Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Karol Kiczka (sprawozdawca) Sędziowie sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Protokolant starszy asystent sędziego Anna Kuklińska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Geodety Kraju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1419/22 w sprawie ze skargi [...], [...] i [...] na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia 4 kwietnia 2022 r. nr NG-O.025.37.2022.MM w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia ponaglenia oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1419/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi [...], [...] i [...] na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia 4 kwietnia 2022 r. znak NG-O.025.37.2022.MM w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia ponaglenia 1. stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 lutego 2022 r. znak IGK-II.7221.1.26.2022.JN; 2. zasądził od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżących [...], [...] i [...] solidarnie kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Główny Geodeta Kraju (dalej: GGK, Geodeta, organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej "WINGiK") z dnia 15 lutego 2022 r. odmawiające wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia ponaglenia [...], [...] i [...] (dalej "skarżący") w związku z niezałatwieniem przez Starostę Kraśnickiego (dalej "Starosta") w terminie sprawy dotyczącej zarzutów do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie dz. nr [...], nr [...] i nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym Wilkołaz Drugi, gmina Wilkołaz. W uzasadnieniu Główny Geodeta wskazał, że warunkiem rozparzenia ponaglenia jest toczące się postępowanie administracyjne. Do bezczynności (a co za tym idzie wywiedzenia ponaglenia) nie dochodzi między innymi wówczas, gdy nie doszło do wszczęcia postępowania w danej sprawie. Skoro żadne postępowanie się nie toczy, to tym samym nie istnieje postępowanie, w którym można złożyć ponaglenie, co przesądza o konieczności odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wnieśli [...], [...] i [...].

Sąd I instancji uznał, że skarga jest uzasadniona. W ocenie Sądu, skoro w niniejszej sprawie skarżący pismem z 31 grudnia 2021 r. wystąpili do WINGiK, w trybie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., z ponagleniem w związku z niezałatwieniem przez Starostę przedmiotowej sprawy w terminie (bowiem w ich ocenie sprawa ta powinna zostać rozstrzygnięta w drodze wydania aktu władczego), to niezasadna była odmowa wszczęcia postępowania w odniesieniu do złożonego przez skarżących ponaglenia, bowiem jak wyżej zaznaczono środek ten nie wszczyna żadnego postępowania. Jako środek służący zapobieganiu bezczynności i przewlekłości organu uruchamia jedynie procedurę, której rezultatem w toku administracyjnego postępowania powinno być wydanie jednego z postanowień określonych treścią art. 37 § 6 k.p.a., a co daje w konsekwencji skarżącym możliwość wystąpienia do sądu z ewentualną skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania i skontrolowania stanowiska organu odnośnie do braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z ich zarzutów.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł Główny Geodeta Kraju zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

1. naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, polegające na nieuzasadnionym zastosowaniu w sprawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. bezpodstawne uwzględnienie skargi i błędne stwierdzenie nieważności postanowienia Głównego Geodety Kraju z dnia 4 kwietnia 2022 r., znak: NG-O.025.37.2022.MM, w sytuacji gdy nie zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), dalej jako k.p.a.

2. naruszenie prawa materialnego - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w związku z art. 61a k.p.a. oraz art. 37 § 5 i § 6 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie w sprawie, polegające na przyjęciu, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, w sytuacji zaistnienia przeszkód do merytorycznego rozpoznania ponaglenia, jest obarczone wadą rażącego naruszenie prawa,

3. naruszenie prawa materialnego - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędne jego zastosowanie w sprawie, polegające na wywiedzeniu wady rażącego prawa z interpretacji przepisów art. 61a k.p.a. oraz art. 37 § 5 i § 6 k.p.a., co narusza zasadę trwałości ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych,

4. naruszenie prawa materialnego - art. 37 § 6 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozpatrując ponaglenie złożone poza toczącym się postępowaniem administracyjnym, należało wydać postanowienie w trybie tego przepisu;

5. w konsekwencji dokonania błędnej wykładni art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - naruszenie prawa materialnego - art. 61a § 1 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozpatrując ponaglenie złożone poza toczącym się postępowaniem administracyjnym, organ nie mógł odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia na podstawie tego przepisu.

W oparciu o przedstawione zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026, poz. 143, dalej: p.p.s.a.) zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania, jednak tylko w granicach precyzyjnie zakreślonych zarzutów kasacyjnych. Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022r. sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 650–669).

Wskazać także należy, że skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji - a nie przeciwko ostatecznej decyzji organu, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstaw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne i rzetelne oznaczenie przepisów, w tym konkretnych jednostek redakcyjnych aktu normatywnego, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl. - por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 837–862).

