowe brzmienie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. N. reprezentowania przez Z. N., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazał, że podtrzymuje zarzuty podniesione w odwołaniu opinie przywołane dowody i sformułowane wnioski. Zarzuca naruszenie prawa, braki i uchybienia w przeprowadzonym postępowaniu w ustaleniu stanu faktycznego w następstwie którego mogło dojść do innego rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem pełnomocnika, autorzy analizy wielokryterialnej z wykorzystaniem mody AHP wykonaną w celu uzasadnienia wyboru przedsięwzięcia popełnili kardynalne błędy metodologiczne przy porównaniu wariantów parami, więc wyniki i przeprowadzona do nich dyskusja nie mogą być potwierdzaniem wyboru żadnego wariantu tym bardziej uzasadnienia wyboru wariantu realizacyjnego. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, że inwestor w sposób wadliwy prowadził konsultacje społeczne, w szczególności wadliwie została przeprowadzona ankieta 2009 roku, zatem jej wyniki nie powinny być uwzględnione w procesie oddziaływania na środowisko. Organ powinien powołać biegłego w celu rozstrzygnięcia sporu w sprawie analizy w zakresie analizy raportu, jak też w zakresie zbadania poprawności tzw. "poparcia społecznego". Zdaniem pełnomocnika skarżącej organ z uwagi na wady raportu powinien odmówić wydania decyzji dla wariantu wskazanego przez inwestora i wskazać na podstawie art. 81 pkt 1 ustawy ooś najbardziej korzystny wariant. Pełnomocnik skarżącej podniósł też, że organ wskazał obszar uzupełnienia raportu i przez brak konsekwencji nie doprowadził do ustalenia stanu faktycznego, gdyż zmiana usytuowania miejsc obsługi pojazdów wpływa na zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko, w tym na środowisko społeczne, które nie są uwzględnione w decyzji organu odwoławczego, co powoduje jej nieaktualność, a w konsekwencji jej nieważność. W podsumowaniu skargi pełnomocnik stwierdził, że w swoich analizach wykazał, że wariant alternatywny II A1 jest korzystniejszy środowiskowo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na niezasadność podniesionych w niej zarzutów, twierdzeń i wniosków. W piśmie procesowym z dnia 26 października 2016 r. skarżąca przedstawiła stanowisko w sprawie odpowiedzi organu na jej skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji polegającej na budowie drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (wraz z obwodnicą [...]) – obwodnicy [...] wraz z przebudową linii wysokiego napięcia w przebiegu wyznaczonym korytarzem wariantu II-A2. Z przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2016, poz. 353 ze zm.), zwanej dalej ustawą ocenową, wynika bowiem, że zasadą jest wydanie decyzji środowiskowej (określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia), gdyż odmowa jej wydania następuje tylko w ściśle określonych przypadkach wskazanych expressis verbis przez ustawodawcę (art. 80 ust. 2, art. 77 ust. 1, art. 81 ust. 2, art. 81 ust. 3, art. 81 ust. 1 tej ustawy – ich analiza w odniesieniu do przedmiotu sprawy niniejszej zostanie szczegółowo przedstawiona w dalszej części uzasadnienia). Opisane założenie ustawodawcze jest zrozumiałe w kontekście cech decyzji środowiskowej, która – co należy podkreślić – służy jedynie ocenie następstw dla środowiska wynikających z realizacji konkretnego przedsięwzięcia, ale nie przesądza samej możliwości przystąpienia do jego realizacji. Inaczej rzecz ujmując rolą postępowania środowiskowego jest zidentyfikowanie negatywnych skutków wykonywania i późniejszej eksploatacji inwestycji oraz wskazanie działań, które mają im zapobiec lub je zminimalizować do poziomu zgodnego z prawem, a nie wydanie generalnej zgody na wykonanie przedsięwzięcia. Zauważyć również należy, iż zgodnie ze słowniczkiem zawartym art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy ocenowej przez oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko - rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Mając na uwadze stan faktyczny sprawy oraz przebieg postępowania udokumentowany w przedłożonych aktach administracyjnych stwierdzić należy, że organy w pełni i prawidłowo zrealizowały te zadania. Organy dokonały wnikliwej analizy i oceny przedłożonego przez inwestora raportu uzupełnionego aneksami, w wyniku której zasadnie uznały, że z punktu widzenia ochrony środowiska nie występując przeciwskazania do realizacji wybranego przez inwestora wariantu A – II 2 