drukuj    zapisz    Powrót do listy

6320 Zasiłki celowe i okresowe, Pomoc społeczna, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Oddalono skargę, II SA/Po 308/26 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2026-07-08, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Po 308/26 - Wyrok WSA w Poznaniu

Data orzeczenia
2026-07-08 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Jakub Zieliński /przewodniczący/
Paweł Daniel /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1283 art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 3, art. 8 ust. 4, art. 41
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
Dz.U. 2026 poz 143 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja

Dnia 8 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Paweł Daniel (sprawozdawca) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2026 roku sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 marca 2026 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i zasiłku celowego specjalnego oddala skargę

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 8 stycznia 2026 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] (dalej jako: "Prezydent" lub "organ pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3, art. 7 pkt 5-6, art. 8 ust. 1 pkt. 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 pkt 1 i 2, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2025 poz. 1214 ze zm.; dalej jako "u.p.s.") w związku z § 1 uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie zasad zwrotu wydatków na posiłki oraz zasiłki okresowe i zasiłki celowe, przyznane pod warunkiem zwrotu będące w zakresie zadań własnych gminy (tj. Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2023r. poz. 3590; dalej jako: "Uchwała RM"), § 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1044) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej jako: "K.p.a.") odmówił G. M. (dalej jako: "strona" lub "wnioskodawczyni") przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, celowego socjalnego i celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości zasiłku na: żywność – [...] zł, zakup materaca – [...] zł, leki i leczenie – [...] zł oraz opał – [...] zł.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wnioskiem 5 grudnia 2025 r. strona zwróciła się do Prezydenta o przyznanie pomocy finansowej. W związku z powyższym w dniu 16 grudnia 2025 r. przeprowadzony został rodzinny wywiad środowiskowy w celu ustalenia aktualnej sytuacji życiowej i materialnej wnioskodawczyni. Na jego podstawie ustalono, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą długotrwale chorującą oraz posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności wydane na stałe. Źródłem utrzymania strony jest emerytura wypłacana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, która w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (listopadzie) wynosiła [...] zł i przekraczał kryterium dochodowe wskazane w Uchwale RM o [...] zł. To z kolei sprawia, że wnioskodawczyni nie kwalifikuje się do przyznania pomocy w formie zasiłków celowych. Wniosek podlegał więc rozpoznaniu pod kątem zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", zgodnie z art. 41 pkt 1-2 u.p.s.

Podczas wywiadu środowiskowego strona doprecyzowała, że wnioskuje o następującą pomoc finansową: żywność – [...] zł, zakup materaca – [...] zł, leki i leczenie – [...] zł oraz opał – [...] zł.

Odmowa przyznania stronie wnioskowanej pomocy oparta została na ustaleniu, że nie spełnia ona przesłanek ustawowych uprawniających do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji stwierdził w tym zakresie, że G. M. posiada swoje zasoby w postaci emerytury oraz majątku, jakim jest dom z nieruchomością gruntową, jednak nie wykorzystuje ich celem poprawy swojej sytuacji materialnej. Prezydent stwierdził przy tym, że brak jest przeszkód ku temu by część domu została wynajęta i przynosiła dochód, ewentualnie by całą nieruchomość sprzedać i uzyskać środki na kupno adekwatnego do potrzeb i możliwości finansowych mieszkania oraz zabezpieczenia środków na zaspokojenie codziennego funkcjonowania.

