![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480, Dostęp do informacji publicznej, Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii, Uchylono zaskarżoną decyzję, II SA/Wa 2497/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-08-05, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SA/Wa 2497/19 - Wyrok WSA w Warszawie
|
|
|||
|
2019-11-08 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie | |||
|
Agnieszka Góra-Błaszczykowska Janusz Walawski Piotr Borowiecki /przewodniczący sprawozdawca/ |
|||
|
6480 | |||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii | |||
|
Uchylono zaskarżoną decyzję | |||
|
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198 art. 16 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. |
||||
|
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. Rektor Uniwersytetu [...] (dalej także: "Rektor U[...]" lub "organ") - działając na podstawie przepisów art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm. - dalej także: "u.d.i.p.") w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz w związku z art. 23 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz.1668) - po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] o udostępnienie informacji publicznej - odmówił udostępnienia informacji publicznej w postaci fragmentów umów pomiędzy Uniwersytetem [...] i firmą [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz [...] maja 2019 r. zawierających dane finansowe (ceny poszczególnych produktów na poszczególne lata znajdujące się w [...] na stronie [...] w umowie z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz w [...] na stronie [...] w umowie z dnia [...] maja 2019 r.) oraz dane osobowe osób "kontaktowych" z instytucji akademickich objętych umowami (imiona, nazwiska i e-maile znajdujące się w [...] na stronach [...] w umowie z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz w [...] na stronach [...] w umowie z dnia [...] maja 2019 r.). Zaskarżona decyzja Rektora U[...] wydana została w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] lipca 2019 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wystąpiło w drodze zwykłego e-maila do [...] Uniwersytetu [...] (dalej także: "[...] U[...]") z wnioskiem o udostępnienie następujących informacji publicznych: 1) umowy z firmą [...], o której mowa w artykule [...], 2) kto podjął decyzję o zawarciu kontraktu z [....] (imię i nazwisko oraz stanowisko), 3) czy przeprowadzano analizę ofert konkurencji, a jeśli tak, to prosimy o jej udostępnienie, 4) co zadecydowało o podpisaniu umowy z [...]? Ustosunkowując się do powyższego wniosku skarżącego Stowarzyszenia w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. p.o. dyrektora [...] Uniwersytetu [...] udzielił odpowiedzi oraz udostępnił obie zawarte z firmą [...] umowy, z tym jednak, że w treści umów z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz z dnia [...] maja 2019 r. dokonał w [...] każdej z tych umów anonimizacji informacji dotyczących danych finansowych, a w [...] każdej z tych umów - anonimizacji informacji dotyczących danych osobowych osób "kontaktowych" z instytucji akademickich objętych umowami. Jednocześnie, dyrektor [...] U[...] wskazał całkowity koszt każdej umowy podany w ogłoszeniach zamówienia publicznego, w ramach którego zostały zawarte przedmiotowe umowy. Odnosząc się do powyższej odpowiedzi dyrektora [...] U[...], skarżące Stowarzyszenie zwróciło się z wnioskiem o podanie podstawy prawnej powyżej zastosowanego ograniczenia i wydanie odmownej decyzji administracyjnej stosownie do przepisu art. 16 ust. 1 w zw. z art.5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym stanie sprawy, Rektor Uniwersytetu [...] - powołując się na przepisy art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 104 k.p.a. oraz w związku z art. 23 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - wydał w dniu [....] sierpnia 2019 r. decyzję, na podstawie której odmówił udostępnienia informacji publicznej w postaci fragmentów umów pomiędzy Uniwersytetem [...] i firmą [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz [...] maja 2019 r. zawierających dane finansowe (ceny poszczególnych produktów na poszczególne lata znajdujące się w [...] na stronie [...] w umowie z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz w [...] na stronie [...] w umowie z dnia [...] maja 2019 r.) oraz dane osobowe osób "kontaktowych" z instytucji akademickich objętych umowami (imiona, nazwiska i e-maile znajdujące się w [...] na stronach [...] w umowie z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz w [...] na stronach [...] w umowie z dnia [...] maja 2019 r.). W uzasadnieniu decyzji Rektor U[...] wskazał na wstępie, że niewątpliwie przedmiot żądania strony skarżącej stanowi informację publiczną, w świetle art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rektor U[...] zauważył jednak, że aczkolwiek prawo do informacji publicznej jest prawem ukształtowanym bardzo szeroko, to jednak nie jest prawem nieograniczonym. Organ wskazał bowiem, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Organ podniósł, że ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, a także nie dotyczy przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Mając powyższe na względzie, organ uznał, że w niniejszej sprawie sytuacja taka