Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1428/24 o odrzuceniu skargi P. W., D. P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 kwietnia 2024 r., znak: DOZ-OAiK.650.895.2023.AR w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 5 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1428/24 odrzucił skargę P. W., D. P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 10 kwietnia 2024 r., znak: DOZ-OAiK.650.895.2023.AR w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.

Sąd wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z 19 września 2024 r. strony skarżące wezwane zostały do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi z 13 maja 2024 r. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłki zawierające powyższe wezwania wróciły do Sądu nieodebrane, po podwójnym awizowaniu i na podstawie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", zostały uznane za doręczone z dniem 14 października 2024 r. Termin do uzupełnienia powyższego braku fiskalnego skargi upływał zatem z dniem 21 października 2024 r. Mając na uwadze, że w zakreślonym w wezwaniu terminie skarżący nie uiścili wpisu od skargi, Sąd na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.

Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli P. W. oraz D. P..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z 17 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1428/24 odrzucił zażalenie P. W. z uwagi na złożenie go z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego przez prawo na dokonanie tej czynności.

Do rozpoznania pozostało więc zażalenie D. P., który w złożonym zażaleniu podniósł, że zaistniała sytuacja nie wynikała ze złej jego woli ani złej woli jego żony, tylko z braku otrzymania awiz przesyłek pocztowych z poczty. Wskazał, że po otrzymaniu zaskarżonego postanowienia dokonał opłaty wpisu od skargi i złożył wniosek o przywrócenie terminu płatności. Podniósł także, że złożył skargę na Pocztę Polską o brak zostawiania awiz.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Natomiast stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne).

Jak wynika z akt sprawy, złożone przez skarżących wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały pozostawione bez rozpoznania zarządzeniami starszego referendarza sądowego w WSA w Warszawie z 22 lipca 2024 r., od których nie wniesiono sprzeciwów. Dlatego też Przewodniczący Wydziału VII WSA w Warszawie zarządzeniem z 19 września 2024 r. nakazał wezwać strony skarżące do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od złożonej skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te uznano za doręczone skarżącym w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 14 października 2024 r.

Zauważyć należy, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie jest oparte na domniemaniu, według którego zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane.

Stosownie do § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 819, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie"), pismo sądowe jest wysyłane jako przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru, do której dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, zgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W przypadku niezastania adresata w domu, doręczający sporządza zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy, doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis, następnie oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy (§ 7 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3 rozporządzenia, placówka pocztowa operatora: 1) sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej; 2) zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki z adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem; 3) przechowuje przesyłkę przez okres siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia powtórnego zawiadomienia (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki (§ 10 rozporządzenia).

Z treści powyższych przepisów wynika, że w wypadku braku zgłoszenia się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora, powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej, przy czym kolejne zawiadomienie nie otwiera kolejnego 7-dniowego terminu, a jedynie "przypomina" o biegnącym już terminie, który upływa 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia.

Ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika w sposób niebudzący wątpliwości, gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a., wskazując, że miało to miejsce "w oddawczej skrzynce pocztowej". Na przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków fiskalnych naniesiono adnotację: "zwrot – nie podjęto w terminie", jak również wskazano, że pierwsze awizo nastąpiło 30 września 2024 r., zaś drugie 8 października 2024 r., natomiast zwrot przesyłki nastąpił 16 października 2024 r. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Słusznie zatem uznano, że doręczenie zostało dokonane 14 października 2024 r. Należny wpis powinien być więc uiszczony do dnia 21 października 2024 r. Jednak w powyższym terminie wpis od skargi nie został dokonany.

Wnoszący zażalenie skarżący, kwestionując brak zostawiania awiz, przedstawił jedynie własne twierdzenia w sprawie wadliwości doręczenia, przy jednoczesnym braku przeprowadzenia właściwego postępowania reklamacyjnego. Wprawdzie, jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył skargę na Pocztę Polską, jednak z powodu braku podania numeru nadawczego przesyłki Poczta Polska nie mogła odnieść się do zarzutów zawartych w skardze, wskazując jednocześnie, że listonosz zawsze podejmuje próbę doręczenia przesyłki rejestrowanej, a w sytuacji nieobecności adresata pozostawiane jest zawiadomienie z informacją o miejscu i terminie odbioru przesyłki. Tak więc wobec braku wykazania przeprowadzenia właściwej procedury, a także mając na uwadze wyjaśnienia Poczty Polskiej, wnoszący zażalenie skarżący nie może wiarygodnie powoływać się na błędną awizację, gdyż jego twierdzenia w tym zakresie w okolicznościach faktycznych sprawy są gołosłowne. A zatem jeżeli z adnotacji poczynionych przez doręczyciela na kopercie zawierającej przesyłkę jednoznacznie wynika, że nie odebrano przesyłki pomimo prawidłowego jej awizowania, nie mogą powstać wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zastępczego (zob. wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., I GSK 1944/15). Z tych też względów przytoczone w zażaleniu zarzuty należy uznać za niezasadne. Podkreślić również należy, że jeżeli strona wie o toczącym się postępowaniu, można wymagać od niej, aby liczyła się z ewentualnością nadejścia pisma procesowego. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której strona sama wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne poprzez wniesienie skargi do właściwego sądu administracyjnego.

A zatem skoro skarżący nie uiścili należnego wpisu od skargi w terminie zakreślonym przez zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, to Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.