Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 28 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lipca 2026 roku sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. Sp. j. w P. na bezczynność Inspektora Farmaceutycznego w przedmiocie zmiany statusu apteki ogólnodostępnej oddala skargę.

Pismem z dnia 29 kwietnia 2026 r. T. Sp. z o.o. Sp. j. z siedzibą w P. (dalej zwana jako: "strona", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Inspektor Farmaceutyczny (w skrócie: "WWIF") w przedmiocie czynności materialno-technicznej skargi polegającej na zmianie statusu apteki ogólnodostępnej "[...]" w Rejestrze Aptek ze statusu "nieaktywna - zawieszenie działalności" na status "aktywna". Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi w całości, a także o:

1) zobowiązanie WWIF do dokonania czynności materialno-technicznej polegającej na zmianie statusu apteki ogólnodostępnej "[...]" położonej w P. przy ul. [...] w Rejestrze Aptek ze statusu "nieaktywna - zawieszenie działalności" na status "aktywna", w terminie wyznaczonym przez Sąd;

2) stwierdzenie, że WWIF dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącej z dnia 2 marca 2026 r. o zmianę statusu apteki w Rejestrze Aptek;

3) stwierdzenie, że bezczynność WWIF miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa - art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. – w skrócie: "p.p.s.a.");

4) przyznanie od WWIF na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z tym, że skarżąca doznała niepowetowanej szkody w następstwie bezczynności nie może bowiem prowadzić apteki ogólnodostępnej bez zmiany statusu w Rejestrze Aptek;

5) w wypadku uznaniu przez Sąd, że nie jest należna suma określona w pkt 4) wniesiono o wymierzenie WWIF grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.);

6) zasądzenie od WWIF na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;

7) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4 p.p.s.a.).

W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że prowadzi wskazaną aptekę ogólnodostępną na podstawie zezwolenia wydanego przez WIF o numerze [...] ze zm. Zezwolenie to pozostaje w obrocie prawnym i nie zostało wygaszone ani cofnięte prawomocną decyzją administracyjną. Pod koniec 2024 r. właściciel budynku, w którym usytuowana jest apteka poinformował stronę, że nieruchomość pilnie wymaga gruntownej modernizacji. W tej sytuacji, skarżąca w dniu 20 grudnia 2024 r. poinformowała WWIF o tymczasowym zawieszeniu działalności apteki na czas remontu budynku. Zawieszenie stanowiło konieczną i nieuniknioną konsekwencję czynników całkowicie niezależnych od strony.

Skarżąca wyjaśniła następnie, że 24 kwietnia 2025 r. WWIF wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia skarżącej ww. zezwolenia, uznając, że podmiot prowadzący aptekę przestał spełniać warunki określone przepisami prawa wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w przedmiotowym zezwoleniu, w związku z tymczasowym (trwającym niecałe 10 miesięcy) remontem budynku, w którym mieścił się lokal apteki. Co istotne, 24 listopada, na miesiąc przed zakończeniem postępowania lokal został oddany do użytku, całkowicie wyposażony, co potwierdziły oględziny lokalu apteki z udziałem inspektorów WIF. W protokole z oględzin nie wniesiono żadnych zastrzeżeń do stanu czy usytuowania apteki. Pismem z 3 grudnia 2025 r. strona poinformowała organ o zaplanowanym na dzień 28 lutego 2026 r. otwarciu apteki dla pacjenta. W ślad za tym pismem organ wydał decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki. Decyzja kończąca postępowanie w I instancji została wydana przez WWIF, lecz nie jest ostateczna. Skarżącą posiada więc ważne zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji, wskutek czego toczy się postępowanie odwoławcze przed Głównym Inspektorem Farmaceutycznym (w skrócie: "GIF"). Okoliczność ta wynika wprost z treści pisma GIF z 20 kwietnia 2026 r.

Następnie pismem z dnia 2 marca 2026 r. skarżąca złożyła wobec WWIF oświadczenie o wznowieniu działalności apteki przy ul. [...] w P. oraz wniosła o zmianę statusu apteki w Rejestrze Aptek ze statusu "nieaktywna - zawieszenie działalności" na status "aktywna". Skarżąca dopełniła ciążącego na niej obowiązku notyfikacyjnego wobec organu nadzorczego.

