drukuj    zapisz    Powrót do listy

6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym), Planowanie przestrzenne, Rada Gminy, Oddalono skargę, III SA/Po 433/26 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2026-07-30, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III SA/Po 433/26 - Wyrok WSA w Poznaniu

Data orzeczenia
2026-07-30 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski /przewodniczący/
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Maciej Busz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2020 poz 293 art. 15 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 28 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kusiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2026 r. sprawy ze skargi P. N. na uchwałę Rady Gminy Czerwonak z dnia 11 lutego 2021 r. nr 319/XXXI/2021 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla Czerwonak w Czerwonaku oddala skargę w całości.

Uzasadnienie

P. N. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Nr 319/XXXI/2021 Rady Gminy Czerwonak z dnia 22 lutego 2021 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla Czerwonak w Czerwonaku, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 7 kwietnia 2021 r. pod poz. 2815. Skarga została wniesiona w części dotyczącej nieruchomości obejmującej działkę nr 18/35, arkusz mapy 13, obręb Czerwonak, gmina Czerwonak (dalej: "nieruchomość"). Skarżący, powołując się na art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części oraz o zasądzenie kosztów postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 tej ustawy.

Skarżący zarzucił uchwale naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalenia planu, t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm., dalej: "u.p.z.p."), poprzez nieuzasadnione przeznaczenie nieruchomości pod tereny zieleni nieurządzonej i izolacyjnej, bez wykazania obiektywnej potrzeby takiego rozwiązania i przesłanek uzasadniających ingerencję w uprawnienia właścicielskie. Zdaniem skarżącego rozwiązanie to miało prowadzić do nadmiernego ograniczenia prawa własności oraz naruszenia zasad racjonalnego i proporcjonalnego zagospodarowania przestrzeni i ładu przestrzennego.

Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p., art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Skarżący podniósł, że przy ustalaniu przeznaczenia nieruchomości nie uwzględniono w sposób proporcjonalny i racjonalny chronionego konstytucyjnie prawa własności, a przyjęte ustalenia planu ograniczyły możliwość jej zagospodarowania, w tym zabudowy. W ocenie skarżącego rozwiązanie to miało również prowadzić do nierównego traktowania właścicieli nieruchomości w procesie planistycznym.

Skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., wskazując na nieproporcjonalność ograniczeń prawa własności. W jego ocenie ustalenia planu w praktyce pozbawiły go możliwości zabudowy nieruchomości i racjonalnego korzystania z niej zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.

Skarżący wskazał, że jest właścicielem nieruchomości, co wynika z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...]. Nieruchomość jest objęta ustaleniami zaskarżonego planu miejscowego.

Zgodnie z planem miejscowym część nieruchomości została przeznaczona na teren zieleni nieurządzonej oznaczony symbolem ZO oraz teren zieleni izolacyjnej oznaczony symbolem 1ZI. Dla terenu ZO ustalono m.in. zachowanie dotychczasowego sposobu użytkowania terenu, dopuszczenie lokalizacji ciągów pieszo-rowerowych, udział powierzchni biologicznie czynnej nie mniejszy niż 95%, lokalizację wskazanego na rysunku planu ciągu pieszo-rowerowego oraz obsługę komunikacyjną z przyległych dróg publicznych. Dla terenu 1ZI ustalono natomiast nasadzenia zieleni o zróżnicowanej wysokości, w tym zimozielonej, kształtowane jako pasy, udział powierzchni biologicznie czynnej nie mniejszy niż 90% oraz obsługę komunikacyjną z przyległych dróg publicznych.

W toku postępowania skarżący wskazywał również na odmienne ustalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Czerwonak, przyjętego uchwałą Nr 173/XXVIII/2000 Rady Gminy Czerwonak z dnia 14 czerwca 2000 r., zmienionego uchwałą Nr 219/XXXV/2000 Rady Gminy Czerwonak z dnia 13 grudnia 2000 r. Według skarżącego nieruchomość była w Studium przeznaczona w części – około 47% powierzchni – pod tereny zieleni parkowej oraz tereny usług rekreacji, wypoczynku i turystyki, oznaczone symbolem ZP/UT, w części – około 18% – pod tereny intensywnej zabudowy mieszkaniowej z działalnością usługową, oznaczone symbolem MU, oraz w części – około 35% – pod tereny wód.

Zdaniem skarżącego ustalenia planu, poprzez przeznaczenie nieruchomości pod tereny zieleni i brak dopuszczenia obiektów kubaturowych, faktycznie wyłączyły możliwość jej zabudowy. W związku z tym wskazywał on na brak, jego zdaniem, dostatecznego uzasadnienia dla tak daleko idącej ingerencji w prawo własności oraz brak wykazania obiektywnej potrzeby przeznaczenia terenu pod zieleń nieurządzoną i izolacyjną. W skardze powołano przy tym m.in. wyroki WSA w Krakowie z dnia 12 września 2019 r., sygn. II SA/Kr 401/19, WSA w Poznaniu z dnia 3 października 2014 r., sygn. II SA/Po 756/14, NSA z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. II OSK 1407/11, oraz WSA we Wrocławiu z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. II SA/Wr 134/13.

