Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 14 stycznia 2026 r., nr 0002/8110/9011/2026 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu uchyla zaskarżoną decyzję.

E. B. (zwana dalej także "wnioskodawczynią", "stroną", "skarżącą" lub "stroną skarżącą") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 14 stycznia 2026 r. w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczy.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 14 listopada 2025 r. E. B. wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Tczewie z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2025 r. przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu.

W sekcji wniosku pt.: "Informacje szczegółowe" strona oświadczyła, że wnioskuje o udzielenie pomocy finansowej z tytułu szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2025 r. przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu, które wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły te szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji roślinnej.

W sekcji wniosku pt.: "Oświadczenie dotyczące kategorii prowadzonego gospodarstwa (przedsiębiorstwa)" strona oświadczyła, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 stycznia 2017 r. w sprawie sprawozdań o udzielonej pomocy publicznej w rolnictwie lub rybołówstwie oraz informacji o nieudzieleniu takiej pomocy (Dz. U. z 2017 r., poz. 120 ze zm.) oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. z 2010 r. Nr 53, poz. 312 ze zm.), prowadzi samodzielne gospodarstwo, które w rozumieniu przepisów załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 327 z 21.12.2022, str. 1 ze zm.), spełnia kryterium mikroprzedsiębiorstwa.

W sekcji wniosku pt.: "Oświadczenie dotyczące otrzymanej pomocy przeznaczonej na te same koszty kwalifikujące się do objęcia pomocą finansową", strona zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. z 2010 r. Nr 53, poz. 312 ze zm.) nie otrzymała pomocy publicznej w związku ze szkodami w uprawach rolnych spowodowanymi wystąpieniem w 2025 r. przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu.

Ponadto w sekcji wniosku pt.: "Oświadczenie dotyczące posiadania ubezpieczenia upraw rolnych w gospodarstwie rolnym" strona zgodnie z §13zzzi ust. 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2025 r., poz. 187 ze zm. - zwanego dalej: "rozporządzeniem") oświadczyła, że w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2025 r. przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu nie posiadała ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, od co najmniej od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, piorunu, obsunięcia się ziemi lub lawiny oraz nie otrzymała odszkodowania z tytułu wystąpienia ww. szkód.

W sekcji wniosku pt.: "Oświadczenie dotyczące położenia gospodarstwa rolnego", strona wskazała m.in., że jej gospodarstwo rolne jest położone na obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami określonymi w załączniku do ww. rozporządzenia.

W sekcji pt.: "Informacje o szkodach, które wystąpiły w 2025 r.", strona wskazała, że obniżenie dochodu w wyniku szkód w produkcji roślinnej wyniosło 135.000 zł, co stanowi 31,00% średniej rocznej produkcji roślinnej. Ponadto, odnośnie powierzchni w gospodarstwie rolnym według protokołu, strona oświadczyła, że całkowita powierzchnia upraw rolnych w danym sezonie wegetacyjnym, z których w danym roku przewidziany jest zbiór plonu w gospodarstwie rolnym wynosiła 64,70 ha, a powierzchnia upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych (WLJZ) wynosiła 31,72 ha.

Jako rodzaj szkody wskazano powódź.

Do wniosku strona załączyła m.in. protokół oszacowania szkód zawierający informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2025 r. przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu oraz potwierdzenie wystąpienia tych szkód przez wojewodę poprzez sporządzenie na tym protokole adnotacji o potwierdzeniu wystąpienia szkód".

Pismem z dnia 19 listopada 2025 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Tczewie wezwał E. B. w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, do złożenia wyjaśnień w zakresie złożenia kopii protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r., sporządzonego zgodnie ze wzorem opublikowanym na stronie MRIRW, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r., zawiera:

a) informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2025 r. przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich,

b) potwierdzenie wystąpienia szkód, o których mowa w lit. a, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce ich wystąpienia, a w przypadku, gdy gospodarstwo rolne jest położone na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły te szkody, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia największej części tego gospodarstwa - przez sporządzenie na tym protokole adnotacji o potwierdzeniu wystąpienia tych szkód.

W wezwaniu podkreślono, że warunkiem udzielenia pomocy, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia, jest dołączenie przez wnioskodawcę do wniosku protokołu oszacowania szkód zawierającego określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia, przy czym w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole.

W pouczeniu wezwania wskazano, że niezłożenie wyjaśnień lub dokumentów w terminie wskazanym w wezwaniu będzie miało wpływ na przyznanie płatności. Wezwanie doręczono w dniu 4 grudnia 2025 r.

Decyzją z dnia 12 grudnia 2025 r. (nr BP216.8110.122.2025.JS.RDM) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Tczewie odmówił E. B. przyznania pomocy finansowej.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że do dnia wydania decyzji strona nie przedstawiła wymaganego protokołu, w związku z czym pomoc nie może zostać przyznana.