Pismem z dnia 11 marca 2026 r. WWIF uznał wniosek skarżącej za "bezprzedmiotowy", informując, że nie istnieje lokal apteki, którego dotyczy przekazana informacja, gdyż został całkowicie wyburzony, a nowy lokal apteki wiąże się z koniecznością uzyskania nowego zezwolenia na prowadzenie apteki. WWIF nie wydał decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę, w szczególności decyzji o umorzeniu postępowania, i nie dokonał żądanej czynności materialno-technicznej polegającej na aktualizacji statusu apteki w Rejestrze Aptek. Zdaniem skarżącej przyczyna merytoryczna, na której WWIF oparł odmowę aktualizacji rejestru (wyburzenie lokalu), jest tożsama z przyczyną wszczęcia przez ten sam organ postępowania z urzędu o cofnięcie zezwolenia. WWIF odmawiając aktualizacji statusu apteki w Rejestrze Aptek, w istocie wykonuje nieostateczną decyzję wydaną we własnej sprawie, antycypując jej treść i wyprzedzając rozstrzygnięcie GIF w postępowaniu odwoławczym.

Skarżąca podkreśliła następnie, że celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Rejestr Aptek jest rejestrem publicznym prowadzonym przez organ administracji publicznej w ramach jego ustawowych kompetencji. Okoliczność, że zmiana statusu apteki ze "nieaktywna - zawieszenie działalności" na "aktywna", stanowi klasyczną czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie jest w sprawie sporna. Skarżąca podkreśliła, że zmiana statusu apteki w Rejestrze Aptek jest podejmowana przez WWIF w ramach jego wyłącznych kompetencji określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2025 r., poz. 750 ze zm.; w skrócie: "u.p.f."), a procedowanie w tej sprawie toczy się z zastosowaniem ogólnych reguł ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.; w skrócie: "k.p.a."). Prawo farmaceutyczne nie zawiera regulacji szczególnej, która wyłączałaby stosowanie k.p.a. do sposobu procedowania nad wnioskami o zmianę wpisu w rejestrze. W konsekwencji bezczynność w zakresie tej czynności można rozważyć również w z perspektywy kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. jako bezczynność w sprawie czynności z zakresu administracji publicznej. Skarżąca zaznaczyła, że wniosła ponaglenie pismem z dnia 22 marca 2026 r. GIF zawiadomił o jego niedopuszczalności pismem z dnia 20 kwietnia 2026 r. Bez względu na ocenę merytoryczną stanowiska GIF, warunek z art. 53 § 2b p.p.s.a. został spełniony.

Zdaniem skarżącej WWIF ma obowiązek wprowadzić zmiany w Rejestrze Aptek jeżeli podmiot, który uprzednio zawiesił działalność (np. w związku z remontem budynku, w którym usytuowana jest apteka) taką działalność wznawia (np. w związku z zakończeniem remontu). Wniosek skarżącej o zmianę statusu apteki w Rejestrze Aptek z dnia 2 marca 2026 r. wszczął procedurę administracyjną, w którym WWIF zobowiązany był do załatwienia sprawy w formie prawnie przewidzianej, tj. dokonania wnioskowanej czynności materialno-technicznej. Czynność ta w praktyce sprowadza się do odznaczenia w systemie komputerowym przez pracownika WWIF zatrudnionego na Stanowisku ds. Rejestrowych, zmiany statusu apteki na podstawie informacji podmiotu prowadzącego tę aptekę. W tym wypadku wystarczającym asumptem do aktualizacji obowiązku WWIF jest zawiadomienie o odwieszeniu działalności apteki. Sam wpis do systemu powinien został załatwiony niezwłocznie przy czym zajmuje od 15 do 30 minut. Pismo WWIF z dnia 11 marca 2026 r., w którym organ uznał wniosek skarżącej za "bezprzedmiotowy" bez wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia, stanowi nieprawidłową formę załatwienia sprawy. W tej sytuacji odmówiono skarżącej realizacji jej praw, a w Rejestrze Aptek w dalszym ciągu widnieje nielegalny (błędny) wpis. Stanowisko GIF wyrażone w zawiadomieniu z dnia 20 kwietnia 2026 r., zgodnie z którym ponaglenie skarżącej jest niedopuszczalne, gdyż "nie dotyczy sprawy administracyjnej", jest oczywiście błędne z trzech powodów.

