drukuj    zapisz    Powrót do listy

638 Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym 6205 Nadzór sanitarny, Egzekucyjne postępowanie Inspekcja sanitarna, Inspektor Sanitarny, oddalono skargę, II SA/Bd 521/15 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2015-09-01, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Bd 521/15 - Wyrok WSA w Bydgoszczy

Data orzeczenia
2015-09-01 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2015-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz
Grzegorz Saniewski
Jarosław Wichrowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
638 Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II OSK 773/16 - Wyrok NSA z 2018-01-11
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1619 art. 34 par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2015 r. sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Uzasadnienie

Dnia ... 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. wystawił tytuł wykonawczy nr ..., w którym zobowiązał P. J. na podstawie art. 5 ust. 1 lit. b i pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 947) do poddania córki A. J., ur. ...2012 r., szczepieniom ochronnym zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1086).

Zobowiązany zgłosił dnia ... 2014 r. na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619), dalej zwana u.p.e.a., zarzuty następującej treści:

1. Brak wymagalności obowiązku.

W tytule wykonawczym jako podstawę prawną podano art. 5 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b oraz art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Ustawa niniejsza w art. 17 ust. 10 w punktach od 1 do 4 stanowi, że minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:

wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych.

osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby,

4) przeprowadzania szczepień ochronnych.

Zgodnie z powyższym przepisem rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w § 2 i § 3 określa rodzaj i zakres szczepień ochronnych. Dla poszczególnych szczepień rozporządzenie to określa terminy - w większości do 19 roku życia. Z powyższego jednoznacznie wynika, że na wykonanie poszczególnych szczepień zobowiązany ma wyznaczony konkretny okres ograniczony wiekiem dziecka. W związku z tym moment wymagalności dla szczepień określonych w tytule wykonawczym nie nadszedł, ponieważ dziecko nie ukończyło określonego wieku.

W art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi określono, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami, dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej. Komunikat ten nie jest źródłem prawa obowiązującego w Polsce, bowiem nie mieści się w katalogu źródeł prawa wymienionych w art. 87 Konstytucji RP. Obowiązek musi wynikać z przepisów prawa, a nie z dokumentów wychodzących poza ten zakres. Komunikaty Generalnego Inspektora Sanitarnego ze swej istoty wiążą jedynie jednostki mu podległe, nie zaś poszczególne osoby. Informacje zawarte w komunikacie mogą być jedynie traktowane jako wskazówki techniczne dotyczące wykonywania szczepień ochronnych, ale nie mogą stanowić określenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Zaś przepisy prawa jednoznacznie określają przedział wiekowy, w którym powinno być wykonane szczepienie i termin ten, wbrew twierdzeniu organu, nie minął.

Częściowe wykonanie obowiązku.

W tytule wykonawczym organ błędnie wskazał, jakoby pomimo wezwania i wydania upomnienia zobowiązany nie wykonał ciążącego na nim obowiązku. W upomnieniu z ...2014 r. wzywa się do poddania dziecka szczepieniom ochronnym przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, zakażeniu Haemophilus influenzae typu b. Pohomyelitis oraz odrze, śwince i różyczce. Tymczasem dziecko ...2012 r. zostało zaszczepione szczepionką na wirusowe zapalenie wątroby typu B. Tym samym zobowiązany wykonał obowiązek, jaki nakłada na niego rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.

Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.e.a., organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest: 1) wojewoda; 2) właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego w zakresie zadań własnych, zadań zleconych i zadań z zakresu administracji rządowej oraz obowiązków wynikających z decyzji i postanowień z zakresu administracji publicznej wydawanych przez samorządowe jednostki organizacyjne; 3) kierownik wojewódzkiej służby, inspekcji lub straży w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydawanych w imieniu własnym lub wojewody decyzji i postanowień; 4) kierownik powiatowej służby, inspekcji lub straży w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydawanych w zakresie swojej właściwości decyzji i postanowień.

