Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie nr 702/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 8 września 2022 r., znak: WSE.7722.19.2022.MZEG w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie postanowieniem z 7 kwietnia 2022 r., nr 242/2022, nałożył na K. T. grzywnę w wysokości 5 000 zł w celu przymuszenia zobowiązanej do wykonania obowiązku określonego w decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 23 maja 2017 r. nr 356/2017 znak: WOB.7721.179.2017.AMAC: Wykonanie rozbiórki kortu tenisowego o wym. ok. 18 m x 33 m wraz z ogrodzeniem/piko chwytem o wysokości ok. 4m, zlokalizowanego na działce nr [...] w m. R., gm. Z..

Jako podstawę prawną postanowienia organ I instancji wskazał art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351) oraz art. 20 § 1 pkt 4, art. 64a § 1 pkt 1 i art. 119-122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479), dalej "u.p.e.a.".

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że do dnia nałożenia grzywny zobowiązana nie wykonała obowiązku określonego w tytule wykonawczym z 19 października 2021 r., który odebrano 5 listopada 2021 r.

Upomnienie poprzedzające wszczęcie postępowania zostało odebrane 28 czerwca 2021 r.

Ostatnia kontrola wykonania obowiązku miała miejsce 6 kwietnia 2022 r.

Organ uzasadnił zastosowanie w pierwszej kolejności grzywny, przed wykonaniem zastępczym, jako mniej kosztowne dla zobowiązanej.

Organ umotywował również wysokość grzywny zastosowanej na podstawie art. 121 § 2 u.p.e.a.

K. T., reprezentowana przez adwokata, wniosła na ww. postanowienie zażalenie, w którym zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne ustalenie co do osoby zobowiązanego. Ponadto wskazała na niewykonalność obowiązku. Wniosła o umorzenie postepowania w całości albo w części.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że chociaż jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, to nie jest jej posiadaczem i nie może z niej korzystać, bowiem dożywotnie prawo użytkowania całej nieruchomości na podstawie pkt V. aktu notarialnego z 25 września 2013 r. Rep. A Nr [...] zastrzeżono dla M. B.. Zdaniem skarżącej ww. prawo rzeczowe skutkuje erga omnes i skarżąca nie ma prawa w nie ingerować. Ponadto zarzuciła, że wysokość grzywny jest rażąco wygórowana.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z 8 września 2022 r., nr 702/2022, znak: WSE.7722.19.2022.MZEG, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej "K.p.a.", w zw. z art. 18 i art. 23 § 4 u.p.e.a. utrzymał ww. postanowienie I instancji w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że decyzją PINB nr 16/2017 z 27 stycznia 2017 r. znak: PINB-7355/73/19/14, utrzymaną w mocy ww. decyzją MWINB nr 356/2017 z 23 maja 2017 r. znak: WOB.7721.179.2017.AMAC, nakazano właścicielowi dz. nr [...] w R.: K. T., rozbiórkę ww. kortu tenisowego. Na ww. decyzję MWINB wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z 8 listopada 2017 r. sygn. II SA/Kr 1034/17 oddalił skargę. Od ww. wyroku wniesiona została skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 24 listopada 2020 r. sygn. II OSK 1584/18 oddalił skargę kasacyjną.

W dniu 2 czerwca 2021 r., pracownicy PINB dokonali kontroli na terenie działki nr [...] w R. w wyniku której ustalono, iż położony na ww. nieruchomości kort tenisowy objęty ww. nakazem rozbiórki nie został rozebrany. Wobec powyższego PINB skierował do adresata nakazu rozbiórki orzeczonego w swojej decyzji nr 16/2017 z 27 stycznia 2017 r. - skarżącej - upomnienie z 8 czerwca 2021 r. znak: PINB-I-5160.119.21.44, którym działając na podstawie art. 15 u.p.e.a., wezwał ją do wykonania ww. nakazu. Jednocześnie w treści ww. upomnienia PINB zastrzegł, iż w razie niewykonania obowiązku sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego.

