Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. L. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" postanawia: przyznać adwokatowi P. L. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej T. R., obejmujące wynagrodzenie w kwocie 590,40 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt złotych i czterdzieści groszy), zawierającej podatek od towarów i usług, w kwocie 110,40 zł (słownie: sto dziesięć złotych i czterdzieści groszy).

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II SO/Op 49/15 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, ustanowił T. R. adwokata i umorzył postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania".

Na skutek powyższego, na pełnomocnika z urzędu został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Opolu – adwokat P. L., wykonujący zawód w Kancelarii Adwokackiej w [...], przy ul. [...] (por. pismo Rady z dnia 23 listopada 2015 r. – k: 29 akt sądowych).

Następnie, pełnomocnik T. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na skutek czego sprawa została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 586/15.

Postanowieniem z dnia 18 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Op 586/15 tut. Sąd odrzucił skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W wyniku rozpoznania zażalenia na zapadłe orzeczenie o odrzuceniu skargi, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w dniu 12 maja 2016 r. zaskarżone postanowienie (sygn. akt I OZ 455/16), w konsekwencji czego skarga jako skutecznie wniesiona, została odnotowana pod sygn. akt II SA/Op 258/16 i rozpoznana przez Sąd I instancji, który oddalił skargę na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. Z protokołu rozprawy wynika, że pełnomocnik reprezentował skarżącego na tym posiedzeniu Sądu (por. k-106 akt).

W dalszej kolejności, pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, a następnie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która to opinia wpłynęła do tut. Sądu w dniu 18 sierpnia 2016 r. Opinia o bezzasadności wnoszenia skargi kasacyjnej w sprawie, została doręczona skarżącemu w dniu 31 sierpnia 2016 r. Pełnomocnik skarżącego w pismach z dnia 3 grudnia 2015 r., 24 marca 2016 r. i 24 października 2016 r. zawarł wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte ani w części, ani w całości.

W aktach sprawy znajduje się notatka sędziego sprawozdawcy, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została sporządzona z zachowaniem należytej staranności.

Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem niniejszego postanowienia jest wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu w niniejszej sprawie, tj. pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu zażaleniowym, wywołanym zażaleniem z dnia 24 marca 2016 r., a także pomoc udzieloną w postaci sporządzonej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

Stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

Szczegółowe zasady przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi w sprawie, regulują natomiast przepisy rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461 z późn. zm.) oraz z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801).

Konieczność zastosowania w sprawie dwóch rozporządzeń regulujących kwestię wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu wynika z faktu, że podczas trwania postępowania sądowego w sprawie, weszło w życie w dniu 1 stycznia 2016 r. nowe rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. uchylające dotychczasowe unormowania. Stosownie bowiem do treści § 22 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe (czyli rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r.), do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Niniejsza sprawa została wszczęta na skutek skargi wniesionej przed dniem 1 stycznia 2016 r., tj. przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. (została wniesiona do organu w dniu 4 grudnia 2015 r., a do Sądu wpłynęła w dniu 31 grudnia 2015 r., por. k-2 akt), natomiast wyrok został wydany w dniu 21 lipca 2016 r. Ponadto, ponieważ jak się okazało, złożona skarga, pierwotnie wadliwie odrzucona, jednak skutecznie wszczęła postępowanie sądowe z momentem jej wniesienia, a zatem przed dniem 1 stycznia 2016 r., to tym samym do czynności pełnomocnika podjętych w pierwszej instancji będą miały zastosowanie wówczas obowiązującego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.. Działania pełnomocnika podjęte w ramach drugiej instancji (złożenie w dniu 25 marca 2016 r. zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi oraz złożenie w dniu 18 sierpnia 2016 r. opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) zostaną natomiast ocenione na podstawie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Na taki sposób zastosowania rozporządzeń wskazują przepisy § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) i d) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) i d) rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., które kwalifikują postępowanie zażaleniowe oraz sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jako czynności wykonane w ramach drugiej instancji.

Wyjaśnić także należy, że w dniu 2 listopada 2016 r., a zatem w toku sprawy i rozpoznawania wniosku pełnomocnika o wynagrodzenie, weszło w życie kolejne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714), na skutek którego utraciło moc rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. Okoliczność ta nie ma jednakże wpływu na ocenę wniosku pełnomocnika o wynagrodzenie z uwagi na treść § 22 nowej, obecnie obowiązującej regulacji zawierającej przepisy przejściowe, zgodnie z którymi do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia postępowania w danej instancji. Przypomnieć zatem należy, że sprawa została wszczęta w 2015 r. (pod rządami rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.), a zakończyła się w I instancji przez wydanie w dniu 21 lipca 2016 r. wyroku przez tut. Sąd, a zatem w czasie obowiązywania przepisów rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została złożona w dniu 18 sierpnia 2016 r., a zatem również w czasie obowiązywania opisanego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Z powyższych względów wymienione rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. i z dnia 22 października 2015 r. mają odpowiednie zastosowanie w sprawie.

Zważyć przeto należy, że zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie niż wymieniona w pkt 1 lit "a" i "b" - 240 zł. Zasady przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z tytułu postępowania zażaleniowego oraz sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynikają z kolei z przepisów rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., w tym z § 2 tego rozporządzenia, zgodnie z którym koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Stosownie natomiast do § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w innej sprawie – 480 zł, do której zakwalifikować należy postępowanie w niniejszej sprawie. Z kolei opłata maksymalna w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia wynosi 50 % opłaty określonej w pkt 1 (w sytuacji, gdy sprawę prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji), nie mniej jednak niż 240 zł. Natomiast opłata maksymalna za postępowanie zażaleniowe wynosi – 240 zł (§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. d).

W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłaty w wysokości ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) i d) rozporządzenia, czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 240 zł, co stanowi kwotę 120 zł (1/2 x 240 zł). Kwota 240 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 50 % kwoty 480 zł (czyli opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 lit c), co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) w związku z pkt 1 lit c).

Za podjęte przez pełnomocnika czynności przysługuje zatem wynagrodzenie w łącznej kwocie 480 zł (240 zł – za postępowanie pierwszoinstancyjne, 120 zł – za postępowanie zażaleniowe oraz 120 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej). Wskazaną kwotę należało zaś podwyższyć, w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia o 23 % stawki podatku od towarów i usług, czyli 110,40 zł. Referendarz nie znalazł przy tym podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie zwiększonej stawki wynagrodzenia za prowadzenie sprawy, podjęte bowiem przez pełnomocnika czynności nie przekraczają granic zwykłej staranności profesjonalnego reprezentanta.

W związku z powyższym, wobec poprawnego wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, zawierającego stosownie oświadczenie pełnomocnika, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości, ani w części, referendarz działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł o przyznaniu wynagrodzenia w wysokości, podanej jak w sentencji.