Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk - Gawęcka Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant st. sekr. Krzysztof Kapelczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości byłych wspólników s. c. "C." I. Ś. i D. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za luty 2002 roku oddala skargę

Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...], wydaną w postępowaniu odwoławczym utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za luty 2002 r. spółce cywilnej I.Ś. i D.Ś..

Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek złożony w dniu 7 maja 2004 r. przez syndyka masy upadłości przedsiębiorców I.Ś. i D.Ś. – wspólników spółki cywilnej "C.", co do których ogłoszono upadłość postanowieniem Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 7 listopada 2003 r.

Wstępnie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienie z dnia [...], utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej

z dnia [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie, zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia

5 października 2005 r. sygn. akt SA/Sz 908/04 ze wskazaniem na brak przeszkód procesowych do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania podatkowego na wniosek syndyka.

W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji odmawiając stwierdzenia nadpłaty podatku VAT za luty 2002 r. wskazał, że zgodnie

z art. 75 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, przysługuje wyłącznie podatnikowi, płatnikowi i inkasentowi w ściśle określonych przypadkach. Wniosek jak i korekta deklaracji VAT-7 za luty 2002 r. dotyczyły spółki cywilnej "C." I.Ś. i D.Ś. będącej wówczas podatnikiem VAT. Ogłoszenie upadłości przedsiębiorców – wspólników spółki cywilnej "C." spowodowało z mocy prawa (art. 874 § 2 K.c.) rozwiązanie spółki cywilnej, co oznacza, że dotychczasowy podatnik VAT przestał istnieć. Syndyk masy upadłości byłych wspólników spółki cywilnej występując z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku VAT nie działał w imieniu spółki cywilnej, rzeczywistego podatnika podatku VAT, lecz w imieniu osób fizycznych, którzy nie byli podatnikami VAT za wskazany okres (luty 2002 r.) i nie był uprawnieniony do złożenia takiego wniosku jak również do korekty deklaracji VAT-7 za rzeczywistego podatnika. Tym samym brak było przesłanek z art. 75 § 2 pkt 1 lit. b i § 3 Ordynacji podatkowej legitymujących syndyka masy upadłych przedsiębiorców do żądania stwierdzenia nadpłaty.

Niezależnie od tego organ I instancji stwierdził, że sprzedaż lokali (zaliczki) opodatkowana przez s.c. "C." stawka 22% nie podlegała obniżonej stawce 0% przewidzianej w § 63 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ...(Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) dla sprzedaży lokali mieszkalnych, gdyż – jak wynika z pozwolenia na budowę z dnia 9 czerwca 1999 r., które nie zostało dotychczas zmienione – lokale te znajdowały się w budynku pensjonatowym z usługami przeznaczonym do zbiorowego, okresowego zamieszkania, będącym przedmiotem modernizacji z nadbudową (PKOB 11230). Lokale te nie były lokalami mieszkalnymi w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), nie były bowiem przeznaczone na stały pobyt ludzi i zaspokajanie ich potrzeb mieszkaniowych.

Tym samym zastosowanie przez s.c. "C." stawki 22% od pobranych zaliczek było prawidłowe i nie ma podstaw do uznania, że wystąpiła nadpłata.

Organ I instancji nie uwzględnił przedstawionej przez syndyka opinii biegłego

z zakresu budownictwa z dnia 27 listopada 2005 r. w sprawie wyceny lokali, wydanej na użytek postępowania o zniesienie współwłasności wskazując jako miarodajne wyżej wymienione pozwolenie na budowę i wyjaśnienia organu nadzoru budowlanego.

Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w pełni podzielił dokonane ustalenia i ocenę prawną tego organu podkreślając, że syndyk nie reprezentuje podatników tj. podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku

o stwierdzenie nadpłaty oraz korekty deklaracji, gdyż takiego statusu nie posiadają byli wspólnicy spółki cywilnej, co do których ogłoszono upadłość.

Organ odwoławczy potwierdził również, ustalenia organu I instancji, co do tego, że sprzedaż (zaliczki) przedmiotowych lokali prawidłowo została opodatkowana przez s.c. "C." stawką VAT 22%.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego syndyk masy upadłości I.Ś. i D.Ś. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji zarzucając, że wydane zostały z naruszeniem prawa tj.:

1. art. 75 § 2 lit. b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej

(t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60) przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że deklaracja została złożona przez osobę nie posiadającą ku temu uprawnienia;

2. art. 120 Ordynacji podatkowej przez nie zastosowanie w sprawie przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (art. 173 w zw. z art. 57) celem ustalenia następstwa prawnego (pełnej sukcesji podatkowej) syndyka w zakresie praw i obowiązków spółki cywilnej "C." – wchodzących w skład masy upadłości byłych wspólników tej spółki;

3. art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez nie rozważenie sprawy w sposób wyczerpujący, co mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia;