Po pierwsze, art. 37 § 1 k.p.a. nie uzależnia prawa do wniesienia ponaglenia od formy zakończenia sprawy w postaci decyzji. Przepis ten posługuje się pojęciem "niezałatwienia sprawy w terminie", a pojęcie "załatwienia sprawy" z art. 35 k.p.a. obejmuje każdą prawnie przewidzianą formę działania organu, w tym czynność materialno-techniczną. Twierdzenie GIF, że art. 1 pkt 1 k.p.a. ogranicza zakres stosowania ponaglenia wyłącznie do spraw rozstrzyganych decyzją, pomija to, że art. 1 k.p.a. określa przedmiotowy zakres stosowania k.p.a., a nie zakres dopuszczalności poszczególnych środków procesowych przewidzianych w k.p.a.

Po drugie, przyjęta przez GIF wykładnia prowadzi do wniosku niemożliwego do zaakceptowania w świetle systemowej wykładni przepisów p.p.s.a. Ustawodawca w art. 3 p.p.s.a. wprost przewidział skargę na bezczynność w sprawach aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. wymaga wniesienia ponaglenia jako warunku dopuszczalności takiej skargi.

Po trzecie, stanowisko GIF stoi w jaskrawej sprzeczności z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, przytoczonych przez skarżącą.

Niezależnie od powyższego, nieprawidłowa jest sama forma rozstrzygnięcia przyjęta przez GIF. Właściwą formą zakończenia postępowania ponaglającego jest postanowienie, o którym mowa w art. 37 § 6 k.p.a., lub w razie przedwczesnego wniesienia ponaglenia pozostawienie go bez rozpoznania na podstawie art. 37 i 3a k.p.a. GIF nie wydał postanowienia w żadnym z tych trybów, ograniczając się do pisma informacyjnego. Pismo to nie zamyka zatem prawa skarżącej do wniesienia niniejszej skargi.

W ocenie skarżącej powyższe okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że bezczynność WWIF nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Kwalifikowany charakter naruszenia wynika z następującej sekwencji działań organu. W dniu 24 kwietnia 2025 r. WWIF wszczął z urzędu postępowanie o cofnięcie skarżącej zezwolenia, powołując jako przyczynę wyburzenie lokalu apteki. W ramach tego postępowania została wydana nieostateczna decyzja, od której skarżąca wniosła odwołanie. Postępowanie odwoławcze przed GIF nie zostało zakończone. Tym samym WIF, w drodze czynności rejestrowej (a w istocie przez jej zaniechanie), wyprzedza i antycypuje rozstrzygnięcie GIF, dokonując faktycznej realizacji nieprawomocnej decyzji. Postępowanie WWIF stanowi naruszenie art. 130 § 1 i 2 k.p.a. Dopóki decyzja o cofnięciu zezwolenia nie jest ostateczna, dopóty zezwolenie nr [...] pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne. Zmiany w Rejestrze Aptek winny wynikać wyłącznie z ostatecznych decyzji administracyjnych, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym rejestrów prowadzonych przez inspekcję farmaceutyczną. Rażący charakter naruszenia potęguje fakt, że WWIF i GIF są organami tej samej inspekcji farmaceutycznej. GIF, rozpoznając ponaglenie, stanął w obronie nieprawidłowej praktyki WWIF, uchylając się od merytorycznej oceny jego bezczynności poprzez powołanie się na oczywiście błędny argument formalny. Taka postawa organów pozbawia skarżącą efektywnej ochrony na drodze administracyjnej i wymusza interwencję sądu administracyjnego, co stanowi samodzielną okoliczność uzasadniającą zarówno stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, jak i nałożenie na WWIF grzywny lub zasądzenie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. W wyniku działań organu skarżąca nie może prowadzić działalności aptecznej.