Odnosząc się do potrzeby zakupu żywności organ pierwszej instancji wskazał, że posiadany przez wnioskodawczynię dochód pozwala jej na zaspokojenie tej potrzeby we własnym zakresie. Prezydent wskazał, że strona zawnioskowała o środki na leki i leczenie, ale nie przedłożyła żadnych dokumentów dotyczących jej stanu zdrowia, podczas wywiadu wnioskodawczyni poinformowała, że potrzeba ta odnosi się do dostarczonych w poprzednim postępowaniu dokumentów, które datowane były na 2024 i początek 2025 r. Organ pierwszej instancji nie dysponuje zatem aktualną dokumentacją obrazującą potrzebę wykorzystywania przez stronę odpowiednich leków. W odniesieniu do potrzeby zakupu materaca Prezydent wskazał, że organy pomocy społecznej nie mają obowiązku realizowania każdej potrzeby, która jest zgłaszana przez świadczeniobiorcę, a wydatek ten może zostać pokryty przez wnioskodawczynię samodzielnie przy racjonalnym gospodarowaniu swoim dochodem. Rozpatrując z kolei możliwość udzielenia pomocy finansowej na zakup opału Prezydent wskazał, że w miesiącu wrześniu wnioskodawczyni uzyskała dodatkowe roczne świadczenie z ZUS w wysokości [...] zł, z którego mogła ona zaspokoić tę potrzebę.

Końcowo organ pierwszej instancji podkreślił, że działania związane z udzieleniem pomocy społecznej mają wyłącznie charakter pomocniczy, wspierający osoby i rodziny w wysiłkach zamierzających do samodzielnego pozyskiwania środków finansowych. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej winny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Strona zaś regularnie od kilku lat korzysta z pomocy finansowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] i nie podejmuje przy tym działań w kierunku poprawy swojej sytuacji mieszkaniowej i finansowej. Wnioskujący o przyznanie pomocy ma zaś obowiązek współdziałania w celu rozwiązywania trudnej sytuacji życiowej, a nie wyłącznie stawiania warunków co do tego, w jakiej formie i w jakiej wysokości wnioskowane świadczenie ma być zrealizowane. Pomoc świadczona podopiecznym znajdującym się w szczególnych sytuacjach życiowych jest ze swej natury świadczeniem doraźnym, mającym na celu usamodzielnienie osób i rodzin, nie zaś wyręczanie ich w rozwiązywaniu własnych problemów.

Pismem z dnia 16 stycznia 2026 r. G. M. wniosła odwołanie od wyżej opisanej Decyzji Prezydenta. W piśmie tym wskazała, że celowe działania organu pierwszej instancji zmierzające do nieudzielenia jej pomocy oraz na niewłaściwe prowadzenie jej spraw. Dodała, że mieszka razem z synem i wnukiem.

Decyzją z dnia 10 marca 2026 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium stwierdziło, że strona przekracza kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s. dla osoby samotnie gospodarującej. To z kolei doprowadza do wniosku, że nie przysługuje jej zasiłek celowy. W takiej sytuacji organ zobowiązany jest rozważyć możliwość przyznania zasiłku celowego specjalnego, na zasadzie wyjątku. Warunkiem przyznania pomocy w ww. formie jest zaistnienie szczególnie uzasadnionej okoliczności, sytuacji odbiegającej od normy, ale nawet to nie oznacza jeszcze, że organ zobowiązany jest udzielić pomocy, ponieważ działa wówczas w zakresie uznania administracyjnego. Specjalny zasiłek celowy powinien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy dochód przekracza kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony.

Wnioskodawczyni wskazała w rodzinnym wywiadzie środowiskowym, że zamieszkuje z synem, przy czym prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka w domu jednorodzinnym, jest w wieku poprodukcyjnym, przewlekle choruje i została zaliczona na stałe do osób z lekkim stopniem niepełnosprawności. Ponosi ona wydatki na prąd w wysokości [...] zł, wodę w wysokości [...] zł, spłatę kredytu w wysokości [...] zł i telefon w wysokości [...] zł.

Kolegium nie znalazło podstaw do zmiany decyzji organu pierwszej instancji. Sytuacja wnioskodawczyni, której zobrazowanie wynika z akt sprawy nie może zostać zakwalifikowana jako szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający przyznanie pomocy. Prawidłowo Prezydent przeanalizował możliwość przyznania stronie pomocy w oparciu o kryteria uznania administracyjnego.