Skarżący podniósł również, że przy sporządzaniu planu nie doszło do należytego wyważenia interesu publicznego i prywatnego. W tym zakresie powołał m.in. art. 1 ust. 3 u.p.z.p., art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP oraz orzecznictwo dotyczące granic władztwa planistycznego, w tym wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. II OSK 730/21, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 października 2025 r., sygn. IV SA/Po 741/25, oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lipca 2007 r., sygn. P 30/06.

W dalszej części skargi skarżący wskazał na – w jego ocenie – niespójność stanowiska Gminy dotyczącego potrzeby wyznaczania nowych terenów mieszkaniowych. Podniósł, że przy rozpatrywaniu jego uwagi do projektu planu Gmina powoływała się na istnienie "ogromnych rezerw terenów mieszkaniowych oraz znacznej nadpodaży działek budowlanych", podczas gdy Aktualizacja Gminnego Programu Rewitalizacji na lata 2022–2029, przyjęta uchwałą Nr 259/XXI/2026 Rady Gminy Czerwonak z dnia 12 lutego 2026 r., miała wskazywać na deficyt gruntów pod inwestycje i bariery rozwojowe związane z uwarunkowaniami przestrzennymi.

Rada Gminy Czerwonak w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wskazała, że uchwała Nr 319/XXXI/2021 została podjęta na sesji w dniu 22 lutego 2021 r., a następnie opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 7 kwietnia 2021 r. pod poz. 2815. Zdaniem organu procedura planistyczna została przeprowadzona zgodnie z obowiązującym wówczas art. 17 u.p.z.p. Procedura planistyczna została rozpoczęta uchwałą Nr 167/XVIII/2020 Rady Gminy Czerwonak z dnia 23 stycznia 2020 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla Czerwonak w Czerwonaku. W dniu 12 lutego 2020 r. ogłoszono w prasie informację o przystąpieniu do sporządzania planu oraz wystąpiono do właściwych organów i jednostek o składanie wniosków do projektu planu.

W dniu 12 lutego 2020 r. wystąpiono także do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o uzgodnienie zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko. Zakres i szczegółowość prognozy zostały uzgodnione odpowiednio pismem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 18 lutego 2020 r. oraz pismem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 11 marca 2020 r. Projekt planu uzyskał następnie pozytywną opinię Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej w dniu 21 lipca 2020 r.

Ponadto, w dniach od 31 lipca do 17 sierpnia 2020 r., na podstawie zarządzenia Nr 169/2020 Wójta Gminy Czerwonak z dnia 24 lipca 2020 r., przeprowadzono dodatkowe konsultacje społeczne dotyczące projektu planu. Następnie, pismami z dnia 26 sierpnia 2020 r., projekt planu został przedłożony właściwym organom do zaopiniowania i uzgodnienia. Według organu projekt uzyskał wszystkie wymagane prawem opinie i uzgodnienia.

Projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko został wyłożony do publicznego wglądu w okresie od 23 października do 23 listopada 2020 r. W dniu 3 listopada 2020 r. przeprowadzono dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie rozwiązaniami. Uwagi do projektu można było składać do dnia 8 grudnia 2020 r. W toku procedury złożono trzy pisma zawierające łącznie osiem uwag, z których jedna została uwzględniona. Następnie projekt planu został przedłożony Radzie Gminy Czerwonak do uchwalenia.

Po uchwaleniu planu został on wraz z załącznikami i dokumentacją prac planistycznych przekazany Wojewodzie Wielkopolskiemu pismem z dnia 18 lutego 2021 r., w celu dokonania oceny jego zgodności z przepisami prawa, stosownie do art. 20 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewoda Wielkopolski, nie stwierdziwszy uchybień w przeprowadzonej procedurze, nie zakwestionował uchwały i została ona opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 7 kwietnia 2021 r. pod poz. 2815.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego art. 15 ust. 2 pkt 1 oraz art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Rada Gminy wskazała, że plan zawiera wszystkie wymagane elementy, w tym przeznaczenie poszczególnych terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Ustalenia te zostały zawarte zarówno w tekście uchwały, jak i na rysunku planu stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały.

Organ podniósł również, że skarżący aktywnie uczestniczył w procedurze planistycznej, zarówno na etapie dodatkowych konsultacji społecznych, jak i podczas wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Skarżący kwestionował przeznaczenie swojej działki pod zieleń nieurządzoną i izolacyjną oraz proponował przeznaczenie innego terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.

W ocenie Rady Gminy uwzględnieniu uwagi skarżącego sprzeciwiały się przede wszystkim istniejące uwarunkowania przestrzenne. Po pierwsze, plan obejmuje jedynie część działki nr 18/35, podczas gdy jej pozostała, znacznie większa część znajduje się poza granicami planu. Po drugie, objęty planem fragment działki położony jest bezpośrednio przy ul. Łącznik, stanowiącej istotne połączenie komunikacyjne Czerwonaka i Kicina z Koziegłowami. Z uwagi na natężenie ruchu oraz różnice wysokościowe istniejący układ urbanistyczny nie przewiduje bezpośredniej obsługi komunikacyjnej indywidualnych działek budowlanych od tej ulicy, a nieruchomości położone wzdłuż niej zostały przeznaczone na tereny zieleni bez prawa zabudowy.

