Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu postanowieniem z dnia 7 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 752/13 odmówił E. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie 2.000 zł. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że we wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy podano, iż pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Wynajmuje mieszkanie komunalne i nie posiada żadnego majątku, w tym zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Małżonkowie uzyskują dochody z emerytury skarżącej w kwocie 1.060 zł netto i wynagrodzenia ze stosunku pracy jej męża w wysokości 1.554,82 zł netto. Dodatkowo w wyniku uzupełnienia wniosku w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwana dalej: "p.p.s.a.") uzyskano informacje, że w 2012 r. małżonkowie uzyskali łączny przychód ze stosunku pracy i z emerytury w wysokości 34.454,61 zł, a ich miesięcznie wydatki wynoszą około 2.200,00 zł, w tym na leki około 150 zł. Na wezwanie Sądu nadesłane zostały wydruki historii rachunku oszczędnościowego i rachunku bieżącego z kredytem odnawialnym, prowadzonych w PKO BP, które należą do skarżącej i pięciu kart kredytowych – jednej w PKO BP i czterech wydanych przez bank Credit Agricole. Z dokumentów tych wynikało, że strona, zerwała lokatę celem zapłaty podatku od spadków i darowizn. Ponadto kilka razy miesięcznie dokonuje przelewów na rachunek M. B., zaś mąż posiada rachunek bankowy, z którego dokonuje spłat kart kredytowych. Uzasadniając rozstrzygnięcie WSA w Wrocławiu uznał, iż przedstawione okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia wniosku. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że skarżąca dokonuje regularnych przelewów na rachunek M. B. w kwocie 700,- zł. Dodatkowo wskazano, że Skarżąca na bieżąco spłaca zadłużenie kart kredytowych, co zdaniem Sądu I instancji świadczy o jej stabilnej sytuacji finansowej. Jednocześnie WSA we Wrocławiu zauważył, że skarżąca w sposób niedostateczny udokumentowała swoją sytuację materialną, ponieważ nie przedstawiła pomimo wezwania wydruków z rachunku bankowego małżonka.
W zażaleniu z dnia 25 października 2013 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że skarżąca posiada środki na uiszczenie kosztów postępowania w wysokości 2.000 zł. E. B. wniosła o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podkreśliła, że przedstawione przez nią dokumenty w sposób oczywisty wykazują na brak środków niezbędnych do uiszczenia żądanej kwoty. Wskazała, że z faktu posiadania przez małżonka rachunku bankowego nie można wyciągać wniosku o tym, iż posiada środki do uiszczenia wpisu od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy zauważyć, iż instytucja prawa pomocy, stanowi gwarancje prawne do sądu dla podmiotów, które ze względu na swoją trudną sytuacje ekonomiczną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych bądź także z racji niedostatecznej wiedzy lub charakteru sprawy nie mogą prowadzić swych spraw bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to, że powinien on poczynić wszelkie niezbędne kroki w celu uprawdopodobnienia tych okoliczności. W przeciwnym razie musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 § 1 p.p.s.a. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że Sąd I instancji słusznie zauważył, że skarżąca ma możliwość zgromadzenia odpowiednich środków finansowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z faktu, iż strona przekazuje kilkaset złotych miesięcznie na rzecz osoby trzeciej, pomimo braku wykazanego obowiązku alimentacyjnego na jej rzecz lub też innego tytułu prawnego zobowiązującego ją do tych świadczeń wynika, iż istnieje po jej stronie możliwość wygospodarowania odpowiedniej kwoty na pokrycie kosztów sądowych. Dodatkowo fakt posiadania karty kredytowej i spłata generowanego przez nią zadłużenia świadczy o wiarygodności i zdolności kredytowej małżonków. Powyższe wyklucza uznanie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W konsekwencji należy uznać, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji było prawidłowe.
Wobec braku podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
