Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Mirosław Bator SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi S. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lutego 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala.

Postanowieniem z dnia 26 października 2018 r. (znak: [...]), po rozpatrzeniu wniosku S. H., Starosta [...] orzekł o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokali oznaczonych nr "1" i nr "2" w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. [...] w G., położonym na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym Miasto G. gm. G..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 20 lutego 2019 r., znak [...] odmówiło S. H. przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na powyższe postanowienie Starosty [...] z dnia 26 października 2018 r. (znak: [...]).

W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że wnioskodawczyni działała w tej sprawie przez pełnomocnika - adwokat J. M. . Postanowienie z 26 października 2018 r. zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawczyni w dniu 5 listopada 2018 r.

Pismem z 12 grudnia 2018 r., wniesionym osobiście przez S. H. do Starosty [...] dnia 17 grudnia 2018 r., wnioskodawczyni domagała się przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z 26 października 2018 r. W uzasadnieniu wniosku podała, że o wydanym postanowieniu dowiedziała się od swojego pełnomocnika w dniu 7 grudnia 2018 r. Dodała, że wystąpienie z wnioskiem o wydanie zaświadczenia przez pełnomocnika nie było z nią uzgodnione. Do wniosku dołączono zażalenie na postanowienie z 26 października 2018 r. W piśmie tym S. H. poinformowała ponadto, że adw. J. M. nie jest już jej pełnomocnikiem.

Z brzmienia art. 58 § 1 i 2 k.p.a. wynika, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

W przytoczonym przepisie zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu. Są to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.

Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W rozpoznawanej sprawie początkiem terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z 26 października 2018 r. był dzień 7 grudnia 2018 r., w którym zgodnie z twierdzeniem wnioskodawczyni, dowiedziała się ona o wydaniu przedmiotowego postanowienia oraz możliwości jego zaskarżenia. Siedmiodniowy termin dla strony do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął w dniu 14 grudnia 2018 r. Zatem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z 26 października 2018 r. wniesiony w dniu 17 grudnia 2018 r., należy uznać za wniesiony po upływie ustawowego terminu. Tym samym nie wszystkie przesłanki konieczne do przywrócenia terminu zostały spełnione przez wnioskodawczynię, a w konsekwkencji nie jest możliwe przywrócenie terminu.

S. H. nie uprawdopodobniła także braku winy w niedotrzymaniu terminu. Z zalegającego w aktach sprawy pełnomocnictwa wynika, że zostało ono udzielone 16 października 2018 r. Jest ono pełnomocnictwem szczególnym - udzielonym jedynie do sprawy o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu położonego w G. przy ul. [...], na działce [...] Przeczy to twierdzeniom wnioskodawczyni, że zwrócenie się przez pełnomocnika o wydanie zaświadczenia do Starosty [...] nie było z nią uzgodnione. Co więcej, w orzecznictwie sądów administracyjnych, na gruncie art. 58 § l k.p.a. uznaje się, że strona ponosi odpowiedzialność za działania wszystkich osób, przy pomocy których dokonuje czynności procesowych, a odpowiedzialność za działania tych osób jest oceniana pod względem należytej staranności działań samej strony (tak wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 r., sygn. II OSK 3049/17, opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady, skutki działań i zaniechań pełnomocnika obciążają samą stronę. Kolegium w pełni podziela ten pogląd.

Skargę na to postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. H.. Skarżąca podniosła, że wniosek o przywrócenie terminu został nadany w placówce pocztowej w dniu 14 grudnia 2018 r., a zatem termin 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu został dochowany. Na potwierdzenie tej okoliczności do skargi dołączyła kopię nadania przesyłki poleconej do Starostwa Powiatowego w [...] z datą nadania 14 grudnia 2018 r.