Odnosząc się pokrótce do poszczególnych elementów wniosku strony Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji prawidłowo powołał się na Uchwałę RM w sprawie przyznania pomocy na zakup żywności. Regulacje te umożliwiają wprawdzie przyznanie wnioskodawczyni pomocy w tym zakresie, jednak w ocenie Kolegium prawidłowo organ pierwszej instancji uznał, że strona posiada zasoby finansowe umożliwiające jej realizację tej potrzeby. Biorąc pod uwagę kwestię odmowy przyznania pomocy na zakup leków i leczenie Kolegium podzieliło uwagę organu pierwszej instancji wskazującą na brak aktualnych dokumentów dotyczących pobieranych przez stronę leków i jej stanu zdrowia. Odnosząc się zaś do kwestii zakupu materaca i opału organ odwoławczy podzielił również pogląd Prezydenta, iż strona miała możliwość sfinansowania tych potrzeb z posiadanych zasobów, w tym m.in. świadczenia ZUS.

Kolegium zaznaczyło przy tym, że strona od lat występuje o świadczenia z pomocy społecznej, nie podejmując przy tym działań w kierunku poprawy swojej sytuacji mieszkaniowej i finansowej. Dodatkowo Kolegium wskazało, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni jest lepsza niż większości klientów MOPR w [...].

Końcowo organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 3 ust. 4 u.p.s. potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wsparcie udzielane w tej sposób ma zaś charakter przejściowy i nie może stanowić stałego źródła dochodu. Odnosząc się do kwestii podniesionej przez stronę w odwołaniu, tj. okoliczności, że wnioskodawczyni zamieszkuje z synem i wnukiem – Kolegium uznało, że nie ma ona wpływu na ustalenia dokonane przez organ. Strona deklaruje, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, co nie ulega wątpliwości w świetle zebranego materiału dowodowego.

Reasumując Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił udzielenia stronie wnioskowanej pomocy.

Pismem z dnia 30 marca 2026 r. G. M. (dalej jako: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wyżej opisaną decyzję Kolegium, zarzucając jej błędne ustalenia faktyczne oraz niewłaściwą ocenę jej sytuacji życiowej. Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 08 lipca 2026 r. skarżąca wskazała, że w toku postępowania nie został rozpoznany jej wniosek o przyznanie konsultacji psychologicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zarówno procesowym, jak i z przepisami ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, które stanowiły materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia.

Niniejsza sprawa dotyczy rozstrzygnięcia, w granicach którego odmówiono skarżącej przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, celowego socjalnego i celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości zasiłku na: żywność – [...] zł, zakup materaca – [...] zł, leki i leczenie – [...] zł oraz opał – [...] zł.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.).

Z art. 8 ust. 1 u.p.s. wynika zasada, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom lub rodzinom spełniającym odpowiednie kryteria dochodowe określone w tym przepisie, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91 u.p.s. Świadczeniami pieniężnymi z pomocy społecznej są zaś m.in. zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy (art. 36 pkt 1 lit. c u.p.s.).

Zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. W myśl art. 39 ust. 2 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

W przypadku przekroczenia kryterium dochodowego przyznanie świadczenia celowego na ogólnych zasadach jest w świetle przepisów u.p.s. niemożliwe i kwestia ta nie podlega uznaniu organów. Wynika to wprost z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., który ustanawia kryterium dochodowe. I tak, w myśl tego przepisu, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 1010 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",

2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 823 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",

3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"

– przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie organy rozstrzygające w sprawie prawidłowo wskazały, iż dochód skarżącej (prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe) w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, to jest w lipcu 2025 r. przekraczał kryterium dochodowe uprawniające do przyznania skarżącej zasiłku celowego na podstawie art. 39 u.p.s. Prezydent uwzględnił, że skarżąca w listopadzie 2025 r. uzyskała dochód z emerytury w wysokości [...] zł. Tak obliczony dochód przekraczał kryterium dochodowe o kwotę [...]zł. Wobec tego brak było podstaw do przyznania zasiłku celowego uzależnionego od spełnienia kryterium dochodowego na podstawie art. 38 u.p.s.