W orzecznictwie wielokrotnie powtarzano w związku z powyższym, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (zob. wyrok NSA z 29 kwietnia 2016 r., I OSK 2490/14; wyrok NSA z 14 stycznia 2015 r., I OSK 2096/13; wyrok NSA z 16 listopada 2012 r., I OSK 892/12). Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być przy tym precyzyjne (zob. wyrok NSA z 7 marca 2013 r., II GSK 2321/11). Jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa (por. wyrok NSA z 4 listopada 2025 r. III OSK 2485/24 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl; z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z 14 lutego 2012r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117).

Jak już wyjaśniono Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane (zob. wyroki NSA z dnia: z dnia 4 listopada 2025 r. III OSK 2485/24, 5 sierpnia 2014 r., II FSK 2021/12,).

Wskazuje się także, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może uchylić zaskarżonego orzeczenia nawet wówczas, jeżeli dostrzega naruszenie przepisów prawa, które jednak nie zostało precyzyjnie wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej ani nie powoduje nieważności postępowania. Oddalenie skargi kasacyjnej nie oznacza zatem zawsze podzielenia wywodów Sądu pierwszej instancji, lecz świadczy o nieusprawiedliwionym bądź nieprawidłowym charakterze zarzutów skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 28 listopada 2017 r., I OSK 1567/17).

Tylko jeden zarzut - nr 5 - został sformułowany w myśl powyższych zasad prawidłowo.

Nieprawidłowo został sformułowany kilkukrotnie w skardze kasacyjnej (w pkt 2, 3 i 4 przytoczonych zarzutów skargi kasacyjnej) zarzut naruszenia art. 37 § 6 k.p.a. co uniemożliwia kontrolę na jego podstawie zaskarżonego wyroku. Przepis ten zawiera dwa punkty, zaś punkt drugi zawiera dwie litery. Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie wskazuje naruszenia którego punktu i ewentualnie także litery upatruje w zaskarżonym wyroku.

Wadliwie sformułowano także zarzuty nr 2 i 3 dotyczące naruszenia art. 61a k.p.a. Przepis ten zawiera dwa paragrafy, jednak i tutaj autor skargi kasacyjnej nie przywołuje żadnego z nich czyniąc zarzuty nieczytelnymi, wadliwymi a w konsekwencji nie poddającymi się kontroli. Organy w rozpoznawanej sprawie zastosowały w zaskarżonych rozstrzygnięciach art. 61a § 1 k.p.a., tymczasem w swojej własnej skardze kasacyjne w zarzutach organ odwoławczy przytacza w sposób wadliwy podstawę, na której oparł swoje rozstrzygnięcie.

Niedokładność zachodzi także w pierwszym zarzucie odnośnie wskazanego tam naruszenia art. 156 k.p.a., który jak wiadomo zawiera dwa paragrafy, zaś paragraf drugi zawiera aż siedem punktów. Również i w tym przypadku autor skargi kasacyjnej wskazuje naruszenia których paragrafów i punktów upatruje w zaskarżonym wyroku.

Wadliwe określenie naruszonych przepisów w omawianych zarzutach, uniemożliwia odniesienie się do nich.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, która jest mocno sformalizowanym środkiem odwoławczym (stąd, wymóg przymusu adwokackiego przy jej sporządzaniu, o którym mowa w art. 175 § 1 p.p.s.a.), a Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do poprawiania ani uzupełniania tego rodzaju środka odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego.

Wadliwość w sformułowaniu zarzutów nie musi jednocześnie uniemożliwiać rozpoznania skargi kasacyjnej i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny może zbadać jej podstawy (zob. uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09), jednakże będzie to kontrola w znacznym stopniu ograniczona.

Poczynienie powyższych uwag na temat wymogów, jakie powinna spełniać skarga kasacyjna, było konieczne ze względu na to, że oceniana skarga kasacyjna w znacznej mierze ich nie spełnia.