Analiza ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazuje więc, że kierownicy wojewódzkich (i powiatowych) służb, inspekcji i straży, do których niewątpliwie należy zaliczyć organy inspekcji sanitarnej, są organami egzekucyjnymi jedynie w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez siebie decyzji i postanowień. Obowiązek poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu jest obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z przepisów prawa, a nie obowiązkiem wynikającym z. decyzji lub postanowienia - co wyłącza możliwość wszczynania i prowadzenia egzekucji przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Powyższe przemawia za uznaniem, że rozstrzyganie, czy podejmowanie jakichkolwiek działań w sprawie obowiązku szczepień ochronnych nie leży we właściwości Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (i co za tym idzie w niniejszej sprawie nie nadaje się do egzekucji administracyjnej, jako objęte tytułem wykonawczym wystawionym przez uprawniony organ).

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie jest zatem uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych dotyczących szczepień ochronnych ani też do prowadzenia w tym zakresie postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji organ ten nie tylko nie miał prawa egzekwować wykonania obowiązku niepieniężnego w postaci szczepienia ochronnego, ale nie był nawet uprawniony do prowadzenia w tym zakresie jakichkolwiek czynności, w szczególności do wystawienia tytułu wykonawczego, która to czynność bezpośrednio poprzedza wszczęcie postępowania egzekucyjnego (art. 27 ust. 1 u.p.e.a.).

4. Niespełnienie wymogów określonych w art. 27 i art. 26 u.p.e.a.

Wystawienie tytułu egzekucyjnego niezgodnego z obowiązującym wzorem.

Art. 26 § 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wzór tytułu wykonawczego dla obowiązków niepieniężnych określa załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej. Wzór tego tytułu nosi symbol TYT-3 i znacząco różni się od wzoru druku zastosowanego przez organ. Pierwsza strona jest prawidłowo oznaczona jako TYT-3, jednakże w prawym dolnym rogu drugiej strony tytułu wykonawczego widnieje symbol YT-3. Stosowanie obowiązujących wzorów oraz rygorystyczne przestrzeganie wszelkich zawartych w tytule informacji jest istotne z punktu widzenie postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, który musi spełniać rygorystycznie określone wymogi treściowe, ponieważ warunkuje wszczęcie egzekucji.

Postanowieniem z dnia ... 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. na podstawie art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 123 i art. 141 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), dalej zwanej k.p.a., uznał zarzuty za nieuzasadnione i podtrzymał zasadność prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o wniosek z dnia ... 2014r. i tytuł wykonawczy Nr ... z dnia ... 2014 r.

W uzasadnieniu ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów organ wskazał, że:

Ad 1. – Interpretację przyjętą przez zobowiązanego należy uznać za całkowicie bezzasadną. Przyjęcie bowiem takiej interpretacji skutkowałoby brakiem możliwości egzekucji obowiązku przeprowadzenia szczepień, gdyż ukończenie maksymalnego wieku - 19 lat powoduje wygaśnięcie obowiązku szczepień.

Podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy, w odniesieniu do osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dzieci) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba, sprawująca nad taką osobą, w tym przypadku małoletnią, prawną pieczę albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice jak w niniejszej sprawie).

Wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych oraz grupy osób zobowiązane do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ww. ustawy oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 17 ust. 10 ww. ustawy. Rozporządzenie to określa m.in. przedział wieku lub przesłanki epidemiologiczne i kliniczne dla poszczególnych rodzajów szczepień ochronnych, w przypadku których obowiązek szczepień staje się wymagalny.

Uzupełnieniem ww. regulacji prawnych jest ogłaszany corocznie przez Głównego Inspektora Sanitarnego w drodze komunikatu Program Szczepień Ochronnych.

Ustawodawca pozostawił uznaniowym decyzjom lekarza określenie, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i wytycznymi merytorycznymi zawartymi w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, czy szczepienie obowiązkowe może zostać przeprowadzone i w jakim terminie.

Ad 2. - Według § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu. Pełen cykl szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B u noworodków i niemowląt obejmuje trzy dawki szczepionek podanych: w ciągu 24 godzin po urodzeniu, w 2 i 7 miesiącu życia. Małoletnia poddana została szczepieniu tylko pierwszą dawką szczepionki w ciągu 24 godzin po urodzeniu, tj. ... 2012 r. W związku z powyższym nie można uznać, że obowiązek poddania małoletniej szczepieniom przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B został wykonany.