W dniu 24 sierpnia 2021 r. ponownie przeprowadzono czynności kontrolne w terenie, w wyniku których ustalono, że obowiązek dokonania rozbiórki kortu tenisowego na działce nr [...] pozostaje niewykonany. W dniu 19 października 2021r. PINB wystawił wobec skarżącej tytuł wykonawczy nr PINB-P-52.6.21.8, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne w sprawie doprowadzenia do wykonania obowiązku dokonania rozbiórki przedmiotowego kortu tenisowego.

W dniu 6 kwietnia 2022 r. PINB przeprowadził kontrolę w terenie, w wyniku której ustalono, że ww. obowiązek nie został wykonany.

Opisanym na wstępie postanowieniem nr 242/2022 z 7 kwietnia 2022 r. PINB zastosował wobec zobowiązanej środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia do wykonania egzekwowanego obowiązku. Pismem z 4 maja 2022 r. zobowiązana zażaliła się na ww. postanowienie.

Odrębnym pismem z 4 maja 2022 r. zobowiązana, reprezentowana przez adwokata, zgłosiła do PINB zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Po rozpatrzeniu ww. środka zaskarżenia, PINB postanowieniem nr 353/2022 z 24 maja 2022 r. znak: PINB-P-52.6.21.8 orzekł o oddaleniu zarzutów. Ww. postanowienie również zostało zaskarżone przez zobowiązaną do MWINB, który postanowieniem nr 701/2022 z 8 września 2022 r. znak: WSE.7722.25.2022.MZEG orzekł o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.

Po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego w niniejszej sprawie MWINB stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie PINB nr 242/2022 z 7 kwietnia 2022 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wydane zostało prawidłowo.

Odnosząc się do prawidłowości skarżonego postanowienia MWINB wskazał, że istotą grzywny w celu przymuszenia jest dolegliwość finansowa, która służy temu, aby skłonić zobowiązanego do wykonania obowiązku.

Organ II instancji, przywołując art. 122 § 1 u.p.e.a. wskazał, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego (o ile nie został wcześniej doręczony) oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. O tym, kto jest zobowiązanym decyduje treść tytułu wykonawczego, w oparciu o który prowadzona jest egzekucja administracyjna.

Egzekucja przedmiotowego obowiązku prowadzona jest przez PINB na podstawie tytułu wykonawczego z 19 października 2021 r. nr PINB-P-52.6.21.8. W treści ww. tytułu jako zobowiązaną wskazano skarżącą.

Dalej MWINB przywołał treść art. 121 § 2 i § 4 u.p.e.a. wskazując, że jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa (poza przypadkiem utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia) i nie może przekraczać kwoty 10 000 zł (...).

Kolejno organ II instancji stwierdził, że PINB prawidłowo powołał w podstawie prawnej skarżonego postanowienia art. 121 § 2 u.p.e.a., gdyż przedmiotem egzekwowanego obowiązku nie jest rozbiórka budynku lub jego części ale rozbiórka budowli (kort tenisowy wraz z ogrodzeniem/piłko chwytem).

Grzywna nałożona na zobowiązaną w zaskarżonym postanowieniu mieści się w ustawowym zakresie, tzn. organ egzekucyjny określając wysokość grzywny na kwotę 5 000 zł nie tylko nie wykroczył poza ustaloną przez ustawodawcę maksymalną wysokość grzywny dla zobowiązanego będącego osobą fizyczną, ale określił tę grzywnę na poziomie jedynie 50% maksymalnej wysokości. Zdaniem MWINB ustalona wysokość grzywny spełnia zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2) i niezbędności (art. 7 § 3 u.p.e.a.).

