Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska (sprawozdawca) Sędziowie : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi M. W na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Państwowej Wyższej Szkoły [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nieprzyznania stypendium socjalnego oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...]Odwoławcza Komisja Stypendialna Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. W. w L., powołując się na przepis art. 184 ust. 5 w związku z art. 176 ust. 3, a także art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164 poz. 1365 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt1 k.p.a., w wyniku rozpatrzenia odwołania M. W. od decyzji z dnia [...] 2009 r. nr [....] Komisji Stypendialnej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. W. w L., utrzymało w mocy decyzję tego organu w sprawie nieprzyznania stypendium socjalnego M. W. - studentowi l roku studiów I stopnia na kierunku Filologia w roku akademickim 2009/2010.

W uzasadnieniu decyzji podano, że Komisja Stypendialna Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. W. w L. podaną wyżej decyzją z dnia [...] 2009 r. nie przyznała M. W. w roku akademickim 2009/2010 stypendium socjalnego.

W dniu 6 stycznia 2009 r. student ten, zgodnie z § 2 ust. 4 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów, złożył odwołanie od powyższej decyzji do Odwoławczej Komisji Stypendialnej, w którym podniósł, że podana podstawa prawna odmowy - art. 184 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, nie dotyczy jego sprawy. Przepis ten bowiem dotyczy jedynie studentów, którzy kontynuują studia na drugim kierunku, przy czym proces ten musiał być rozpoczęty przed ukończeniem pierwszego kierunku oraz, że ma być to proces ciągły, tzn. przez cały czas ma być utrzymany status studenta. W tej sytuacji, zdaniem odwołującego się, w jego przypadku żadna z przesłanek nie została spełniona, ponieważ nie kontynuuje on studiów, lecz po pięciu latach od ukończenia poprzednich studiów rozpoczyna kolejne. Ponadto, zdaniem odwołującego się, intencją ustawodawcy było wykluczenie z grona osób pobierających stypendium socjalne tych, którzy chcąc ułatwić sobie życie studiują dwa kierunki i po ukończeniu jednego kierunku dalej powinni utrzymywać się samodzielnie. Inna jest według odwołującego sytuacja osób, które po niepowodzeniach na rynku pracy wracają na studia aby zdobyć nowe kwalifikacje, co zgodne jest z powszechną ideą nauki przez całe życie.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Odwoławcza Komisja Stypendialna, po zapoznaniu się z całością złożonej dokumentacji ustaliła, że M. W. w roku akademickim 2003/2004 uzyskał tytuł zawodowy inżyniera na kierunku Informatyka, a w bieżącym roku akademickim rozpoczął naukę na l roku studiów licencjackich na kierunku Filologia.

Wskazała, że zgodnie z art. 184 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe nie przysługuje, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Wskazany przepis wyraźnie zdaniem organu odwoławczego wskazuje, że uprawnienie studenta do uzyskania stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie lub stypendium mieszkaniowego wygasa z chwilą ukończenia przezeń jednego kierunku studiów, pod warunkiem, że student nie kontynuuje nauki po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu magistra. Podkreślono, biorąc pod uwagę stan faktyczny niniejszej sprawy, że opisana wyżej przesłanka w stosunku do odwołującego się studenta nie występuje.

Zdaniem organu odwoławczego, wykładnia przepisu z art. 184 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym nie powinna zawężać jego zastosowania wyłącznie do sytuacji, gdy student rozpoczął naukę na drugim kierunku w trakcie nauki na pierwszym kierunku studiów. Zaprezentowany w odwołaniu sposób interpretacji powyższego przepisu prawa pozostaje zdaniem organu II instancji w oczywistej sprzeczności z wykładnią funkcjonalną przepisu art. 184 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym. Organ podkreślił, że przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym istotnie urzeczywistniają ideę ustawodawcy o powszechnym dostępie do nauki oraz pogłębianiu wiedzy, jednak wprowadzają pewne odstępstwa od tej zasady. Zdobycie bowiem przez studenta wykształcenia wyższego czyni zeń podmiot wykwalifikowany oraz zdolny do samodzielnej egzystencji na rynku pracy. Dlatego też student, po zdobyciu odpowiedniej wiedzy i kwalifikacji na studiach wyższych, jest osobą zdolną do samodzielnego utrzymania, w związku z czym nie przysługuje mu uprawnienie do wsparcia w postaci stypendium socjalnego. Organ wskazał, że przepisy omawianej ustawy nie wprowadzają zakazu dalszej nauki i pogłębiania wiedzy, a ograniczają jedynie uprawnienia wykwalifikowanego studenta do uzyskania pomocy socjalnej od państwa. Z powyższego wynika, że intencją ustawodawcy było zapewnienie powszechnego dostępu do nauki i podniesienia kwalifikacji, z tym jednak ograniczeniem, że kontynuacja nauki na drugim kierunku studiów nie uprawnia studenta do uzyskania pomocy materialnej od państwa w formie stypendium socjalnego. Student kontynuujący naukę na drugim kierunku studiów zachowuje nadal prawo do ubiegania się o zapomogę, stypendium za wyniki w nauce lub sporcie, stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych oraz stypendia ministra.

M. W. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się uchylenia wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowoadminstraacyjnego.