Ad 3. - Kwestie sposobu egzekwowania od osób zobowiązanych wypełnienia obowiązku szczepień jako obowiązku o charakterze niepieniężnym, zostały określone w przepisach u.p.e.a. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10, egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki niepieniężne pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub zostają przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego, przy czym zgodnie z art. 3 § 1, egzekucję administracyjną stosuje się nie tylko do obowiązków, które wynikają z decyzji lub postanowień właściwych organów, a także gdy obowiązki wynikają bezpośrednio z przepisu prawa. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są uprawnione do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień, tj. są wierzycielami w rozumieniu art. 1a ww. ustawy. Art. 6 § 1 tej ustawy jednocześnie nakłada na organy PIS, jako wierzycieli tego obowiązku, prawny obowiązek podejmowania wszelkich czynności zmierzających do zastosowania przewidzianych prawem środków egzekucyjnych w celu nakłonienia osoby zobowiązanej z mocy prawa do wykonania tego obowiązku w tym przypadku szczepień ochronnych.

NSA w wyroku z 1.08.2013 r., II OSK 745/12, wskazał, że w odniesieniu do egzekucji obowiązków administracyjnych o charakterze niepieniężnym wynikających wprost z przepisów prawa (nie podlegających konkretyzacji w drodze rozstrzygnięć indywidualnych) i pozostających w nadzorze organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej (w tym m.in. obowiązku poddawania dzieci szczepieniom ochronnym) właściwym organem egzekucyjnym jest wojewoda.

Ponieważ zobowiązany nie wykonał obowiązku wynikającego wprost z przepisów prawa - ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. jako wierzyciel, wystąpił do Wojewody K.-P. - właściwego organu egzekucyjnego w tej sprawie, z wnioskiem z ... 2014 r. i wystawionym tytułem wykonawczym, o wyegzekwowanie obowiązku poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia.

Ad 4. - Tytuł wykonawczy Nr ... z ... 2014 r. został wystawiony na druku urzędowym TYT-3 zgodnie z wzorem określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wobec powyższego zgłoszone zarzuty należało uznać jako nieuzasadnione, co mając na względzie, orzeczono jak w sentencji.

Postanowieniem z dnia ... 2015 r., nr ..., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B., na skutek rozpoznania zażalenia złożonego przez zobowiązanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 34 § 1 i 5 u.p.e.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku, że nie można zgodzić się z postawionym przez stronę twierdzeniem, iż obowiązek poddania szczepieniu małoletniej nie wynika z przepisów prawa. Obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a decyzja lekarza podstawowej opieki zdrowotnej sprawia, że obowiązek ten co do przypadku konkretnego dziecka indywidualizuje się po lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu przez osoby określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza w powiadomieniu wysłanym przez niego do tych osób albo opiekunów prawnych lub faktycznych do poddania się w wyznaczonym terminie lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu i samemu szczepieniu.

Zgodnie z wyrokiem NSA z 17.07.2014 r., II OSK 338/13, w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi został ustalony ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. Ponadto w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień, zgodnie z ustawową delegacją określono choroby zakaźne, przeciw którym prowadzone są szczepienia ochronne oraz wiek i grupy osób objęte obowiązkiem szczepień. W ocenie NSA taki sposób regulacji jest wystarczający do przyjęcia, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Nie zmienia tej oceny fakt, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu Program Szczepień Ochronnych na dany rok ze szczegółowym schematem stosowania poszczególnych szczepionek. W komunikacie tym zawarte są bowiem specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące sposobu wykonania obowiązku ustalonego w ustawie.

Tryb postępowania poprzedzającego dokonanie szczepienia ochronnego określa w art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Wykonanie szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania tego szczepienia. Badanie kwalifikacyjne może być wykonane wyłącznie przez lekarza mającego niezbędną wiedzę z zakresu szczepień ochronnych, znajomości wskazań i przeciwwskazań do szczepień, a także niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień. Po przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania.

Nadto, szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, a tym szczepieniem upłynęły 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu. W przypadku, kiedy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia szczepienia ochronnego, lekarz kieruje dziecko do konsultacji specjalistycznej. Co istotne, z poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym mogą być zwolnione tylko i wyłącznie osoby, u których lekarz specjalista stwierdza stałe przeciwwskazania do szczepień ochronnych, czy też konkretnego szczepienia, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w realiach w niniejszej sprawy.

Zobowiązany nie stawiając się z córką na badanie kwalifikacyjne uniemożliwił zatem lekarzowi ocenę stanu zdrowia dziecka lub skierowanie na konsultację specjalistyczną, mającą na celu decyzję o kwalifikacji do szczepień.

