drukuj    zapisz    Powrót do listy

6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym, Ruch drogowy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę, II GSK 1266/22 - Wyrok NSA z 2026-02-17, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II GSK 1266/22 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2026-02-17 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /sprawozdawca/
Izabella Janson
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
III SA/Lu 774/21 - Wyrok WSA w Lublinie z 2022-02-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 450 art. 61 ust. 3; art. 140 aa ust. 4.
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 141 par. 4; art. 133 pr. 1.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 774/21 w sprawie ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 25 października 2021 r. nr 0601-IGC.48.197.2021.AC w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. N. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie 2 925 (dwa tysiące dziewięćset dwadzieścia pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 24 lutego 2022 r. w sprawie ze skargi A. N. uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 25 października 2021 r. nr 0601-IGC.48.197.2021.AC w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie na rzecz A. N. kwotę 450 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu 13 maja 2021 r. na terenie drogowego przejścia granicznego w H. została przeprowadzona kontrola dwuosiowego ciągnika samochodowego z trzyosiową naczepą. Kierowca R. N. wykonywał przejazd w ramach międzynarodowego przewozu drogowego na rzecz skarżącego A. N.. Pojazdem członowym przewożony był ładunek podzielny w postaci komponentu izocjanian i komponentu poliolowego, znajdującego się w 20 zbiornikach.

W wyniku dynamicznego pomiaru nacisków osi wagą samochodową do ważenia pojazdów, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2900 kg (25,22 %). Tożsamy wynik uzyskano w czasie powtórnego pomiaru. Pozostałe parametry zewnętrzne pojazdu oraz masa całkowita nie przekraczały dopuszczalnych przepisami norm.

Wyniki kontroli zostały opisane w protokołach, a kierowca pojazdu uczestniczący w czynnościach kontrolnych podpisał protokoły bez uwag odnośnie wykonanych czynności. Kierowca nie posiadał i nie okazał do kontroli zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.

Pismem z dnia 28 lipca 2021 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania podnosząc, że podczas przewozu doszło do nadzwyczajnych okoliczności, w wyniku których kierowca zmuszony był do gwałtowanego hamowania. Powodem było wymuszenie pierwszeństwa przez pojazd osobowy i próba uniknięcia zdarzenia drogowego. W tym momencie musiało dojść do zerwania zabezpieczeń i przesunięcia ładunku. Do pisma złączono dokumentację fotograficzną uszkodzonych pojemników DPPL. Skarżący wyjaśnił jednocześnie, że proces załadunku był przeprowadzony przez załadowcę, przy współudziale kierowcy. Załadunek był przeprowadzony w profesjonalny sposób, pojemniki DPPL zostały prawidłowo rozmieszczone w przestrzeni ładunkowej, z uwzględnieniem środka ciężkości i równomiernego nacisku na poszczególne osie.

Decyzją z dnia 31 sierpnia 2021 r. organ pierwszej instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za przewóz po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, jak za brak zezwolenia kategorii V. Organ stwierdził, że przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu kwalifikowało pojazd jako nienormatywny, a wykonujący transport nie przedstawił wymaganego zezwolenia kategorii V. Jednocześnie pojazdem przewożony był ładunek podzielny, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wskazał, że pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych jest pojazdem nienormatywnych, którego ruch jest dozwolony pod warunkiem uzyskania stosowanego zezwolenia (art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r., Prawo o ruchu drogowym, Dz. U. z 2021 r., poz. 450 z późn. zm., dalej: "p.r.d."). Organ odwoławczy zaznaczył również, że pojazdem nienormatywnym nie można przewozić ładunku podzielnego.

W konsekwencji, według DIAS, skarżący dokonał przewozu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia ładunku podzielnego, czym naruszył regulacje ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ odwoławczy zaznaczył, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na nadawcę, załadowcę lub spedytora.

Ponadto, w ocenie organu odwoławczego skarżący nie udowodnił zaistnienia okoliczności, które w świetle art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. stanowiłyby podstawę umorzenia postępowania. Zdaniem DIAS, skarżący jako profesjonalny przewoźnik mógł przewidzieć konieczność zapewnienia zgodnego z prawem sposobu wykonywania przejazdu po drogach publicznych, dokładając przy tym należytej staranności.

Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku skarżącego o wezwanie załadowcy towaru w celu złożenia wyjaśnień, ponieważ w ocenie organu zeznania załadowcy nie wpłynęłyby na ustalony w trakcie kontroli stan faktyczny sprawy, a w szczególności na ustalenie, że kontrolowany pojazd był nienormatywny, a odpowiedzialność za taki stan rzeczy ponosi podmiot wykonujący przejazd. Organ zwrócił jednocześnie uwagę na niekonsekwencję w wyjaśnieniach strony dotyczących załadunku towaru. W piśmie z dnia 28 lipca 2021 r. strona twierdziła, że załadunek był przeprowadzony w profesjonalny sposób, pojemniki DPPL zostały prawidłowo rozmieszczone w przestrzeni ładunkowej, z uwzględnieniem środka ciężkości i równomiernego nacisku na poszczególne osie. Natomiast w odwołaniu podkreślono, że odpowiedzialność przewoźnika wynika ze złego załadunku. Zdaniem organu odwoławczego, argumentacja skarżącego świadczy o braku należytej staranności, szczególnie poprzez niezabezpieczenie ładunku przed zmianą położenia.

Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, w sytuacji, gdy kierowca w trakcie kontroli nie zgłosił żadnych uwag, dla ustalenia stanu faktycznego sprawy nie było niezbędne przesłuchanie kierowcy w charakterze świadka.

Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a protokół kontroli zawierał wszystkie niezbędne elementy i wyjaśniał wszystkie okoliczności niezbędne do wydania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazanym na wstępie wyrokiem uznał skargę za uzasadnioną.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że okoliczności stwierdzone w protokołach kontroli nie są sporne. Skarżący nie kwestionował przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2900 kg (25,22 %), oraz to że kierowca w dniu kontroli wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z ładunkiem podzielnym znajdującym się w 20 zbiornikach. Skarżący zakwestionował natomiast odmowę zastosowania przez organ w niniejszej sprawie art. 140aa ust. 4 p.r.d.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż choć ciężar dowodu wystąpienia przesłanek zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, to w sytuacji zgłoszenia przez stronę określonych dowodów dla wykazania zaistnienia tego rodzaju okoliczności, obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę jest dokonanie oceny tych dowodów i rozważenie ich ewentualnego wpływu na rozstrzygnięcie, a następnie przedstawienie wyników tej oceny w uzasadnieniu wydanej decyzji, w ramach oceny całokształtu materiału dowodowego.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, zaskarżona decyzja nie spełnia wymagań określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1961 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j.: Dz. U z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."). WSA uznał, że wydając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w jej całokształcie. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy poza przywołaniem treści pisma strony z dnia 28 lipca 2021 r., nie odniósł się do podniesionych w tym piśmie przez stronę okoliczności faktycznych. Organ nie wskazał w ogóle na dowody zgłoszone przez skarżącego w powołanym piśmie, ani też nie dokonał oceny tych dowodów i nie rozważył ich znaczenia w sprawie. Ponadto w ocenie WSA, w zaskarżonej decyzji występują braki w zakresie pełnej oceny zaistnienia przesłanek warunkujących zastosowanie wobec przewoźnika normy przewidzianej w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d., co skutkuje naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Zdaniem Sądu, braki decyzji, w zakresie odniesienia się przez organ drugiej instancji do okoliczności i dowodów przedstawionych przez skarżącego i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, nie pozwalają na przyjęcie, że organ odwoławczy zrealizował wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, to jest że na skutek wniesionego odwołania ponownie rozpatrzył sprawę w jej całokształcie. Sąd podkreślił przy tym, że braków decyzji nie może zastąpić argumentacja zawarta w odpowiedzi na skargę.

Sąd pierwszej instancji uznał również, że organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowiło naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ powinien kierować się wskazaniami Sądu, a w wydanej decyzji w sposób szczegółowy przedstawić ustalenia faktyczne i ocenę prawną oraz rozważyć zarzuty i argumenty formułowane przez skarżącego w toku postępowania.

Z tych wszystkich względów i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Organ nie zgadzając z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skargę kasacyjną, którą zaskarżył go w całości i zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.:

1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a., w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8, art. 11, art. 15, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 735)., oraz w związku z art. 61 ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 4, art. 140aa ust. 4 pkt. 1 lit a) i b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 poz. 450 z późn. zm.) - dalej "ustawa p.r.d.", poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w wyniku błędnego przyjęcia przez Sąd, że organ odwoławczy nie dokonał ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, oceny zgłoszonych przez skarżącego dowodów i okoliczności z nich wywodzonych oraz pełnej oceny zaistnienia przesłanek warunkujących zastosowanie wobec skarżącego normy przewidzianej w art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy p.r.d., podczas gdy podnoszona przez skarżącego okoliczność hamowania pojazdu, skutkiem czego w jego ocenie miało dojść do zerwania zabezpieczeń i przesunięcia ładunku na pojeździe, nie może stanowić okoliczności egzoneracyjnej, skoro na skarżącym ciąży obowiązek zabezpieczenia przed zmianą położenia ładunku oraz stosowania urządzeń służących do mocowania ładunku w sposób zabezpieczający przed rozluźnieniem, na co powołał się organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

2. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 140aa ust. 4 pkt. 1 lit a) i b) w związku z art. 61 ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy p.r.d., przejawiające się w uznaniu, że sprawie niezbędne jest przeprowadzenie dowodów zgłaszanych przez skarżącego i zbadanie okoliczności faktycznych związanych z wpływem hamowania pojazdu na przesunięcie ładunku na pojeździe, w celu rozważenia wystąpienia okoliczności egzoneracyjnych przewidzianych w art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit a) i b) ustawy p.r.d., podczas gdy zabezpieczenie przed zmianą położenia ładunku oraz stosowanie urządzeń służących do mocowania ładunku w sposób zabezpieczający przed rozluźnieniem jest obowiązkiem przewoźnika, wynikającym z art. 61 ust. 2 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy p.r.d., wobec czego prawidłowa wykładnia art. 140aa ust. 4 pkt. 1 lit a) i b) ustawy p.r.d. powinna polegać na przyjęciu, że w przypadku hamowania pojazdu, a w jego wyniku, przesunięcie ładunku i w konsekwencji przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę, w świetle obowiązków przewoźnika określonych w art. 61 ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy p.r.d., nie może zostać uznane za okoliczność egzoneracyjną przewidzianą w art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit a) i b) ustawy p.r.d.

Mając na uwadze powyższe organ wniósł na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, lub ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Skarżący kasacyjnie organ wniósł też o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjną organu wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrotu wydatków poniesionych przez stronę według przedstawionego na rozprawie ich spisu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów kasacyjnych podkreślić należy, że z uwagi na sposób przedstawienia zarzutów w skardze kasacyjnej oraz ich argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zasadne jest ich łączne rozpoznanie.

Norma prawna zawarta w art. 61 p.r.d. określa ogólne warunki umieszczania ładunku na pojeździe, sposób jego zabezpieczenia i wymagane oznakowanie ładunku wystającego poza przednią, tylną i boczne płaszczyzny obrysu pojazdu. Ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (ust. 1). Jeśli chodzi o umieszczenie ładunku na pojeździe, to – niezależnie od jego rodzaju – musi być on tak rozmieszczony, aby: a) nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, b) nie naruszał stateczności pojazdu, c) nie utrudniał kierowania pojazdem, d) nie ograniczał widoczności drogi lub nie zasłaniał świateł, urządzeń sygnalizacyjnych, tablic rejestracyjnych lub innych tablic albo znaków, w które pojazd jest wyposażony (ust. 2 pkt 1–4 komentowanego przepisu). (R. A. Stefański [w:] Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2024, art. 61.).

Zgodnie zaś z art. 140aa ust. 4 p.r.d., który określa przesłanki egzoneracyjne w sprawach nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia wynika, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekraczała dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczyło wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Zamiarem ustawodawcy, zrealizowanym w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d., było dopuszczenie do nienakładania kary pieniężnej, w wyjątkowych wypadkach, kiedy byłoby to szczególnie nieuzasadnione, wobec braku możliwości przeciwdziałania naruszeniu (zob. wyrok NSA z 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2644/21).

Wykazanie przesłanek wyłączających odpowiedzialność spoczywa na podmiocie, któremu jest przypisywana odpowiedzialność za zaistnienie stanu niezgodnego z prawem, a mianowicie na przewoźniku. To przewoźnik powinien wskazać okoliczności i dowody potwierdzające, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Wobec braku definicji należytej staranności w Prawie o ruchu drogowym, trzeba posłużyć się regulacją zawartą w art. 355 § 2 k.c., wiążącą należytą staranność wymaganą od podmiotów gospodarczych z zawodowym charakterem prowadzonej działalności. Podmiot wykonujący przewóz jest więc zobligowany do staranności wymaganej od przewoźnika, czyli staranności profesjonalisty.

W sytuacji potencjalnej możliwości uwolnienia się od kary - przez wykazanie wystąpienia okoliczności określonych ww. przepisem – strona skarżąca, przekonana o prawidłowości swojego stanowiska, powinna powołać się na konkretne, rzeczowe argumenty, poparte przekonującymi dokumentami.