Następnie organ II instancji obszernie wyjaśnił zasady nakładania obowiązków na zobowiązanych w postępowaniu egzekucyjnym, w tym ich cel i charakter, przywołując w tym temacie tezy z judykatury. Podkreślił, że przy ustalaniu wysokości grzywny w celu przymuszenia nie ma zastosowania wyrażona w prawie karnym zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Z treści art. 121 u.p.e.a. nie można wywodzić obowiązku uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego. Zaznaczył, że nie bez znaczenia dla wysokości nałożonej grzywny pozostaje postawa zobowiązanego wobec egzekwowanego obowiązku. Wskazał, że pomimo, iż sprawa egzekwowanego nakazu rozbiórki została ostatecznie i prawomocnie zakończona, zobowiązana dotychczas konsekwentnie nie zgadza się z ww. nakazem, a konkretnie z tym, że nakaz ten skierowany został do niej, i w związku z tym uchyla się od wykonania tego nakazu. Ww. okoliczność uchylania się przez zobowiązaną od wykonania ciążącego na niej obowiązku przy braku obiektywnych przeszkód (natury faktycznej lub prawnej) w jego wykonaniu ma znaczenie przy ustalaniu wysokości grzywny w tym sensie, że nie pozwala na ustalenie grzywny w zbyt niskiej wysokości. Przy ustalaniu wysokości grzywny nie można pomijać takich okoliczności, jak zachowanie zobowiązanego zmierzające do rzeczywistego dobrowolnego wykonania obowiązku lub też uporczywe uchylenie się od wykonania obowiązku.

Wobec wskazanych wyżej okoliczności przedmiotowej sprawy, zdaniem organu II instancji nałożenie grzywny w wysokości 5 000 zł jest w przedmiotowej sprawie zasadne.

MWINB podkreślił, że nałożenie grzywny w postępowaniu egzekucyjnym nie jest celem samym w sobie, tzn. stosując środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia organ egzekucyjny nie ma na celu uzyskania konkretnej kwoty pieniędzy. Grzywna w celu przymuszenia stanowi formę finansowej presji, która ma skłonić zobowiązanego do określonego zachowania się, czyli do wykonania obowiązku, od którego to wykonania zobowiązany się uchyla. Dlatego zgodnie z art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Natomiast w myśl art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Z powyższego wynika zatem, że zobowiązana może się uwolnić od obowiązku płacenia grzywny poprzez wykonanie w całości egzekwowanego od niej obowiązku.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w zażaleniu zobowiązanej zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.) MWINB poinformował, że okoliczności, które mogą być podstawą zarzutów w rozumieniu art. 33 u.p.e.a. nie mogą być przedmiotem badania w postępowaniu zażaleniowym od postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Zarzuty są bowiem odrębnym od zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny środkiem prawnym służącym zobowiązanemu. U.p.e.a. odrębnie traktuje możliwość zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji z przyczyn, o których mowa w art. 33 i odrębnie możliwość zaskarżenia postanowienia o nałożeniu grzywny. Inne są też organy właściwe do rozpatrzenia tych środków: zarzuty rozpoznaje bowiem wierzyciel, a zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny organ nadzoru nad organem egzekucyjnym. Z urzędu MWINB wiadomym jest, że zobowiązana w ramach prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania egzekucyjnego znak: PINB-P-52.6.21.8 skorzystała z prawa zgłoszenia zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Postanowieniem PINB nr 353/2022 z 24 maja 2022 r. utrzymanym w mocy postanowieniem MWINB nr 701/2022 z 8 września 2022 r. znak: WSE.7722.25.2019.MZEG odmówiono jednak uwzględnienia ww. zarzutu.

Ponieważ zainicjowane przez zobowiązaną postępowanie w sprawie zarzutu zostało ostatecznie zakończone, na obecnym etapie postępowania egzekucyjnego nie jest już możliwe ponowne rozpatrzenie podniesionej już wcześniej przez zobowiązaną kwestii błędu co do osoby zobowiązanego. Co do zawartego w zażaleniu wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, MWINB odrębnym pismem z 8 września 2022 r. poinformował zobowiązaną, iż wniosek taki należy wnieść do organu właściwego do jego rozpatrzenia, którym jest organ egzekucyjny tj. PINB.

