Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1252/15 w sprawie ze skargi P. L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę P. L. na sprecyzowane w sentencji orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W.

Jak wynika z uzasadnienia tegoż wyroku zapadł on w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: P. L. został skierowany przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lotniczo-Lekarskiej w W. w celu ustalenia aktualnej zdolności do zawodowej służby wojskowej jako kandydata do WSOSP w D. Rejonowa Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska w W., po przeprowadzeniu badań lekarsko-specjalistycznych, rozpoznała u P. L. osobowość nieprawidłową nieznacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne – § 68 pkt 1 (w zast.), guzki Schmorla w obrębie blaszek granicznych kręgosłupa w odcinku Th7- L1, dehydratację krążka L5-S1, przepuklinę tylno-lewoboczną na tym poziomie uciskającą w niewielkim stopniu worek opony twardej i lewy korzeń nerwowy w zachyłku bocznym - § 34 pkt 1, oraz stwierdziła zapis EEG na pograniczu normy - § 65 pkt 1 (w zast.). Na tej podstawie:

– orzeczeniem oznaczonym Nr [...] (z dnia [...] marca 2015 r.) uznała P. L. za niezdolnego do szkolenia lotniczego w WSOSP w D. w charakterze kandydata na pilota samolotów naddźwiękowych (Kategoria N/IA - Zał. 2,1 Gr. IA);

– orzeczeniem oznaczonym Nr [...] (z dnia [...] marca 2015 r.) uznała P. L. za niezdolnego do szkolenia lotniczego w WSOSP w D. w charakterze kandydata na pilota samolotów poddźwiękowych (Kategoria N/IB - Zał. 2,1 Gr. IB);

– orzeczeniem oznaczonym Nr [...] (z dnia [...] marca 2015 r.) uznała P. L. za niezdolnego do szkolenia lotniczego w WSOSP w D. w charakterze kandydata na pilota samolotów transportowych, łącznikowych i śmigłowców (Kategoria N/IC- Zał. 2,I Gr. IC).

W uzasadnieniach tych orzeczeń stwierdzono, że rozpoznania ujęte w pkt. 1, 2 i 3 powodują niezdolność do szkolenia lotniczego w grupie IA, IB, natomiast rozpoznanie ujęte w pkt 1 w grupie IC, na podstawie wykazu stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80).

Powyższe orzeczenia P. L. uczynił przedmiotem odwołania do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., w którym podniósł, że podczas badań psychologicznych był zmęczony psychicznie oraz pod wpływem stresu związanego z badaniami lekarskimi, co uniemożliwiało realne i dokładne przebadanie jego zdrowia psychofizycznego. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...], utrzymała w mocy orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lotniczo-Lekarskiej w W. (Nr [...], Nr [...] i Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.). W podstawie prawnej powołała § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013), a także § 12 pkt 1 i § 30 pkt. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15 poz. 80 ze zm.). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazała, iż zespół psychologów w trakcie badań komisyjnych stwierdził u odwołującego się występowanie cech niedojrzałej osobowości, impulsywność, niską tolerancję na frustrację oraz tendencję do podejmowania działań ryzykownych, które budzą poważne wątpliwości co do zdolności przystosowania się do warunków służby wojskowej. Podnoszony przezeń fakt obniżenia zdolności psychologicznych z powodu zmęczenia i osłabienia przed badaniami psychologicznymi nie może być brany pod uwagę ze względu na oświadczenie zainteresowanego, w którym stwierdza iż jest zdrowy i w dobrej kondycji psychofizycznej oraz rozumie czekające go zadania przed wykonaniem testów psychologicznych, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Nadto wykonane w toku postępowania odwoławczego badanie psychologiczne Wiedeńskim Systemem Testów w zakresie sprawności funkcji poznawczych i psychomotorycznych wskazało na duże trudności w zakresie antycypacji czasowo-ruchowej, niezadowalające dla kategorii zdrowa IA ,IB i IC. Stwierdzone u orzekanego guzki Schmorla kręgosłupa oraz zmiany zwyrodnieniowe mają swoje implikacje kliniczne. Schorzenie to, w trakcie trwania służby wojskowej, a w szczególności służby w charakterze pilota wojskowego, będą ulegały nasileniu i mogą doprowadzić nawet do znacznego upośledzenia sprawności ustroju. Tym samym, w jego ocenie, organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał kwalifikacji schorzeń ujętych w pkt 1, 2 i 3 kwestionowanego orzeczenia. Dlatego odwołania nie uwzględniono.

