Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 28 maja 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Asesor WSA Jan Szuma (spr) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2020 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "Inspektorem Wojewódzkim") – po rozpatrzeniu wniosku A. L. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (zwanego dalej "Inspektorem Powiatowym") z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] nakazującej odwołującemu się rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego o wymiarach 6,65 m na 8,30 m i wysokości 5,62 m zlokalizowanego w miejscowości H. na działce [...] – odmówił przywrócenia wnioskowanego terminu.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 – uw. Sądu, dalej "P.b."), nakazał inwestorowi A. L. rozbiórkę budynku opisanego na wstępie (k. 51 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Rozstrzygnięcie doręczono A. L. [...] kwietnia 2019 r. (zob. zwrotne potwierdzenie odbioru przypięte do rozdzielnika w aktach).

A. L. złożył odwołanie w sprawie nadając je [...] kwietnia 2019 r. (zob. kopertę przy k. 8 akt administracyjnych organu drugiej instancji).

Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., [...] Inspektor Wojewódzki, działając na podstawie art. 134 i art. 123 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej "K.p.a."), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zwrócił uwagę, że skoro środek zaskarżenia doręczono 10 kwietnia 2019 r., to oznacza, że odwołanie należało wnieść do 24 kwietnia 2019 r. (k. 14 akt administracyjnych organu drugiej instancji).

Pismem z dnia [...] maja 2019 r. A. L. wskazał, że "wnosi skargę" i prosi o przywrócenie terminu odwołania ("nazwał je błędnie "zależeniem" – uw. Sądu) wysłanego 25 kwietnia 2019 r., a które należało wnieść do 24 dnia miesiąca. Przyznał, że termin przekroczył o 1 dzień, co było spowodowane jego stanem zdrowia. Skarżący wskazał, że leczy się onkologicznie i jego stan psychiczny był głównym powodem opóźnienia wysłania pisma.

Pismem z dnia [...] maja 2019 r., [...] Inspektor Wojewódzki skierował do A. L. wezwanie o sprecyzowanie wniosku, to jest oświadczenie, czy jego intencją było złożenie skargi na postanowienie z dnia [...] maja 2019 r., czy złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] (k. 24 akt administracyjnych organu drugiej instancji).

W piśmie z dnia 6 czerwca 2019 r. A. L. sprecyzował, że wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Inspektora Powiatowego (k. 27 akt administracyjnych organu drugiej instancji).

Wezwaniem z dnia 1 lipca 2019 r., [...] Inspektor Wojewódzki zwrócił się do A. L. o uzupełnienie wniosku poprzez uprawdopodobnienie, że złożenie odwołania po terminie nastąpiło bez jego winy. Przedstawił przy tym zainteresowanemu uwarunkowania prawne związane z przywracaniem terminów w postępowaniu administracyjnym (k. 29 akt administracyjnych organu drugiej instancji).

Powyższego pisma A. L. nie odebrał pod adresem zamieszkania i zostało ono zwrócone do akt (k. 3-31 akt administracyjnych organu drugiej instancji).

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...] Inspektor Wojewódzki, wskazując na art. 59 § 2 w zw. z art. 123 § 1 K.p.a., odmówił A. L. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] Podkreślił, że skarżący uzasadnił swój wniosek powołaniem na stan zdrowia, jednakże nie uzasadnił bliżej swych twierdzeń (k. 34-35 akt administracyjnych organu drugiej instancji).

Przy skardze A. L. przedstawił zaświadczenie lekarskie zaznaczając, że choruje, a przy leczeniu występują u niego przykre objawy uboczne. Odnosząc się do skierowanego do niego wezwania z dnia 1 lipca 2019 r., [...] nadmienił, że gdy je doręczano był (od końca czerwca) na urlopie poza W. u siostry, a od 12 lipca do 2 sierpnia 2019 r. przebywał w sanatorium (na potwierdzenie czego przedstawił kartę informacyjna pobytu). Z tego powodu nie odebrał korespondencji (k. 3-7 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie (k. 9 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem kontroli jest postanowienie Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...], w którym organ ten orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia przez A. L. odwołania od nakazu rozbiórki Inspektora Powiatowego z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...]

Dodać należy w tym miejscu, że wszystkie okoliczności sprawy pozostają w zasadzie bezsporne. W szczególności strony (skarżący, organ) zgodnie twierdzą, że decyzja Inspektora Powiatowego została A. L. doręczona i powinna być zaskarżona odwołaniem najpóźniej 24 kwietnia 2019 r. Odwołanie z kolei nadano w urzędzie pocztowym 25 kwietnia 2019 r., a więc z jednodniowym opóźnieniem.

Objęte niniejszą skargą postanowienie ma charakter proceduralny. Jego podstawą były art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 K.p.a.

Zgodnie z pierwszymi z dwóch wymienionych jednostek redakcyjnych "w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy" (art. 58 § 1 K.p.a.). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). Z kolei art. 59 § 2 K.p.a. stanowi, że "o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia".