W odpowiedzi na skargę zawartej w piśmie z dnia 03 czerwca 2026 r. WWIF wniósł o oddalenie skargi.

W pierwszej kolejności organ wskazał, że złożenie przez spółkę skargi na bezczynność WWIF jest konsekwencją nieprzyjęcia przedstawionego przez organ inspekcji farmaceutycznej stanowiska w zakresie zmiany w Rejestrze Aptek statusu apteki ogólnodostępnej "[...]" zlokalizowanej przy ul. [...] w P. ze statusu "nieaktywna - zawieszenie działalności" na status "aktywna".

Wyżej wskazana placówka ochrony zdrowia publicznego działała na podstawie zezwolenia WWIF z dnia 28 grudnia 2001 r., znak: [...], zmienionego decyzją tegoż organu z dnia 10 sierpnia 2006 r., znak: [...] a także decyzją z dnia 23 listopada 2018 r. znak: [...] oraz decyzją z dnia 25 marca 2019 r., znak: [...] Pierwotnie apteka prowadzona była w ramach umowy wspólników spółki cywilnej - I. K., L. K. oraz J. K.. W następstwie przekształcenia przedsiębiorcy aptekę prowadziła "[...]" I. K., L. K., J. K. S.. j. z siedzibą w P., a obecnie Zezwoleniobiorcą jest T. Sp. z o. o. Sp. j. z siedzibą w P., nr wpisu do KRS: [...]. Z uwagi na okoliczność całkowitego wyburzenia obiektu, w którym prowadzona była apteka Inspektor Farmaceutyczny wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia przedsiębiorcy: T. Sp. z o. o. Sp. j. z siedzibą w P., nr wpisu do KRS: [...] wskazanego wyżej zezwolenia, w związku ze stwierdzeniem, iż przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej, tj. nie posiada lokalu, na który wydane było zezwolenie, bowiem obiekt, w którym znajdowała się ww. placówka ochrony zdrowia, został wyburzony. W dniu 08 grudnia 2025 r. nie bacząc na podjęte przez tut. organ postępowanie administracyjne, strona za pośrednictwem pełnomocnika skierowała do WWIF pismo zatytułowane "Aktualizacja dokumentów dla zezwolenia z dnia 28 grudnia 2001 r. uprawniającego do prowadzenia apteki ogólnodostępnej przy ul. [...] w P. ([...])".

Następnie pismem z dnia 07 stycznia 2026 r. WWIF wezwał o doprecyzowanie treści złożonego wniosku, tj. czy złożony wniosek stanowi wniosek o zmianę zezwolenia z dnia 28 grudnia 2001 r. czy też złożone pismo miało mieć inny charakter (należało wskazać jaki). W dniu 20 stycznia 2026 r. do WWIF w [...] wpłynęło pismo stanowiące odpowiedź na ww. wezwanie - w odpowiedzi wskazano, że pismem z dnia 01 grudnia 2025 r. dokonano zgłoszenia aktualizacji planu i opisu technicznego pomieszczeń apteki zlokalizowanej przy ul. [...] w P. - pismo nie stanowiło wniosku o zmianę zezwolenia, o którym mowa powyżej.

Niezależnie od powyższego decyzją z 15 stycznia 2026 r., znak: [...] WWIF cofnął przedsiębiorcy: T. sp. z o.o. sp. j. z siedzibą w P., zezwolenie uprawniające do prowadzenia apteki ogólnodostępnej typu B z dnia 28 grudnia 2001 r. (znak sprawy: [...]), udzielone przez WWIF w [...], zmienione decyzją z dnia 10 sierpnia 2006 r. (znak sprawy: [...], przekształcenie przedsiębiorcy), zmienione decyzją z dnia 23 listopada 2018 r. (znak sprawy: [...], zmiana przedsiębiorcy), zmienione decyzją z dnia 25 marca 2019 r. (znak sprawy: [...], zmiana nazwy apteki), na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" położonej w P., gmina [...], ul. [...] ([...]), w związku z uznaniem, iż przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w przedmiotowym zezwoleniu tj. brak posiadania przez przedsiębiorcę lokalu apteki ogólnodostępnej, który mieścił się w budynku, który uległ wyburzeniu. Ww. rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do GIF, stąd przy piśmie z dnia 09 lutego 2026 r. oraz dnia 17 lutego 2026 r. organ odwoławczy otrzymał odwołanie wraz z aktami sprawy.