K. T., reprezentowana przez adwokata, wniosła do WSA w Krakowie skargę na postanowienie nr 702/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 8 września 2022 r., znak: WSE.7722.19.2022.MZEG.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

I. art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 33 § 1 i § 2 pkt 3 u.p.e.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewszechstronny, a to wobec nieuwzględnienia przy wydaniu decyzji;

1) oświadczenia użytkownika nieruchomości odmawiającego zgody skarżącej na wejście na teren nieruchomości w celu wykonania zobowiązania;

2) okoliczności, że kort tenisowy jest w rzeczywistości zdemontowany;

3) okoliczności, że na terenie, na którym znajdował się kort tenisowy znajduje się siedlisko bobrów, które są gatunkiem chronionym.

II. art. 28 K.p.a., poprzez pominięcie jako strony postępowania M. B., który jako użytkownik nieruchomości, na której miałaby być dokonana rozbiórka kortu tenisowego, winien być niewątpliwie stroną postępowania, albowiem jego interesu prawnego jako użytkownika dotyczą postępowania zmierzające do przymuszenia właściciela nieruchomości do dokonania rozbiórki kortu tenisowego.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o "uchylenie zaskarżonej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 702/2022 z dnia 08.09.2022 r. oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania", a także o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wedle norm prawem przewidzianych.

W uzasadnieniu zarzutów i wniosków skargi profesjonalny pełnomocnik skarżącej powtórzył argumentację zażalenia i wskazał, że na skarżącą została nałożona grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, którego skarżąca nie ma faktycznej możliwości wykonać. Nie ma możliwości wejścia na teren nieruchomości bez zgody użytkownika, a ten kategorycznie odmówił jej zgody na wejście w celu wykonania zobowiązania.

Uznał za błędne działanie organów administracji, zaakceptowane przez WSA w Krakowie i NSA, polegające na skierowaniu postępowania dot. rozbiórki kortu tenisowego wobec skarżącej, a nie wobec użytkownika względnie wobec skarżącej i użytkownika łącznie, co zdaniem skarżącej skutkuje niemożnością wykonania przez nią obowiązku rozbiorki. W obecnym stanie prawnym skarżąca nie ma możliwości wejścia na teren nieruchomości. Jednocześnie w świetle okoliczności ujawnionej przez użytkownika o faktycznym demontażu kortu tenisowego, brak jest podstaw do nakładania na skarżącą grzywny w celu przymuszenia.

Podniesiono w skardze, że w świetle ujawnionej przez użytkownika, a nieznanej wcześniej organowi okoliczności, istnienia na terenie nieruchomości, na którym uprzednio znajdował się kort tenisowy, siedliska bobrów - gatunku chronionego, skarżąca nie może dokonać rozbiórki kortu tenisowego (nawet gdyby faktycznie nadal istniał), gdyż tym samym doszłoby do zniszczenia siedliska bobrów, co stanowiłoby wykroczenie. Skarżąca nie może być zobowiązana do wykonania decyzji, jeśli jej wykonanie stanowiłoby równocześnie złamanie obowiązujących przepisów karnych.

W takiej sytuacji nałożenie grzywny na skarżącą jest bezprawne, gdyż skarżąca nie może być przymuszona do wykonania obowiązku, którego wykonanie jednocześnie skutkowałoby naruszeniem innych norm prawnych, w zakresie ochrony środowiska.

MWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślił fakt udowodnienia niewykonania obowiązku rozbiórki.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących ograniczonego prawa władania przez skarżącą nieruchomością, na której zlokalizowany jest kort, brak zgody użytkownika nieruchomości na wejście skarżącej w celu wykonania zobowiązania, pominięcia użytkownika nieruchomości jako strony postępowania rozbiórkowego, organ II instancji podniósł, że powyższymi argumentami skarżąca kwestionuje ostateczną i prawomocną decyzję MWINB w Krakowie z 23 maja 2017 r. nr 356/2017 o nakazie rozbiórki. Weryfikacja natomiast tej decyzji możliwa jest ewentualnie w drodze nadzwyczajnych postępowań administracyjnych (w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji) i to tylko w razie zaistnienia przesłanek przewidzianych w przepisach regulujących te nadzwyczajne postępowania administracyjne. Weryfikacji takiej nie może natomiast dokonać organ egzekucyjny w ramach prowadzonego przez siebie postępowania egzekucyjnego, ani wierzyciel, na wniosek którego takie postępowanie jest prowadzone.

Według danych dostępnych MWINB, aktualnie nie toczy się wobec ww. ostatecznej decyzji MWINB nr 356/2017 z 23 maja 2017 r. lub też wobec zakończonego tą decyzją postępowania administracyjnego żadne z ww. postępowań nadzwyczajnych. Również sama skarżąca nie informowała organu egzekucyjnego o zainicjowaniu przez nią któregoś z ww. postępowań.

Dalej organ II instancji wskazał, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, jakoby kort tenisowy został rozebrany.

Ponadto dołączone do skargi pismo użytkowania z 12 października 2022 r. jest wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony autor pisma informuje skarżącą, że kort jest w rzeczywistości zdemontowany, by w kolejnym akapicie poinformować, że w przypadku wejścia na nieruchomość celem czynienia jakichkolwiek prac rozbiórkowych użytkownik złoży zawiadomienie do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Tym samym zostało przyznane, że nie wszystkie prace rozbiórkowe zostały wykonane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie są przy tym związane – w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), dalej "P.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje Sądowi podstawę i zarazem obliguje do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do ostatniej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.

Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe.

Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że jest ono zgodne z prawem i prawidłowe, a bezzasadne zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

Na wstępie należy wskazać, że istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanych od wykonania tych obowiązków. Trzeba podkreślić, że nie prawem, lecz obowiązkiem wierzyciela (w niniejszej sprawie jest nim PINB) jest doprowadzenie do wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie wykonaniu podlega obowiązek rozbiórki wynikający z ostatecznej decyzji MWINB nr 356/2017 z 23 maja 2017 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB nr 16/2017 z 27 stycznia 2017 r. nakładającej na skarżącą K. T. – właścicielkę przedmiotowej działki nr [...] - obowiązek dokonania rozbiórki kortu tenisowego wzniesionego samowolnie w terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako ostoje zwierząt dziko żyjących.

Odnosząc się do argumentacji podnoszonej przez pełnomocnika skarżącej należy podkreślić, że jedyną drogą otwierającą Sądowi drogę do rozpoznania i oceny podnoszonych merytorycznych zarzutów dotyczącym samego obowiązku rozbiórki, było wniesienie skargi na ww. decyzję MWINB z 23 maja 2017 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Nota bene skarżąca skorzystała z ww. możliwości, a postępowanie sądowe zostało zakończone prawomocnym wyrokiem NSA z 24 listopada 2020 r. sygn. IIOSK 1584/18, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z 8 listopada 2017 r. sygn. IISA/Kr 1034/17, oddalającego skargę skarżącej.

Faktem zatem jest, że legalność decyzji MWINB z 23 maja 2017 r. dotyczącej nakazu rozbiórki, została skontrolowana przez II instancje sądów administracyjnych i nie została zakwestionowana, a decyzja rozbiórkowa została oceniona jako prawidłowa. Decyzja ta jest nie tylko ostateczna, ale i prawomocna. W konsekwencji wierzyciel i organ egzekucyjny winni dążyć do jej wykonania.

Jak trafnie wyjaśnił organ II instancji, na obecnym etapie postępowania ani organy prowadzące postępowanie egzekucyjne ani też Sąd, nie mają kompetencji do ponownego badania prawidłowości decyzji rozbiórkowej.