zachodzi odnośnie zanonimizowanych danych. Odnosząc się do kwestii tajemnicy przedsiębiorcy, organ zauważył, że w punkcie [...] umowy z dnia [...] kwietnia 2019 oraz w punkcie [...] umowy z dnia [...] maja 2019 r. znalazł się zapis, iż "Subskrybent [tj. Uniwersytet [...] i instytucje akademickie objęte umową] i jego pracownicy, kadra kierownicza, dyrektorzy i przedstawiciele zachowają poufność i nie ujawnią jakiejkolwiek niestowarzyszonej osobie trzeciej warunków finansowych i handlowych niniejszej Umowy bez wcześniejszej pisemnej zgody firmy [...], z wyjątkiem sytuacji, gdy Subskrybent będzie mieć obowiązek ujawnienia takich warunków właściwemu sądowi lub na żądanie właściwego organu państwowego". Wskazując z kolei na kwestię danych osób fizycznych wyznaczonych do bezpośrednich kontaktów roboczych, Rektor U[...] stwierdził, że prywatność osoby fizycznej jest prawem każdego człowieka. Zdaniem organu, osoby fizyczne, które zostały wyznaczone do bezpośrednich roboczych kontaktów przy realizacji umów, nie stają się przez to "osobami pełniącymi funkcje publiczne" ani też "osobami mającymi związek z pełnieniem funkcji publicznych". Rektor U[...] stwierdził, że wymienione w umowie osoby nie zajmują na U[...] funkcji zarządczych i kierowniczych, a także nie posiadają umocowania do reprezentowania Uniwersytetu [...]. Organ zauważył, że w szczególności osoby wymienione w spornych umowach nie mają uprawnień do zmiany danej umowy, dysponowania mieniem państwowym, czy też zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swoich funkcji przez szeroko rozumiane Państwo. Organ wskazał, że w związku z realizacją umowy osoby te pełnią jedynie funkcje techniczno-organizacyjne. W konsekwencji, Rektor U[...] stwierdził, że decyzja o odmowie udostępnienia w informacji publicznej w zanonimizowanej formie została wydana z uwagi na dobro firmy [...] z siedzibą w [...] w [...] oraz z uwagi na dobro osób "kontaktowych" z instytucji objętych spornymi umowami. W piśmie z dnia [...] października 2019 r. skarżące Stowarzyszenie, działając za pośrednictwem organu, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, skarżące Stowarzyszenia zarzuciło spornej decyzji Rektora U[...]: 1) naruszenie art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji publicznej - poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych, wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, 2) naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej - poprzez błędne zastosowanie polegające na niepoprawnym przyjęciu, że udostępnienie informacji o danych osobowych osób "kontaktowych" z instytucji akademickich objętych umowami, naruszyłoby prywatność osób fizycznych, 3) naruszenie art. 5 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej nie dotyczy osób pełniących funkcje publiczne - poprzez brak zastosowania, polegający na braku wykazania, że osoby kontaktowe z instytucji akademickich w istocie nie pełnią żadnych funkcji publicznych, 4) naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy - poprzez błędne zastosowanie polegające na niepoprawnym przyjęciu, że udostępnienie informacji o danych finansowych (cenach poszczególnych produktów na poszczególne lata), naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy, 5) naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a., w zakresie, w jakim przepisy te stanowią o tym, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy - poprzez błędne zastosowanie tych przepisów, polegające na lakonicznym uzasadnieniu wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła, że Rektor U[...] przede wszystkim nie wykazał w treści spornej decyzji, że udostępnienie żądanej informacji doprowadziłoby w istocie do naruszenia prywatności osób fizycznych. Skarżące Stowarzyszenie zauważył, że informacje, będące przedmiotem wniosku, dotyczą pracy zawodowej tychże osób w publicznej uczelni, a oczywiste jest, że imiona, nazwiska i stanowiska pracowników podmiotów publicznych są informacją dostępną publicznie. Poza tym, strona skarżąca wskazała, że osoby te, w kontekście przedmiotowej umowy, działały w imieniu podmiotu publicznego (jednostki naukowej). Ponadto, skarżące Stowarzyszenie zarzuciło, że w treści zaskarżonej decyzji nie przedstawiono argumentów za przyjęciem, że osoby te nie pełnią funkcji publicznych. Według strony skarżącej, Rektor U[...] ograniczył się jedynie do wyrażenia takiej konstatacji, której nie poprzedzono np. analizą stanowisk tychże osób oraz ich zakresu obowiązków. W ocenie strony skarżącej, brak ten szczególnie widoczny jest w odniesieniu do nauczycieli akademickich, którzy są w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych uznawani są za osoby pełniące funkcje publiczne. Jednocześnie, skarżące Stowarzyszenie zauważył, że z treści zaskarżonej decyzji nie sposób wywnioskować również, czy osoby, ze względu na prywatność których ograniczono dostęp do informacji publicznej, są pracownikami naukowymi. W związku z tym, strona skarżąca zarzuciła, że dokonane ograniczenie prawa do informacji jawi się jako nieuzasadniona, a ponadto nieproporcjonalna (zbyt daleko idąca) oraz niespełniająca warunku konieczności ograniczenia prawa. Tym samym, strona skarżąca uznała, że uzasadnione są wskazane w petitum skargi zarzuty formalne. Odnosząc się z kolei do argumentacji Rektora U[...] dotyczącej