Następnie w dniu 05 marca 2026 r. do WWIF wpłynęło kolejne pismo zezwoleniobiorcy; poinformowano tut. organ o wznowieniu działalności apteki i otwarciu jej dla pacjenta, jednocześnie wnosząc o zmianę statusu apteki w Rejestrze Aptek z "nieaktywna - zawieszenie działalności" na "aktywna".

Z uwagi na treść ww. pisma w dniu 11 marca 2026 r., poinformowano zezwoleniobiorcę, iż złożony wniosek jest bezprzedmiotowy, bowiem lokal apteki nie istnieje, gdyż został całkowicie wyburzony; nowopowstały lokal został wybudowany w nowym miejscu, a działalność apteki wymaga uzyskania nowego zezwolenia na jej prowadzenie, w konsekwencji nie ma więc podstaw do dokonania wpisu w zakresie działalności apteki na "starym zezwoleniu".

W dniu 26 marca 2026 r. do WWIF w [...] wpłynęło ponaglenie na bezczynność organu w zakresie czynności materialno - technicznej polegającej na zmianie statusu apteki w Rejestrze Aptek. Ponaglenie przekazano GIF przy piśmie z 02 kwietnia 2026 r. W dniu 16 kwietnia 2026 r. do WWIF w [...] wpłynęło stanowisko GIF wobec złożonego przez zezwoleniobiorcę ponaglenia z dnia 22 marca 2026 r. - organ nadzorczy stwierdził, iż złożone ponaglenie jest niedopuszczalne, bowiem przedmiot ponaglenia nie dotyczy sprawy administracyjnej. GIF podzielił stanowisko organu I instancji, że dokonanie zmian w Rejestrze aptek jest wyłącznie czynnością materialno-techniczną.

W ocenie WWIF nie zaistniała w sprawie bezczynność wobec żądania dotyczącego zmiany danych w Rejestrze aptek, a co za tym idzie bezpodstawne pozostaje także twierdzenie, iż organ tutejszy dopuścił się także rażącego naruszenia prawa. W kontekście powyższego, zdaniem WWIF, brak jest podstaw zarówno do wymierzenia grzywny, jak i do obciążenia organu I instancji jakąkolwiek sumą pieniężną tytułem zadośćuczynienia niepowetowanej szkodzie doznanej przez skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

Celem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze i przedstawionych przez skarżącą faktów i okoliczności dotyczących biegu postępowania administracyjnego zainicjowanego jej wnioskiem o dokonanie przez organ czynności materialno-technicznej polegającej na zmianie statusu apteki ogólnodostępnej, prowadzonego przez WWIF, jest dokonanie oceny, czy w sprawie wystąpiła bezczynność, a następnie rozważenie, czy istnieją podstawy do wydania rozstrzygnięć na podstawie art. 149 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Na podstawie art. 149 § 1 tej ustawy jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W związku z tym na wstępie rozważań podkreślić należy, że ustanie stanu bezczynności organu, a tym samym stanu przewlekłego prowadzenia postępowania na skutek wydania orzeczenia już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, nie zwalnia sądu z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania poprzez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Orzeczenie sądu wydane w tym trybie ma bowiem charakter deklaratoryjny i stwierdza retrospektywnie dopuszczenie się przez organ bezczynności lub przewlekłości w okresowym czasie trwania postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że oddalenie skargi tylko z tego powodu, że w momencie orzekania stan bezczynności ustał prowadziłoby do trudnych do zaakceptowania skutków w świetle zasad legalności i praworządności działania organów administracji publicznej (orzeczenia powołane w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19; uchwała ta oraz wyroki

powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej:publ. baza CBOSA).

