II SA/Sz 380/22 - Wyrok

Data orzeczenia	2022-08-18	
Data wpływu	2022-04-28	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie	
Sędziowie	Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący/
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6136 Ochrona przyrody	
Hasła tematyczne	Administracyjne postępowanie	
Sygn. powiązane	III OSK 2909/22	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2021 nr 0 poz 735; art. 129 par.2, art. 58; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 nr 0 poz 2095; art. 15 zzzzzn2; Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2020 nr 0 poz 1575; art. 94; Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - t.j.
Dz.U. 2022 nr 0 poz 329; art.42, art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.	
Uzasadnienie
1. Marszałek Województwa Z. decyzją z [...] września 2021 r. (znak: [...]) zobowiązał L. Spółkę jawną z siedzibą w S. (dalej "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") do wpłaty należności w kwocie 5 460,48 zł za usunięcie 2 szt. drzew, ustalonej decyzją Prezydenta Miasta S. z [...] grudnia 2012 r., w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość opłaty stanie się ostateczna. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi Spółki dnia 21 września 2021 r.

2. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł uprawniony do reprezentacji wspólnik Spółki - Z. L.. Odwołanie - opatrzone datą 4 października 2021 r. - zostało nadane w paczkomacie InPost 6 października 2021 r. i wpłynęło do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Z. 7 października 2021 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

3. Wnioskiem z 3 stycznia 2022 r. Spółka zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 2021 r. wskazując jako podstawę prawną przepis art. 15zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjach kryzysowych (j. t. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm. – "ustawa COVID"). W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu Skarżąca wskazała, że pełnomocnictwo udzielone poprzedniemu pełnomocnikowi zostało skutecznie wypowiedziane 1 października 2021 r., zaś reprezentujący Spółkę wspólnik miał problem z nadaniem przesyłki zawierającej odwołanie za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A., ponieważ nie wiedział, że całodobowa placówka znajdująca się przy ul. [...] w S. ma skrócone godziny pracy do godziny 21:00, zaś samoobsługowy punkt nadawczy znajdujący się przy ul. [...] w S. jest uszkodzony. Dlatego właśnie przesyłka zawierająca odwołanie od powyższej decyzji nadana została 5 października 2021 r., na potwierdzenie czego przedłożono wydruk wiadomości e-mail z 21 grudnia 2021 r. z pracownikiem Biura Obsługi Klienta firmy InPost.

4. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Organ lub "Kolegium"), na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej "k.p.a.") oraz w związku z art. 15zzzzzn2 ustawy COVID, odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa Z. z [...] września 2021 r.

W uzasadnieniu Organ wskazał, że na mocy art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Termin ten ma charakter zawity, co oznacza, że po jego upływie nie można już skutecznie dokonać czynności, tj. wnieść odwołania. Z kolei przepis art. 58 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania konkretnej czynności przed organem administracji publicznej, w tym do wniesienia odwołania. Strona zwracająca się z takim wnioskiem musi jednak uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. W świetle art. 58 § 2 k.p.a. wniosek o przywrócenie terminu składa się w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uniemożliwiającej wcześniejsze dokonanie danej czynności i wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dokonać czynności. Wyjątek od powyższej zasady przewiduje przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID zgodnie z którym w przypadku uchybienia przez stronę terminowi do wniesienia np. odwołania, organ administracji informuje o tym stronę, aby umożliwić jej złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Z przepisu tego jednak nie wynika, że każdy wniosek o przywrócenie terminu ma zostać rozpatrzony pozytywnie. Przepis ten stanowi jedynie, że w przypadku uchybienia terminu nie obowiązuje 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Nadal jednak o ewentualnym przywróceniu terminu decyduje uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy.

