Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) WSA Małgorzata Fita Protokolant Specjalista Kamil Rutkowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy ze skargi E. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (organ) z dnia [...] r., odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w L. z dnia [...] r., określającej E. F. (podatnik) zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1990 r. w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że podatnik wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego, zakończonego ostateczną decyzją Izby Skarbowej w L. z dnia [...] r., w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1990 r. Po sprecyzowaniu, podatnik wyraził pogląd, zgodnie z którym decyzja objęta wnioskiem o wznowienie została wydana na podstawie sfałszowanego dowodu, a ściślej zestawienia z dnia 19 marca 1991 r., w którym został wykazany obrót w łącznej wysokości [...] zł ([...] zł i [...] zł) oraz koszty w sumie w kwocie [...]zł.

W ocenie organu, ze stanowiskiem podatnika nie można się zgodzić. Przede wszystkim brak jest orzeczenia sądowego, wydanego w sprawie karnej, stwierdzającego fałszerstwo dokumentu, zgodnie z wywodami podatnika. Co więcej, decyzja objęta wnioskiem o wznowienie miała u podstaw zeznanie podatkowe podatnika - w zakresie wysokości przychodów ([...] zł) oraz twierdzenia samego podatnika - w odniesieniu do wysokości kosztów uzyskania przychodów ([...] zł). Z uzasadnienia decyzji z dnia [...] r. wynika, że podatnik nie ujawnił w księgach podatkowych wszystkich wydatków związanych z nabyciem materiałów. W zeznaniu podatkowym wykazał przychód w wysokości [...] zł, koszty podatkowe [...] zł i [...] zł, dochód do opodatkowania [...] zł, a podatek [...] zł.

Zatem, według organu, dokument, do którego nawiązuje podatnik we wniosku o wznowienie, nie był podstawą wydania decyzji ostatecznej, którą aktualnie kwestionuje. Dodatkowo organ motywował, że z uwagi na upływ czasu, mając na uwadze zasady przechowywania dokumentów, nie dysponuje materiałem, na podstawie którego została wydana decyzja z dnia [...] r., określająca podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł, po denominacji [...] zł. W tych okolicznościach organ nie miał innej możliwości, jak rozpatrzyć wniosek o wznowienie na podstawie dokumentów, które zaoferował podatnik. W rezultacie ich analizy organ nie stwierdził istnienia przesłanek wznowienia postępowania podatkowego, wymienionych w art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2015.613 ze zm. – O.p.). W następstwie odmówił uchylenia wymienionej decyzji ostatecznej z dnia [...] r., stosując art. 245 § 1 pkt 2 tej ustawy. Zaznaczył, że wznowione postępowanie podatkowe nie może prowadzić do ponownego rozpatrzenia istoty sprawy we wszystkich jej aspektach faktycznych i prawnych, ale wyłącznie w zakresie przesłanek wznowienia, których podatnik nie wykazał.

Podatnik złożył skargę na zrelacjonowaną wyżej decyzję organu. Decyzję zaskarżył "(...) w całej jej rozciągłości z powodu błędnego rozpoznania i stwarzania pozoru, że Izba Skarbowa w L. jest w posiadaniu dowodów, ale żadnego dowodu nie przedstawiono." Podatnik nie wymieniał przepisów prawa, które jego zdaniem miały zostać naruszone przez organ. Natomiast wywodził, że wymuszono na nim wpłatę kwoty [...]zł z tytułu podatku dochodowego za 1990 r. "Maskując to" została na niego nałożona grzywna. Podatnik wykazywał, że obrót nie wyniósł [...] zł, ale [...] zł. Tymczasem ustalono obrót w wysokości [...] zł, dochód do opodatkowania [...] zł, podatek [...] zł, a po zastosowaniu ulgi [...] zł. Dodatkowo powołał się na prawo do rzetelnego procesu oraz do odszkodowania dla każdego kto został pokrzywdzony i wymienił w tym kontekście Europejski Trybunał Praw Człowieka.

Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podatnika nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić podatnikowi, że art. 128 O.p. formułuje zasadę trwałości decyzji ostatecznych. W następstwie ich wzruszanie i modyfikacja nie może następować w każdym czasie i na podstawie każdej okoliczności powoływanej przez zainteresowanego podatnika. Przeciwnie, nadzwyczajne tryby postępowania podatkowego organ jest uprawniony wdrażać i stosownie do ich wyniku zmieniać ostateczne decyzje wyłącznie w sytuacjach ściśle określonych przez ustawodawcę.

Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania podatkowego. Przypomnieć więc trzeba, że w myśl art. 240 § 1 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132;

4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które następnie zostały uchylone, zmienione, wygaszone lub stwierdzono ich nieważność w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji;

8) została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny;

9) ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

10) wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

11) orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji.

Podatnik powołał się na sfałszowanie dokumentu, a więc na przesłankę, o której stanowi art. 240 § 1 pkt 1 O.p. Chodziło przy tym o dokument nazwany zestawieniem "kopiałów wystawionych faktur w 1990 r." przez podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, z dnia 19 marca 1991 r. Dokument ten nie jest opatrzony żadną pieczęcią, podpisany został nieczytelnie. Opisuje on obrót i koszty podatkowe. Tabelaryczne zestawienie kwot zawiera skreślenia.