W opozycji do stanowiska środka zaskarżania, trafnie eksponuje w pełni podzielne przez skład orzekający w sprawie orzecznictwo, w kontekście możliwych sposobów załatwienia wniesionego ponaglenia, na specyfikę prawną tej instytucji jurydycznej (zob. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2022 r. sygn. I OSK 1984/21). Ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a., wszczyna co prawda sprawę administracyjną, ale jej przedmiotem pozostaje wyłącznie ocena terminowego załatwienia sprawy toczącej się przed organami administracji. Ma ona zatem charakter wyłącznie procesowy. Ponaglenie nie rozstrzyga o materialnych uprawnieniach lub obowiązkach stron postępowania administracyjnego, a tym samym nie jest materialną sprawą administracyjną. Z uwagi na swą specyfikę, ponaglenie winno zostać rozpoznane w sposób wskazany w art. 37 § 6 k.p.a., i to także wtedy, gdy wniosek (podanie) strony inicjujące postępowanie, w ramach którego zarzucana jest bezczynność organu, może nie stanowić sprawy administracyjnej. Przepis art. 37 § 6 k.p.a. stanowi, iż organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 6 pkt 1), zaś w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (art. 37 § 6 pkt 2). W sytuacji stwierdzenia, iż ponaglenie wniesione zostało w sprawie, która nie ma charakteru materialnej sprawy administracyjnej, organ wyższego rzędu winien na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. wydać postanowienie wskazujące, że organ nie dopuścił się zarzucanej bezczynności, bowiem brak jest sprawy administracyjnej w przedmiocie zgłoszonych wobec organu żądań. Takie postanowienie kończy wypowiedź organów administracji w kwestii zarzucanego w ponagleniu nieterminowego działania w określonej sprawie. Postanowienie to nie jest zaskarżalne i tym samym nie podlega dalszej kontroli w toku administracyjnego postępowania instancyjnego, a także w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pośrednia ocena prawidłowości postanowienia podjętego wskutek rozpoznania ponaglenia możliwa będzie w postępowaniu sądowoadministracyjnym w razie wniesienia skargi na bezczynność organu (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2020 r., II OSK 3092/19; wyrok NSA z dnia 27 listopada 2020 r., II OSK 244/20; wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. I OSK 1984/21).

Przechodząc do analizy rozpoznawanej sprawy wskazać na wstępie należy, że w rozpoznawanej sprawie [...], [...] i [...] złożyli ponaglenie w stosunku do działań Starosty Kraśnickiego w sprawie dotyczącej rozpatrzenia wniosków o udostępnienie danych ewidencyjnych w zakresie wskazanych w ponagleniu działek. Organ I instancji uznał jednak, że skoro wnioskodawcy nie legitymują się żadnym tytułem prawnym w stosunku do wymienionych przez nich działek, oraz wg organu nie istnieją formalne przesłanki umożliwiające rozpoznanie ponaglenia – należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia ponaglenia.

Nie sposób się z tym zgodzić dlatego argumentację Sądu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje i popiera.

W myśl art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność).

Wzmiankowana wyżej specyfika instytucji ponaglenia prowadzi do wniosku, iż rozpoznając ów środek prawny organ winien zachować się w jeden ze sposobów, o których mowa w art. 37 § 6 k.p.a. Jakkolwiek jednak ponaglenie inicjuje sprawę przed organem administracji, to nie ma do niego zastosowania instytucja uregulowana w art. 61a § 1 k.p.a. Organ rozpatrujący ponaglenie jest zobowiązany, w każdym przypadku, do wydania postanowienia zawierającego elementy ustalone przepisem art. 37 § 6 k.p.a. nawet jeśli, jak twierdzi, osoby składające ponaglenie nie są stronami postępowania w stosunku do którego wnoszą to ponaglenie. Postanowienie organu wydawane w trybie art. 37 k.p.a. ma charakter procesowy i incydentalny w stosunku do przedmiotu postępowania głównego. Jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania, ale nie rozstrzygających o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, a także nie przysługuje od niego zażalenie.

Przedwczesne jest stanowisko orzekających w sprawie organów odnośnie legitymacji wnioskodawców w postępowaniu dotyczącym zarzutów zgłoszonych przez nich do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do wskazanych w ponagleniu działek.

Niezasadna była odmowa wszczęcia postępowania w odniesieniu do złożonego przez skarżących ponaglenia, bowiem jak już wyjaśniono środek ten nie wszczyna żadnego postępowania. Jako środek prawny służy zapobieganiu bezczynności i przewlekłości organu i uruchamia jedynie procedurę, której rezultatem w toku administracyjnego postępowania powinno być wydanie jednego z postanowień określonych w art. 37 § 6 k.p.a., a to z kolei daje skarżącym możliwość wystąpienia do sądu z ewentualną skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania i skontrolowania stanowiska organu odnośnie do braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z ich zarzutów, a także legitymacji do wystąpienia w sprawie. Dlatego odmówić słuszności należy jedynemu prawidłowo sformułowanemu zarzutowi nr 5 – tj. błędnej wykładni art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. a w konsekwencji naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. W tym wypadku zaistniało rażące naruszenie art. 61a § 1 w zw. z art. 37 § 5 i § 6 k.p.a., bowiem organ zamiast rozpoznać konkretny środek prawny złożony do organu (ponaglenie, którego charakter jest ściśle unormowany ustawą Kodeks postępowania administracyjnego, w art. 37 tej ustawy) – wadliwie rozpoznał pismo jako żądanie wszczęcia postępowania przez osobę nie będącą stroną.

Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zarzuty kasacyjne były wadliwe i nietrafne. Wskazane wadliwości proceduralne skutkowały prawidłowym uznaniem przez Sąd I instancji, że Główny Geodeta Kraju przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia i Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w poprzedzającym je postanowieniu z dnia 15 lutego 2022 r. dopuściły się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co uzasadniało stwierdzenie przez Sąd Wojewódzki ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.