W odwołaniu z dnia 24 grudnia 2025 r. wnioskodawczyni podniosła jedynie, że nie dostarczyła protokołu, ponieważ go nie otrzymała. Do odwołania wnioskodawczyni załączyła natomiast plik "protokół".

W wyniku rozpoznania odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia 14 stycznia 2026 r. (nr 0002/8110/9011/2026), Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni – działając na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. - zwanej w skrócie: "k.p.a.") w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1363 ze zm. - zwanej: "ustawą o Agencji") i w zw. z §13zzzi rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. - utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz stan prawny sprawy. Następnie organ wyjaśnił, że E. B. złożyła w prawidłowym terminie wniosek o przyznanie pomocy, wskazując w systemie informatycznym, że załącza "protokół oszacowania szkód, który zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2025 r. przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawałnego lub huraganu oraz potwierdzenie wystąpienia tych szkód przez wojewodę poprzez sporządzenie na tym protokole adnotacji o potwierdzeniu wystąpienia szkód".

Do wniosku załączono dwa pliki w formacie PDF o nazwie "E." oraz "oświadczenie".

Pierwsze pismo to skan wniosku o oszacowanie szkód, złożonego do Urzędu Gminy Trąbki Wielkie w dniu 5 listopada 2025 r.

Drugie pismo to oświadczenie E. B. z dnia 14 listopada 2025 r. o treści: "z powodu opieszałości Urzędu Gminy T. nie jestem w stanie przekazać protokołów ze szkody".

Organ odwoławczy podkreślił, że żadne z tych pism nie stanowi protokołu, o którym mowa w § 13zzzi ust. 8 rozporządzenia. Zatem Kierownik Biura Powiatowego ARIMR w Tczewie był zobligowany do wezwania wnioskodawczyni do złożenia prawidłowego protokołu, czego do dnia wydania decyzji przez organ I instancji strona nie dopełniła.

Dopiero wraz z odwołaniem strona przedłożyła protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego.

Zgodnie z treścią ww. protokołu szkoda została zgłoszona w dniu 5 listopada 2025 r. W dniu 18 grudnia 2025 r. Komisja stwierdziła wystąpienie szkód powstałych w wyniku deszczu nawałnego z dnia 27 lipca 2025 r. Protokół został sporządzony dla całego gospodarstwa. Wskazana w nim kwota obniżenia dochodu w produkcji roślinnej wynosi 57.086,82 zł, co stanowi 25,99% średniej rocznej produkcji roślinnej.

Odnosząc się do treści protokołu organ odwoławczy stwierdził, że strona zaznaczyła we wniosku, iż występuje o pomoc z tytułu powodzi, jednakże Komisja stwierdziła wystąpienie strat spowodowanych deszczem nawalnym. Organ odwoławczy zważył, że niezależnie od nazwy zjawiska, które wybrała strona, potwierdzeniem tego, że rzeczywiście miało ono miejsce jest zawsze protokół właściwej Komisji ds. szacowania strat, zatem zalanie upraw wodą stwierdzono na skutek deszczu nawałnego. Strona również nie zakwestionowała tego w piśmie odwoławczym, przedkładając protokół bez uwag. Wymaga podkreślenia, że strona w sekcji wniosku pt.: "Informacje szczegółowe" oświadczyła, że wnioskuje o udzielenie pomocy finansowej z tytułu szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2025 r. przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu, które wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły te szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji roślinnej.

Wnioskodawczyni wskazała przy tym, że wysokość szkód wynosi 31,00% średniej rocznej produkcji roślinnej. Przedstawiony wraz z odwołaniem protokół nie potwierdził twierdzeń rolnika.

Zgodnie z treścią protokołu, w dwóch uprawach (z sześciu) stwierdzono co prawda "straty plonu w % w roku wystąpienia szkody" na poziomie 38,00%, jednakże nie są to wartości, które uprawniają wnioskodawczynię do uzyskania wnioskowanej pomocy, gdyż istotna jest wartość strat w całej produkcji roślinnej, dla całego gospodarstwa w wyznaczonym okresie.

Zgodnie bowiem z §13zzzi ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r., Agencja udziela pomocy producentowi rolnemu w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2025 r. przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, i które wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z 3 ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z 3 lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły te szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji roślinnej.

Ponieważ szkody, które zostały oszacowane przez komisję wynoszą poniżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym, stronie nie można przyznać pomocy, gdyż nie spełniła ona przesłanek wskazanych w rozporządzeniu.

Już na marginesie organ odwoławczy pragnie przypomnieć, że tylko w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, tj. szkody wynoszącej poniżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole, zatem w stosunku do załączonego przez stronę protokołu brak jest takiego wymogu.

Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że na protokole brak jest podpisu jednego z członków Komisji, jednakże wobec wskazanego w protokole poziomu szkód w produkcji roślinnej organ nie wzywał skarżącej do uzupełnienia protokołu, gdyż nawet jego formalna poprawność nie sprawiłaby, aby dokument ten stanowił protokół w rozumieniu §13zzzi ust. 8 rozporządzenia i mógł stanowić o przyznaniu stronie pomocy określonej w §13zzzi ust. 1 rozporządzenia.

Następnie, powołując się na przepis art. 10a ust. 1 i ust. 1b ustawy o Agencji, organ odwoławczy zaznaczył, że w toku postępowania organy ARiMR zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy ARiMR nie mają obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a., nie mają zatem obowiązku aktywnego gromadzenia dowodów dotyczących uprawnienia rolnika do otrzymania wnioskowanej płatności, jest to wyłączny obowiązek strony postępowania.

E. B. zaskarżyła opisaną decyzję organu odwoławczego zarzucając naruszenie przepisów:

1. § 13zzzi ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji odmawiającej przyznania pomocy, mimo że w sprawie znajdował się protokół oszacowania szkód sporządzony dla tego samego zdarzenia i gospodarstwa, wskazujący poziom szkód 34,19%, a więc przekraczający próg "powyżej 30%" średniej rocznej produkcji roślinnej, podczas gdy odmowa została oparta na niezweryfikowanej wersji protokołu dotkniętej uchybieniem formalnym, co doprowadziło do błędnego przyjęcia niespełnienia przesłanki przyznania pomocy;

2. art. 10a ust. 1a pkt 2 ustawy o Agencji w zw. z art. 80 k.p.a. - poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i dowolną jego ocenę, polegające na oparciu rozstrzygnięcia wyłącznie na protokole oszacowania szkód wskazującym 25,99%, mimo stwierdzonej przez organ jego wady formalnej oraz bez wyjaśnienia rozbieżności między wersjami protokołu sporządzonymi dla tego samego zdarzenia i gospodarstwa, podczas gdy w sprawie funkcjonował protokół wskazujący 34,19% szkody, co miało zasadnicze znaczenie dla oceny spełnienia przesłanki z § 13zzzi ust. 1 pkt 3 rozporządzenia;

3. art. 10a ust. 1 a pkt 2 ustawy o ARiMR w zw. z art. 136 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - poprzez zaniechanie uzupełnienia materiału dowodowego i wyjaśnienia, która wersja protokołu stanowi prawidłową podstawę oceny spełnienia przesłanki z § 13zzzi ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, pomimo że organ oparł rozstrzygnięcie na protokole dotkniętym brakiem podpisu członka komisji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

4. art 77 § 1 k.p.a. - poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i zaniechanie ustalenia prawidłowej wersji protokołu oszacowania szkód, mimo istnienia rozbieżnych dokumentów dotyczących tego samego zdarzenia.

Skarżąca wniosła o:

1. uchylenie w całości decyzji organów obu instancji.

2. zobowiązanie Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni do wydania w terminie 30 dni decyzji uwzględniającej wniosek E. B. w zakresie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych w 2025 r.

3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt administracyjnych sprawy znak: BDSPB11.BP216.8110.137.2025.EO.2025 oraz dokumentów w postaci:

a) protokołu oszacowania szkód nr [...] z dnia 18 grudnia 2025 r. wykazującego 34,19% szkód w średniej rocznej produkcji roślinnej,

b) protokołu oszacowania szkód nr [...] z dnia 18 grudnia 2025 r. wykazującego 25,99% szkód w średniej rocznej produkcji roślinnej,

c) wniosku o uzupełnienie protokołu z dnia 18 lutego 2026 r.

- na okoliczność ustalenia, że szkody w gospodarstwie skarżącej przekroczyły próg z § 13zzzi ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, a odmowa przyznania pomocy została wydana na podstawie dokumentu omyłkowo przedłożonego i nieweryfikowanego przez organ lI instancji, mimo istniejącej rozbieżności, podjętych działań mających na celu przedłożenie do akt właściwego i formalnie kompletnego protokołu, braku możliwości przedłożenia ww. dokumentu mając na względzie zaniechania organu i i II instancji;

4. zobowiązanie organu II instancji do przedłożenia do akt sprawy kompletnego protokołu oszacowania szkód nr [...] z dnia 18 grudnia 2025 r., obejmującego wszystkie podpisy członków komisji oraz adnotację Wojewody Pomorskiego, jako dokumentu stanowiącego podstawę oceny spełnienia przesłanki z § 13zzzi ust. 1 pkt 3 rozporządzenia;

5. zwrócenie się przez Sąd do Wojewody Pomorskiego o potwierdzenie, czy protokół nr [...] z dnia 18 grudnia 2025 r. wskazujący szkody 34,19% został przedłożony do zatwierdzenia oraz czy został opatrzony adnotacją wojewody;

6. dokonanie wnioskowanych w pkt IV i V czynności oraz przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez dopuszczenie dowodu z protokołu oszacowania szkód podpisanego przez całą komisję oraz zawierającego adnotację Wojewody Pomorskiego.