A. L. kwestionując (w skardze) odmowę przywrócenia mu terminu do wniesienia odwołania wskazuje, że po pierwsze jego zdaniem zachodziły usprawiedliwione okoliczności świadczące o braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu, a te wynikały z jego stanu zdrowia. Przedstawił zaświadczenie lekarskie, iż rozpoznano u niego schorzenie [...] ([...] – uw. Sądu) i przez to przechodzi leczenie hormonalne pod opieką Centrum Onkologii [...]. Dodał, że przy leczeniu występują przykre dla niego objawy uboczne. W skardze A. L. akcentował też, że sprawę administracyjną prowadził samodzielnie. W tym kontekście nadmienił, że wysłanego do niego wezwania z dnia 1 lipca 2019 r. (o uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu) nie odebrał, gdyż pozostawał poza miejscem zamieszkania (u siostry poza W. oraz w sanatorium).

Analizując okoliczności sprawy oraz twierdzenia A. L. Sąd nie znalazł podstaw do podważenia postanowienia Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...].

Tytułem wstępu Sąd zaznacza, że ze zrozumieniem przyjmuje wyjaśnienia skarżącego. Zdaje sobie zwłaszcza sprawę, iż bardzo zależy mu na możliwości podważenia nakazu rozbiórki wydanego przez Inspektora Powiatowego. Dla A. L. jest też zapewne trudne do przyjęcia, że jednodniowe opóźnienie w złożeniu odwołania może zablokować dalsze postępowanie.

Mając na uwadze powyższy kontekst Sąd chciałby jednak zauważyć, że procedura administracyjna, która stanowi ciąg określonych prawem czynności formalnych zmierzających do wydania decyzji administracyjnych w pierwszej, a następnie drugiej (odwoławczej) instancji, musi mieścić się w ściśle określonych prawem ramach. Przekroczenie reguł postępowania (na przykład, tak jak w niniejszej sprawie – uchybienie terminu) powoduje określone przepisami skutki, których nie można uznawać za niebyłe, chociażby nawet pracownik organu starał się życzliwie traktować stronę postępowania.

Jak zaznaczono, jest bezspornym, że A. L. uchybił terminowi do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji proceduralnej skarżący miał możliwość uchylenia się od skutków swego opóźnienia, ale musiałby uprawdopodobnić, że obiektywnie nie miał możliwości złożenia odwołania w terminie.

W samym wniosku o przywrócenie terminu A. L. wskazał tylko na kłopoty zdrowotne i leczenie. Został wezwany przez organ do uzupełniania wniosku, ale nie odebrał wezwania pod adresem zamieszkania. Jak później wyjaśnił, pozostawał przez dłuższy okres poza miejscem zamieszkania na urlopie i w sanatorium. Nie poinformował jednak organu o planowanej dłuższej nieobecności w domu, choć – jak należy mniemać – w obu przypadkach pobyt poza domem był planowany, a nie nagły.

Sąd nadmienia, że postępowanie administracyjne, którego obecnie rozpatrywana skarga dotyczy, trwa już kilka lat, a w jego trakcie organ wielokrotnie informował i pouczał A. L. na piśmie o obowiązku informowania organu o zmianie adresu oraz o tym, że zaniedbanie tego obowiązku może powodować, iż doręczane pisma pod dotychczasowym adresem wywoła skutek prawny (zob.: zawiadomienia [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., [...] grudnia 2017 r., [...] kwietnia 2018 r., [...] sierpnia 2018 r. oraz [...] marca 2019 r. – odpowiednio k. 12, 29, 35, 43 i 49 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Należy więc przyjąć, że odpowiedzialność za nie odebranie wezwania z dnia 1 lipca 2019 r. leży po stronie skarżącego.

Niezależnie od powyższego Sąd zaznacza, że gdyby nawet przyjąć, że skarżący wezwania do uzupełniania wniosku o przywrócenie terminu nie odczytał z przyczyn od niego niezależnych, to i tak tylko spojrzenie na sprawę z określonej perspektywy mogłoby wieść do wniosku, że okoliczność ta miała znaczenie. Mianowicie należy zweryfikować, czy A. L. na etapie skargi – gdy już wiedział o obowiązku należytego umotywowania wniosku o przywrócenie terminu – przedstawił okoliczności i dokumenty świadczące o tym, że nie zawinił w opóźnieniu wniesienia przez niego odwołania.

W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że w dacie 24/25 kwietnia 2019 r. istniały niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające, względnie skutecznie utrudniające wniesienie odwołania. A. L. wskazał jedynie ogólnie, że przechodzi leczenie hormonalne związane z nowotworem gruczołu krokowego. Sąd oczywiście nie zaprzecza, że jest to poważne schorzenie, trudne w leczeniu, rodzące niepokój u chorego, a także zapewne niosące bolesne skutki uboczne. Niemniej zarazem z okoliczności sprawy i wypowiedzi A. L. nie wynika, iżby w konkretnych dniach, gdy powinien złożyć odwołanie, miały zajść u niego przyczyny uniemożliwiające dopełnieniu tej czynności formalnej, a także że nie mógł zlecić tego żadnej osobie bliskiej.

Podsumowując - ma więc dla sprawy znaczenia, że A. L. nie odebrał wezwania organu z dnia 1 lipca 2019 r. Skarżący – jak wynika z jego wypowiedzi i przedłożonych, także do skargi, dokumentów – nie przedstawił okoliczności, które usprawiedliwiałyby go, gdy chodzi o opóźnione złożenie odwołania. Inspektor Wojewódzki miał zatem podstawy, aby w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...] odmówić A. L. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania.

Wyrok w niniejszej sprawie wydano na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."), który stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, do czego podstawę stanowił art. 119 pkt 3 P.p.s.a.