Z art. 29 § 1 zd. 2 u.p.e.a. wynika jednoznacznie, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Również w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd nie może badać legalności decyzji rozbiórkowej podlegającej wykonaniu.

Postępowanie egzekucyjne jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania w przedmiocie rozbiórki. Innymi słowy postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania w przedmiocie rozbiórki.

Z tego też względu wszelkie podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące niewłaściwego, jej zdaniem, określenia adresata rozbiórki, pozostają poza zakresem kognicji Sądu w niniejszej sprawie, co oznacza, że nie jest dopuszczalne i celowe odnoszenie się przez Sąd do tych zarzutów skarżącej.

Grzywna w celu przymuszenia to środek egzekucyjny mający zastosowanie w przypadku przymusowej realizacji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 1 i § 2 u.p.e.a.).

Warunki formalne nałożenia grzywny w celu przymuszenia wymienia art. 122 u.p.e.a. W § 1 tego przepisu nałożono obowiązek doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, natomiast § 2 wprowadza wymogi co do treści postanowienia o nałożeniu grzywny. Nie można również pominąć art. 15 u.p.e.a., który zezwala na wszczęcie egzekucji administracyjnej dopiero po upływie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Powyższe warunki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Zobowiązana, pomimo prawidłowego i skutecznego doręczenia do jej rąk 28 czerwca 2021 r. upomnienia z 8 czerwca 2021 r., poprzedzającego wszczęcie postępowania egzekucyjnego (k. 19-20 akt egzekucyjnych), ze stosownym pouczeniem o konsekwencji braku zadośćuczynienia obowiązkowi, nie zastosowała się do nałożonego na nią nakazu i obowiązku rozbiórki nie wykonała.

Skarżąca nie wykonała obowiązku rozbiórki również po prawidłowym doręczeniu wystawionego przez PINB tytułu wykonawczego z 19 października 2021r. nr PINB-P-52.6.21.8, który to tytuł zawiera wszystkie konieczne przewidziane prawem elementy, w tym adekwatną treść i podstawę prawną obowiązku.

Z kolei wniesione przez skarżącą zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zostały oddalone przez PINB, a MWINB postanowieniem nr 701/2022 z 8 września 2022 r. orzekł o utrzymaniu w tym przedmiocie postanowienia PINB w mocy. Postanowienie to zostało poddane kontroli sądowoadministracyjnej, a w konsekwencji WSA w Krakowie wyrokiem z 8 marca 2023 r., sygn. IISA/Kr 1392/22 oddalił skargę na ww. postanowienie MWINB nr 701/2022 z 8 września 2022r.

Brak wykonania obowiązku został jednoznacznie potwierdzony przeprowadzonymi przez PINB licznymi kontrolami. Ostatnia kontrola wykonania obowiązku rozbiórki miała miejsce 6 kwietnia 2022 r. (k. 27 akt egz.).

Biorąc powyższe pod uwagę, zastosowanie w niniejszej sprawie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia należy ocenić jako zgodne z prawem i uzasadnione.

Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z kolei art. 119 § 2 tej ustawy stanowi, że grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Co do podnoszonych przez skarżącą (zobowiązaną) zarzutów dotyczących uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego (grzywny w celu przymuszenia) warto wskazać, że w egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego organ dysponuje dwoma środkami egzekucyjnymi. Pierwszy z nich to grzywna w celu przymuszenia, drugi zaś wykonanie zastępcze. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że w sytuacji, kiedy na zobowiązanym ciąży obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego, rzeczą organów jest dokonanie wyboru najwłaściwszego środka egzekucyjnego, który w realiach konkretnego przypadku będzie prowadził do bezpośredniego wykonania zobowiązania jednocześnie stanowiąc środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. W jednym przypadku z okoliczności sprawy będzie wynikało, że środkiem tym jest wykonanie zastępcze, w innym zaś może to być grzywna w celu przymuszenia o określonej wysokości (por. wyrok NSA z 10 lipca 2012 r., sygn. II OSK 518/11 (LEX nr 1252096).