tajemnicy przedsiębiorstwa i konieczności odmowy udostępnienia części danych z uwagi na interes firmy [...] z siedzibą w [...] w [...], skarżące Stowarzyszenie podniosło, iż w sprawach, w których podmiot zobowiązany powołuje się na potrzebę ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, jako uzasadnienie dla odmowy jej udostępnienia, szczególnego znaczenia nabiera wyczerpujące uzasadnienie decyzji odmownej, realizujące dyspozycję art. 8 i art. 11 k.p.a. Strona skarżąca uznała, że dla niniejszej sprawy istotne znaczenie ma wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt CSK 190/12, Legalis nr 546154, w którym Sąd Najwyższy wskazał, że "dla osoby żądającej dostępu do informacji publicznej, związanej z zawieraniem umów cywilnoprawnych przez jednostkę samorządu terytorialnego, imiona i nazwiska stron takich umów są często ważniejsze, niż ich treść i jest to z oczywistych względów zrozumiałe. Trudno byłoby w tej sytuacji bronić poglądu, że udostępnienie imion i nazwisk osób w rozważanej sytuacji stanowiłoby ograniczenie w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności t praw tych osób (art. 31 ust. 3 i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). W konsekwencji należy zatem przyjąć, że ujawnienie imion i nazwisk osób zawierających umowy cywilnoprawne z jednostką samorządu terytorialnego nie narusza prawa do prywatności tych osób, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.". Mając na względzie powyższe, skarżące Stowarzyszenie wskazało, że istotną okolicznością jest fakt, że Uniwersytet [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a więc nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem podmiotu zobowiązanego, że udostępnienie żądanych przez skarżące Stowarzyszenie informacji narusza tajemnicę przedsiębiorcy. Strona skarżąca zauważyła ponadto, że wskazanie tzw. przesłanki formalnej (działań podjętych przez przedsiębiorcę w celu zachowania poufności informacji), nie jest wystarczające do odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na art. 5 ust. 2 u.d.i.p., albowiem konieczne jest również wykazanie, że określone informacje przejawiają wartość gospodarczą. Tymczasem, jak wskazała strona skarżąca, na podstawie lakonicznego przywołania zapisów umowy, nie sposób przyjąć, że żądane informacje przejawiają istotną wartość gospodarczą. Według strony skarżącej, nie sposób wywnioskować z treści wydanej decyzji, dlaczego ujawnienie treści, objętych zakresem przesłanki formalnej (regulacji umownej) w istocie doprowadziłoby do naruszenia tajemnicy przedsiębiorcy, w tym zwłaszcza nie wykazano, że informacje te mają rzeczywistą wartość gospodarczą (zwłaszcza, że umowa została zawarta w wyniku zamówienia publicznego, co potwierdza organ w treści uzasadnienia decyzji). Konkludując, skarżące Stowarzyszenie zarzuciło, że Rektor U[...] nie wykazał w sposób przekonujący w treści wydanej decyzji spełnienia przesłanki materialnej (przedstawianie przez określone informacje wymiernej wartości gospodarczej), które uprawniałyby do odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Strona skarżąca stwierdziła, że wydatkowanie publicznych środków na rzecz prywatnej firmy z zasady wymaga zachowania pełnej transparentności, stąd odmowa lub ograniczenie udostępnienia tychże informacji powinny mieć jedynie charakter wyjątkowy i być uzasadnione okolicznościami konkretnej sprawy. Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia, występujące w stanie faktycznym sprawy wykazanie jedynie całkowitego kosztu każdej z umów, bez jednoczesnego podania konkretnych cen danych produktów, znacznie utrudnia porównanie oferty firmy [...]do ofert firm konkurencyjnych i co za tym idzie, analizę tego, czy w istocie była to oferta najkorzystniejsza. Strona skarżąca podkreśliła jednocześnie, że waga problemu tkwi w tym, że dotyczy to sektora szkolnictwa wyższego, którego usprawnienie było w ostatnim czasie ważnym tematem debaty publicznej. W odpowiedzi na skargę Rektor U[...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie wydania owego aktu lub podjęcia spornej czynności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej także: "P.p.s.a."). W ocenie Sądu, analizując pod tym kątem skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...], należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn, niż wskazane przez stronę skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bowiem, że Rektor Uniwersytetu [...], wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r., dopuścił się naruszenia przepisów art. 64 k.p.a. w zw. z art. 16 u.d.i.p., w stopniu mającym istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Zdaniem Sądu, należy zauważyć, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji administracyjnej stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji, w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym, że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni, zaś uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. dotycząca odmowy udostępnienia skarżącemu Stowarzyszeniu informacji publicznej w sprawie zainicjowanej wnioskiem tego Stowarzyszenia złożonym w dniu [...] lipca 2019 r. W tym miejscu, należy zauważyć, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest znacznie odformalizowane i uproszczone. Tym samym, przyjmuje się, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wynika bowiem konieczność pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to z tego względu, że żądając udostępnienia informacji publicznej, nie musi się on wykazać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, aby informację taką otrzymać. W konsekwencji, uznać należy, iż dopuszczalne jest złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej i to nawet w sytuacji, w której do autoryzacji tego zapytania nie zostanie użyty kwalifikowany podpis elektroniczny, albowiem - w świetle stanowiska judykatury - brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08, czy też z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1991/12 oraz z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1013/12 - publikowane /w:/ www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, należy zauważyć, że pomimo wskazanego powyżej znacznego odformalizowania postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się jednak, że wszystkie przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (vide: decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej oraz decyzja umarzająca postępowanie), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy bądź kwalifikowanego podpisu elektronicznego na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak powinien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w przepisie art. 64 § 2 k.p.a., albowiem - zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że k.p.a. ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Na marginesie, warto zauważyć, iż w dotychczasowym orzecznictwie przyjmowano nawet, iż podjęcie decyzji administracyjnej, w sytuacji niepodpisania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1002/09). Biorąc powyższe pod uwagę, uznać trzeba, iż podanie (wniosek) o udostępnienie informacji publicznej powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych, w tym zawierać podpis osoby, od której pochodzi. Natomiast podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno: 1) być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, lub uwierzytelniane w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej; 2) zawierać dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru; 3) zawierać adres elektroniczny wnoszącego podanie. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...] lipca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek ten nie zawierał podpisu wnioskodawcy, a zatem był dotknięty brakiem formalnym podania. Wniosek nie został podpisany własnoręcznie przez wnioskodawcę lub opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, lub uwierzytelniany w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej (art. 63 § 3a pkt 1 k.p.a.). Pomimo, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został opatrzony podpisem osoby uprawnionej do reprezentowania skarżącego Stowarzyszenia (własnoręcznym lub elektronicznym kwalifikowanym), Rektor Uniwersytetu [...], powziąwszy zamiar wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, nie wezwał podmiotu wnioskującego, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., do jego podpisania w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienie wniosku bez rozpoznania, tylko wydał zaskarżoną decyzję administracyjną z dnia [...] sierpnia 2019 r. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, uznać należy, że wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r., pomimo braku podpisu pod wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, stanowiło istotne naruszenie przepisów art. 64 k.p.a. w zw. z art. 16 u.d.i.p., albowiem wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jeżeli organ zamierza wydać decyzję administracyjną, musi spełniać wymogi określone w k.p.a., w tym m.in. wymogi formalne (art. 63 k.p.a.), a więc - zgodnie z art. 63 § 3 k.p.a. - podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Nie ulega natomiast wątpliwości, że jeżeli zachodzi sytuacja, w której podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Z powyższego wynika, że wniosek wszczynający postępowanie zawierający braki formalne (takie jak brak podpisu własnoręcznego, czy też kwalifikowanego elektronicznego), które nie zostały uzupełnione w trybie art. 64 § 2 k.p.a., podlega pozostawieniu bez rozpoznania. W takiej sytuacji, niedopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie wniosku obarczonego brakiem formalnym. W konsekwencji, należy uznać, że rozpoznając sprawę ponownie, Rektor U[...] powinien wyeliminować opisane wyżej uchybienia, a w szczególności, powinien wezwać skarżące Stowarzyszenie do usunięcia braku wniosku wszczynającego postępowanie, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. i dopiero - w razie uzupełnienia tego braku - rozpoznać sprawę merytorycznie (podobne stanowisko wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 31 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 443/18, a także w wyroku z dnia 9 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2471/16). Z uwagi na dostrzeżone istotne uchybienia proceduralne, Sąd nie mógł merytorycznie rozpoznać sprawy, ani też odnieść się do zarzutów zawartych w skardze. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzekając z kolei w przedmiocie kosztów postępowania, Sąd działał na podstawie art. 200 i art. 209 p.p.s.a. |
||||