Sąd ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (lub obie postaci łącznie) na dzień wniesienia skargi. Wobec powyższego w okolicznościach faktycznej tej sprawy nie znajdzie zastosowania pogląd wyrażony w powołanej uchwale (II OPS 5/19), skoro wnioskowana czynność nie została przez organ dokonana.

Kolejną okolicznością warunkującą możliwość merytorycznego rozpoznania skargi w tym postępowaniu, było ustalenie czy skarżąca wniosła ponaglenie.

Z treści art. 53 § 2b p.p.s.a. wynika, że wystarczającym do wniesienia skargi jest poprzedzenie jej ponagleniem. Przepis ten nie warunkuje natomiast dopuszczalności skargi od tego, czy ponaglenie zostało rozpoznane (wyrok WSA w Szczecinie z 28 listopada 2019 r., II SAB/Sz 88/19). Sąd podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, według którego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, a warunek ten jest spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie. Skarga taka jest dopuszczalna zatem niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie (zażalenie) oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 października 2019 r., I SAB/Bd 8/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2020 r., I SAB/Wa 27/20 i powołane tam orzecznictwo).

Bezsporne w sprawie jest, że skarżąca wniosła ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (pismo z 22 marca 2026 r.), a GIF zawiadomił skarżącą o jego niedopuszczalności pismem z dnia 16 kwietnia 2026 r. Jak już wyżej wskazano, sposób załatwienia ponaglenia przez GIF nie ma wpływu na ocenę skuteczności spełnienia warunku z art. 53 § 2b p.p.s.a.

Przystępując zatem do merytorycznej kontroli zgłoszonych przez skarżącą żądań i sformułowanych zarzutów, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność w prowadzeniu postępowania została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (por. wyrok NSA z 7 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 389/15 i powołane tam piśmiennictwo).

W przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej, kontrola Sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy istotnie ten organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy, gdyż skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 255/16).

Przystępując do analizy toku postępowania administracyjnego w kontekście zarzutu bezczynności, należy mieć na uwadze ustawowe terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym.

Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Ponadto podkreślić należy, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Ponadto w myśl art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Artykuł 8 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 k.p.a.).

Uznając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania za zasadną, Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności bądź przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Podkreślić także należy, że – co do zasady - przedmiot kontroli w niniejszym postępowaniu nie obejmuje samego postępowania administracyjnego. W postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet w przypadku uznania skargi za uzasadnioną, sąd nie jest władny dokonywać ocen dotyczących meritum przeprowadzonych przez właściwy organ czynności. Oznacza to, że poza zakresem kognicji sądów administracyjnych pozostaje weryfikacja zgodności z prawem (prawidłowości) ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 10 marca 2015 r., II FSK 344/13, LEX nr 1666070). A zatem, nawet uwzględniając taką skargę sąd orzeka jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie rozstrzyga natomiast kwestii merytorycznych i nie określa w jaki sposób powinna być rozpatrzona sprawa, w której organ pozostaje w bezczynności. Oznacza to, że nawet w przypadku uwzględnienia skargi sąd administracyjny nie może nakazać organowi wydania rozstrzygnięcia lub podjęcia czynności określonej treści (wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r., I FSK 2174/15 ).

Z tych względów poza sądową kontrolą w tym postępowaniu jest tok wszczętego z urzędu przez WWIF postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia i podnoszone przez skarżącą kwestie sporne z tym związane.

Badając zasadność zarzutów skargi Sąd zbadał tok postępowania administracyjnego, w tym podejmowane przez organ czynności.

Na wstępie wskazać należy, że jeszcze przed złożeniem przez skarżącą wniosku zawierającego żądanie zmiany statusu apteki w rejestrze aptek, WWIF wszczął z urzędu w dniu 24 kwietnia 2025 r. postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia skarżącej zezwolenia.

Mając zatem świadomość toczącego się postępowania administracyjnego w tym przedmiocie, w piśmie z 1 grudnia 2025 r. (k. [...] akt admin.), które wpłynęło do organu w dniu 8 grudnia 2025 r., skarżąca zgłosiła zmianę danych w złożonych do zezwolenia dokumentach, poprzez aktualizację planu i opisu technicznego pomieszczeń apteki.