W sprawie decyzja z [...] września 2021 r. została doręczona pełnomocnikowi Spółki dnia 21 września 2021 r., a zatem termin na wniesienie przez Skarżącą odwołania upływał z końcem 5 października 2021 r. Do pisma z 3 stycznia 2022 r. pełnomocnik Spółki załączył wydruk wiadomości e-mail z 21 grudnia 2021 r. wysłanej przez pracownika firmy InPost do wspólnika Skarżącej, w której zawarto informację, że przesyłka zawierająca przedmiotowe odwołanie została nadana 5 października 2021 r. Jednakże w ocenie Kolegium, nie można uznać za wiarygodne ww. wydruku wiadomości e-mail przesłanej, gdyż zawarte w nim informację nie zostały niepoparte żadnym wiarygodnym dowodem. Brak jest też jakiegokolwiek wyjaśnienia z jakiego powodu powstała rozbieżność pomiędzy datą wydruku przesyłki widniejącą na etykiecie przyklejonej do koperty, a widniejącą w systemie firmy InPost datą nadania tej przesyłki. Etykieta na kopercie zawierająca numer przesyłki i datę jej wydrukowania jest bardziej wiarygodna, niż informacja zawarta w wydruku wiadomości e-mail. Skoro na etykiecie znajdującej się na kopercie zawierającej przedmiotowe odwołanie widnieje data 6 października 2021 r., tzn. że najwcześniej w tym dniu etykieta ta została wydrukowana, a nie jak twierdzi pełnomocnik Skarżącej, dzień wcześniej. Uwzględnienie argumentacji Skarżącej w omawianej kwestii musiałoby prowadzić do wniosku, że paczkomat InPost drukował etykiety nadania przesyłek z datą przyszłą, o jeden dzień, co zdaniem Kolegium jest nieprawdopodobne. Podsumowując Kolegium wskazało, że wbrew twierdzeniom zawartym w piśmie z 3 stycznia 2022 r., przesyłka zawierająca przedmiotowe odwołanie nie została nadana 5 października 2021 r., tylko 6 października 2021 r., co wynika wprost z daty nadania przesyłki widniejącej na etykiecie InPost przyklejonej do koperty.

Dalej Organ wywiódł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz przedstawiona przez pełnomocnika Skarżącej argumentacja nie uprawdopodabniają, aby uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Strony. Skarżąca wskazała, że reprezentujący Spółkę wspólnik był zmuszony skorzystać z możliwości nadania przesyłki z odwołaniem w paczkomacie InPost, ponieważ nie wiedział, że dotychczas całodobowa placówka Poczty Polskiej S.A. przy ul. [...] w S. jest aktualnie czynna tylko do godziny 21:00, zaś punkt samoobsługowy Poczty Polskiej S.A. przy ul. [...] jest uszkodzony. W odniesieniu do powyższego Kolegium podkreśliło, że Strona była i jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Dopiero w piśmie z 3 stycznia 2022 r. kolejny pełnomocnik Skarżącej poinformował, że pełnomocnictwo dotychczasowemu pełnomocnikowi zostało wypowiedziane, jednakże nie przedstawiono na tę okoliczność żadnego dowodu. Biorąc pod uwagę fakt, że aktualny pełnomocnik Strony prowadzi swoją Kancelarię dokładnie pod takim samym adresem jak poprzedni pełnomocnik wątpliwym jest, czy rzeczywiście doszło do wypowiedzenia pełnomocnictwa. Kolegium wskazało, że Strona nie musiała zwlekać z nadaniem przesyłki zawierającej odwołanie do ostatniego dnia - we wniosku o przywrócenie terminu nie wskazano żadnej okoliczności wyjaśniającej ten stan rzeczy. Z kolei okoliczność braku wiedzy po stronie działającego w imieniu Spółki wspólnika o skróconych godzinach funkcjonowania placówki Poczty Polskiej S.A. nie pozwala uznać, że opóźnienie w nadaniu przesyłki z odwołaniem nastąpiło bez winy strony. Z jednej bowiem strony jest to sprzeczne z argumentacją mającą przemawiać za wniesieniem odwołania w terminie. Z drugiej zaś strony fakt skrócenia godzin funkcjonowania placówki Poczty Polskiej S.A. przy ul. [...] w S. do godziny 21:00 jest powszechnie znany, a to że reprezentujący Spółkę wspólnik dowiedział się o tym powszechnie znanym fakcie rzekomo dopiero 5 października 2021 r. nie może być uznane za okoliczność usprawiedliwiającą.

5. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium oraz dopuszczenie przeprowadzenia przez Sąd dowodu z dokumentów załączonych do skargi celem wykazania następujących faktów: wniesienia odwołania z dnia 4 października 2021 r. w terminie, braku pouczenia przez organ I instancji o treści art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. oraz o tym, że oddanie przesyłki wyłącznie w placówce Poczty Polskiej S.A. uznane zostanie za datę wniesienia odwołania w terminie, faktycznej daty nadania przesyłki za pośrednictwem operatora In Post Sp. z o.o., niemożności wniesienia odwołania za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. dnia 5 października 2021 r., zasadności wniosku Skarżącej o przywrócenie terminu z dnia 3 stycznia 2022 r. i braku zasadności i słuszności zaskarżonego postanowienia.

SkarżącA podniosła naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że odwołanie Skarżącej nadane zostało dnia 6 października 2021 r., w sytuacji kiedy odwołanie to nadane zostało dnia 5 października 2021 r., a Organ II instancji przed wydaniem skarżonego postanowienia nie podjął czynności zmierzających do skutecznego wyjaśnienia w jakiej dacie faktycznie przesyłka została nadana (mimo przedstawienia przez Skarżącego obszernej dokumentacji i mimo wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze strony Z. L. w trybie art. 86 k.p.a. w związku z art. 136 k.p.a.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do błędnych ustaleń stanu faktycznego skutkujących przyjęciem, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie może zostać uwzględniony, mimo jego oczywistej zasadności, pomijając już samą treść art. 15zzzzzn2 ustawy COVID,

- art. 8 § 1 oraz art. 9, jak i art. 112 w związku art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o przywrócenie terminu, co może doprowadzić do utraty zaufania do władzy publicznej, zwłaszcza w sytuacji kiedy organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a nadto winny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do błędnych ustaleń stanu faktycznego skutkujących przyjęciem, że wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługuje na uwzględnienie, nawet w przypadku: braku prawidłowych pouczeń strony co do wniesienia odwołania, braku pouczeń wynikających z treści art. 15zzzzzn2 ustawy COVID jak i braku zastosowania wyżej wskazanego przepisu z pominięciem przesłanek wynikających z treści art. 58 § 1 k.p.a. (pomijając już to, że Skarżąca i tak wykazała, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy),

- niemożności wniesienia odwołania za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. dnia 5 października 2021 r. z uwagi na pandemię COVID i skrócenie godzin funkcjonowania urzędu,

- art. 15zzzzzn2 ustawy COVID poprzez jego niezastosowanie i ostatecznie zaniechanie zawiadomienia strony o uchybieniu terminu, wyznaczenia Skarżącej trzydziestodniowego terminu na złożenie wniosku przywrócenie terminu, rozpoznania odwołania jako wniesionego w terminie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało przyjęciem, że wniosek Skarżącej w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie i wydaniem zaskarżonego postanowienia, zwłaszcza że przyczyny, z których odwołanie nie zostało nadane w placówce Poczty Polskiej S.A., związane są ze skutkami epidemii COVID-19, co już samo w sobie powinno powodować konieczność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nawet niezależnie od przesłanek wynikających z treści art. 58 § 1 k.p.a.,

- art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nie miało miejsca bez winy strony, które wynika z błędnego przyjęcia, że: Strona reprezentowana była w dacie wniesienia odwołania przez profesjonalnego pełnomocnika, a Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu świadczącego o tym, że pełnomocnictwo zostało wypowiedziane z dniem 1 października 2021 r.; Strona nie musiała zwlekać do ostatniego dnia z dokonaniem czynności procesowej; skrócenie godzin urzędowania całodobowej placówki Poczty Polskiej S.A. jest faktem powszechnie znanym, w sytuacji kiedy Strona udowodniła, że uchybienie terminowi (jeśli miało miejsce) nastąpiło bez jej winy, Strona wnosiła odwołanie we własnym zakresie, a nadto dnia 5 października 2021 r. nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, o czym organ został prawidłowo zawiadomiony, zaś przepisy prawa nie nakładają na Stronę obowiązku udowadniania tej okoliczności, nadto Strona miała prawo wnieść odwołanie ostatniego dnia terminu, zaś godziny urzędowania placówki Poczty Polskiej S.A. z uwagi na pandemię COVID-19 są nieprzewidywalne, a faktem powszechnie znanym jest to, że placówka ta funkcjonuje całodobowo a nie do godziny 21:00, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało przyjęciem, że wniosek Skarżącej w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie i wydaniem zaskarżonego postanowienia.

6. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

7. Na wstępie przypomnieć należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne są powołane do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a., bowiem przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym rozstrzygające sprawę co do istoty. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, doprowadziła Sąd do uznania, że akt ten odpowiada prawu.

8. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa Z. z dnia [...] września 2021 r. Natomiast zarzuty skargi koncentrują się zasadniczo na dwóch wykluczających się kwestiach. Z jednej strony Skarżąca akcentuje, że zachowała termin do wniesienia odwołania, gdyż nadanie korespondencji do Organu nastąpiło w dniu 5 października 2021 r., a nie jak błędnie przyjął Organ w dniu 6 października 2021 r. A z drugiej strony podnosi zarzuty wskazujące, na zasadność wniosku przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w tym brak winy w uchybieniu terminu.

9. Jak wynika z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

W tym miejscu przypomnienia wymaga, że kwestia uchybienia terminu do wniesienia odwołania została poddana kontroli Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 131/22. Przy czym Sąd wyrokiem z dnia 20 maja 2022 r. oddalił skargę Spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa Z. z dnia [...] września 2021 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że przeprowadzona przez Kolegium ocena uchybienia przez Stronę odwołującą się terminu do wniesienia odwołania od decyzji Organu I instancji jest prawidłowa. Rację ma Organ, iż wydruki korespondencji mailowej z Biurem Obsługi Klienta In Post, z których wynika informacja, iż przesyłka nr [...] zawierająca odwołanie została nadana w dniu 5 października 2021 r. nie są miarodajnym dowodem nadania spornego odwołania w tym dniu. Dodatkowym argumentem jest fakt, że sam operator w treści korespondencji mailowej wskazał jako datę nadania dzień 6.10 2021 r., wskazując, że: "przesyłka przez nadanie w paczkomacie SZC M dnia 5.10.2021 po godzinie 23:00 została odebrana przez kuriera w kolejnym dniu roboczym tj. 6.10.2021. W takim przypadku nadanie jest liczone od kolejnego dnia roboczego)". Takim miarodajnym dokumentem/dowodem, zdaniem Sądu, będzie natomiast etykieta nadania przesyłki umieszczona na kopercie od przesyłki z której wynika data wygenerowana z sytemu tego operatora i jest to dzień 6 października 2021 r. Niewątpliwie bowiem wskazaną etykietę nadania przesyłki, w sytuacji korzystania z innego operatora niż Poczta Polska S.A należy porównać do stempla pocztowego na kopercie, z którego wynika data pewna nadania przesyłki. Sąd zauważył przy tym, że Skarżąca nie przedstawiła poza wskazanymi wydrukami korespondencji mailowej, informacji ze strony śledzenia przesyłek In Post, które generowane są z systemu z danymi przesyłki i z datami od momentu nadania przesyłki do czasu jej odbioru, podobnie jak udostępnia to Poczta Polska S.A w zakładce "Śledzenie przesyłek". Jednocześnie uznał za prawnie dopuszczalne nadanie odwołania za pośrednictwem innej Firmy niż Poczta Polska, jednakże wywiódł, że w tej konkretnej sytuacji nadanie to nastąpiło po upływie terminu przewidzianego do zaskarżenia decyzji Organu I instancji.

Mając na uwadze powyższe zaznaczenia wymaga, że należy odróżnić sprawę uchybienia terminu do wniesienia odwołania od sprawy odmowy przywrócenia terminu, a skoro Sąd w ww. wyroku zajął merytoryczne stanowisko co do oceny Organu dotyczącej przekroczenia terminu przez skarżąca Spółkę do wniesienia odwołania, to kwestia ta nie mogła podlegać badaniu na gruncie niniejszej sprawy. Z tych też względów zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. uznać należy za chybiony, zaś wniosek o przeprowadzenie dowodów z załączonych do skargi na potwierdzenie okoliczności, że odwołanie zostało nadane w dniu 5 października 2011 r. za nieuzasadniony.

10. Instytucje przywrócenia terminu przewiduje art. 58 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (§1). Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin ( § 2).

W świetle zacytowanego unormowania warunkiem koniecznym dla przywrócenia terminu do złożenia odwołania jest złożenie prośby z jednoczesnym uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy odwołującego.

Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, o którym mowa oznacza wskazanie na takie okoliczności, które obiektywnie uniemożliwiły dokonanie czynności procesowej. Powinny to być zatem przyczyny, których nie można było przezwyciężyć pomimo dochowania wszelkich starań. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

Powyższe rozważania należy jednak uzupełnić o regulację art. 15zzzzzn2 ustawy COVID. W myśl ust. 1 przywołanego przepisu w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3).

Z powyższego przepisu wynikają jednoznaczne obowiązki organu w przypadku stwierdzenia niedochowania przez stronę terminowi. Mianowicie organ obowiązany jest poinformować stronę o uchybieniu terminu oraz wyznaczyć termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Jednakże przepis ten, wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie obliguje organu do pozytywnego rozpoznania tego wniosku, Nie wyłącza on bowiem zastosowania art. 58 k.p.a. w zakresie badania przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, lecz jedynie modyfikuje jego treść co do terminu wystąpienia z wnioskiem (tj. w miejsce 7-dniowego terminu wprowadza termin 30-dniowy).

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

W wyroku z dnia z dnia 15 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Op 13/22,Wojeódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził, że przepis art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID wprowadził, szczególny tryb przywrócenia terminu, mający na celu stworzenie dodatkowej ochrony prawnej dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie terminów przewidzianych przepisami prawa, zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii. Analiza treści tego przepisu niewątpliwie wskazuje, iż sam stan epidemii nie oznacza, iż w każdym przypadku organ zobowiązany jest przywrócić termin. Chociaż ustawodawca nie wskazał wprost w ww. przepisie, to jego interpretacja prowadzi do wniosku, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym przeprowadzone powinno być przez organ w trybie art. 58 i nast.k.p.a. z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonej przez art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID, w zakresie terminu do złożenia wniosku o przewrócenie terminu. Dlatego rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 k.p.a.

W kolejnym wyrokach również przyjęło , że przepis art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID, nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu, niż przewidziane w przepisach k.p.a., wprowadza jedynie dodatkowy tryb zawiadomienia strony o uchybieniu i wydłuża - z siedmiu do trzydziestu dni - termin do złożenia prośby o przywrócenie. Wskazuje się, że pomimo, iż z przepisu art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID nie wynika, według jakich zasad organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do art. 58 k.p.a., to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o przepisy k.p.a. Przepis art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID nie funkcjonuje samodzielnie i nie może stanowić wyłącznej podstawy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Przepis art. 15 zzzzzn2 ww. ustawy formułuje obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 k.p.a. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 20/22, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 31 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 84/22).

Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy wskazać należy, że wprawdzie, z akt nie wynika, aby Organ wypełnił należycie obowiązki określone w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID, tym niemniej uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, skoro Spółka pomimo braku wystosowanego do niej pouczenia, wystąpiła ze stosownym wnioskiem o przywrócenie terminu i wniosek ten został przez Organ rozpoznany, aczkolwiek odmownie.

11. Zdaniem Sądu zgodzić należy się z Organem, że zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz przedstawiona przez Skarżącą argumentacja nie uprawdopodabnia, aby uchybienie terminu było nie zawinione.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii wypowiedzenia pełnomocnictwa.

Jak wskazał Sąd w wyroku z dnia 20 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 131/22 uregulowania prawne uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa zawarte w k.p.a. nie są kompletne, stąd przy wyjaśnianiu sytuacji odnoszącej się do tej instytucji należy posiłkowo stosować zasady wyrażone w Kodeksie cywilnym (por. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 941/05).

Zgodnie więc z art. 94 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do przeciwnika i innych uczestników - z chwilą doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd.

W myśl zaś art. 94 § 2 k.p.c., adwokat lub radca prawny, który wypowiedział pełnomocnictwo, obowiązany jest działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych.

Analogiczne rozwiązanie znajduje się w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z art. 42 § 1 p.p.s.a., wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników - od dnia doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy, który wypowiedział pełnomocnictwo, jest obowiązany działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych (art. 42 § 2).

Mając na uwadze powyższe zasady, na gruncie procedury administracyjnej należy odpowiednio przyjąć, że w przypadku wypowiedzenia przez stronę pełnomocnictwa pełnomocnikowi występującemu w jej imieniu w postępowaniu administracyjnym, takie cofnięcie jest skuteczne wobec organu dopiero w dniu poinformowania go o tej czynności.