W przedmiotowej sprawie skarżący podniósł, że przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2 900 kg było skutkiem przemieszczenia ładunku w skutek gwałtownego hamowania podczas transportu w celu uniknięcia zdarzenia drogowego. Na poparcie swoich twierdzeń, skarżący przedstawił wydruk z GPS, dokumentację fotograficzną uszkodzeń pojemników oraz oświadczenie kierowcy. Należy jednak zgodzić się z organem, iż na skarżącym jako na profesjonalnym przewoźniku, ciążył obowiązek zabezpieczenia ładunku przed ewentualnym jego przemieszczeniem na skutek, np. gwałtownego hamowania, które jak słusznie zauważył organ w skardze kasacyjnej, nie jest sytuacją nie do przewidzenia w warunkach drogowych. Taka interpretacja reguł ostrożności wynikających art. 61 ust. 3 p.r.d. została również potwierdzona w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt I KK 32/22, który stwierdził, iż poziom zabezpieczeń ładunku nie może być jednak rozciągany na sytuacje skrajne i wyjątkowe, lecz powinien dotyczyć przeciętnego, rozsądnego kierowcy oraz typowych sytuacji drogowych - wykonywania manewrów w trakcie prowadzenia pojazdu, w tym także wykonywania manewrów obronnych, jak np. nagłe hamowanie. Nagłe hamowanie zostało więc zakwalifikowane przez Sąd Najwyższy jako typowa sytuacja drogowa.

Przedsiębiorca wykonujący profesjonalnie działalność gospodarczą powinien dokonywać załadunku materiału, biorąc pod uwagę jego właściwości, w ten sposób aby nie przekraczać dopuszczalnych norm nacisków na osie oraz dopuszczalnej masy całkowitej. W jego interesie leży również przygotowanie ładunku do przewozu poprzez odpowiednie rozłożenie i zabezpieczenie tak, aby ruch pojazdu nie powodował przesunięć. Jest to istotne nie tylko ze względu na wykazanie normatywności podczas kontroli drogowej, ale także ze względu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym prowadzącego pojazd i innych użytkowników dróg publicznych (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2273/06,). Samoistne przemieszczenie ładunku na skutek gwałtownego hamowania świadczy o zamocowaniu ładunku niezgodnie z wymogami ustawy.

Mając na uwadze powyższe, W ocenie NSA, organ słusznie podkreślił, że skarżący powinien odpowiednio zabezpieczyć ładunek, a nagłe hamowanie nie może zostać uznane za okoliczność egzoneracyjną.

Ustosunkowując się do zarzutu podniesionego w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej tj. dotyczącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego regulujących postępowanie dowodowe tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. (w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 133 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a.), należy uznać, iż jest on zasadny, ale nie wszystkie jego elementy mają uzasadnione podstawy.

W drodze zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować "techniczną kompletność" uzasadnienia, a nie prawidłowość merytoryczną, bowiem temu celowi służą zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano i wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. wskazać należy, że z przepisu tego wynika tylko nakaz wyprowadzania oceny prawnej z faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy. Przepis ten nie może natomiast służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić podstawę kasacyjną np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 p.p.s.a. W ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd I instancji oceny skarżonej decyzji. Z przepisu tego wynika nakaz wyprowadzania oceny prawnej z faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy. Przepis ten nie może natomiast służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Należy jednak zgodzić się z organem, że zebrany materiał dowodowy jest kompletny, a uzasadnienie decyzji zawierało odniesienia do podniesionych przez skarżącego okoliczności faktycznych oraz dowodów. Organ w decyzji odniósł się do wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanek egzoneracyjnych podnoszonych przez skarżącego wskazując na obowiązek skarżącego dotyczący prawidłowego rozmieszczenia ładunku. Należy wskazać, że odmienna ocena dowodów dokonana przez organ, aniżeli oczekiwana przez stronę, odmienna wykładnia przepisów, czy też odmowa przeprowadzenia określonego dowodu nie mogą być uznane za naruszenie zasad postępowania z tego tylko względu, że nie sprostały oczekiwaniom strony.

W związku z tym więc, że skarga kasacyjna zasadnie, a co za tym idzie skutecznie, podważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku, który podlegał uchyleniu, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii – a tym samym, wobec zaktualizowania się przesłanek stosowania art. 188 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stwierdzając, że w świetle wszystkich przedstawionych argumentów nie jest ona usprawiedliwiona, co uzasadniało jej oddalenie.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a oraz na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.



Powered by SoftProdukt