Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 114/16 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 25 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 114/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił S. W. (zwanemu dalej "stroną", "skarżącym") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 25 listopada 2015 r. w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2008 r.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 114/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił stronie wstrzymania wykonania ww. decyzji.

W wyniku rozpoznania zażalenia strony na powyższe postanowienie WSA Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r. (sygn. akt II FZ 308/16) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie.

Skarżący wezwany został przez Sąd pierwszej instancji do wykazania (poprzez przedłożenie stosownych dokumentów) na jakim etapie w chwili obecnej jest postępowanie egzekucyjne wszczęte celem wyegzekwowania należności objętych zaskarżoną decyzją przede wszystkim do wykazania: czy oprócz zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zastosowano inne środki egzekucyjne (np. zajęcie nieruchomości) oraz jaka kwota na dzień dzisiejszy została wyegzekwowana i jaka pozostała do egzekucyjnej realizacji.

W odpowiedzi na powyższe strona przedłożyła kserokopie zawiadomień o zajęciu świadczenia: z rachunku bankowego swojego i żony, kserokopię raportu z obrotów na koncie małżonków, kserokopie tytułów wykonawczych wystawionych na stronę i męża, kserokopię decyzji o waloryzacji emerytury strony, kserokopię oświadczenia o stanie majątkowym, kserokopie faktur: za energię elektryczną, gaz, decyzji wymiarowej na podatek od nieruchomości za 2016 r. oraz leki.

WSA zwrócił się także do Dyrektora Izby Skarbowej o wykazanie na jakim etapie jest postępowanie egzekucyjne prowadzone w niniejszej sprawie, jakie środki egzekucyjne zostały zastosowane, jaka kwota została wyegzekwowana, a jaka pozostała do egzekucyjnej realizacji.

W odpowiedzi na wezwanie organ poinformował, że w stosunku do strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w ramach którego między innymi dokonano zajęcia rachunku bankowego. Organ wskazał kwotę należności wyegzekwowanej oraz podlegającej wyegzekwowaniu.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wyrządzenie znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków, brak jest tym samym podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona jako główny argument przemawiający za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazała na zagrożenie pozbawienia jej nieruchomości, na której zamieszkuje w wyniku ewentualnego skierowania egzekucji do nieruchomości w postaci domu rodzinnego, co zdaniem strony jest realne uwzględniając kwotę dochodzonej należności.

Według Sądu, ewentualna sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji może spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."). Jednak na tym etapie postępowania – wbrew temu co podniosła strona – nie jest pewne, czy dojdzie do sprzedaży nieruchomości. Sama tylko możliwość dokonania w przyszłości egzekucji z nieruchomości nie uzasadnia jeszcze udzielenia ochrony tymczasowej. W postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucja z nieruchomości traktowana jest jako środek o charakterze ostatecznym, do którego zastosowania organ egzekucyjny jest uprawniony dopiero w momencie, gdy zawiodą inne instrumenty prawne wyegzekwowania należności. O zagrożeniu skutkami egzekucji z nieruchomości można mówić dopiero z chwilą, gdy zastosowanie innych instrumentów zapewniających przymusowe wykonanie zobowiązania okaże się niemożliwe lub bezskuteczne.

W niniejszej sprawie zarówno z wyjaśnień strony, złożonych w odpowiedzi na wezwanie Sądu pierwszej instancji, jak i wyjaśnień organu nie wynika, że wszczęto egzekucję z nieruchomości należącej do strony.

Sam fakt że wnioskodawca obawia się w przyszłości określonego rodzaju egzekucji z konkretnego składnika majątkowego, nie przesądza o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniósł, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał właściwej oceny przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz nie uwzględnił stanowiska prawnego wyrażonego w postanowieniu NSA z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II FZ 308/16. Podał, że już na wstępie postępowania egzekucyjnego wszczętego w okresie złożenia przez stronę skargi wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wiadome było, iż jedyną realną możliwością wyegzekwowania zobowiązania będzie skierowanie egzekucji do domu rodzinnego skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie NSA w postanowieniu z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II FZ 308/16 stwierdził, że "Skarżący w swoim wniosku sygnalizował, że z uwagi na jego sytuację materialną i uzyskiwane dochody realna jest możliwość skierowania egzekucji tak znacznej kwoty do nieruchomości w postaci domu rodzinnego. W sytuacji ewentualnej egzekucji z tej nieruchomości istnieje zagrożenie, że jej rodzina pozostanie bez "dachu na głową". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, iż powyższa okoliczność może być istotna z punktu widzenia spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla oceny realności sygnalizowanego przez skarżącego zagrożenia, należało więc argument ten rozważyć w kontekście całokształtu okoliczności sprawy, także sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego. Warto także zauważyć, że wobec skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne co wynika z dokumentów dołączonych do zażalenia (k.98-102). Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy pojmować jako taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, co niewątpliwie miałoby miejsce w przypadku utraty przez skarżącego nieruchomości".

Należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji uzyskał informację, iż w stosunku do strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w ramach którego między innymi dokonano zajęcia rachunku bankowego. Sąd uznał, że na tym etapie postępowania nie jest pewne, czy dojdzie do sprzedaży nieruchomości, gdyż zarówno z wyjaśnień strony, złożonych w odpowiedzi na wezwanie Sądu pierwszej instancji, jak i wyjaśnień organu nie wynika, że wszczęto egzekucję z nieruchomości należącej do strony. Należy więc zgodzić się WSA w Lublinie, że sama obawa strony, że w przyszłości nastąpi egzekucja z nieruchomości nie przesądza o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Powyższego wniosku nie zmienia także pismo strony, które wpłynęło do NSA w dniu 17 października 2016 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że strona może złożyć ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wykazując okoliczności bądź też załączając dokumenty umożliwiające Sądowi pierwszej instancji ponowne rozważenie możliwości wstrzymania wykonania decyzji, zgodnie z dyspozycją art. 61 § 4 p.p.s.a.

Wobec powyższego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.[pic]