W sytuacji, gdy rodzice nie zgłaszają się dzieckiem do świadczeniodawcy prowadzącego szczepienia ochronne, oczywistym jest, że nie ma możliwości przeprowadzenia kwalifikacyjnego badania lekarskiego i stwierdzenia występowania ewentualnych przeciwwskazań do jego wykonania, czy możliwości skierowania dziecka na konsultację specjalistyczną. Zgodnie z art. 68 Konstytucji, każdy obywatel ma prawo do ochrony zdrowia (pkt 1), a władze publiczne obowiązane są do zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska (pkt 4). Strona skarżąca definitywnie odmawia skorzystania z przysługujących jej praw w zakresie ochrony zdrowia u swojego dziecka i wypełnienia obywatelskiego obowiązku. Tym samym narusza art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. 2009 Nr 52, poz. 417), zgodnie z którym dziecko jest pełnoprawnym obywatelem Rzeczpospolitej Polskiej. Małoletnia jest członkiem rodziny, ale nie jest własnością rodziców, zatem poszanowanie dla praw i odpowiedzialności rodziców za podejmowane decyzje nie może pozbawiać ich dziecka prawa do możliwie najwyższego poziomu ochrony zdrowia (art. 31 pkt 1 i 2, art. 32 pkt 1, art. 38 Konstytucji; art. 6 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).

Upomnienie z ...2014 r., wystawione przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., wzywa zobowiązanego do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, dotyczącego poddania szczepieniom ochronnym córki. Termin wykonania obowiązku określony w upomnieniu nie oznacza wykonania w tym czasie wszystkich zaległych szczepień, a wskazuje termin, w którym należy zgłosić się do lekarza kwalifikującego do szczepień w celu rozpoczęcia szczepień według indywidualnego dla dziecka schematu.

Odnośnie zarzutu częściowego wykonania obowiązku zgodzić się należy ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, który stwierdził, że nie można uznać, iż obowiązek poddania małoletniej szczepieniom przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B został wykonany. Zgodnie bowiem z treścią § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, obowiązkowe szczepienia ochronne prowadzone są zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu na dany rok kalendarzowy. Propozycje wykazu szczepień ochronnych realizowanych w Polsce są opracowywane przez ekspertów na podstawie sytuacji epidemiologicznej w kraju oraz analizy następstw określonych chorób zakaźnych dla pacjentów indywidualnych, jak i dla systemu ochrony zdrowia oraz rekomendacji Światowej Organizacji Zdrowia. Pełny cykl szczepienia podstawowego przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B realizowany jest u dzieci w pierwszym roku życia i obejmuje podanie trzech dawek szczepionki: w ciągu 24 godzin po urodzeniu, w 2 miesiącu życia oraz w 7 miesiącu życia. Oczekiwany poziom uodpornienia uzyskuje się po przyjęciu pełnego cyklu szczepień, co oznacza, że tylko pełny cykl szczepień zapewnia długotrwałą ochronę. Opóźnianie szczepień i zmiana terminów może zmniejszać skuteczność szczepień, gdyż wydłuża okres, w którym dziecko nie jest chronione przed zachorowaniem. Małoletnia została poddana szczepieniu tylko pierwszą dawką szczepionki przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B w pierwszej dobie po urodzeniu. Zatem nie można uznać, że obowiązek poddania jej szczepieniom przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B został wykonany.

Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej strona błędnie wskazuje, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. "nie miał prawa egzekwować wykonania obowiązku niepieniężnego w postaci szczepienia ochronnego, ale nie był nawet uprawniony do prowadzenia w tym zakresie jakichkolwiek czynności ...". Sposób egzekwowania od osób zobowiązanych wypełnienia obowiązku szczepień jako obowiązku o charakterze niepieniężnym został określony w przepisach u.p.e.a. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10, egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki niepieniężne pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub zostają przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Przy czym zgodnie z art. 3 § 1, egzekucję administracyjną stosuje się nie tylko do obowiązków, które wynikają z decyzji i postanowień właściwych organów, ale także gdy obowiązki wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są uprawnione do żądania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień, tj. są wierzycielami w rozumieniu art. 1a. W związku z art. 6 § 1 cyt. ustawy, na organach Państwowej Inspekcji Sanitarnej jako na wierzycielu ciąży prawny obowiązek podejmowania wszelkich czynności zmierzających do zastosowania przewidzianych prawem środków w celu wyegzekwowania od osoby zobowiązanej ustawowego obowiązku szczepień ochronnych. Zgodnie z art. 20 § 1 pkt 1 u.p.e.a., organem egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest wojewoda i on podejmuje czynności zmierzające do przymuszenia. Wobec powyższego wierzyciel - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. - winien przesłać do organu egzekucyjnego upomnienie oraz tytuł wykonawczy, które są podstawą dalszych czynności zmierzających do wyegzekwowania nałożonego obowiązku. Podkreślić należy, że wyrok NSA II OSK 745/12 jednoznacznie wskazuje na to, jakie czynności wykonuje wierzyciel, a jakie organy egzekucyjne.

Odnośnie zarzutu niespełnienia przez organ wymogów określanych w art. 26 i art 27 u.p.e.a. organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody K.-P. przedstawione w postanowieniu . z ...2014 r., że organ egzekucyjny wszczyna postępowanie egzekucyjne na podstawie wniosku i tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela, bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, lecz zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., nie jest badana zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny stwierdził, że zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wszczęcia egzekucji, jak i dopuszczalności jej prowadzenia.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. złożył P. J., zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie:

art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. polegający na braku wskazania w rubryce 26 tytułu wykonawczego podstawy prawnej egzekucji,

art. art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. polegający na wadliwym przyjęciu, że obowiązek poddania szczepieniom córki jest wymagalny, mimo że nie jest on jeszcze wymagalny,

art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. polegający na niedookreśleniu obowiązku, któremu zobowiązany ma się poddać, a mianowicie brak dokładnego wskazania, jakim preparatem i jaką dawką szczepienie ma zostać przeprowadzone,

art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez wadliwe wskazanie treści obowiązku, polegające na pominięciu wskazania, że skarżący zobowiązany jest wykonać ten obowiązek wspólnie z innymi osobami,

art. 27c u.p.e.a. poprzez wadliwe wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków,

art. 26 § 1 u.p.e.a. poprzez wystawienie tytułu wykonawczego na błędnym druku,

art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. polegające na wadliwym przypisaniu sobie kompetencji do prowadzenia egzekucji administracyjnej;

art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez wadliwe wystawienie upomnienia bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa,

art. 7 Konstytucji RP poprzez egzekwowanie obowiązku nie wynikającego z przepisów prawa mieszczących się w katalogu źródeł prawa, o którym mówi art. 87 Konstytucji RP;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

art. 93 § 1 w zw. z art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego poprzez niezastosowanie, mimo że skarżący decyzję o poddaniu swojego dziecka szczepieniu podejmuje wspólnie i łącznie z matką dziecka,

art. 16 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta poprzez odmawianie skarżącemu prawa do wyrażenia dobrowolnej zgody na świadczenie medyczne, jakim jest badanie kwalifikacyjne.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, powołując tę samą argumentację, co w zarzutach i odwołaniu, że na wykonanie poszczególnych szczepień zobowiązany ma wyznaczony konkretny okres ograniczony wiekiem dziecka. W związku z tym moment wymagalności dla szczepień określonych w tytule wykonawczym nie nadszedł, ponieważ córka nie ukończyła jeszcze wieku określonego w przepisach.

W dalszej części uzasadnienia skarżący podniósł, że organ nie wyjaśnił, dlaczego za moment uznania obowiązku szczepień za wymagalne przyjęto akurat datę ...2012 r.

Dalej skarżący wskazał, że córka nie została poddana lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, dlatego nie rozumie, dlaczego organy przyjęły, że nie ma przeciwwskazań do szczepień. Organ I instancji nie stwierdził przed wystawieniem tytułu wykonawczego, czy badanie kwalifikacyjne zostało przeprowadzone, przez co wystawienie przez niego tytułu wykonawczego tym bardziej można uznać za co najmniej przedwczesne.