Rada Gminy wskazała ponadto, że przyjęte rozwiązania planistyczne wpisują się w istniejący układ zabudowy i służą ochronie walorów krajobrazowych doliny Strugi Kicińskiej, w rejonie której planowana jest budowa zbiornika retencyjnego. Na działce skarżącego przebiega również napowietrzna linia elektroenergetyczna 15 kV wraz z pasem technologicznym, stanowiąca ograniczenie dla lokalizacji zabudowy przeznaczonej na stały pobyt ludzi.

Jako kolejną przesłankę organ wskazał istniejącą strefę sanitarną związaną z cmentarzem. Powołano w tym zakresie § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. z 1959 r. Nr 52, poz. 315), określający wymagane odległości cmentarza od zabudowy mieszkaniowej oraz innych wskazanych w przepisie obiektów. Organ wskazał jednocześnie, że skarżący nie wykazał na żadnym etapie możliwości przyłączenia planowanej zabudowy do sieci wodociągowej, co miałoby znaczenie dla możliwości wykorzystania terenu znajdującego się w odpowiedniej strefie od cmentarza.

Rada Gminy wskazała także, że obecna działka nr 18/35 stanowi pozostałość nieruchomości powstałą w wyniku wcześniejszego podziału, w ramach którego wydzielono kilkanaście działek budowlanych, następnie sprzedanych i zabudowanych. Według organu już decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu Nr GG.1.7414-1281/97 pozostałość nieruchomości została przeznaczona pod zieleń izolacyjną, parkową oraz komunikację drogową.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał również na istniejące – jego zdaniem – rezerwy terenów mieszkaniowych i znaczną podaż działek budowlanych w gminie Czerwonak. W ocenie Rady wyznaczanie nowych terenów pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną w miejscu o istotnych walorach krajobrazowych, a zarazem wbrew istniejącemu założeniu urbanistycznemu osiedla, nie było uzasadnione. Organ wyjaśnił przy tym, że Aktualizacja Gminnego Programu Rewitalizacji na lata 2022–2029 nie stoi w sprzeczności z tym stanowiskiem, ponieważ wskazywany w tym dokumencie problem dotyczy przede wszystkim braku terenów pod nową zabudowę pełniącą funkcje publiczne oraz potrzebę zapewnienia mieszkańcom odpowiedniej liczby usług podstawowych, miejsc aktywizacji i integracji społecznej, a nie braku terenów pod kolejną komercyjną zabudowę mieszkaniową. Aktualizacja została przyjęta uchwałą Nr 259/XXI/2026 Rady Gminy Czerwonak z dnia 12 lutego 2026 r.

Odnosząc się do zarzutu niezgodności planu ze Studium, Rada Gminy podniosła, że zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalenia planu, rada gminy uchwalała plan miejscowy po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Zdaniem organu Studium z 2000 r. miało charakter ogólny, a ustalenia dotyczące zabudowy mieszkaniowej obejmowały jedynie około 18% powierzchni Nieruchomości, podczas gdy pozostała część była objęta ustaleniami dotyczącymi zieleni i wód. Organ wskazał przy tym, że zmiana art. 20 ust. 1 ustawy, która weszła w życie 21 października 2010 r., zastąpiła wymóg zgodności planu ze Studium wymogiem nienaruszania jego ustaleń.

Rada Gminy podkreśliła ponadto, że od uchwalenia Studium w 2000 r. do uchwalenia zaskarżonego planu upłynęło ponad 20 lat, w czasie których zmieniło się otoczenie Nieruchomości, w szczególności poprzez powstanie i rozbudowę cmentarza komunalnego, budowę ul. Łącznik oraz intensywną urbanizację tego obszaru. W ocenie organu okoliczności te uzasadniały przyjęcie aktualnych rozwiązań planistycznych odmiennych od oczekiwań Skarżącego.

W zakresie zarzutu naruszenia prawa własności Rada Gminy wskazała, że zgodnie z art. 1 u.p.z.p. w planowaniu przestrzennym uwzględnia się m.in. wymagania ładu przestrzennego, walory architektoniczne i krajobrazowe oraz wymagania ochrony środowiska, a przy ustalaniu przeznaczenia terenu organ waży interes publiczny i interesy prywatne. Jednocześnie, stosownie do art. 6 ust. 1 tej ustawy, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zdaniem organu ograniczenie prawa własności jest zatem dopuszczalne, o ile pozostaje w odpowiedniej proporcji do chronionych wartości i nie narusza istoty tego prawa.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, Rada Gminy wskazała, że art. 15 ust. 2 u.p.z.p. przewiduje możliwość określenia w planie miejscowym szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym zakazu zabudowy. Organ wskazał, że ograniczenie prawa własności może być zatem ustanowione w planie miejscowym, o ile znajduje podstawę ustawową i pozostaje w odpowiedniej proporcji do celów uzasadniających jego wprowadzenie. W tym kontekście Rada Gminy odwołała się do testu proporcjonalności obejmującego kryterium przydatności, konieczności oraz proporcjonalności.

W ocenie organu przeznaczenie części działki nr 18/35 pod tereny zieleni nieurządzonej i zieleni izolacyjnej było uzasadnione szeregiem istniejących uwarunkowań, w szczególności położeniem terenu przy ul. Łącznik, przebiegiem linii elektroenergetycznej 15 kV, istnieniem strefy sanitarnej cmentarza, potrzebą ochrony walorów krajobrazowych doliny Strugi Kicińskiej oraz koniecznością zachowania istniejącego układu urbanistycznego. Organ podkreślił przy tym, że przyjęte rozwiązania stanowiły również kontynuację wcześniejszego przeznaczenia tego terenu po dokonanym przez skarżącego podziale nieruchomości.