4. art. 191 Ordynacji podatkowej przez pominięcie stanu faktycznego i przyjęcie nie mającego zastosowania w sprawie stanu wynikającego z innych dokumentów niż opinia biegłego sądowego dokumentującego stan rzeczywisty przy ustalaniu, czy budowane lokale są lokalami mieszkalnymi;

Ponadto zarzuca również naruszenie postanowień I i VI Dyrektywy Unii Europejskiej przez uniemożliwienie zwrotu podatku VAT w wysokości objętej wnioskiem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W toku postępowania sądowego zakończone zostało postępowanie upadłościowe wobec I.Ś. i D.Ś. postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 26 stycznia 2007 r., po uprawomocnieniu się postanowienia z dnia

4 października 2006 r. zatwierdzającego układ likwidacyjny przyjęty przez wierzycieli, wobec czego dotychczasowy syndyk utracił swoja funkcję (art. 293 § 2 p.u.n.).

Upadli przedsiębiorcy I.Ś. i D.Ś. nie zgłosili udziału w sprawie (k. 90, 91, 105). Natomiast udział w postępowaniu na prawach strony zgłosił T.A., który przejął majątek masy upadłości obu przedsiębiorców na mocy zatwierdzonego układu likwidacyjnego i poparł skargę (k. 57-63).

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.

Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podmiotami uprawnionymi do żądania stwierdzenia nadpłaty, zgodnie z art. 75 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej są podatnik, płatnik lub inkasent w ściśle określonych sytuacjach.

W rozpatrywanej sprawie chodziło o nadpłatę podatku VAT zadeklarowanego przez spółkę cywilną "C." w deklaracji VAT-7 za luty 2002 r.

Ogłoszenie upadłości wspólników tej Spółki postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 7 listopada 2003 r. spowodowało z mocy art. 874 § 2 Kodeksu cywilnego rozwiązanie Spółki, co oznacza, że dotychczasowy podatnik VAT przestał istnieć. Syndyk jako zarządzający masą upadłości byłych wspólników nie reprezentował podatnika, jakim była Spółka cywilna "C.", lecz osoby fizyczne, byłych wspólników tej Spółki, niebędących podatnikami VAT. Zatem nie był uprawniony do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty na ich rzecz.

Przepisy art. 174 w zw. z art. 57 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze nie miały

w sprawie zastosowania, bowiem powstanie nadpłaty, podmioty posiadające uprawnienia do wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty jak i procedurę jej zwrotu określają przepisu Ordynacji podatkowej, a nie Prawa upadłościowego.

Również zasadnie uznano, że według stanu z chwili powstania zobowiązania nie było podstaw do stosowania obniżonej stawki 0% z § 63 ust. 1 pkt 1rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o VAT. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r., a wiec w okresie, w którym s.c. "C." wystawiła faktury korygujące z obniżoną stawką 0%, stawka ta miała zastosowanie do sprzedaży lokali mieszkalnych. Tymczasem, jak wynika z pozwolenia na budowę z dnia 9 czerwca 1999 r. oraz z informacji uzyskanych od organu nadzoru budowlanego z dnia 30 marca 2006 r. przedmiotem budowy był obiekt pensjonatowy z usługami przeznaczony do okresowego zamieszkania jako baza turystyczna.

Okoliczność, że ostatecznie zbudowano lokale mieszkalne, co wynika z opinii biegłego z dnia 25 listopada 2005 r. i potwierdzone zostało przedłożoną

w postępowaniu sądowym decyzją administracyjna z dnia 31 lipca 2006 r. o zmianie pierwotnego pozwolenia budowlanego z 9 czerwca 1999 r. na modernizację – przebudowę z nadbudową budynku mieszkalnego nie oznacza, że w chwili powstania zobowiązania podatkowego będące przedmiotem sprzedaży (zaliczki) lokale były lokalami mieszkalnymi, przeznaczonymi na stały pobyt ludzi w celu zaspokojenia ich potrzeb mieszkaniowych.

Reasumując, zaskarżona decyzja zgodna jest z art. 75 § 2 lit. b Ordynacji podatkowej, wydana została w granicach prawa (art. 120) z należytym wyjaśnieniem

i rozważeniem wszystkich istotnych okoliczności i właściwą ich oceną (art. 187

§ 1 i art. 191).

Powołana w skardze I i VI Dyrektywy Unii Europejskiej nie miały w sprawie zastosowania bowiem żądanie stwierdzenia nadpłaty odnosi się do okresu sprzed przystąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Zgłoszenie przez T.A. udziału w postępowaniu sądowym na prawach strony z tytułu przejęcia prawa i obowiązków upadłych przedsiębiorców nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sądowe, gdyż nie był on adresatem decyzji ani też podmiotem uprawnionym do żądania stwierdzenia nadpłaty, gdyż – jak już wyżej wyjaśniono – uprawnienie to nie przysługiwało upadłym przedsiębiorcom.