W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że dokonana przez organ odwoławczy ocena pomija istotną okoliczność sprawy. W obrocie funkcjonuje protokół sporządzony dla tego samego zdarzenia i tego samego gospodarstwa, opatrzony tą samą datą, który wykazuje poziom szkód w wysokości 34,19% średniej rocznej produkcji roślinnej, a tym samym spełnia przesłankę określoną w § 13zzzi rozporządzenia.

Zdaniem strony skarżącej, przesłanka przekroczenia progu 30% z § 13zzzi rozporządzenia ma charakter materialnoprawny i związany. Oznacza to, że w sytuacji ustalenia szkód przekraczających wskazany poziom oraz spełnienia pozostałych warunków przewidzianych w rozporządzeniu, organ nie dysponuje luzem uznaniowym co do przyznania pomocy. Rozstrzygnięcie w takim przypadku stanowi konsekwencję zastosowania normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego.

W tej konstrukcji prawnej kluczowe znaczenie ma protokół oszacowania szkód. Dokument ten sporządzany jest przez komisję wykonującą zadanie publiczne i stanowi podstawowe źródło danych służących ustaleniu wysokości szkód w gospodarstwie rolnym. To właśnie na jego podstawie organ dokonuje oceny, czy spełniona została przesłanka przekroczenia progu 30%. Producent rolny nie kształtuje treści protokołu samodzielnie, lecz jego rola ogranicza się do współdziałania z komisją oraz podpisania dokumentu.

Z uwagi na praktykę działania komisji szacujących szkody należy uwzględnić, że w toku sporządzania dokumentacji możliwe jest dokonywanie korekt lub sporządzenie więcej niż jednej wersji protokołu dotyczącego tego samego zdarzenia i tego samego gospodarstwa. W takiej sytuacji zasadniczego znaczenia nabiera ustalenie, która wersja protokołu stanowi dokument prawidłowy i finalny, będący miarodajną podstawą oceny przesłanek materialnoprawnych.

Jeżeli organ sam stwierdza, że przedłożony protokół jest dotknięty uchybieniem formalnym, nie może jednocześnie czynić go wyłączną podstawą rozstrzygnięcia bez uprzedniego wyjaśnienia czy dokument ten stanowi wersję ostateczną i wiążącą w rozumieniu rozporządzenia. W przeciwnym razie dochodzi do sytuacji, w której ocena spełnienia przesłanki materialnoprawnej oparta jest na dokumencie, którego prawidłowość budzi uzasadnione wątpliwości.

W sprawie tymczasem sporządzono dwa protokoły oszacowania szkód dotyczące tego samego zdarzenia i tego samego gospodarstwa. Protokół nr [...] z dnia 18 grudnia 2025 r. wskazuje poziom szkód 25,99% oraz - jak wynika z treści decyzji organu II instancji - nie został podpisany przez jednego z członków komisji. Protokół nr [...] z tej samej daty wskazuje poziom szkód 34,19% i został podpisany przez skarżącą oraz wszystkich członków komisji.

Sporządzenie więcej niż jednej wersji protokołu było konsekwencją opóźnienia w przeprowadzeniu szacowania szkód. Komisja dokonała oszacowania dopiero w dniu 18 grudnia 2025 r., mimo że szkoda powstała 27 lipca 2025 r. Znaczny upływ czasu sprzyjał konieczności dokonywania korekt dokumentacji. W tych okolicznościach powstanie kilku wersji dokumentu dotyczącego tego samego zdarzenia i opatrzonych tą samą datą mogło obiektywnie utrudniać prawidłową identyfikację wersji finalnej.

Skarżąca, działając bez profesjonalnego pełnomocnika w toku postępowania administracyjnego, omyłkowo przedłożyła wersję protokołu wskazującą niższy poziom szkody. Błąd ten miał charakter techniczny i dotyczył wyłącznie załączonego dokumentu, nie zaś samego twierdzenia o przekroczeniu progu 30%.

W sytuacji, gdy w obrocie funkcjonuje protokół wykazujący poziom szkód 34,19%, omyłkowe przedłożenie innej wersji dokumentu nie może samoistnie przesądzać o odmowie przyznania pomocy, bez uprzedniego ustalenia, która wersja protokołu jest prawidłowa i finalna.

Organ II instancji wskazał, że protokół oszacowania szkód jest dotknięty brakiem podpisu jednego z członków komisji, a zatem nie spełnia w pełni wymogów formalnych. Jednocześnie dokument ten został przyjęty jako podstawa ustalenia poziomu szkód w wysokości 25,99% oraz odmowy przyznania pomocy.