Rada Gminy wskazała w konsekwencji, że przyjęte rozwiązanie było, w jej ocenie, przydatne i konieczne dla ochrony wskazanych wartości, a jednocześnie proporcjonalne w stosunku do ingerencji w prawo własności. Podkreślono, że ochronie podlegały m.in. środowisko, zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańców, kontrolowany rozwój zabudowy mieszkaniowej wyposażonej w odpowiednią infrastrukturę, tereny rekreacyjne oraz bezpieczeństwo komunikacyjne. Zdaniem organu interes publiczny i chronione wartości uzasadniały ograniczenie sposobu wykonywania prawa własności skarżącego, bez naruszenia jego istoty.

Rada Gminy podsumowała, że przy uchwalaniu zaskarżonego planu nie doszło ani do naruszenia procedury planistycznej, ani do nadużycia władztwa planistycznego. W ocenie organu wprowadzone ograniczenia nie miały charakteru nieproporcjonalnego lub nadmiernego, a ingerencja w prawo własności znajdowała uzasadnienie w istniejących uwarunkowaniach przestrzennych oraz w potrzebie ochrony interesu publicznego. W konsekwencji organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 0 z 2026r., poz. 143), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Nr 319/XXXI/2021 Rady Gminy Czerwonak z dnia 22 lutego 2021 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla Czerwonak w Czerwonaku, opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 7 kwietnia 2021 r. pod poz. 2815 w części dotyczącej nieruchomości obejmującej działkę nr 18/35, arkusz mapy 13, obręb Czerwonak, gmina Czerwonak.

Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała, jako podjęta w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, co wynika wyraźnie w treści przepisu art. 14 ust. 8 u.p.z.p. Tym samym bez wątpienia należy ona do kategorii aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 z późn. zm.), zwanej dalej "u.s.g.", każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Sąd nie ma wątpliwości, że skarżący jako właściciel nieruchomości objętej postanowieniami zaskarżonej uchwały posiada interes prawny w ewentualnym kwestionowaniu tych postanowień.

Oceny, czy uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności chociażby w części na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., dokonuje się na gruncie art. 28 ust. 1 u.p.z.p., w myśl którego istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.

Przesłanki nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy określa art. 91 u.s.g. Zgodnie z art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Ustawodawca wskazał w ten sposób, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa, przy czym powołana regulacja nie typizuje takich istotnych naruszeń prawa, podobnie jak nie charakteryzuje nieistotnych naruszeń prawa, które ustawodawca uwzględnił w art. 91 ust. 4 u.s.g., sankcjonując w odmienny niż stwierdzenie nieważności sposób tę kategorię wadliwości wymienionych aktów organu gminy. Pomimo, iż przepisy prawa nie zawierają taksatywnego wyliczenia wadliwości aktu prawa miejscowego, to wypracowane w omawianym zakresie poglądy nauki i judykatury pozwoliły ustalić pewien katalog istotnych naruszeń prawa, skutkujących stwierdzeniem nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Do tych "kwalifikowanych" naruszeń zalicza się: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia określonego rodzaju uchwały, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą jej podjęcia, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Akceptując prezentowane dotychczas w tym przedmiocie poglądy (np. wyrok NSA z dnia 24 marca 1992r. sygn. akt II SA/Wr 96/92, publ. OSP z. 7-8 z 1993 r. poz. 148), Sąd rozpoznając niniejszą sprawę przeprowadził ocenę w ramach powyżej określonych przesłanek istotnego naruszenia prawa.

Jak wspomniano, zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przepis art. 28 ust. 1 u.p.z.p. ustanowił więc dwie podstawowe przesłanki zgodności z przepisami prawa uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego:

- po pierwsze przesłankę materialnoprawną, a mianowicie uwzględnienie zasad sporządzania planu miejscowego,

- po drugie, przesłankę formalnoprawną, a mianowicie zachowanie procedury sporządzenia planu i właściwości organu.

Przechodząc, w niniejszej sprawie, do oceny zasadności zarzutów skargi dotyczących zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazać należy, że dotyczą one zaskarżenia uchwały w części odnoszącej się do nieruchomości skarżącego, obejmującej działkę nr 18/35, arkusz mapy 13, obręb Czerwonak. W tym też zakresie Sąd przystąpił do oceny zasadności zarzutów skargi i uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Zaskarżona uchwała przeznacza objętą jej ustaleniami część nieruchomości skarżącego na teren zieleni nieurządzonej, oznaczony symbolem ZO, oraz teren zieleni izolacyjnej, oznaczony symbolem 1ZI. Dla terenu ZO, zgodnie z § 14 uchwały, ustalono zachowanie dotychczasowego sposobu użytkowania terenów, dopuszczenie lokalizacji ciągów pieszo-rowerowych, udział powierzchni terenu biologicznie czynnego nie mniejszy niż 95%, lokalizację ciągu pieszo-rowerowego wskazanego na rysunku planu oraz obsługę komunikacyjną z przyległych dróg publicznych. Natomiast dla terenu 1ZI, zgodnie z § 15 uchwały, ustalono nasadzenia zieleni o zróżnicowanej wysokości, w tym zimozielonej, kształtowane jako pasy, udział powierzchni terenu biologicznie czynnego nie mniejszy niż 90% oraz obsługę komunikacyjną z przyległych dróg publicznych.