przedmiotowej inwestycji. Wyjaśnić trzeba, że raport jest podstawowym dowodem w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, któremu przysługuje szczególna wartość dowodowa. Zawarta w nim kompleksowa ocena i analiza planowanego przedsięwzięcia przygotowywana jest przez osoby dysponujące fachową wiedzą. Jego szczególny charakter wynika z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Należy także podkreślić, że raport został pozytywnie zaopiniowany przez organy współdziałające, co do jego kompletności i merytorycznej poprawności. Podważenie ustaleń raportu może, co do zasady, nastąpić poprzez przedstawienie ekspertyzy ( tzw. kontropertu), wskazującej na wady raportu i podważającej jego ustalenia, a która winna być sporządzona przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą, jak autorzy raportu. Skarżąca, jak i inne strony postępowania, nie przedłożyły żadnych dowodów podważających treść raportu złożonego przez inwestora, a swoje zarzuty co do wadliwości raportu skarżąca oparła wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach. Opracowany raport wraz z aneksami spełnia wszelkie wymagania ustawowe, w szczególności wynikające z art. 66 ustawy ocenowej i nie podlegał merytorycznej ocenie Sądu. Wedle utrwalonego w orzecznictwie poglądów sąd kontroluje ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy administracji, lecz sam nie może go ustalać, tym bardziej kiedy wymaga to wiedzy specjalistycznej. Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Ocena sądu I instancji odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy środowiskowej – Ukiś (por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. II OSK 85/12, dostępny w CBOSA na stronie www.nsa.gov.pl). Zarzuty skarżącej stanowią, jak zostało wskazane w skardze, powtórzenie zarzutów podniesionych w odwołaniu, które zostały szczegółowo omówione przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a w szczególności na stronach od 19 -23 decyzji. Zarzuty te organ przedstawił drobiazgowo, odnosząc się do każdego z nich wnikliwie przy wszechstronnym rozważeniu materiału dowodowego sprawy z powołaniem materiału normatywnego. Organ w obszernej argumentacji wykazał bezpodstawność wszystkich zarzutów skarżącego, wskazując na zasadność wydania decyzji środowiskowej dla wnioskowanego przez inwestora wariantu II A2. Zauważyć należy, że skarżąca podnosząc we wniesionej skardze te same zarzuty co w odwołaniu, całkowicie pominęła argumentację organu. Wobec tego skarga nie jest skierowana przeciwko zaskarżonej decyzji, natomiast ponownie skarżąca objaśniła własne stanowisko w sprawie. Sąd po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji w pełni podzielił przedstawioną w argumentację organu, uznając ją za całkowicie prawidłową. Zarzuty skarżącej dotyczące analizy wielokryterialnej nie mogły odnieść oczekiwanego skutku skoro w celu wykazania słuszności swojej argumentacji nie przedstawiła żadnego dowodu. Jak wspomniano wyżej, Sąd dokonuje oceny raportu pod względem jego kompletności i spójności, w więc pod względem spełnienia warunków określonych w art. 66 ustawy. Wbrew stanowisku skarżącej nie zachodziły podstawy do powołania biegłego co do oceny prawidłowości sporządzonego raportu, skoro jego oceny dokonały wyspecjalizowane organy, zatrudniające pracowników posiadającą specjalistyczną wiedzę z zakresu ochrony środowiska. Podzielić należy również stanowisko organu, iż wbrew zarzutom skargi, nie zachodziła potrzeba powołania biegłego w celu dokonania oceny poprawności poparcia społecznego. Zgodzić się należy z organem, że zarzuty skarżącej dotyczące konsultacji społecznej odnoszą się do etapu sposobu prowadzenia ich przez inwestora. Natomiast Sąd nie stwierdził aby w zakresie zapewnienia społeczeństwu udziału w postępowaniu organy dopuściły się nieprawidłowości. Wbrew skardze organ odwoławczy przeprowadził postępowanie z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., zaś oceny materiału dowodowego dokonał wedle zasady określonej w art. 80 k.p.a. Organ wyjaśnił i rozpatrzył wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania w uzasadnieniu swoje decyzji, sporządzonej stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani do naruszenia przepisów postępowania, które miałoby istotny wpływ na jej wynik, dlatego też z powyższych względów skarga nie mogła odnieść oczekiwanego skutku. Z podanych wyżej względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.