Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 901/20 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 września 2020 r. nr P.7721.149.2019 16ME w przedmiocie rozbiórki obiektu 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J.K. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 25 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 901/20, oddalił skargę J.K. na decyzję Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z 30 września 2020 r. znak: P.7721.149.2019 16ME w przedmiocie rozbiórki obiektu.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z 24 września 2019 r. znak: PINB.5150.39.2018 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB), na podstawie art. 48 ust.1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), dalej: p.b., nakazał J.K. rozbiórkę budynku rekreacyjnego z wiatą zlokalizowanego na terenie działki nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w O., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że obiekt powstał po 1995 r., jest parterowy o konstrukcji drewnianej i jest w części wiatą, a w części budynkiem rekreacyjnym. Część będąca budynkiem rekreacyjnym ma w rzucie kształt prostokąta i wymiary 5,25 m x 17,1 m, ściany drewniane, dach dwuspadowy, natomiast wiata ma kształt nieregularny, długość wynosi około 21,5 m, szerokość jest zmienna od 9,9 m do 13,3 m, dach wielospadowy. Strona oświadczyła, że obiekt został wybudowany przez poprzedniego właściciela działki - jej ojca, i że nie posiada dokumentacji technicznej związanej z jego budową. PINB podniósł, że działka jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w południowej części dzielnicy [...] w O., który nazwano "[...]" (uchwała nr [...] Rady Miasta [...] z 30 czerwca [...] r.), dalej: m.p.z.p. Teren, na którym posadowiony jest obiekt został oznaczony w planie jako 3MT i przeznaczony na cele zabudowy na funkcje mieszkalnictwa jednorodzinnego i usług turystycznych takich jak agroturystyka, pensjonaty, domy letniskowe, gastronomia. Z uwagi na powyższe organ I instancji postanowieniem z 14 marca 2019 r. wstrzymał roboty budowlane związane z budową przedmiotowego budynku rekreacyjnego z wiatą i zobowiązał stronę do przedłożenia określonych w postanowieniu dokumentów, w terminie do 15 czerwca 2019 r. Następnie termin ten został przedłużony na prośbę strony, niemniej z uwagi na nieprzedłożenie wymaganych dokumentów decyzją z 24 września 2019 r. orzeczono o nakazie rozbiórki.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J.K.. WINB decyzją z 30 września 2020 r. znak: P.7721.149.2019 16ME utrzymał w mocy decyzję PINB. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż 6 lipca 2020 r. zawiadomiono stronę o ostatecznej możliwości przedstawienia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowego obiektu. Zawiadomienie zostało wysłane do strony na podany przez nią adres, a w związku z brakiem odbioru awizowanej przesyłki nastąpiło doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a. Obiekt, który został przeznaczony do rozbiórki nie został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a odwołująca się nie przedstawiła żadnych z wymaganych dokumentów, nawet na etapie postępowania odwoławczego. Właściwie zatem organ I instancji nakazał rozbiórkę na podstawie art. 48 ust. 4 p.b.

Skargę na decyzję WINB wniosła J.K. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie w całości.

Pismem procesowym z dnia 6 stycznia 2021 r. skarżąca podkreśliła, że z treści decyzji obu instancji wynika jednoznacznie, że nakaz rozbiórki został nałożony na nią jako inwestora, którym nie była, a nie jako właściciela nieruchomości. Z kolei w piśmie z dnia 15 lutego 2021 r. ustanowiona przez skarżącą profesjonalna pełnomocnik podtrzymała w całości zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wojewódzki wyjaśnił treść art. 48 ust. 1 i art. 48 ust. 2 p.b. oraz podniósł, że bezspornie organ odwoławczy ustalił, iz obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu dokonana kwalifikacja nie budzi żadnych wątpliwości, gdyż powierzchnia przedmiotowego obiektu budowlanego znacznie przekracza dopuszczalne normy umożliwiające jego wykonanie bez powyższego pozwolenia. Nie jest także zasadne twierdzenie skarżącej, że organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w celu ustalenia, czy faktycznie obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi wynika, że pismem z dnia 18 stycznia 2019 r., WINB wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień, a także do przedłożenia dokumentów związanych z budową przedmiotowego obiektu. Z kolei organ odwoławczy wystąpił do właściwego organu architektoniczno-budowlanego odnośnie do dokumentów dotyczących zgłoszenia lub pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu, uzyskując informację, że takich dokumentów brak jest w archiwum. Zatem wobec powyższego, skoro skarżąca twierdzi, iż obiekt budowlany nie powstał w warunkach samowoli budowlanej, to powinna była przedłożyć jakąkolwiek dokumentacje na to wskazującą.