Taka konstrukcja rozstrzygnięcia budzi istotne wątpliwości. Jeżeli organ dostrzega niekompletność dokumentu stanowiącego podstawę ustaleń faktycznych, powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić czy dokument ten stanowi wersję prawidłową i finalną. Oparcie rozstrzygnięcia na dokumencie, którego kompletność została zakwestionowana przez sam organ, bez uprzedniego wyjaśnienia powstałych wątpliwości, prowadzi do niespójności ustaleń faktycznych.

Organ powołał się na art. 10a ustawy o Agencji wskazując na szczególny model postępowania dowodowego, w którym inicjatywa dowodowa w znacznej mierze spoczywa na stronie. Nie zwalnia to jednak organu z obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego oraz dokonania jego rzetelnej oceny.

W sytuacji, w której w sprawie funkcjonują różne wersje protokołu sporządzonego dla tego samego zdarzenia i tego samego gospodarstwa, a jedna z nich budzi zastrzeżenia formalne organ powinien ustalić, która wersja dokumentu stanowi właściwą podstawę oceny spełnienia przesłanki materialnoprawnej. Brak takich ustaleń prowadzi do oparcia rozstrzygnięcia na nie w pełni zweryfikowanym materiale dowodowym.

Organ II instancji, działając na podstawie art. 136 k.p.a., dysponuje możliwością uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozpoznania sprawy. W realiach niniejszej sprawy, przy stwierdzeniu niekompletności protokołu oraz istnieniu informacji o jego korekcie, zasadnym było podjęcie czynności zmierzających do ustalenia, czy przedłożony dokument odzwierciedla ostateczne ustalenia komisji.

Zaniechanie wyjaśnienia tych okoliczności miało istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Ustalenie, że prawidłowy protokół wykazuje poziom szkód 34,19%, prowadziłoby bowiem do przyjęcia spełnienia przesłanki określonej w § 13zzzi ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

W sprawach dotyczących pomocy publicznej o charakterze klęskowym szczególnego znaczenia nabiera rzetelność i kompletność ustaleń faktycznych. Oparcie rozstrzygnięcia na niezweryfikowanej wersji dokumentu, mimo istniejących wątpliwości co do jej kompletności, skutkuje nadmiernym formalizmem i prowadzi do odmowy świadczenia w sytuacji, gdy w obrocie funkcjonuje dokument wskazujący spełnienie przesłanek materialnoprawnych.

Skarżąca konsekwentnie wskazywała na przekroczenie progu 30% szkód. Omyłkowe przedłożenie niewłaściwej wersji protokołu dotyczyło wyłącznie dokumentu załączonego do odwołania, a nie samej treści żądania. W tych okolicznościach organ powinien był w sposób jednoznaczny ustalić, która wersja protokołu stanowi podstawę rozstrzygnięcia.

Wskazane naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziły do odmowy przyznania pomocy na podstawie jednej wersji protokołu, której kompletność organ sam zakwestionował, bez uprzedniego ustalenia, która wersja protokołu stanowi prawidłową i finalną podstawę oceny przesłanki z § 13zzzi ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

Przesłanka przekroczenia progu "powyżej 30%" ma w niniejszej sprawie charakter decydujący. Ustalenie poziomu szkód determinuje możliwość przyznania pomocy, a zatem sposób weryfikacji tej okoliczności powinien odpowiadać standardowi rzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Gdyby organ II instancji, realizując obowiązki wynikające z art. 10a ust. 1a pkt 2 ustawy o Agencji w zw. z art. 80 k.p.a., wyjaśnił rozbieżności pomiędzy wersjami protokołu oraz ustalił, czy przedłożony dokument odzwierciedla ostateczne ustalenia komisji, a następnie uzupełnił postępowanie w niezbędnym zakresie w trybie art. 136 k.p.a., doszłoby do ustalenia, że prawidłowy protokół wykazuje poziom szkód 34,19%.

Ustalenie szkód na poziomie 34,19% oznacza spełnienie przesłanki z § 13zzzi ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, a w konsekwencji brak podstaw do odmowy przyznania pomocy z powodu niespełnienia progu 30%.

Skarżąca wyjaśniła, że w sprawie zachodzi potrzeba zwrócenia szczególnej uwagi na fakt, iż spór nie dotyczy oceny uznaniowej ani interpretacji przesłanek pomocy, lecz sprowadza się do ustalenia podstawowej okoliczności faktycznej - rzeczywistego poziomu szkód w gospodarstwie rolnym skarżącej. W realiach sprawy nie budzi wątpliwości, że protokół oszacowania szkód jest dokumentem urzędowym sporządzanym w ramach wykonywania zadania publicznego przez komisję powołaną przez właściwy organ gminy, a następnie przekazywanym do wojewody celem dokonania stosownej adnotacji. Producent rolny nie ma wpływu na sporządzenie ostatecznej wersji protokołu ani na kompletność podpisów komisji czy czynności zatwierdzające wojewody.