Rozpatrując możliwość przyznania zasiłku celowego na zakup żywności organy wskazały, że zgodnie z § 1 Uchwały RM, wydatki na zasiłki celowe przyznane pod warunkiem zwrotu na zakup posiłku lub żywności nie podlegają zwrotowi jeżeli dochód na osobę w przypadku samotnego gospodarstwa domowego nie przekracza 200% kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczeń z pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej i dla jednoosobowego gospodarstwa wynosi ono od 1 stycznia 2025 r. – [...] zł. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. listopadzie 2025 r. dochód skarżącej wynosił [...] zł, a tym samym nie przekroczył wyżej wskazanego kryterium dochodowego.

Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie w sytuacji braku podstaw – ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego – do przyznania skarżącej świadczenia w formie zasiłku celowego w trybie art. 39 u.p.s zasadnie również oceniły, czy okoliczności sprawy uzasadniają rozważenie potrzeb skarżącej w kategoriach specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu, o których mowa w art. 41 pkt 1 i 2 u.p.s. Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (pkt 1), a także zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (pkt 2).

Sąd wyjaśnia, że przepis ten przesądza o wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego, względnie zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu. Przypadek powodujący przyznanie świadczenia na podstawie art. 41 u.p.s. nie może należeć do przypadków zwykłych, powszechnych, zazwyczaj występujących. Szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu przywołanego przepisu to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów kwalifikacyjnych w stosunku do istniejącego stanu rzeczy pozwala stwierdzić, że tak drastyczne, czy tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych, ale do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, czy wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 202). O tym, czy w sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy.

Specjalny zasiłek celowy powinien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku powinno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1 u.p.s.). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności.

Zdaniem Sądu decyzja odmawiająca przyznania pomocy finansowej nie została podjęta z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne obejmuje prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozpoznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nie żądań. Rozpoznając wniosek organ obowiązany jest wziąć pod uwagę nie tylko sytuację materialną skarżącej, ale również sytuację życiową innych osób i rodzin, często bez żadnego dochodu, zgłaszających się w tym samym czasie po pomoc na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb bytowych. Osoby ubiegające się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej muszą zatem liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, gdyż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie tej pomocy. Zwłaszcza, że organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, które muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia.

Wskazywana przez G. M. sytuacja życiowa (z jednej strony trudna ze względu na stan zdrowia i niepełnosprawność, a z drugiej strony stabilna z uwagi na posiadanie stałego dochodu przekraczającego kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej), nie jest sytuacją, która może zostać zakwalifikowana jako "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 pkt 1 u.p.s. Jakkolwiek charakter zgłaszanych potrzeb w postaci zakupu żywności, leków, opału czy materaca wiąże się z zaspokojeniem potrzeb bytowych skarżącej, niemniej jej sytuacja jest w swoisty sposób stabilna, albowiem skarżąca pobiera emeryturę oraz od dłuższego czasu korzysta z pomocy opieki społecznej, choć nie w tak dużym stopniu jak tego oczekuje. W tym miejscu należy też podkreślić, że nie jest tak, że organ w ogóle lekceważy potrzeby skarżącej. Sądowi wiadomym jest z innych spraw toczących się przed tutejszym Sądem i na co zwróciły również uwagę organy, iż skarżąca otrzymuje regularnie pomoc.

Pokreślenia wymaga, że przyznanie bądź odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego uzależniona jest nie tylko od tego, w jakim stopniu podstawowe potrzeby wnioskodawcy mogą zostać zaspokojone z jego własnych środków, ale przede wszystkim od wystąpienia szczególnych okoliczności, w związku z którymi konieczne jest udzielenie wsparcia pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Tym niemniej, jak słusznie zauważyły organy rozstrzygające w sprawie, skarżąca ma możliwość zaspokojenia swoich potrzeb.