Ponadto zwróciła uwagę na treść pisma Starosty [...] z dnia 27 grudnia 2018 r., wraz z którym przesłano zażalenie i wniosek o przywrócenie terminu. Organ I instancji nie odniósł się w nim do kwestii przywrócenia terminu, zatem zdaniem skarżącej należy uznać to za "brak sprzeciwu i milczące załatwienie sprawy". Następnie skarżąca wywiodła, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy. Skarżąca zaprzeczyła by kiedykolwiek udzielała adw. J. M. pełnomocnictwa do sprawy zaświadczenia o samodzielności lokalu. Przyznała, że podpisywała jedynie pełnomocnictwo do sprawy przed Sądem Rejonowym w G. w sprawie o zniesienie współwłasności. Zdaniem skarżącej jej pełnomocnik "wziął sprawę w swoje ręce" i bez jej wiedzy wystąpił o wydanie zaświadczenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podniesiono, że w przesłanych przez organ I instancji aktach nie było koperty, w której wniosek o przywrócenie terminu miałby zostać przesłany, a zatem należało przyjąć, że wniosek został złożony bezpośrednio w siedzibie organu I instancji w dniu 17 grudnia 2018 r. W kwestii zawinienia w przekroczeniu terminu podtrzymano stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, iż skutki działań i zaniechań pełnomocnika obciążają w pełni samą stronę.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.

Skarga podlegała oddaleniu, bowiem w okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do przywrócenia skarżącej terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Starosty [...] z dnia 26 października 2018 r. o odmowie wydania zaświadczenia.

Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu wskazało na dwie przyczyny odmowy przywrócenia terminu: złożenie wniosku z uchybieniem siedmiodniowego terminu od ustania przyczyny jego uchybienia (wynikającego z art. 58 § 2 k.p.a.) oraz brak uprawdopodobnienia braku winy w przekroczeniu terminu.

W kwestii pierwszej z wymienionych przesłanek należy wskazać na wadliwość argumentacji SKO przedstawionej w odpowiedzi na skargę. S. H. we wniosku o przywrócenie terminu wskazała, że o wydaniu postanowienia I instancji dowiedziała się w dniu 7 grudnia 2018 r. i tego właśnie dnia ustała przyczyna uchybienia terminu. W zaskarżonym postanowieniu Kolegium wskazało, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony 17 grudnia 2018 r., a zatem z uchybieniem wskazanego wyżej siedmiodniowego terminu.

S. H. do skargi dołączyła kopię dowodu nadania w dniu 14 grudnia 2018 r. przesyłki poleconej adresowanej do Starosty [...].

SKO w odpowiedzi na skargę poddało jednak w wątpliwość, czy przesyłka ta zawierała przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu i wskazało, że w sytuacji niedostarczenia przez organ I instancji koperty należy przyjąć, że pismo wpłynęło w dniu określonym w tzw. prezentacie czyli 17 grudnia 2018 r.

Stanowisko Kolegium jest wadliwe.

Zgodnie z art. 57 § 2 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (...).

Nie ulega wątpliwości, że na piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu znajduje się prezentata potwierdzająca wpływ tego pisma do organu w dniu 17 grudnia 2018 r., a przy tym brak jest adnotacji, że pismo to zostało złożone osobiście. Jednocześnie organ I instancji przedstawiając akta sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu nie dołączył do nich koperty, w której pismo to zostało złożone. Wbrew stanowisku Kolegium nie daje to jednak podstawy by twierdzić, że pismo złożono osobiście w urzędzie – tym bardziej, że skarżąca przedstawiła dowód nadania pisma listem poleconym z zachowaniem terminu. Oczywiście nie dysponując kopertą, w której ewentualnie pismo to zostało przesłane nie sposób jednoznacznie ustalić faktycznej daty jego wniesienia, ani też zweryfikować, czy przedstawiony przez skarżącą dowód nadania dotyczy tej właśnie przesyłki, niemniej jednak nie można wykluczyć, że to Starosta [...] zaniechał dołączenia do akt sprawy koperty, w której pismo zostało przesłane. W takiej sytuacji oczywiście strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji błędów organu administracji publicznej. Przyjęcie stanowiska odwrotnego otwierałoby organom administracji pole do nadużyć.

W sprawie istnieją wątpliwości co do daty wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Są to wątpliwości w zakresie stanu faktycznego, nie zaś normy prawnej, a zatem sytuacja ta nie wchodzi w zakres zastosowania art. 7a § 1 k.p.a. Skoro jednak nie sposób jednoznacznie ustalić, czy pismo zostało złożone w terminie, a skarżąca uprawdopodobniła tę okoliczność - należy przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie. Tylko bowiem takie ustalenie spełni zasadę wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a. tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.

Jak wynika z powyższego, pierwsza powołana w zaskarżonym postanowieniu przesłanka odmowy przywrócenia terminu została przez skarżącą skutecznie zakwestionowana. Nie ma to jednak wpływu na treść zaskarżonego postanowienia, bowiem druga z przesłanek przywrócenia terminu nie została spełniona tj. nie uprawdopodobniono braku winy w przekroczeniu terminu do wniesienia zażalenia.