W konsekwencji skarżąca nie dysponuje instrumentami pozwalającymi samodzielnie doprowadzić do włączenia do akt administracyjnych protokołu w wersji finalnej, opatrzonej wszystkimi wymaganymi podpisami oraz adnotacją Wojewody Pomorskiego. Dokument ten znajduje się bowiem w obrocie urzędowym pomiędzy Urzędem Gminy T. a Wojewodą Pomorskim.

W tej sytuacji konieczne jest, aby organ administracji, przekazując skargę, przedłożył kompletne akta sprawy, obejmujące również prawidłowy protokół stanowiący podstawę ustalenia przesłanki materialnoprawnej. Obowiązek przekazania akt sprawy w sposób pełny i rzetelny wynika z art. 54 § 2 p.p.s.a.

Jednocześnie w okolicznościach niniejszej sprawy zasadne jest przeprowadzenie przez Sąd uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., ograniczonego do dowodu z dokumentu urzędowego, tj. protokołu oszacowania szkód w wersji ostatecznej, podpisanej przez całą komisję oraz zawierającej adnotację Wojewody Pomorskiego. Dowód ten ma charakter kluczowy.

Zasadne jest również zwrócenie się przez Sąd do Wojewody Pomorskiego oraz Urzędu Gminy T. o potwierdzenie, która wersja protokołu została przekazana jako dokument finalny, a także czy została ona opatrzona adnotacją Wojewody. Pozwoli to na usunięcie istniejących w sprawie rozbieżności dowodowych, które organ pozostawił niewyjaśnione, naruszając art. 80 oraz art. 136 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni wniósł o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Odnosząc się do wniosków zawartych w skardze o dopuszczenie dowodów z dwóch protokołów oszacowania szkód nr [...], wniosku o uzupełnienia protokołu z dnia 18 lutego 2026 r., organ zaznaczył, że nie zasługują one na uwzględnienie. Przywołane dokumenty w postaci dwóch protokołów o innych ustaleniach z podpisami wszystkich członków komisji zostały przedstawione dopiero na etapie wniesienia skargi i nie stanowiły elementu materiału dowodowego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy. Analogicznie wniosek o zwrócenie się przez Sąd do Wojewody Pomorskiego o potwierdzenie czy protokół wskazujący szkody na poziomie 34,19% został przedłożony do zatwierdzenia i czy został opatrzony adnotacją Wojewody, nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 9 lipca 2026 r. strona skarżąca wniosła z kolei o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci "Ponownej odpowiedzi na pismo w sprawie protokołu p. M. K." Wojewody Pomorskiego z dnia 8 lipca 2026 r. (nr BZK-VlI.7160.20.2026.KS), na okoliczności: potwierdzenia, że brak adnotacji Wojewody na protokole oszacowania szkód nie stanowi przesłanki odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu; wykazania, iż producent rolny nie może ponosić negatywnych konsekwencji uchybień proceduralnych oraz organizacyjnych pozostających po stronie organów administracji publicznej i komisji szacujących szkody; potwierdzenia obowiązku dokonania przez ARiMR samodzielnej, wszechstronnej i merytorycznej oceny zgromadzonego materiału dowodowego niezależnie od czynności podejmowanych przez Wojewodę; wykazania, iż stanowisko prezentowane przez skarżącą od początku postępowania znajduje potwierdzenie w oficjalnym stanowisku Wojewody Pomorskiego, a dochodzone przez nią roszczenie pozostaje uzasadnione zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sprawa dotyczy zasadności przyznania skarżącej pomocy finansowej w związku z powstaniem w jej gospodarstwie szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w lipcu 2025 r. opadów deszczu, które następnie spowodowały także wylanie rzeki S.

Zasady udzielania żądanej przez skarżącą pomocy uregulowano w przepisach § 13zzzi ust. 1-17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej "rozporządzeniem").

Zgodnie z § 13zzzi ust. 1 rozporządzenia, Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) który jest mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;

3) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2025 r. przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, i które wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z 3 ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z 3 lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły te szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji roślinnej.

Przytoczony przepis § 13 zzzi ust. 1 rozporządzenia wskazuje warunki, jakie musi spełnić producent rolny, by możliwe było przyznanie mu pomocy na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi. Wśród tych warunków wymienione zostało powstanie szkód w gospodarstwie rolnym spowodowane wystąpieniem m.in. powodzi lub deszczu nawalnego. Szkody te mają być szkodami w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych. Powinny także powstać na powierzchni uprawy i objąć co najmniej 30% danej uprawy.

Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana w drodze decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony od dnia 27 października do dnia 15 listopada 2025 r. na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej (§ 13 zzzi ust. 5 rozporządzenia).