Żaden z przepisów, na które powołuje się upomnienie, nie przewiduje możliwości odgórnego narzucania dokładnego terminu szczepień ochronnych. Ponadto, nakazanie wykonania obowiązku poddania córki tak dużej liczbie szczepień ochronnych w tak krótkim czasie mogłoby narazić dziecko na utratę zdrowia a nawet życia, przez co bez wątpienia wyczerpuje przesłanki rażącego naruszenia prawa. Skarżący podkreślił, że wskazany w upomnieniu termin szczepień nie jest tożsamy z terminem, w którym należy zgłosić się do lekarza kwalifikującego do szczepień w celu rozpoczęcia szczepień według indywidualnego dla dziecka schematu.

Organ, zdaniem skarżącego, nie wskazał również prawidłowo podstawy prawnej prowadzenia egzekucji. Wskazanie podstawy art. 2 § 1 pkt 3 u.p.e.a. jest wadliwe, gdyż ten przepis dotyczy wyłącznie należności pieniężnych.

Skarżący zarzucił również to, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. nie jest organem egzekucyjnym i dodatkowo nie był uprawniony nawet do wystawienia tytułu wykonawczego.

Ponadto, zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wzór tytułu wykonawczego dla obowiązków niepieniężnych określa załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej. Wzór tego tytułu nosi symbol TYT-3 i znacząco różni się od wzoru TYT-3 zastosowanego przez organ. Pierwsza strona jest prawidłowo oznaczona jako TYT-3, jednakże w prawym dolnym rogu drugiej strony tytułu wykonawczego widnieje symbol YT-3. Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, który musi spełniać rygorystycznie określone wymogi treściowe, ponieważ warunkuje wszczęcie egzekucji.

Skarżący zarzucił, że z treści tytułu wykonawczego nie wynika, którym szczepieniom ochronnym należy poddać córkę, ani jakimi dokładnie preparatami i jaką dokładnie dawką szczepienie ma zostać przeprowadzone, a jako rodzic ma prawo wiedzieć, jakie substancje mają zostać wstrzyknięte w organizm jego dziecka.

Organ odwoławczy zarzucił skarżącemu łamanie art. 68 Konstytucji RP. Zarzut ten jest całkowicie bezzasadny, ponieważ dotyczy nie tyle nie wypełniania swoich obowiązków, co nie korzystania z przysługujących praw. Zarówno on, jak i jego córka mają prawo do zagwarantowanej konstytucyjnie ochrony zdrowia, ale jeśli u zdrowego dziecka po podaniu szczepionki występują niepożądane odczyny poszczepienne, dodatkowo zbagatelizowane zarówno przez personel medyczny jak i pracowników organów inspekcji sanitarnej, ma prawo do wątpliwości, czy dalsze szczepienia rzeczywiście mają na celu ochronę zdrowia córki, czy wręcz przeciwnie, mogą spowodować uszczerbek na zdrowiu, a nawet śmierć.

Dalej skarżący, powtarzając argumentację zawartą w zarzutach oraz w odwołaniu, wskazał, że wykonał obowiązek wynikający z § 2 pkt 2 i 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, gdyż w dniu ... 2012 r. córka została zaszczepiona przeciwko gruźlicy oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Organ I instancji w postanowieniu w sprawie stanowiska wierzyciela, poinformował skarżącego, że "pełen cykl szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B u noworodków i niemowląt obejmuje trzy dawki szczepionek", w związku z tym "nie można uznać, iż obowiązek poddania małoletniej szczepieniom przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B został wykonany". Stwierdzenia tego nie poparto jednak żadnym przepisem prawa mieszczącym się w katalogu źródeł prawa, o którym mówi art. 87 Konstytucji.

Nakazując wykonanie obowiązku, który nie wynika z przepisów prawa mieszczącego się w katalogu źródeł prawa, o którym mówi art. 87 Konstytucji RP, organy naruszyły jedną z naczelnych zasad konstytucyjnych - zasadę praworządności - uregulowaną w art. 7 Konstytucji: "organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa".