W konsekwencji ustalenia zaskarżonego planu w odniesieniu do objętej nim części nieruchomości nie przewidują możliwości realizacji zabudowy kubaturowej. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla oceny podniesionych przez skarżącego zarzutów, ponieważ stanowi daleko idącą ingerencję w sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.

Jednocześnie należy zauważyć, że stan zagospodarowania nieruchomości wynikający ze zaskarżonego planu różni się od ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Czerwonak, uchwalonego uchwałą Nr 173/XXVIII/2000 Rady Gminy Czerwonak z dnia 14 czerwca 2000 r., zmienioną uchwałą Nr 219/XXXV/2000 Rady Gminy Czerwonak z dnia 13 grudnia 2000 r. Zgodnie z ustaleniami Studium około 47% powierzchni Nieruchomości znajdowało się na terenach zieleni parkowej oraz terenach usług rekreacji, wypoczynku i turystyki, oznaczonych symbolem ZP/UT, około 18% na terenach intensywnej zabudowy mieszkaniowej z działalnością usługową, oznaczonych symbolem MU, natomiast około 35% stanowiły tereny wód.

Skarżący wywodzi z powyższego, że przyjęcie w planie miejscowym przeznaczenia objętej nim części nieruchomości pod tereny zieleni nieurządzonej i zieleni izolacyjnej, przy faktycznym wyłączeniu możliwości realizacji zabudowy kubaturowej, stanowiło arbitralną i nieproporcjonalną ingerencję w przysługujące mu prawo własności. W jego ocenie rozwiązanie to świadczy o przekroczeniu przez Radę Gminy granic władztwa planistycznego, a także o naruszeniu zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zarzuty te nie są jednak zasadne. Należy przyznać, że przeznaczenie nieruchomości pod tereny zieleni, połączone z faktycznym wyłączeniem możliwości jej zabudowy, stanowi daleko idącą ingerencję w sposób wykonywania prawa własności. Tego rodzaju ograniczenie wymaga zatem szczególnego uzasadnienia i podlega ocenie z punktu widzenia granic władztwa planistycznego gminy oraz konstytucyjnej ochrony prawa własności. Nie można jednak utożsamiać niekorzystnego dla właściciela rozstrzygnięcia planistycznego z naruszeniem prawa. Kontrola sądowoadministracyjna nie polega bowiem na poszukiwaniu rozwiązania optymalnego z punktu widzenia właściciela nieruchomości, lecz na ustaleniu, czy organ, korzystając z przysługującego mu władztwa planistycznego, działał w granicach prawa i nie dopuścił się jego nadużycia.

W konsekwencji zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma nie to, czy dla nieruchomości skarżącego możliwe było przyjęcie innego, korzystniejszego dla niego przeznaczenia, lecz to, czy przeznaczenie spornej części działki pod tereny zieleni znajdowało dostateczne uzasadnienie w istniejących uwarunkowaniach przestrzennych oraz czy przyjęte ograniczenie prawa własności pozostawało w granicach prawa.

W ocenie Sądu ustalone okoliczności sprawy nie dają jednak podstaw do przyjęcia, że przyjęte rozwiązanie planistyczne było dowolne lub arbitralne.

W pierwszej kolejności oceny wymaga zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w związku z art. 28 ust. 1 tej ustawy. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Z przepisu tego wynika zatem obowiązek określenia w planie przeznaczenia poszczególnych terenów oraz ich odpowiedniego rozgraniczenia. Nie wynika natomiast obowiązek przeznaczenia określonej nieruchomości zgodnie z oczekiwaniami jej właściciela, w szczególności pod zabudowę mieszkaniową. W niniejszej sprawie wymóg określony w art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. został spełniony. Zaskarżony plan jednoznacznie określa przeznaczenie terenu, na którym znajduje się objęta skargą część działki nr 18/35, wskazując teren zieleni nieurządzonej oznaczony symbolem ZO oraz teren zieleni izolacyjnej oznaczony symbolem 1ZI. Ustalenia te zostały przedstawione zarówno w części tekstowej uchwały, jak i na rysunku planu, na którym wyznaczono odpowiednie linie rozgraniczające. Dla poszczególnych terenów określono ponadto zasady ich zagospodarowania oraz wskaźniki zagospodarowania terenu.

Nie można zatem podzielić stanowiska skarżącego, że poprzez przeznaczenie nieruchomości pod zieleń doszło do naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Przepis ten nie ustanawia bowiem materialnych kryteriów, według których rada gminy ma rozstrzygać, czy konkretny teren powinien zostać przeznaczony pod zabudowę, zieleń, komunikację czy inną funkcję. Określa natomiast obligatoryjny zakres ustaleń planu miejscowego. Skarżący w istocie nie kwestionuje tego, że plan określa przeznaczenie terenu i wyznacza linie rozgraniczające, lecz nie zgadza się z przyjętym przez organ przeznaczeniem. Tak sformułowany zarzut dotyczy zatem nie kompletności planu w rozumieniu art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., lecz materialnej dopuszczalności przyjętego rozwiązania planistycznego, a więc granic władztwa planistycznego gminy.