Powyższe orzeczenie ostateczne P. L. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniósł, że jest ono dla niego krzywdzące i niesprawiedliwe, bowiem nie został poddany dodatkowym badaniom. W piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. stanowiącym uzupełnienie skargi zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu niezachowanie prawnych wymogów, o jakich stanowi art. 107 § 3 K.p.a. - a mianowicie błędne, niepełne uzasadnienie stanu faktycznego, który stanowi uzasadnienie faktyczne skarżonego orzeczenia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę organ postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną, a w motywach zaskarżonego wyroku wskazał przede wszystkim, że w zakresie jego właściwości mieści się tylko kwestia zdolności do służby wojskowej, a już nie związek schorzeń z czynną służbą wojskową. Po myśli art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) zdolność fizyczną i psychiczną do zawodowej służby wojskowej ustala komisja lekarska w drodze orzeczenia. Ma ono formę decyzji administracyjnej. Przepis art. 5 ust. 6 tej ustawy precyzuje kategorie zdolności do służby, zaś szczegółowy wykaz schorzeń i chorób branych pod rozwagę zawierają załączniki do cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 10 stycznia 2010 r. Kognicja sądu administracyjnego w tej materii jest ograniczona do badania poprawności formalnej orzeczeń oraz istnienia podstawy materialnoprawnej, gdyż co do kwalifikacji schorzenia oraz jego skutków jest potrzebna wiedza specjalistyczna. Zatem sąd ten nie jest władny dokonywać weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich w sferze medycznej. W ramach swoich uprawnień Sąd meriti doszedł do przekonania, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, gdyż przyjęta ułomność skarżącego wyczerpuje przesłankę § 68 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż schorzenia dotykające skarżącego – które Sąd I instancji szczegółowo opisał w motywach zaskarżonego wyroku - jednoznacznie skutkują niezdolnością do zawodowej służby wojskowej. Konkluzja ta ma oparcie w zebranym materiale dowodowym, który organ poprawnie ocenił i zakwalifikował. Zatem podniesione w skardze zarzuty, w szczególności naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., Sąd Wojewódzki uznał za chybione. Co mając na uwadze, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji powyższego wyroku.

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniósł P. L., zarzucając mu "naruszenie prawa materialnego - art. 107 § 3 kpa. przez błędną zawężającą jego wykładnię". W oparciu o ten zarzut skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor za niezasadne uznał twierdzenie Sądu meriti, iż postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. był chybiony. Powyższej tezy Sąd pierwszej instancji niczym nie uzasadnił. W skarżonym wyroku przede wszystkim zajął się zakresem swej właściwości, następnie zagadnieniem działalności wojskowych komisji lekarskich, w tym oceną prawidłowości działania orzeczniczego, m.in. psychologów. Tymczasem ta kwestia nie powinna być przedmiotem zainteresowania sądu. Występuje więc sprzeczność pomiędzy prezentowaną tezą odnośnie tego, czym w świetle przepisów winien zajmować się sąd administracyjny, a pisemnym uzasadnieniem wyroku, w którym ustosunkował się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd Wojewódzki nie uzasadnił dlaczego, z jakich powodów uznał, że w konkretnej sytuacji nie nastąpiło naruszenie dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia – zarzutów podniesionych w ramach złożonego środka prawnego, poza przypadkiem nieważności postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym branym pod rozwagę z urzędu, który to przypadek w sprawie nie występuje. Skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym, wymagającym spełnienia określonych kryteriów procesowych, nadto wysokich standardów fachowości, jako że obwarowana jest przymusem adwokacko-radcowskim. Rozpoznawana w tej sprawie skarga kasacyjna tym warunkom nie sprostała.

Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, czyli wskazanie, które konkretnie przepisy zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji oraz wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało. Uwzględniając więc treść wskazanego przepisu w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., który wyczerpująco reguluje zagadnienie podstaw kasacyjnych, stwierdzić należy, że zarzut "błędnej wykładni" lub "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego albo zarzut naruszenia przepisów postępowania wymaga wykazania i wyjaśnienia, na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego, naruszenie którego zarzuca skarżący, przy jednoczesnym wykazaniu, jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być on stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, dlaczego powinien być zastosowany. Natomiast w zakresie odnoszącym się do naruszenia przepisów postępowania ponadto wykazanie i wyjaśnienie potencjalnego wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Podstawami, na których można oprzeć skargę kasacyjną, są wszak: naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć wadliwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie nieprawidłowej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący kasacyjnie nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną, dążąc do skutecznego podważenia zaskarżonego wyroku, powinien zatem zachować dbałość o poprawne sformułowanie stawianych zarzutów oraz ich uzasadnienie.

Tymczasem w rozpoznawanej kasacji zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisu prawa materialnego, wskazując jako naruszony art. 107 § 3 K.p.a. - poprzez jego błędną wykładnię, nie precyzując, na czym ta błędna wykładania, zdaniem skarżącego, polegała oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i zastosowanie wskazanego przepisu. Jest to jej pierwsza wada. Ponadto, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nie budzi wątpliwości, iż powołanego przepisu kodeksu postępowania administracyjnego niewątpliwie nie można traktować jako zawierającego normę prawa materialnego, skoro w sposób oczywisty reguluje on materię procesową. Jest to druga istotna wada kasacji, bo charakter przepisu implikuje nie tylko podstawę kasacyjną, ale i sposób sformułowania zarzutu, jak i jego ocenę, kierunek i skutki rozpoznania kasacji. Po trzecie zaczepia ona przepis niestosowany przez Sąd pierwszej instancji. Jak powszechnie wiadomo, sądy administracyjne nie procedują w oparciu o przepisy K.p.a., a stosują przepisy P.p.s.a. Wszak adresatem kasacyjnego zarzutu naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, może być tylko sąd administracyjny pierwszej instancji, ponieważ przedmiotem postępowania kasacyjnego jest orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie oceniana przez ten sąd działalność organów administracji publicznej, które stosują K.p.a. Trafnie więc podnosi się w orzecznictwie, że przez normy postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., należy rozumieć wyłącznie przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż ustawa ta zawiera w zasadzie pełną i wyczerpującą podstawę procedowania sądowoadministracyjnego. Wskazane w powyższym przepisie naruszenie przepisów postępowania, jako podstawa skargi kasacyjnej odnosi się zatem do postępowania Sądu pierwszej instancji, a nie do dokonanej przez ten Sąd oceny działania organu administracji pod kątem zachowania przepisów obowiązujących ten organ. Aby zatem poprawnie sformułować zarzut w ramach wskazanej podstawy kasacyjnej, skarżący musiałby bezwzględnie powołać stosowne przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd pierwszej instancji, a nie sam przepis ustawy – K.p.a., która to ustawa nie reguluje zasad postępowania przed sądami administracyjnymi. Nawet uwzględniając uchwałę pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 1), choć z uzasadnienia skargi kasacyjnej również nie wypływają konkretne wnioski w przedmiocie granic i kierunku zaskarżenia, a więc oceniając okoliczności podniesione w całej skardze kasacyjnej, niepodobna było podzielić jej zarzutu. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia komisji lekarskiej jest lakoniczne, jednak poddaje się kontroli legalności. Przeto trafnie dostrzegł Sąd meriti, że ewentualne uchybienie w tym zakresie nie miało wpływu na wynik sprawy, a tylko wówczas mogłoby podlegać uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W konsekwencji czego nie sposób zarzucić Sądowi I instancji naruszenia prawa skutkującego wzruszeniem zaskarżonego wyroku. Przeto skarga kasacyjna w żadnym fragmencie nie zawiera usprawiedliwionego zarzutu, a więc i zasadnej podstawy kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak sentencji niniejszego wyroku.

-----------------------

7