W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że wykonanie zastępcze byłoby środkiem egzekucyjnym mniej uciążliwym dla zobowiązanej tym bardziej, że w razie wykonania obowiązku nieuiszczona lub nieściągnięta grzywna podlega umorzeniu na wniosek zobowiązanego, o czym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia MWINB skarżącą poinformował.

Charakter grzywny w celu przymuszenia decyduje o tym, że zobowiązana może się uwolnić od płacenia grzywny poprzez wykonanie obowiązku. Zgodnie bowiem z art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego.

Nałożona zaskarżonym postanowieniem grzywna ma na celu jedynie przymuszenie skarżącej (zobowiązanej) do wykonania obowiązku. Również wysokość grzywny w celu przymuszenia została przyjęta i uzasadniona prawidłowo.

Jeszcze raz należy podkreślić, że w kontrolowanym w niniejszej sprawie postępowaniu organ egzekucyjny nie był uprawniony do badania legalności obowiązku rozbiórki, a tym samym prawidłowości decyzji rozbiórkowej będącej podstawą egzekucji. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania.

W okolicznościach niniejszej sprawy dopóki decyzja, z której wynika egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek rozbiórki, pozostaje w obrocie prawnym, wiąże PINB i obliguje go do podejmowania działań celem doprowadzenia do jej wykonania.

Jak już wyżej wskazano, właściwie została też określona wysokość grzywny, która mieści się w granicach wyznaczonych treścią art. 121 § 2 u.p.e.a.

Należy też zauważyć, że organ II instancji odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącej.

Opowiadając na zarzuty skargi należy stwierdzić, jak trafnie wskazał w odpowiedzi na skargę MWINB, że podnoszone przez pełnomocnika skarżącej zarzuty dotyczące ograniczonego prawa władania przez skarżącą nieruchomością, na której zlokalizowany jest kort i braku zgody użytkownika nieruchomości na wejście skarżącej w celu wykonania zobowiązania, czy też pominięcie użytkownika nieruchomości jako strony postępowania rozbiórkowego, nie mogły przynieść w niniejszej sprawie zamierzonego skutku, ze względu na brak możliwości w postępowaniu egzekucyjnym weryfikowania decyzji będącej podstawą obowiązku.

Co więcej Sąd jest w tym zakresie związany, na mocy art. 170 P.p.s.a., prawomocnym wyrokiem NSA z 24 listopada 2020 r. sygn. II OSK 1584/18.

Również gołosłowne powoływanie się przez skarżącą na niewykonalność decyzji rozbiórkowej ze względu na siedlisko bobrów, czy też rzekome wykonanie obowiązku rozbiórki przez użytkownika, nie może odnieść skutku stwierdzenia niewykonalności obowiązku orzeczonego decyzją rozbiórkową, która jest ostateczna, prawomocna i wykonalna.

Konkludując należy stwierdzić, że brak jest podstaw do twierdzenia, by ciążący na skarżącej (zobowiązanej) obowiązek rozbiórki był niewykonany. PINB zatem jest zobligowany prowadzić postępowanie egzekucyjne celem doprowadzenia do wykonania tego obowiązku rozbiórki, a w ramach postępowania egzekucyjnego uprawniony jest do stosowania środków egzekucyjnych.

Organy przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie rzetelnie i wnikliwie, z poszanowaniem zasad ogólnych stanowionych przez K.p.a. oraz przepisów u.p.e.a. Organ egzekucyjny wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, a organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego trafnego rozstrzygnięcia zawarł wyczerpujące wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i stosowanych przepisów prawa.

W konsekwencji, wobec braku postaw do uwzględnienia skargi, Sąd ją oddalił, o czym orzekł w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.