W konsekwencji istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy ustalenie dla części działki nr 18/35 przeznaczenia pod tereny zieleni nieurządzonej i zieleni izolacyjnej stanowiło dopuszczalne wykonywanie władztwa planistycznego, czy też było działaniem dowolnym, arbitralnym i nieproporcjonalnie ingerującym w prawo własności skarżącego.

Należy przy tym podkreślić, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem, za pomocą którego gmina realizuje przyznane jej ustawowo władztwo planistyczne. Władztwo to obejmuje kompetencję do samodzielnego ustalania przeznaczenia terenów oraz zasad ich zagospodarowania. Nie oznacza ono jednak pełnej dowolności organu planistycznego. Granice tego władztwa wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisy odrębne, a także normy konstytucyjne, w tym dotyczące ochrony prawa własności i zasady proporcjonalności.

Po pierwsze, istotne znaczenie ma okoliczność, że zaskarżony plan nie obejmuje całej nieruchomości skarżącego, lecz jedynie jej fragment. Pozostała, znacznie większa, część działki nr 18/35 pozostaje poza granicami planu miejscowego. Okoliczność ta ma znaczenie dla oceny zakresu ingerencji w prawo własności. Ustalenia zaskarżonego planu dotyczą bowiem wyłącznie tej części nieruchomości, która znalazła się w granicach opracowania planistycznego. Nie można zatem przyjąć, że zaskarżona uchwała pozbawiła skarżącego możliwości korzystania z całej nieruchomości, skoro jej zasadnicza część nie została objęta kwestionowanymi ustaleniami planistycznymi.

Po drugie, nie bez znaczenia pozostaje położenie spornej części działki bezpośrednio przy ul. Łącznik. Z odpowiedzi na skargę wynika, że droga ta stanowi istotne połączenie komunikacyjne Czerwonaka i Kicina z Koziegłowami, charakteryzujące się znacznym natężeniem ruchu. Organ wskazał również na istniejące w tym miejscu różnice wysokościowe oraz przyjęty w odniesieniu do całego układu urbanistycznego osiedla sposób obsługi komunikacyjnej, polegający na braku bezpośredniej obsługi indywidualnych działek budowlanych od strony tej ulicy. Jednocześnie nieruchomości położone wzdłuż ul. Łącznik zostały pozostawione jako tereny zieleni bez prawa zabudowy.

Okoliczność ta ma istotne znaczenie również w kontekście zarzutu nierównego lub arbitralnego potraktowania skarżącego. Przyjęte rozwiązanie nie dotyczy bowiem wyłącznie jego nieruchomości, lecz wpisuje się w szerszy sposób ukształtowania pasa terenu wzdłuż ul. Łącznik. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że organ w sposób dowolny wyodrębnił nieruchomość skarżącego i pozbawił ją możliwości zabudowy, podczas gdy nieruchomości znajdujące się w analogicznym położeniu zostały potraktowane odmiennie.

Po trzecie, organ wskazał na uwarunkowania związane z doliną Strugi Kicińskiej. Z akt sprawy wynika, że teren objęty planem znajduje się w rejonie tej doliny, a w sąsiedztwie planowana jest budowa zbiornika retencyjnego. Przyjęcie pasa zieleni pozostaje zatem związane nie tylko z zachowaniem istniejącego układu przestrzennego, ale również z ochroną walorów krajobrazowych oraz uwarunkowaniami związanymi z gospodarką wodną. Okoliczność ta stanowi dodatkowy element, który organ mógł uwzględnić przy kształtowaniu przeznaczenia terenu.

Po czwarte, na ocenę sposobu zagospodarowania działki wpływa istniejąca infrastruktura techniczna. Przez działkę nr 18/35 przebiega napowietrzna linia elektroenergetyczna 15 kV, wraz z pasem technologicznym. Jak wskazał organ, jej przebieg stanowi ograniczenie możliwości lokalizacji zabudowy przeznaczonej na stały pobyt ludzi. Jest to przy tym uwarunkowanie istniejące niezależnie od woli organu planistycznego. Okoliczność ta stanowiła zatem istniejące uwarunkowanie, które organ planistyczny był uprawniony uwzględnić przy określaniu przeznaczenia terenu.

Po piąte, organ powołał się na położenie spornej części nieruchomości w sąsiedztwie cmentarza komunalnego oraz wynikające z tego ograniczenia sanitarne. W tym zakresie wskazano na § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. z 1959 r. Nr 52, poz. 315). Regulacja ta określa minimalne odległości cmentarza od zabudowy mieszkaniowej oraz możliwość zmniejszenia odległości do 50 m pod warunkiem spełnienia określonych wymagań dotyczących sieci wodociągowej. Organ wskazał przy tym, że skarżący nie wykazał możliwości spełnienia warunków pozwalających na zastosowanie zmniejszonej odległości. Także ta okoliczność stanowiła zatem obiektywne uwarunkowanie, które mogło zostać uwzględnione w procesie planistycznym.

Po szóste, nie można pominąć wcześniejszego sposobu zagospodarowania tego fragmentu nieruchomości. Z odpowiedzi na skargę wynika, że działka nr 18/35 stanowi pozostałość większej nieruchomości, która wcześniej została podzielona, a część wydzielonych działek została przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową, następnie sprzedana i zabudowana. Pozostała część nieruchomości, odpowiadająca obecnej działce nr 18/35, została natomiast decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu nr GG.1.7414-1281/97 z 1997 r. (k 427 akt adm.) przeznaczona pod zieleń izolacyjną, parkową oraz komunikację drogową.