Zarzucił kwestionowanej decyzji naruszenie prawa materialnego, a to art. 184 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym przez błędną jego wykładnię polegającą na rozszerzeniu kręgu osób, którym stypendium nie przysługuje na wszystkich studentów, którzy ukończyli jeden kierunek studiów. Ponawiając argumentację zawartą w odwołaniu podniósł, że Odwoławcza Komisja Stypendialna po dokonaniu błędnej wykładni art. 184 ust. 5 ustawy w ogóle nie odniosła się do podniesionego w odwołaniu od decyzji I instancji argumentu, że w rozważanym przypadku nie zachodzi kontynuacja studiów na drugim kierunku. Skarżący odwołał się w tym zakresie do wykładni językowej pojęcia kontynuacja - rozumianego jako ciągłość procesu oraz uprzednie w stosunku do chwili obecnej rozpoczęcie procesu. Zdaniem skarżącego, w opisanej sytuacji, gdy po pięciu latach od ukończenia jednego kierunku studiów student rozpoczyna kolejne studia nie można mówić o kontynuacji, gdyż żadna z dwóch przesłanek określających kontynuację (ciągłość procesu oraz jego uprzednie rozpoczęcie) nie zachodzi. Wobec tego analizując podstawę materialną zaskarżonej decyzji należy zdaniem skarżącego uznać, że w tym przypadku nie zachodzi kontynuacja studiów na drugim kierunku, a więc student starający się o stypendium socjalne nie znajduje się w gronie osób, którym prawo do stypendium nie przysługuje na podstawie art. 184 ust. 5 ustawy. W tej sytuacji w ocenie skarżącego należało uznać, że wbrew zaskarżonej decyzji stypendium socjalne studentowi przysługuje.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację podaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. W. w L. z dnia [...] 2010 r. nr [...}, którą to decyzją organ ten, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od wydanej w pierwszej instancji decyzji Komisji Stypendialnej tejże Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej z dnia [...] 2009 r. nr[...] , utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie nieprzyznania M. W. - studentowi l roku studiów I stopnia na kierunku Filologia stypendium socjalnego w roku akademickim 2009/2010.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią prawidłowo powołane przez organy decyzyjne przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Przepis art. 184 ustawy ustanawia zasady wypłacania studentom uczelni wyższych stypendiów wymienionych w art. 173 ust. 1 pkt 1 – 7 ustawy, w tym także stypendium socjalnego. Ustawa ta w art. 184 ust. 5 ustanawia jednak przesłankę negatywną, której spełnienie przesądza o braku możliwości przyznania studentowi stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowego. Zgodnie z owym przepisem prawa, studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe nie przysługuje, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, jednakże nie dłużej, niż przez okres trzech lat. Norma zawarta w powyższym przepisie prawa jednoznacznie wskazuje, że uprawnienie studenta do uzyskania m.in. stypendium socjalnego wygasa z chwilą ukończenia przez studenta jednego kierunku studiów, pod warunkiem, że student nie kontynuuje nauki po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, i to jednak nie dłużej, niż przez okres trzech lat.

Z przepisu art. 184 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym wynika zatem, że stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe przysługuje jedynie studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów, ale studiów pierwszego stopnia, kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, i to jednak nie dłużej, niż przez okres trzech lat.

Z przepisu tego nie można w związku z tym wywieść, jak tego chce skarżący, że wymienione w nim świadczenia zawsze przysługują studentowi podejmującemu studia na innym kierunku, czy kontynuującemu studia na innym kierunku studiów, w tym także, gdy nawet po kilku latach od ukończenia pierwszego kierunku studiów kontynuuje naukę, jednak nie w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra po ukończeniu studiów pierwszego stopnia, jak to wprost wynika z art. 184 ust. 5 ustawy, lecz w celu przekwalifikowania się w związku z sytuacją na rynku pracy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, co jest okolicznością niesporną.

Wykładnia art. 184 ust. 5 ustawy nie powinna zawężać jego stosowania, jakby to wynikało ze skargi, wyłącznie do przypadku, gdy student rozpoczął naukę na drugim kierunku studiów w trakcie nauki na pierwszym kierunku studiów, bowiem taka sytuacja została uregulowana w art. 184 ust. 4 ustawy. Wbrew także stanowisku skarżącego, wykładnia art. 184 ust. 5 ustawy nie może też zawężać jego stosowania do przypadku, gdy student rozpoczął naukę na drugim kierunku studiów lecz wyłącznie bezpośrednio po ukończeniu, bądź zaprzestaniu nauki na pierwszym kierunku studiów, czyli bez jakiejkolwiek przerwy w nauce. Taka wykładnia art. 184 ust. 5 ustawy pozostaje w wyraźnej sprzeczności z jego brzmieniem, skoro - jak to już wyżej zauważono - z przepisu tego a contrario wynika, że stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe przysługuje jedynie studentowi, który po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na jednym kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, i to jednak nie dłużej, niż przez okres trzech lat.

Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że skarżący uzyskał w roku akademickim 2003/2004 tytuł zawodowy inżyniera na kierunku Informatyka, a w roku akademickim 2009/2010 rozpoczął naukę na l roku studiów licencjackich na kierunku Filologia. Nie można w tych okolicznościach sprawy przyjąć, że skarżący kontynuuje studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu magistra, co w świetle art. 184 ust. 5 ustawy dawałoby podstawę do przyznania skarżącemu prawa do stypendium socjalnego, o przyznanie którego się ubiegał, składając wszczynający w niniejszej sprawie wniosek z dnia 15 października 2009 r.

W świetle powyższego należało przyjąć, że wydane w sprawie decyzje zaskarżonej treści w niczym nie naruszają prawa. Skarga zatem, jako pozbawiona jest uzasadnionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.