Pismem z dnia 07 stycznia 2026 r. (k. [...] akt ) WWIF wezwał pełnomocnika skarżącej o doprecyzowanie treści złożonego wniosku, tj. czy złożony wniosek stanowi wniosek o zmianę zezwolenia z dnia 28 grudnia 2001 r. czy też złożone pismo miało mieć inny charakter (należało wskazać jaki).

W odpowiedzi z 13 stycznia 2026 r. (k. [...] akt, wpływ pisma – 21 stycznia 2026 r.) skarżąca wyjaśniła, że pismem z dnia 01 grudnia 2025 r. dokonano zgłoszenia aktualizacji planu i opisu technicznego pomieszczeń apteki zlokalizowanej przy ul. [...] w P. - pismo nie stanowiło wniosku o zmianę zezwolenia, o którym mowa powyżej.

Następnie decyzją z 15 stycznia 2026 r., (znak: [...]; k. [...] akt admin.), WWIF cofnął zezwolenie uprawniające do prowadzenia apteki ogólnodostępnej, w związku z uznaniem, iż skarżąca przestała spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w przedmiotowym zezwoleniu. Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie, a sprawa jest w toku.

W dniu 05 marca 2026 r. do WWIF wpłynęło pismo skarżącej

z 2 marca 2026 r., w którym zawiadomiła organ o wznowieniu działalności apteki i otwarciu jej dla pacjenta, jednocześnie wnosząc o zmianę statusu apteki w Rejestrze Aptek z "nieaktywna - zawieszenie działalności" na "aktywna".

W odpowiedzi na ten wniosek, WWIF w piśmie z 11 marca 2026 r. (k. [...] akt admin.) poinformował skarżącą, iż złożony wniosek jest bezprzedmiotowy, albowiem lokal apteki nie istnieje, gdyż został całkowicie wyburzony; nowopowstały lokal został wybudowany w nowym miejscu, a działalność apteki wymaga uzyskania nowego zezwolenia na jej prowadzenie, w konsekwencji nie ma więc podstaw do dokonania wpisu w zakresie działalności apteki na "starym zezwoleniu".

W dniu 26 marca 2026 r. do WWIF w [...] wpłynęło ponaglenie z 22 marca 2026 r. (k. [...] akt admin.) na bezczynność organu w zakresie czynności materialno - technicznej polegającej na zmianie statusu apteki w rejestrze aptek. Ponaglenie przekazano GIF przy piśmie z 02 kwietnia 2026 r. W dniu 16 kwietnia 2026 r. do WWIF w [...] wpłynęło stanowisko GIF (pismo z 16 kwietnia 2026 r. – k. [...] akt admin.), w którym organ nadzorczy stwierdził, iż złożone ponaglenie jest niedopuszczalne, bowiem przedmiot ponaglenia nie dotyczy sprawy administracyjnej.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi nie można przypisać organowi bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku, skoro organ bez zbędnej zwłoki podejmował czynności w związku ze składanymi przez skarżącą pismami. W sytuacji wydania przez organ powołanej wyżej decyzji z 15 stycznia

2026 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, której kontrola instancyjna jest w toku, organ nie miał bezwzględnego obowiązku uwzględnienia wniosku skarżącej w zakresie dokonania czynności materialno - technicznej polegającej na zmianie statusu apteki w rejestrze aptek.

Zdaniem Sądu, WWIF w niniejszej sprawie podjął wszelkie niezbędne kroki do załatwienia sprawy. Sprawnie przeprowadził postępowanie, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia i zapewnił stronie możliwość brania czynnego udziału w postępowaniu, z którego to uprawnienia spółka skorzystała. W związku z tym nie można skutecznie zarzucić organowi naruszenia przepisów postępowania.

Sąd odniósł się do zawartych w skardze zarzutów i ich uzasadnienia w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia sądowej kontroli biegu skarżonego postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 25 lutego 2026, III FSK 107/25; wyrok NSA z dnia 2 marca 2016 r., II FSK 2474/15, wyrok NSA z 14 lipca 2022 r., III OSK 1833/21, wyrok NSA z 28 czerwca 2022 r., I FSK 841/18).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.