Okoliczność ta nie oznacza oczywiście, że wcześniejsze przeznaczenie nieruchomości wiązało radę gminy przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ma ona jednak znaczenie dla oceny twierdzenia skarżącego, że przeznaczenie spornej części działki pod zieleń stanowiło całkowicie nowe i arbitralne ograniczenie jego prawa własności. Z przedstawionych okoliczności wynika bowiem, że teren ten już wcześniej funkcjonował w układzie przestrzennym jako obszar przeznaczony na cele związane z zielenią i komunikacją, podczas gdy możliwość zabudowy została skoncentrowana na innych działkach powstałych w wyniku wcześniejszego podziału nieruchomości.

Każda z powyższych okoliczności, rozpatrywana odrębnie, nie przesądza jeszcze o konieczności przyjęcia określonego przeznaczenia planistycznego. Nie jest bowiem rolą Sądu dokonywanie wyboru pomiędzy możliwymi rozwiązaniami planistycznymi. Ich łączne występowanie ma jednak istotne znaczenie dla oceny, czy przyjęte rozwiązanie było wynikiem dowolnego działania organu.

W ocenie Sądu zgromadzony materiał pozwala stwierdzić, że ustalenie przeznaczenia spornej części działki pod tereny zieleni było związane z konkretnymi i dającymi się zidentyfikować uwarunkowaniami przestrzennymi, komunikacyjnymi, środowiskowymi i technicznymi. Były nimi w szczególności: położenie przy istotnym ciągu komunikacyjnym, przyjęty układ obsługi komunikacyjnej osiedla, sąsiedztwo doliny Strugi Kicińskiej, planowany zbiornik retencyjny, przebieg napowietrznej linii elektroenergetycznej, sąsiedztwo cmentarza oraz wcześniejsze przeznaczenie tego fragmentu nieruchomości.

W konsekwencji nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, że przeznaczenie spornej części działki pod zieleń było pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Przeciwnie, z okoliczności sprawy wynika, że przyjęte rozwiązanie stanowiło element szerszej koncepcji zagospodarowania tego obszaru, uwzględniającej istniejące uwarunkowania i ograniczenia.

Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p., art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, wskazać należy, że również ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie budzi wątpliwości, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wpływają na sposób wykonywania prawa własności. Wynika to wprost z art. 6 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym ustalenia planu miejscowego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Sam fakt ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie może być zatem utożsamiany z naruszeniem prawa własności. Władztwo planistyczne z natury rzeczy może prowadzić do ograniczenia możliwości wykorzystania nieruchomości zgodnie z zamierzeniami jej właściciela.

Ochrona prawa własności wynikająca z art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP nie ma charakteru absolutnego. Art. 64 ust. 3 Konstytucji dopuszcza ograniczenie własności, o ile następuje ono w drodze ustawy i nie prowadzi do naruszenia istoty tego prawa. W odniesieniu do planowania przestrzennego ograniczenia te znajdują podstawę ustawową w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która przyznaje gminie kompetencję do ustalania przeznaczenia terenów oraz zasad ich zagospodarowania.

Właściciel nieruchomości nie może zatem skutecznie wywodzić z samego faktu przysługiwania mu prawa własności uprawnienia do uzyskania w planie miejscowym takiego przeznaczenia nieruchomości, jakie odpowiada jego zamierzeniom inwestycyjnym. Ochrona prawa własności wymaga natomiast, aby ingerencja organu planistycznego nie była dowolna i aby pozostawała w racjonalnej oraz odpowiedniej proporcji do celów, którym służy.

W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził przekroczenia tej granicy. Przyjęte rozwiązanie służyło realizacji szeregu celów publicznych związanych z kształtowaniem ładu przestrzennego, ochroną walorów krajobrazowych i środowiskowych, bezpieczeństwem komunikacyjnym, uwzględnieniem istniejącej infrastruktury technicznej oraz ograniczeń sanitarnych związanych z sąsiedztwem cmentarza. Jednocześnie ingerencja została ograniczona do części nieruchomości objętej planem, podczas gdy pozostała część działki pozostaje poza jego granicami.

W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że ustalenia planu naruszyły istotę prawa własności. Skarżący nie wykazał również, aby przyjęte rozwiązanie było całkowicie nieprzydatne dla realizacji wskazanych celów publicznych albo aby pozostawało w oczywistej dysproporcji do zakresu ingerencji w jego prawa.

Z tych samych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Przepis ten ustanawia konstytucyjne granice ingerencji w prawa i wolności jednostki, wymagając w szczególności, aby ograniczenia były ustanowione w ustawie, służyły realizacji określonego celu publicznego, były konieczne i nie naruszały istoty danego prawa.

W realiach niniejszej sprawy nie można przyjąć, aby organ planistyczny w sposób oczywisty przekroczył tak określone granice. Jak wskazano wyżej, przyjęte rozwiązanie było związane z szeregiem konkretnych uwarunkowań istniejących na tym terenie. Nie sposób również przyjąć, że skarżący wykazał istnienie innego, równie skutecznego, a jednocześnie istotnie mniej ingerującego w prawo własności rozwiązania, które pozwalałoby osiągnąć wskazane cele związane z organizacją układu komunikacyjnego, ochroną terenów zieleni i walorów krajobrazowych oraz uwzględnieniem istniejących ograniczeń technicznych i sanitarnych.