Organ w nieprawidłowy sposób wskazał, kto ma poddać dziecko szczepieniom. Skierowanie tytułu wykonawczego w stosunku tylko do jednego z rodziców, ogranicza działanie lub może ograniczyć działanie drugiego z rodziców w zakresie realizacji obowiązku sprawowania władzy rodzicielskiej. Postępowanie musi się toczyć w stosunku do obojga rodziców. Określenie treści zobowiązania jest wadliwe. Wierzyciel winien był wskazać, że zobowiązany powinien wykonać obowiązek wspólnie z matką dziecka. Wskazując bowiem obowiązek kilku osób, należy określić również zasady realizowania tego obowiązku. Zaniechanie wskazania, z kim skarżący jest odpowiedzialny za wykonanie objętego tytułem wykonawczym obowiązku oraz na jakich zasadach, narusza art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Należało zatem precyzyjnie wskazać, czy wykonanie obowiązku przez jednego rodzica, zwalnia drugiego, czy też rodzice powinni wykonać obowiązek wspólnie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że na podstawie art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658) pkt 3 art. 3 § 2 p.p.s.a. uzyskał następujące brzmienie, a mianowicie że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, a więc będącą przedmiotem niniejszej sprawy. Z uwagi jednak na treść art. 2 ustawy zmieniającej wyżej cytowany przepis art. 3 § 2 pkt 3 nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie. Zatem Sąd był władny rozpoznać skargę.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Uwzględniając powyższe regulacje należało przyjąć, że skarga nie jest niezasadna, Sąd nie dopatrzył się bowiem takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem rozpoznania jest postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia ... 2015 r. w sprawie stanowiska wierzyciela odnośnie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Odnośnie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji wskazać należy, że zgodnie z art. 33 u.p.e.a., zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Natomiast zgodnie z art. 34 § 1 tej ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Z regulacji tej wynika, że organ I instancji winien odnieść się w swoim postanowieniu do zgłoszonych zarzutów i właśnie zakresem zgłoszonych zarzutów jest zdeterminowane dalsze postępowanie. Wynika to wprost z cyt. przepisu, który wskazuje, jak już wyżej cytowano, że organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych (podkreślenie Sądu) zarzutów. Zatem zarówno organ odwoławczy, rozpatrujący zażalenie, jak i sąd administracyjny, do którego skierowano skargę, nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w zażaleniu od postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zgłoszonych zarzutów, a tym bardziej dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd ocenił skargę w takim zakresie, jaki wynika z treści zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w piśmie z dnia ...2014 r., pomijając zarzuty zgłoszone na etapie postępowania odwoławczego oraz w skardze. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skarżącego, należy wskazać, że:

Zarzut nr 1. Brak wymagalności obowiązku.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że ugruntowany jest pogląd w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisu prawa, nie ma zatem podstawy prawnej do konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do: poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym w ramach Narodowego Programu Szczepień Ochronnych. Z kolei art. 17 ust. 1 tej ustawy stanowi, że osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym. Według art. 36 ust. 1 powołanej ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wobec osoby, która nie poddaje się obowiązkowi szczepienia (...), może być zastosowany środek przymusu bezpośredniego polegający na przytrzymywaniu, unieruchomieniu lub przymusowym podaniu leku. Według art. 17 ust. 9 tej ustawy obowiązkiem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną jest powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach ochronnych.

W myśl art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: min. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Na podstawie tej delegacji, Minister Zdrowia wydał rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym ustalił wykaz (zakres) obowiązkowych szczepień ochronnych, ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym - jeśli chodzi o dzieci - w jakim okresie ich życia (§ 1 – 3 rozporządzenia).

Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 11 cyt. ustawy, Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.

Taki sposób regulacji pozwala przyjąć, że obowiązek poddania szczepieniu ochronnemu wynika bezpośrednio z mocy przepisów ustawowych, w szczególności z cyt. wyżej rozporządzenia, które ostało zupełnie pominięte przez skarżącego, który skupił się na Programie Szczepień Ochronnych ogłaszanym na dany rok przez Głównego Inspektora Sanitarnego. W komunikacie tym zawarte są specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczepienia, nie można z niego wywieść (jak chce skarżący) dodatkowych norm, niż te wynikające z cyt. wyżej ustawy i rozporządzenia (zob. wyrok NSA z 12.06.2014 r., II OSK 1312/13; wyrok NSA z 4.02.2015 r., II OSK 1509/13). Zgodnie natomiast z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, ustawa i rozporządzenie są źródłami prawa powszechnie obowiązującego.

Wbrew twierdzeniom skargi, z wyżej wskazanych przepisów wynika norma prawna, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Oznacza to, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym (zob. wyrok NSA z 29.01.2010 r., II FSK 1494/08; wyrok NSA z 6.04.2011 r., II OSK 32/11; wyrok NSA z 1.08.2013 r., II OSK 745/12).