Stosownie do § 13 zzzi ust. 8 rozporządzenia, do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się:

1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera:

a) informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich,

b) potwierdzenie wystąpienia szkód, o których mowa w lit. a, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce ich wystąpienia, a w przypadku gdy gospodarstwo rolne jest położone na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły te szkody, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia największej części tego gospodarstwa - przez sporządzenie na tym protokole adnotacji o potwierdzeniu wystąpienia tych szkód;

2) kopię polisy ubezpieczeniowej potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia upraw rolnych.

Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn powierzchni uprawy, na której zgodnie z protokołem oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, powstały szkody spowodowane wystąpieniem przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, i stawki pomocy (§ 13 zzzi ust. 9 rozporządzenia).

Stosownie do § 13 zzzi ust. 10 rozporządzenia stawka pomocy, o której mowa w ust. 1, wynosi:

1) 3000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, na których powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w wysokości co najmniej 70% plonu;

2) 2000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, na których powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w wysokości co najmniej 50% i mniej niż 70% plonu;

3) 2000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem drzew i krzewów owocowych, truskawek i warzyw, na których powstały szkody spowodowane wystąpieniem przymrozków wiosennych w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w wysokości co najmniej 70% plonu;

4) 1000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, na których powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w wysokości co najmniej 30% i mniej niż 50% plonu;

5) 1000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem drzew i krzewów owocowych, truskawek i warzyw, na których powstały szkody spowodowane wystąpieniem przymrozków wiosennych w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w wysokości co najmniej 30% i mniej niż 70% plonu.

Co należy podkreślić, podstawę do przyznania pomocy z tytułu szkód powstałych w uprawach rolnych stanowiły w niniejszym przypadku przywołane wyżej przepisy § 13zzzi rozporządzenia, w których zostały sformułowane w sposób wyczerpujący warunki uzyskania tego rodzaju pomocy przez producenta rolnego, a także jej wysokość i tryb jej przyznawania.

Jak wynika z § 13zzzi ust. 8 pkt 1 rozporządzenia wymogiem wniosku składanego przez producenta rolnego w przedmiocie przyznania przez ARMiR opisanej pomocy jest dołączenie do wniosku m.in. kopii protokołu oszacowania szkód zawierającego określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. Protokół oszacowania szkód sporządza się na formularzu udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca na etapie postępowania odwoławczego przedłożyła dokument w postaci protokołu nr [...] z oszacowania szkód z dnia 18 grudnia 2025 r., sporządzonego – jak wynika z jego treści - przez Komisję ds. oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych i na działkach specjalnych produkcji rolnej, powołaną przez Wojewodę Pomorskiego zarządzeniem nr ZK-VII.7168.127.2025 z dnia 3 grudnia 2025 r. we wskazanym (3-osobowym) składzie, która w dniu 18 grudnia 2025 r. przeprowadziła w gospodarstwie rolnym skarżącej oszacowanie szkód, z którego m.in. wynikała łączna wysokość oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym, wynosząca – jak wskazano – 57.085,82 zł, co stanowi 25,99% średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolnym.

Zasygnalizować w tym miejscu wypada, że z uwagi na to, iż wskazana powyżej Komisja została powołana przez Wojewodę dopiero w dniu 3 grudnia 2025 r. (a w dniu 18 grudnia 2025 r. przeprowadziła szacunek szkód w gospodarstwie skarżącej i sporządzono protokół), to skarżąca – nie z własnej winy – nie była w stanie dołączyć przedmiotowego protokołu Komisji do złożonego w dniu 14 listopada 2025 r. (tj. w przedostatnim dniu na jego złożenie - § 13zzzi ust. 5 rozporządzenia) wniosku pomocowego, a następnie też nie była w stanie – na wezwanie organu I instancji – przedłożyć kopii protokołu przed wydaniem w dniu 12 grudnia 2025 r. pierwszoinstancyjnej decyzji.

W załączonym natomiast do odwołania egzemplarzu protokołu Komisji wskazano na szkodę w gospodarstwie skarżącej poniżej 30% średniej rocznej produkcji, co w sposób oczywisty nie potwierdzało spełnienia przesłanki wskazanej § 13zzzi ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, warunkującej możliwość przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, a zatem bezsprzecznie – co stwierdził organ odwoławczy - nie dawało podstawy do pozytywnego rozpoznania przez organ wniosku skarżącej.