W zakresie terminu, jaki strona miała na przedłożenie dokumentów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, iż był on wystarczający, zwłaszcza że z uwagi na obowiązujący plan miejscowy skarżąca nie musiała zwracać się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, lecz jedynie o zaświadczenie o zgodności przedmiotowego obiektu z zapisami m.p.z.p. Nieskuteczny okazał się również zarzut odnośnie niewłaściwego wskazania adresata orzeczonego nakazu rozbiórki. Sąd podniósł, iż nakaz rozbiórki może być skierowany do inwestora, właściciela i zarządcy nieruchomości, zaś kryterium wyboru adresata decyzji spośród tych trzech podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Przepis art. 52 p.b. należy przy tym interpretować w taki sposób, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu rozbiórki, tj. aby nakaz rozbiórki został skierowany do takiej osoby, która ma realną możliwość jego wykonania. Jeżeli inwestor po dokonaniu samowoli budowlanej utracił tytuł prawny umożliwiający wykonanie decyzji rozbiórkowej, to zgodnie z ustawową kolejnością określania podmiotów zobowiązanych do usuwania skutków samowoli budowlanych właściwe organy mają obowiązek obciążenia obowiązkiem wykonania nakazu rozbiórki aktualnego właściciela nieruchomości, na której posadowiony jest nielegalny obiekt budowlany.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania tj.:

1) art. 52 p.b. przez jego błędną wykładnię polegającą na wywiedzeniu przez Sąd I instancji, że w przypadku ustalenia przez organy obowiązku rozbiórki na rzecz właściciela nieruchomości (nie będącego inwestorem) możliwe jest określenie w treści decyzji nałożenia tego obowiązku na właściciela określając go mianem inwestora, podczas gdy treść decyzji o nakazie rozbiórki winna precyzyjnie określać, czy obowiązek nałożony jest na konkretną osobę jako inwestora, czy jako właściciela nieruchomości (a określenie to winno odzwierciedlać ustalony stan faktyczny danej sprawy), a w przypadku gdy organy uznają za zasadne nałożenie takiego obowiązku na właściciela nieruchomości, który inwestorem nie jest, nie jest możliwym nałożenie tegoż obowiązku na właściciela określając go mianem inwestora;

2) art. 48 ust. 4 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w bezpodstawnym zignorowaniu przez Sąd I instancji zawiadomienia organu II instancji datowanego na dzień 6 lipca 2020 r., którym to organ wyznaczył skarżącej kasacyjnie ostateczny termin do przedstawienia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej inwestycji w terminie 30 dni od dnia otrzymania tegoż pisma, odmawiając skutków prawnych zawiadomienia organu, podczas gdy stosując art. 48 ust. 2 i 3 p.b. Sąd I instancji winien był uznać, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy doszło do skutecznego wyznaczenia Skarżącej kasacyjnie terminu do przedstawienia dokumentów niezbędnych do legalizacji i dopieroż upływ tego terminu uprawniałby do wydania decyzji o nakazie rozbiórki, zaś termin ten upłynął zgodnie z obowiązującymi przepisami po dacie wydania decyzji przez organ;

3) art. 3 § 1 oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej: p.p.s.a w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 wraz z art. 44 § 4, art. 36 i art. 8 kpa w zw. z art. 98 u.o.sz.i. oraz w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej i oddalenie skargi na skutek bezpodstawnego uznania przez Sąd I instancji, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie wydał decyzji przedwcześnie oraz że "nie ma znaczenia okoliczność, że organ odwoławczy umożliwił skarżącej po raz kolejny przedłożenie wymaganych dokumentów" (str. 11 uzasadnienia wyroku), uznając tym samym pośrednio za doręczoną tzw. doręczeniem zastępczym przesyłkę wysłaną pismem z dnia 6 lipca 2020 t. przez organ II instancji (zawiadamiającą o ostatecznej możliwości zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 p.b. przedstawienia dokumentów niezbędnych do legalizacji budynku rekreacyjnego z wiatą na terenie działki nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w O., nałożonych postanowieniem PINB z 14 marca 2019 r., w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisma), podczas gdy zgodnie z obowiązującymi na tamten czas przepisami u.o.sz.i. w związku z panującym stanem zagrożenia epidemicznego wyłączona została możliwość uznania tej przesyłki za doręczoną, zaś w skutek wejścia w życie ustawy zmieniającą uznanie tej przesyłki za doręczoną stało się możliwe dopiero po upływie 14 dni od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej tj. dopiero z dniem 19 września 2020 r. — co w efekcie doprowadziło do sytuacji, w której organ II instancji wydał decyzję kończącą postępowanie administracyjne, pomimo iż w dniu wydawania tej decyzji nie upłynął jeszcze termin wyznaczony przez ten organ stronie do przedstawienia dokumentów niezbędnych do legalizacji;