Gdy chodzi o konkretne potrzeby wyspecyfikowane we wniosku o pomoc celową, to wskazać należy, że dopuszczalna była odmowa udzielenia pomocy na zakup leków. G. M. nie powołała się w tym zakresie na stosowną wycenę leków, nie umotywowała również potrzeby medycznej ich przyjmowania np. poprzez przedstawienie dokumentacji medycznej i recept. Najważniejsze jest to, że zakup leków mógłby być rozważany w kategoriach specjalnego zasiłku celowego, gdy tymczasem okoliczności sprawy nie pozwalają przyjąć, iż pokrycie wskazanej potrzeby jawi się jako szczególnie uzasadniony przypadek. Skarżąca żadnych okoliczności, które podpadałyby pod art. 41 u.p.s., nie przedstawiła. Nie udokumentowała również potrzeb związanych z leczeniem. Zgodzić się w tym zakresie należy z organami orzekającymi w sprawie, że najpotrzebniejsze formy leczenia gwarantowane są przez Narodowy Fundusz Zdrowia i z tego rodzaju pomocy skarżąca może niewątpliwie skorzystać.

W kwestii środków finansowych na zakup żywności, zasadnie wskazano, kwestia ta możliwa jest do spełnienia przy wykorzystaniu posiadanych przez skarżącą środków. Prawidłowo również organy oceniły, że zakup opału i materaca mogą być dokonane przy racjonalnym gospodarowaniu posiadanym dochodem oraz z wykorzystaniem specjalnego świadczenia z ZUS. Sąd podkreśla w tym miejscu, że zadaniem pomocy społecznej jest jedynie wspomaganie w działaniach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, a nie zagwarantowanie stałego źródła utrzymania i bezwarunkowego zaspokajania wszystkich żądań wnioskodawców.

Zasadnie także organy wskazały w swoich rozstrzygnięciach, że skarżąca ma możliwość wynajęcia lub sprzedaży swojego domu i w to miejsce zakupu odpowiedniego dla niej lokalu mieszkalnego. Kontrastując fakt dysponowania przez skarżącą znacznym majątkiem w postaci posiadanej nieruchomości z celami instytucji pomocy społecznej, Sąd stwierdza za konieczne wskazanie, że nie można za uzasadnione społecznie i prawnie dopuszczalne uznać przejęcia przez państwo na siebie wszystkich kosztów utrzymania skarżącej, w szczególności w sytuacji, gdy skarżąca ma możliwość podjęcia działań, które mogą poprawić jej sytuację życiową i majątkową. Zadaniem pomocy społecznej jako subsydiarnej działalności państwa oraz samorządu, nie jest sfinansowanie wszystkich potrzeb wnioskodawcy, a jedynie udzielenie wsparcia, limitowanego możliwościami finansowymi organu.

Odnosząc się do zarzutu braku rozpoznania wniosku o przyznanie konsultacji psychologicznej, Sąd wskazuje, że jej zgłoszenie zostało przekazane do ZWS – Zespołu Wsparcia Specjalistycznego, działającego w ramach Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, a więc jednostki zajmującej się bezpłatną pomocą psychologiczną.

Reasumując, Sąd nie przeczy, że sytuacja finansowa skarżącej jest trudna, jednak wobec uzyskiwanych dochodów i posiadanego majątku nie można dopatrzeć się, aby znajdowała się ona w okolicznościach szczególnie dotkliwych, które uzasadniałyby przyznanie jej świadczeń wymienionych w zaskarżonej decyzji. Stanowisko organów co do tego, że przedstawiona przez skarżącą sytuacja nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", zostało odpowiednio umotywowane. Decyzja odmowna została należycie uzasadniona i rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie dopatrzył się przy tym jakichkolwiek uchybień w przeprowadzonym postępowaniu.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.



Powered by SoftProdukt