Zwrócenia jednak uwagi wymaga, że do złożonej do Sądu skargi, skarżąca załączyła egzemplarz ww. protokołu nr [...] z dnia 18 grudnia 2025 r., zasadniczo tożsamy pod względem materialnym z protokołem przedłożonym wraz z odwołaniem, różniący się jednak co do oszacowanej przez Komisję wysokości szkody, a mianowicie wskazujący na wyższą łączną wysokość oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym, która – jak wskazano w tej wersji protokołu – wynosiła 75.112,92 zł, co stanowi 34,19% średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolnym skarżącej. Co także należy odnotować, niniejszy protokół – w odróżnieniu od załączonego do odwołania – został podpisany przez wszystkich 3 członków Komisji (poprzedni egzemplarz zawierał jedynie podpisy 2 członków Komisji). Podkreślenia wymaga, że oszacowanie szkody w gospodarstwie rolnym skarżącej na poziomie uwidocznionym w tym ("drugim") egzemplarzu protokołu czyli 34,19% stanowi – w świetle powołanej regulacji § 13zzzi ust. 1 pkt 3 rozporządzenia – okoliczność istotną z punktu widzenia dokonanej przez organ odwoławczy oceny zakwestionowanej przesłanki dotyczącej wartości szkody.

W ocenie zatem Sądu, ujawnienie "drugiego" protokołu sporządzonego przez ww. Komisję, o treści niewątpliwie istotnej, mogącej mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, wypełnia przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Niewątpliwie za taki "istotny dla spawy nowy dowód" istniejący w dniu wydania przez Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni zaskarżonej decyzji, należy uznać wskazany protokół obrazujący (wyższą) wartość oszacowanej w gospodarstwie rolnym skarżącej szkody spowodowanej deszczem nawalnym (powodzią) w dniu 27 lipca 2025 r.

Stwierdzenie przez Sąd zaistnienia w sprawie przesłanki wznowieniowej stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z redakcji zacytowanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. wynika, że tzw. podstawa wznowieniowa jest odrębną od naruszenia prawa materialnego i innego naruszenia przepisów postępowania, przesłanką do uchylenia zaskarżonego aktu i tak jak naruszenie prawa materialnego, jak też inne naruszenie przepisów postępowania, uwzględniana jest przez sąd administracyjny z urzędu, który zobowiązany jest z urzędu dokonać kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, w kontekście wszystkich obowiązujących przepisów prawa. Podkreślić przy tym należy, że w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a., w przypadku naruszenia przez organ prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, sąd administracyjny zobligowany jest do uchylenia zaskarżonego aktu bez konieczności dokonywania oceny, czy stwierdzone uchybienie miało i ewentualnie jaki wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Z doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że podstawę do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny stanowi wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wznowieniowych zawartych w art. 145 § 1 k.p.a., a nie tylko tych, które wiążą się z naruszeniem prawa (por. wyroki NSA: z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 807/11; z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1321/05 czy wyrok NSA w składzie 7 sędziów z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05; zob. także: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 528-529; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod red. T. Wosia, Warszawa 2011, s. 662-663). A zatem pojęcia "naruszenia prawa", o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. nie można ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji (co miało miejsce w kontrolowanej sprawie). Dotyczy to na przykład niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego np. określonych w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a., czy też w art. 145a k.p.a. Tak więc w razie stwierdzenia przez sąd, że kontrolowany akt narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2947/14 czy wyrok WSA w Gliwicach z dnia z dnia 21 lipca 2014 r., IV SA/Gl 552/14).

Mając to na uwadze, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję, albowiem została wydana m.in. w oparciu o dowód – protokół nr [...] Komisji z dnia 18 grudnia 2025 r. podpisany przez niepełny skład Komisji, w którym to ustalono wartość szkody w gospodarstwie skarżącej spowodowanej niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi panującymi w dniu 27 lipca 2025 r. na poziomie poniżej 30% średniej rocznej produkcji gospodarstwa, podczas gdy – jak to zostało ukazane w skardze - w obrocie prawnym znajduje się także inna wersja tego samego protokołu nr [...] z dnia 18 grudnia 2025 r., podpisana przez pełny skład Komisji, w której ustalono wartość szkody w gospodarstwie skarżącej spowodowanej w dniu 27 lipca 2025 r. niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi na poziomie powyżej 30% średniej rocznej produkcji gospodarstwa.

W toku zatem ponownego rozpoznania niniejszej sprawy organ będzie zobowiązany wyjaśnić z jakiego powodu ten sam protokół został sporządzony przez Komisję w dwóch wersjach i ustalić która z nich stanowi dokument (protokół), którego ustalenia odzwierciedlają rzeczywistą wysokość poniesionych (oszacowanych) w gospodarstwie rolnym skarżącej szkód i w konsekwencji też wiążą co do zasady organ (art. 76 § 1 k.p.a.), i w zależności od rezultatu poczynionych w tym zakresie ustaleń dokonać ponownej oceny spełnienia przez skarżącą wszystkich określonych w § 13zzzi rozporządzenia przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanej przez producenta rolnego pomocy finansowej, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2025 r. niekorzystnych warunków atmosferycznych.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni w odpowiedzi na skargę, a strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).