Odnośnie kwestii związanej z tym, że dziecko skarżącego nie osiągnęło jeszcze wieku 19 lat, wskazać trzeba, że wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ustawy i rozporządzeniu Ministra Zdrowia, które wskazuje, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym - jeśli chodzi o dzieci - w jakim okresie ich życia. Zgodnie z § 5 rozporządzenia, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone z uwzględnieniem Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy. Program Szczepień Ochronnych jest ogłaszany w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia. Szczepienia są realizowane w terminach i zgodnie ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek i zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Terminy realizacji obowiązku wykonania poszczególnych szczepień są uwarunkowane zaleceniami, jakie definiuje Program w zależności o kalendarzowego wieku dziecka.

W tym stanie, argumentacja skarżącego, że obowiązek szczepień jego dziecka nie był i nadal nie jest wymagalny, jest pozbawiona racji nie tylko prawnych, ale i merytorycznych. Gdyby organy inspekcji sanitarnej w egzekwowaniu ciążącego na skarżącym obowiązku poddania dziecka szczepieniom miały czekać aż do ukończenia przez nie 19 roku życia, to cel zapobieżenia powstania sytuacji wskazanych w art. 33 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie byłby osiągnięty, a jak wynika z doświadczenia życiowego i ogólnej wiedzy, ilość dawek oraz okresy, w jakich kolejne dawki szczepień mają być podawane dzieciom, ma swoje uwarunkowania medyczne (immunologiczne).

Na koniec rozważań dotyczących pierwszego zarzutu należy zgodzić się z poglądem organu, że termin wykonania obowiązku, tj. poddania dziecka konkretnym szczepieniom, ustala lekarz kwalifikujący do szczepień.

Zarzut nr 2. Częściowe wykonanie obowiązku.

Zarzut ten jest oczywiście niezasadny. Córka skarżącego została poddana jedynie jednemu szczepieniu na wirusowe zapalenie wątroby typu B, podczas gdy pełen cykl szczepienia u noworodków i niemowląt obejmuje trzy dawki szczepionek podanych: w ciągu 24 godzin po urodzeniu, w 2 i 7 miesiącu życia.

Zarzut nr 3. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zresztą nie kwestionowany ani przez skarżącego, ani przez organy, że organem egzekucyjnym w niniejszej sprawie jest wojewoda, i ten właśnie organ prowadzi postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie. Zarzut skarżącego związany z tą kwestią wynika z braku rozróżnienia między organem egzekucyjnym (tutaj wojewodą) a wierzycielem (tutaj Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T.). To właśnie PPIS służy w tym postępowaniu status wierzyciela, jest on bowiem podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, jako organ powołany do czuwania nad wykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Zgodnie bowiem z art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2011 r. nr 212, poz.1263, ze zm.), do jej zadań należy ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. Tym samym przepis ten przyznaje organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej pozycję wierzyciela - uprawnionego do żądania wykonania obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (art. 1a pkt 13 u.p.e.a.). Zgodnie bowiem z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku (vide np. wyroki WSA we Wrocławiu z 12.06.2015 r., III SA/Wr 397/15, WSA w Poznaniu z 11.09.2013 r., II SA/Po 711/13 i z 23.05.2013 r., II SA/Po 483/13)

Zarzut nr 4. Niespełnienie wymogów określonych w art. 27 i art. 26 u.p.e.a.

Jeśli chodzi o zarzuty związane z samym tytułem wykonawczym, to wbrew twierdzeniom skarżącego został on wydany na formularzu urzędowym - zgodnym ze wzorem dla tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, zawartym w załączniku nr 25 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2002 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2003 r. Nr 9, poz. 106). Faktem jest, że na drugiej stronie tytułu w dolnej części, w rubryce zawierającej nazwę tytułu brakuje litery "T" i ma on treść "YT-3", jednakże na pierwszej stronie zarówno u dołu, jak i w jego górnej części prawidłowo wskazano, że jest to druk "TYT-3". W związku z powyższym powyższe uchybienie nie ma żadnego znaczenia dla oceny niniejszej sprawy, a zarzut skarżącego stanowi przejaw skrajnego formalizmu i w związku z tym nie został uwzględniony.

Mając na uwadze powyższe należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.



Powered by SoftProdukt