4) art. 3 § 1 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 10 § 1 i art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej i oddalenie skargi na skutek niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, że w przedmiotowej sprawie organ II instancji zaniechał poinformowania strony wnoszącej odwołanie o zgromadzeniu w sprawie całego materiału dowodowego i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji w sprawie na skutek wniesionego środka zaskarżenia, nie zapewniając tym samym stronie czynnego udziału w tym stadium postępowania, a przede wszystkim nie umożliwiając stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, podczas gdy organ odwoławczy winien był przed wydaniem decyzji poinformować o tym skarżącą kasacyjnie, która z pewnością odniosłaby się do braku skutecznego doręczenia jej zawiadomienia organu II instancji datowanego na dzień 6 lipca 2020 r. i z pewnością wnosiłaby o przywrócenie terminu do wykonania wskazanych w piśmie obowiązków;

5) art. 3 § 1 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 75 § 1 k.p.a., względnie też art. 28 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej i oddalenie skargi na skutek niedostrzeżenia przez Sąd I instancji niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i okoliczności jej towarzyszących oraz niewszechstronną ocenę materiału dowodowego przez organy administracyjne, przejawiające się m.in. w zignorowaniu informacji wynikającej z księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości, iż poprzednim właścicielem nieruchomości było małżeństwo W. i B. M., zaniechaniu po pierwsze przesłuchania byłej współwłaścicielki B.M., zaniechaniu zweryfikowania kto był inwestorem przedmiotowej inwestycji, a w szczególności, czy był to tylko W.M., czy też B.M. jako współmałżonka i współwłaścicielka na tamten czas przedmiotowej nieruchomości, a po wtóre zaniechaniu ewentualnie dopuszczenia do udziału w sprawie B.M. w charakterze strony (jeżeli przemawiałyby za tym okoliczności sprawy) — co doprowadziło do przedwczesnego nałożenia na obecną właścicielkę nieruchomości obowiązku rozbiórki przedmiotowej inwestycji, podczas gdy Sąd I instancji winien był uchylić co najmniej zaskarżoną decyzje organu II instancji wytyczając organowi obowiązek ustalenia okoliczności powstania przedmiotowej inwestycji i osoby inwestora;

6) art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wywiedzenie w uzasadnieniu wyroku okoliczności faktycznej, która z akt sprawy nie wynika, jakoby skarżąca kasacyjnie nie poczyniła jakiegokolwiek kroku celem skompletowania żądanej przez organ dokumentacji, podczas gdy już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego skarżąca kasacyjnie zleciła sporządzenie stosownej dokumentacji projektowej i wystąpiła o stosowne zaświadczenie w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jedyną przeszkodą w skompletowaniu całości dokumentacji było prowadzenie w tamtym czasie odrębnego postępowania o wyłączenie gruntu z produkcji leśnej i stąd też uporczywe starania o wydłużenie terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów.

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów wymienionych i dołączonych do skargi kasacyjnej, na okoliczność podejmowania przez skarżącą kasacyjnie kroków celem skompletowania żądanej przez organy administracyjne dokumentacji oraz na okoliczność wystąpienia i uzyskania decyzji o wyłączeniu z produkcji leśnej części nieruchomości, której dotyczy przedmiotowe postępowanie. Wniesiono także o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wnosząc jednocześnie o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 tej ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.

Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna okazała się zasadna.

Stosownie do art. 48 ust. 2 i 3 p.b jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W powyższym trybie Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał skarżącą do przedstawienia dokumentów niezbędnych do legalizacji budynku rekreacyjnego z wiatą na terenie działki nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w O. Wyznaczając przy tym skarżącej termin 30 dni od dnia otrzymania pisma. Ponieważ pismo nie zostało doręczone osobiście skarżącej zastosowano doręczenie zastępcze.

Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

Mając na względzie, że doręczenie pisma miało miejsce w niniejszej sprawie w okresie obowiązywania na terenie całego kraju stanu epidemii COVID-19, wziąć należy pod uwagę regulacje szczególne w stosunku do art. 44 k.p.a., przewidujące odstępstwa od stosowania tego przepisu i przewidzianej w nim tzw. fikcji doręczenia. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 695 z późn. zm.) nieodebranych pism podlegających doręczeniu za potwierdzeniem odbioru przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, których termin odbioru określony w zawiadomieniu o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie można uznać za doręczone w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz przed upływem 14 dni od dnia zniesienia tych stanów. Przepis art. 98 ust. 1 ww. ustawy wykluczał przyjęcie tzw. fikcji doręczenia, o której mowa w art. 44 k.p.a., w odniesieniu do przesyłek, których termin odbioru przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Wyjątki od tej reguły, w których możliwe było stosowanie (bez ww. ograniczeń) przepisów dotyczących tzw. fikcji doręczenia, wymienione zostały w ust. 2 tego przepisu.

