Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 13 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 289/21 w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2007 r., styczeń 2008 r. oraz od grudnia 2008 r. do grudnia 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 15 listopada 2021 r. w sprawie o sygn. I SA/Gd 289/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA) odrzucił skargę J.H.(dalej: Strona, Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: DIAS) z dnia 30 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2007 r., styczeń 2008 r. oraz od grudnia 2008 r. do grudnia 2010 r.

Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku podał, że zarządzeniem z dnia 23 marca 2021 r. Przewodniczący I Wydziału wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 5.463 zł. W otwartym terminie do uiszczenia wpisu sądowego Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2021 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, które na skutek rozpoznania sprzeciwu Skarżącego zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia 6 września 2021 r. W związku z prawomocnym rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, Skarżący zarządzeniem z dnia 28 września 2021 r. został ponownie wezwany do uiszczenia wpisu sądowego. Wobec nieobecności Skarżącego, doręczyciel w dniu 29 września 2021 r. pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej awizo. Przesyłkę powtórnie awizowano w dniu 11 października 2021 r., a wobec jej niepodjęcia, zwrócona do Sądu w dniu 19 października 2021 r. Zarządzeniem z dnia 26 października 2021 r. Sąd uznał przesyłkę za doręczoną zastępczo w dniu 15 października 2021 r. Jednocześnie z rejestru dochodów budżetowych oraz kwitariusza ustalono, że Strona pomimo upływu wyznaczonego terminu, nie uiściła wymaganego wpisu sądowego od skargi.

Skarżący zaskarżył wyżej opisane postanowienie w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wyznaczenia – w związku z obowiązkiem adwokacko-radcowskim – pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący w złożonym zażaleniu zarzucił zaskarżonemu postanowieniu:

1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym uznaniu, iż został skutecznie i poprawnie wezwany do uiszczenia wpisu podczas gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny prowadzi do wniosku, że nie został skutecznie i poprawnie wezwany do uiszczenia wpisu, a tym samym orzeczenie w przedmiocie odrzucenia skargi jest nieprawidłowe i nie oparte na powszechnie obowiązującym porządku prawnym;

2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 220 § 2 P.p.s.a., polegający na jego nieprawidłowym zastosowaniu i odstąpieniu od ustalenia terminu płatności na 2 miesiące z uwagi na fakt, iż jego miejsce zamieszkania znajduje się poza granicami kraju tj. w N., a tym samym powinien znaleźć zastosowanie dłuższy termin na uzupełnienie wpisu, co prowadzi do wniosku że został wezwany do uiszczenia wpisu nieprawidłowo, a termin na dokonanie wpisu jeszcze nie upłynął.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 220 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.).

Rozpatrując złożone w niniejszej sprawie zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności faktyczne sprawy stwierdza, że kwestionowane postanowienie odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie z 28 września 2021 r. wezwano Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 23 marca 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 5.463 zł. Zarządzenie to zostało uznane za doręczone w trybie art. 73 P.p.s.a. Zgodnie zaś z treścią powołanego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni o dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, albo gdy nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4).

W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się przy tym, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałego domniemania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 listopada 2012 r., II FZ 942/12, z dnia 5 marca 2013 r., II FZ 40/13, z dnia 27 września 2013 r., II OZ 810/13 - dostępne CBOSA).

W niniejszej sprawie, jak wskazał WSA w skarżonym postanowieniu i jak wynika z akt sprawy, skierowaną na adres Skarżącego przesyłkę, zawierającą wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi awizowano dwukrotnie – po raz pierwszy 1 października 2021 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy oraz koperty zawierającej przedmiotową przesyłkę (karta 48 akt sądowych) – oraz po raz drugi 11 października 2021 r. W tej sytuacji skutek doręczenia przesyłki na podstawie art. 73 P.p.s.a. nastąpił 15 października 2021 r. Termin do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 5.463 zł upływał 22 października 2021 r. (7 dni od przyjętej daty doręczenia wezwania, tj. od 15 października 2021 r.). Pomimo prawidłowego pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie, stwierdzić należało, że Skarżący nie wywiązał się ze zobowiązania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zatem Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a zasadnie odrzucił skargę. Mając na uwadze powyższe ustalenia, za chybione należało uznać zarzuty sformułowane przez Skarżącego w zażaleniu, jakoby Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił stan faktyczny i nie został skutecznie i poprawnie wezwany do uiszczenia wpisu sądowego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 220 § 2 P.p.s.a. wskazać należy, że zarzut ten jest całkowicie bezzasadny. Po pierwsze, Skarżący na etapie wzywania go do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego, na żadnym etapie nie wykazał, by jego miejsce zamieszkania znajdowało się poza granicami kraju, wobec czego Sąd skierował wezwanie na prawidłowy adres znajdujący się w aktach sprawy, tj. [...]. W piśmie poprzedzającym złożone zażalenie, Skarżący poinformował Sąd o zmianie dotychczasowych danych adresowych, wskazując na konieczność kierowania korespondencji na adres: [...]. Niemniej, informacje, o których mowa nadal dotyczą miejsca zamieszkania na terenie Polski. Po drugie, Skarżący został prawidłowo pouczony o terminie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, co wynika z przepisów prawa, a zatem trudno stwierdzić na jakiej podstawie, w niniejszej sprawie Sąd miałby zastosować dłuższy termin na uzupełnienie braków formalnych skargi, skoro z treści zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu wynikało wprost, że wymienioną kwotę należało uiścić w terminie w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny - stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia zażalenia złożonego w niniejszej sprawie - w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. - oddalił to zażalenie.