W tym miejscu należy podkreślić, że ciężar wykazania istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego spoczywa na stronie kwestionującej uchwałę, przy czym w sprawach planistycznych nie jest wystarczające samo wskazanie, że możliwe było przyjęcie rozwiązania korzystniejszego dla właściciela. Konieczne jest wykazanie, że przyjęte rozwiązanie przekroczyło granice wyznaczone organowi planistycznemu przez przepisy prawa. Tego rodzaju przekroczenia w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.

Nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja skarżącego odnosząca się do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Czerwonak. Studium z 2000 r. nie przewidywało jednolitego przeznaczenia całej nieruchomości pod zabudowę. Około 47% jej powierzchni obejmowały tereny zieleni parkowej oraz usług rekreacji, wypoczynku i turystyki, około 35% – tereny wód, natomiast jedynie około 18% – tereny intensywnej zabudowy mieszkaniowej z działalnością usługową. Nie można zatem utożsamiać faktu, że część nieruchomości była w Studium wskazana jako teren intensywnej zabudowy mieszkaniowej, z obowiązkiem przeznaczenia tej części w planie miejscowym pod zabudowę. Studium określa bowiem kierunki polityki przestrzennej gminy, natomiast plan miejscowy dokonuje konkretyzacji i szczegółowego określenia przeznaczenia poszczególnych terenów.

Ocena zgodności planu miejscowego ze Studium nie może być przy tym dokonywana w oderwaniu od sposobu sformułowania ustaleń samego Studium. Istotne jest bowiem ustalenie, czy rozwiązania przyjęte w planie pozostają w sprzeczności z zasadniczymi kierunkami polityki przestrzennej określonymi w Studium. Nie jest natomiast wymagane mechaniczne powielenie w planie miejscowym wszystkich oznaczeń i ustaleń Studium. W realiach niniejszej sprawy skarżący nie wykazał, aby przeznaczenie spornej części działki pod zieleń stanowiło rzeczywistą zmianę zasadniczego kierunku polityki przestrzennej określonego w Studium. Przeciwnie, znaczna część nieruchomości już w Studium została powiązana z funkcją zieleni oraz wód, natomiast funkcja mieszkaniowa obejmowała jedynie część jej powierzchni. Jednocześnie pomiędzy uchwaleniem Studium a uchwaleniem zaskarżonego planu upłynęło ponad 20 lat, w czasie których nastąpiły istotne zmiany w zagospodarowaniu tego obszaru, w tym powstanie i rozwój zabudowy, rozbudowa cmentarza, rozwój układu komunikacyjnego oraz ujawnienie innych uwarunkowań mających znaczenie dla sposobu zagospodarowania terenu.

Nie można zatem uznać, że samo odmienne, bardziej szczegółowe określenie przeznaczenia spornej części działki w planie miejscowym w stosunku do oznaczeń zawartych w Studium oznacza naruszenie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Skarżący nie wykazał bowiem, aby przyjęte rozwiązanie pozostawało w rzeczywistej sprzeczności z ustaleniami Studium.

Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej uchwały pozostaje natomiast powoływana przez skarżącego Aktualizacja Gminnego Programu Rewitalizacji na lata 2022–2029, przyjęta uchwałą Nr 259/XXI/2026 Rady Gminy Czerwonak z dnia 12 lutego 2026 r. Zaskarżona uchwała została podjęta w 2021 r., a zatem jej legalność podlega ocenie z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej podjęcia. Dokument przyjęty w 2026 r. nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały z 2021 r. z tego tylko względu, że zawiera ustalenia lub diagnozę odnoszącą się do aktualnych uwarunkowań społecznych, przestrzennych czy gospodarczych gminy.

Niezależnie od powyższego, wskazywana przez skarżącego treść Gminnego Programu Rewitalizacji nie przesądza o wadliwości zaskarżonego planu. Dokument ten odnosi się bowiem do szerszych zagadnień polityki rozwoju gminy i nie stanowi aktu, który określałby wiążące przeznaczenie poszczególnych nieruchomości w sposób właściwy dla miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji argumentacja skarżącego dotycząca rzekomej sprzeczności stanowiska Gminy w zakresie podaży terenów mieszkaniowych nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Nawet ewentualna rozbieżność pomiędzy poszczególnymi dokumentami strategicznymi gminy nie stanowi sama w sobie przesłanki nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli nie zostanie wykazane istotne naruszenie konkretnych przepisów prawa regulujących sporządzanie tego planu.

Podsumowując, Sąd nie stwierdził, aby przyjęcie dla części działki nr 18/35 przeznaczenia pod tereny zieleni nieurządzonej oraz zieleni izolacyjnej stanowiło przekroczenie granic władztwa planistycznego Rady Gminy Czerwonak. Przyjęte rozwiązanie nie było pozbawione racjonalnych podstaw, lecz wynikało z szeregu istniejących uwarunkowań przestrzennych, komunikacyjnych, środowiskowych, technicznych i sanitarnych. Nie stwierdzono również, aby ustalenia planu naruszały istotę prawa własności albo pozostawały w oczywistej dysproporcji do celów publicznych realizowanych przez organ.

W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że doszło do istotnego naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p., a tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.



Powered by SoftProdukt