Na podstawie art. 5 ustawy z 24 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r. poz. 1423 z późn. zm.) przepis art. 98 został zmieniony poprzez dodanie do ust. 2 pkt 4 tego przepisu lit. d). Zgodnie z nowym brzmieniem tej regulacji, przepisu ust. 1 nie stosuje się do przesyłek wysyłanych do ani wysyłanych przez organ administracji publicznej. Zmiana ta weszła w życie 20 sierpnia 2020 r. Stosownie do przepisu przejściowego zawartego w ww. ustawie nowelizującej, przesyłki, o których mowa w art. 98 ust. 2 pkt 4 lit. d ustawy zmienianej w art. 5, niedoręczone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, uznaje się za doręczone po upływie 14 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (art. 11 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług oraz niektórych innych ustaw).

Zatem w odniesieniu do przesyłek wysyłanych przez organ administracji, takich jak pismo z dnia 6 lipca 2020 r. Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stosowanie tzw. fikcji doręczenia, o której mowa w art. 44 k.p.a., było wyłączone jedynie do czasu wejścia w życie ww. nowelizacji art. 98 ust. 2 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Zwróconą przesyłkę zawierającą pismo WMWINB skierowaną do skarżącej można było - stosownie do treści przepisu przejściowego - uznać za doręczoną po upływie 14 dni od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Trafne jest zatem stanowisko skargi kasacyjnej, że decyzja WMWINB została wydana przedwcześnie, bowiem nie upłynął jeszcze termin wyznaczony przez organ na złożenie niezbędnych do legalizacji dokumentów. Przy czym błędnie w skardze kasacyjnej został wyliczony ten termin. Zmiana treści art. 98 ust. 2 ustawy poprzez dodanie pkt 4 weszła w życie 20 sierpnia 2020 r. i od tej daty powinien być liczony termin 14 dni na uznanie zastępczego doręczenia przesyłki, a następnie dopiero powinien być liczony termin 30 dniowy wyznaczony przez organ na przedłożenie dokumentów wskazanych w postanowieniu.

W tej sytuacji błędnie Sąd pierwszej instancji uznał, że przesyłka zawierająca pismo organu wzywające do przedłożenia żądanych dokumentów zostało prawidłowo doręczona skarżącej w trybie tzw. fikcji doręczenia. Oczywiście tryb fikcji doręczenia określony w art. 44 k.p.a. mógł zostać zastosowany w niniejszej sprawie, albowiem przepis wprowadzający w tym zakresie ograniczenia związane ze stanem epidemii COVID-19 został zmieniony, tym niemniej inny był bieg wyznaczonego terminu.

Trafnie także podnosi skarżąca kasacyjnie, że w postanowieniu organu I instancji błędnie została wskazana jako inwestor, w sytuacji gdy nie była inwestorem ale jest właścicielem obiektu budowlanego w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie legalizacyjne. Okoliczność ta nie oznacza, że na skarżącą kasacyjnie taki obowiązek nie mógł być nałożony, jednak organ powinien prawidłowo określić osobę na którą nakłada określone obowiązki i wyjaśnić dlaczego wybrał właściciela a nie inwestora.

Zasadnie skarżąca kasacyjnie zwróciła także uwagę na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sam fakt pozbawienia strony czynnego uczestnictwa w toku postępowania administracyjnego nie oznacza, że decyzja taka, choć naruszająca zasadę postępowania administracyjnego musi zostać uchylona w trybie sądowej kontroli. Uchylenie bowiem takiej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy strona skarżąca wykaże, że umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu, a w szczególności przedsięwzięcie konkretnych czynności procesowych, mogłoby mieć istotny wpływ na treść wydawanej decyzji. W niniejszej sprawie skarżąca kasacyjnie wskazała, że brak zawiadomienia przez organ II instancji co do możliwości wypowiedzenie się w zakresie zebranych dowodów i materiałów spowodował, że nie mogła zająć stanowiska w zakresie skuteczności doręczenia jej pisma organu oraz ewentualnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wykonania nałożonego obowiązku, nadto nie mogła przedłożyć posiadanych dokumentów oraz poinformować organ o przyczynach zwłoki spowodowanej postępowaniem w przedmiocie wyłączenia części gruntu z produkcji leśnej. Podnoszone przez skarżącą okoliczności niewątpliwe mogły mieć wpływ na treść wydanej decyzji, zatem zarzut skargi kasacyjny w tym zakresie uznać należało za zasadny.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzekając na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.