Należy w pełni zgodzić się z organem co do tego, że w zaistniałym stanie sprawy nie ma żadnych powodów do wzruszania i modyfikowania ostatecznej decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] r. w sprawie wysokości zobowiązania podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1991 r. Podatnik nie wykazał przesłanek wznowienia postępowania podatkowego zakończonego w sposób ostateczny wymienioną decyzją z dnia [...] r. Przede wszystkim przekonanie podatnika o tym, że decyzja objęta wnioskiem o wznowienie została wydana na podstawie sfałszowanego dokumentu czy dokumentów nie zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem, wydanym w sprawie karnej. Opisywane przez podatnika fałszerstwa (oczywisty fałsz) z obiektywnego punktu widzenia nie są oczywiste. Natomiast podatnik uważa, że treść dokumentów, na których bazował organ podatkowy wydając decyzję z dnia [...] r., nie odpowiada rzeczywistości, przy czym przekonanie podatnika nie jest równoznaczne z fałszerstwem dokumentu - formalnym czy materialnym. Wobec tego organ nie miał podstaw do stosowania art. 240 § 2, § 3 O.p., które stanowią, że jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego, postępowanie z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 lub 2 może być wznowione również przed wydaniem przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa (art. 240 § 2 O.p.). Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn, określonych w przepisach prawa (art. 240 § 3 O.p.).

Ponadto ważna jest jeszcze jedna okoliczność, pomijana przez podatnika. Z treści decyzji z dnia [...] r. wynika bowiem jasno i jednoznacznie, że wydano ją w oparciu o przychody podatnika wynikające z jego zeznania podatkowego oraz przy przyjęciu podanej organowi podatkowemu przez podatnika wysokości kosztów podatkowych, gdyż organ podatkowy dopatrzył się błędów po stronie kosztów uzyskania przychodów, a podatnik sam podał zweryfikowaną ich wysokość. W tych okolicznościach podatnik nie wykazał, aby decyzja z dnia [...] r. miała być wydana na podstawie dokumentu sfałszowanego. Jej podstawą były kwoty, jakie sam podatnik wymienił organowi podatkowemu i jakie sam zaakceptował.

Dla dopełnienia oceny prawnej trzeba zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię. Podatnik bowiem nie jest konsekwentny w swoich twierdzeniach. We wznowionym postępowaniu podatkowym, w kolejnych pismach nawiązywał do zawyżenia przychodów, innym razem zaniżenia kosztów podatkowych (w piśmie z dnia 21 stycznia 2016 r. wykazywał stratę). Oznacza to, że podatnik w istocie zmierza do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy dotyczącej wysokości jego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1990 r. i uwolnienia go od obowiązku zapłaty podatku. Prawo jednak nie daje takiej możliwości. Co więcej, zasada trwałości decyzji ostatecznej, o której była mowa wyżej, nakazuje traktować nadzwyczajne tryby postępowania podatkowego, w tym o wznowienie, jako wyjątek. Skoro w sprawie nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego, zasada trwałości decyzji ostatecznej wyklucza weryfikację rozstrzygnięcia Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 1991 r. Podatnik uważa, że rozliczenie podatkowe powinno przedstawiać się inaczej. Jednocześnie jednak nie uwzględnia, że decyzja ostateczna może zostać wzruszona w trybie wznowienia wyłącznie wtedy, kiedy wystąpi jedna z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 O.p., przytoczonych wyżej. Podatnik powołał się na okoliczność sfałszowania dokumentu, bez wykazania tej okoliczności. Ponadto u podstaw decyzji z dnia [...] r. przyjęte zostały twierdzenia samego podatnika. Jeśli wówczas podatnik się pomylił, mógł domagać się sądowej kontroli legalności tej decyzji. Skoro tego nie uczynił, tym samym uznał rozstrzygnięcie Izby Skarbowej za prawidłowe, odpowiadające rzeczywistości, a swoje twierdzenia zaoferowane organowi w 1991 r. za wiarygodne.

Co do zasady, w sytuacji, w której wobec podatnika jest prowadzone postępowanie podatkowe, prawo wymaga od niego niezwłocznej analizy posiadanych dokumentów i przedstawiania organowi podatkowemu prawidłowych i zgodnych z rzeczywistością informacji, istotnych dla opodatkowania, zwłaszcza że podatek dochodowy od osób fizycznych sam podatnik ma obowiązek prawidłowo wyliczyć w zeznaniu podatkowym. Tymczasem podatnik zarzuca błąd organowi podatkowemu, który wyliczył wysokość zobowiązania podatkowego, przyjmując twierdzenia podatnika. Po kilkudziesięciu latach podatnik doszedł do wniosku, że jednak nie spoczywa na nim obowiązek zapłaty podatku, a dokumenty którymi organ dysponował, opisujące przychody i koszty ich uzyskania, są fałszywe. W takim stanie sprawy nie mamy do czynienia z żadną z przesłanek wznowienia postępowania podatkowego. W następstwie organ jak najbardziej prawidłowo zastosował art. 245 § 1 pkt 2 O.p. i odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 1991 r., stwierdzając brak przesłanek do wznowienia postępowania podatkowego

Z powodów omówionych wyżej niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 ze zm.).