Według oświadczenia wspólnika Skarżącej z dnia 30 grudnia 2021 r., pełnomocnictwo zostało wypowiedziane z dniem 1 października 2021 r., jednakże biorąc pod uwagę opisane powyżej zasady pełnomocnik powinien był i tak jeszcze przez dwa tygodnie zapewnić odpowiednią ochronę prawną swojemu mandantowi. Co istotne ww. oświadczenie zastało przedłożone Organowi dopiero z pismem z dnia 3 stycznia 2022 r., zawierającym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji zgodzić należy się z Organem, że Skarżącą w toku postępowania, w tym w okresie do wniesienia odwołania, była reprezentowana przez pełnomocnika.

Przeciwne przekonanie Skarżącej, nie może stanowić o niezawinionym uchybieniu terminu. Wszelkie bowiem zaniechania procesowe pełnomocnika, obciążają stronę, a nawet w sytuacji gdyby spowodowały zaistnienie szkody u mocodawcy, mogą co najwyżej uzasadniać odpowiedzialność cywilną pełnomocnika. Radca prawny podlega bowiem obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu zawodu radcy prawnego, tj. przy świadczeniu szeroko rozumianej pomocy prawnej. Obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przez radcę prawnego wynika z wprost z przepisów ustawy o radcach prawnych.

Również zarzuty Skarżącej co do braku odpowiednich pouczeń w decyzji, w zakresie sposobu wniesienia odwołania od decyzji Organu I instancji, nie mogły odnieść, oczekiwanego skutku. Strona była bowiem reprezentowana przez radcę prawnego, zaś sam zarzut opierał się wyłącznie na braku pouczenia, że jedynie oddanie w placówce Poczty Polskiej S.A. jest skuteczne. Jak już wyżej wskazano Sąd za dopuszczalne uznał nadanie odwołania za pośrednictwem innej Firmy niż Poczta Polska, stąd powołane przez Skarżącą braki w pouczeniu decyzji nie mogą przemawiać za pozytywnym rozpoznaniem wniosku.

Jako przyczynę uchybienia terminu Skarżąca podała także okoliczność, że całodobowa placówka pocztowa, w której chciała w ostatnim dniu terminu, nadać odwołanie, była czynna tylko do godz. 21:00, zaś punkt samoobsługowy był uszkodzony. W ocenie Sądu, rację ma Organ, że powyższe okoliczności, nie mogą stanowić o spełnieniu przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. Błędne przekonanie (wiedza) Skarżącej o funkcjonowaniu placówek pocztowych nie stanowi o braku winy. Strona należycie dbająca o własne interesy powinna była bowiem dołożyć należytej staranności i upewnić się co do godzin urzędowania poczty, czy też funkcjonowania placówki samoobsługowej zwłaszcza jeśli odwołanie zamierzała złożyć ostatniego dnia terminu w godzinach wieczornych. Informację te mogła uzyskać bądź ze strony internetowej placówek bądź kontaktując się telefonicznie z urzędem. Przy czym powszechnie znany jest fakt, że z uwagi na stan epidemii wywołanej wirusem COVID-19, firmy niejednokrotnie czasowo ograniczały godziny funkcjonowania. Także w skardze Strona przyznała, że godziny urzędowania placówek ulegały zmianie w zależności od sytuacji pandemicznej w kraju. Nadzwyczajność jak i charakter tej sytuacji dodatkowo dowodzi, że Skarżąca powinna była w celu zachowania terminu uwzględnić możliwość skrócenia godzin urzędowania placówek. W konsekwencji należy stwierdzić, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania było spowodowane okolicznościami, za które ponosi ona wyłączną odpowiedzialność, bowiem niewysłanie w terminie odwołania wynikało z zaniechań Skarżącej, których można było uniknąć przy zachowaniu minimum staranności i wysiłku. Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie zgodnie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu powinno być oceniane z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem.

11. Podsumowując stwierdzić należy, że zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Również Sąd działając z urzędu nie dostrzegł uchybień, które uzasadniałby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

11. W tym stanie rzeczy, z uwagi na bezzasadność podniesionych przez Skarżącą zarzutów, przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.