Skarżąca podaje, że nie udzielała adw. J. M. pełnomocnictwa do wystąpienia o wydanie zaświadczenia, a jedynie do postępowania przed sądem powszechnym i dlatego nie wiedziała o wystąpieniu przez tę osobę o wydanie zaświadczenia. O złożeniu wniosku oraz odmownym jego załatwieniu dowiedziała się dopiero 7 grudnia 2018 r.

W aktach administracyjnych I instancji na k. 3 znajduje się pismo zatytułowane "PEŁNOMOCNICTWO" o treści: "Udzielam Adwokatowi J. M. (...) pełnomocnictwa do zastępowania mnie w sprawie o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu położonego w G. przy ul. [...], na działce numer [...], prowadzonej przez Starostą Powiatowym w [...]", datowane na 16 października 2018 r. i podpisane osobiście przez skarżącą.

Tym samym nie można dać wiary twierdzeniom skarżącej, jakoby adw. J. M. działała bez jej wiedzy i woli. Skoro zaś pełnomocnik nie wniósł zażalenia, ani nie poinformował mocodawczyni o takiej możliwości, to brak jest podstaw do uznania, że przekroczenie terminu nastąpiło bez winy strony. Jak słusznie wskazało Kolegium w orzecznictwie jednomyślnie przyjmuje się, że strona ponosi odpowiedzialność za działania lub zaniechania pełnomocnika jak za działania własne.

Odnosząc się do pozostałych argumentów podniesionych w skardze należy wskazać, że nie odniesienie się przez organ I instancji do argumentów wniosku o przywrócenie terminu w piśmie przewodnim przesyłającym go do organu II instancji nie może zostać uznane za "brak sprzeciwu i milczące załatwienie sprawy" zgodnie z wnioskiem tj. przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Starosta jako organ I instancji nie ma kompetencji do rozpoznania wniosku. Dodatkowo w sprawie przywrócenia terminu nie stosuje się przepisów o milczącym załatwieniu sprawy.

Skarżąca podniosła, że odsyła się ją do wyroku NSA, który jest dla niej niedostępny ("podany adres internetowy nie umożliwił mi zapoznanie się z treścią tego wyroku – dostęp do wyroku był/jest niemożliwy gdyż konieczne są dodatkowe informacje, jak np.: nazwisko sędziego"). Tymczasem na stronie internetowej wskazanej przez SKO tj. http://orzeczenia.nsa.gov.pl po wpisaniu podanej przez SKO sygnatury wyroku (II OSK 3049/17) otwiera się tekst tego wyroku wraz z uzasadnieniem, bez konieczności wpisywania jakichkolwiek innych danych, o których pisze skarżąca.

Niezrozumiałe są wywody skarżącej dotyczące zastosowania kodeksu cywilnego w prawie pracy oraz wnioskowanego przez nią analogicznego zastosowania przepisów kodeksu cywilnego w odniesieniu do spraw administracyjnych. Nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie, skoro skarżąca udzieliła pełnomocnictwa, a jej pełnomocnik działał w sprawie w jej imieniu w granicach określonych jednoznacznie przez mocodawcę czyli skarżącą.

Na zakończenie trzeba podkreślić, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nie wywołuje dla skarżącej żadnych negatywnych skutków procesowych, bowiem w każdym momencie może ponownie wystąpić do Starosty [...] o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali. Do kwestii zaświadczeń nie mają bowiem zastosowania przepisy zabraniające ponownego rozstrzygania sprawy zakończonej już wcześniej ostatecznym rozstrzygnięciem tj. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Po złożeniu wniosku o wydanie zaświadczenia skarżąca będzie mogła przedstawić swoją argumentację organowi I instancji oraz – jeśli będzie niezadowolona z rozstrzygnięcia – poddać go kontroli instancyjnej, a następnie również sądowej. Na obecnym etapie postępowania Sąd nie bada jednak przesłanek wydania zaświadczenia, a jedynie przesłanki przywrócenia terminu do złożenia zażalenia.

Jak wynika z powyższego zaskarżone postanowienie okazało się częściowo wadliwe, jednakże nie w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że przywrócenie terminu nie jest możliwe wobec nieuprawdopodobnienia przesłanki braku winy w jego przekroczeniu.

Wobec powyższego skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.