![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6192 Funkcjonariusze Policji, , Komendant Policji, Oddalono skargę, II SA/Wa 1343/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2026-01-23, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SA/Wa 1343/25 - Wyrok WSA w Warszawie
|
|
|||
|
2025-07-30 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie | |||
|
Dorota Kozub-Marciniak. /sprawozdawca/ Joanna Kube /przewodniczący/ Łukasz Krzycki |
|||
|
6192 Funkcjonariusze Policji | |||
|
Komendant Policji | |||
|
Oddalono skargę | |||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , Protokolant referent Magdalena Morawiec, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. C. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę |
||||
|
Uzasadnienie
M.C. (dalej, jako: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji (dalej, jako: organ lub KGP) z dnia [...] czerwca 2025 r. utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej także, jako: organ I instancji) z dnia [...] kwietnia 2025 r. o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r. poz. 636) – z dniem [...] maja 2025 r. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano, że podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia skarżącej ze służby w Policji był jej udział w zdarzeniu drogowym polegającym na spowodowaniu kolizji drogowej, po którym została przebadana na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikiem: I pomiar o godz. 17:23 - 0,49 mg/1 oraz II pomiar o godz. 17:37 - 0,45 mg/1. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zaistniałe okoliczności powodują powstanie wątpliwości, co do posiadania przez M.C. wszystkich wymogów ustawowych określonych w art. 25 ustawy o Policji, warunkujących możliwość dalszego pełnienia przez nią służby. Organ podał, że skarżąca, mimo prawidłowo doręczonego pisma z dnia 23 grudnia 2024 r., nie wskazała, w terminie, o którym mowa w art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, ani też w toku całego postępowania, organizacji związkowej, która miałaby ją reprezentować w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W dniu 22 stycznia 2025 r. oraz w dniu 23 kwietnia 2025 r. strona zapoznała się z całością zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie zwolnienia jej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a także wykonała jego fotokopię. W trakcie czynności w dniu 22 stycznia 2025 r. strona złożyła oświadczenie, w którym przedstawiła swoją wersję wydarzeń. Jedocześnie wskazała, że napiła się likieru o zawartości 16% alkoholu około 30 minut po całym zdarzeniu, jak dojechała do domu. Nie umiała wyjaśnić powodów, dla których to zrobiła. Wspomniała również o leczeniu odwykowym, które odbyła 3 lata temu, a także o terapii grupowej i indywidualnej oraz o wizytach u policyjnego psychologa. Nie złożyła w tym dniu żadnych żądań, ani nie sformułowała zarzutów. Pismem z dnia 10 kwietnia 2025 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] przekazał wskazane w tym piśmie kopie materiałów z prowadzonego postępowania karnego o sygn. akt [...], w tym: • postanowienie o wszczęciu śledztwa z dnia [...] grudnia 2024 r., • opinię sądowo-lekarską z dnia [...] marca 2025 r., w której wskazano m.in., że na podstawie przekazanych biegłemu materiałów można wyliczyć, że w dniu [...] grudnia 2024 r. we krwi skarżącej znajdował się alkohol w kolejnych godzinach w stężeniach: o godz. 15:20 - l,59%o, o godz. 14:50 - l,69%o, o godz. 14:30 - l,79%o. Aby u kobiety ważącej 58 kg i mierzącej 156 cm wzrostu stwierdzić stężenie w wysokości 0,89%o (przy założeniu, że miałaby ona spożywać 16% likier) musiałaby ona około 1,5 godzin wcześniej zakończyć spożycie tego alkoholu w ilości 0,45 litra. Gdyby wymieniona kobieta spożyła 0,25 litra takiego likieru nigdy nie osiągnęłaby stężenia alkoholu w jej krwi na poziomie 0,89%o, gdyż spożycie takiej ilości, takiego alkoholu mogłoby spowodować maksymalnie stężenie alkoholu w jej krwi w wysokości 0,48%o, • postanowienie z dnia [...] kwietnia 2025 r. o przedstawieniu zarzutów, którym przedstawiono skarżącej zarzut o to, że w dniu [...] grudnia 2024 r. około godz. 15:00, na ul. [...] w [...], woj. [...], prowadziła w ruchu lądowym po drodze publicznej pojazd mechaniczny - samochód osobowy marki [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości z zawartością nie mniejszą niż 0,49 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 Kk. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił skarżącą ze służby w Policji z dniem [...] maja 2025 r. Decyzji tej został, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., nadany rygor natychmiastowej wykonalności, natomiast została ona doręczona stronie w dniu 30 kwietnia 2025 r. Skarżąca odwołała się od ww. rozkazu personalnego. Zaskarżonym rozkazem personalnym organ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko KGP odwołał się do treści art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, wyjaśnił pojęcie "ważnego interesu służby" i wskazał, że rozstrzygnięcie na ww. podstawie prawnej ma charakter uznaniowy. Organ powołał art. 1 ust. 1 i 2, art. 25 i art. 27 ustawy o Policji i podniósł, że funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych. Musi mieć także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu Państwa i zaufania obywateli do jego organów. W konsekwencji już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzuty o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Organ podał dalej, że w sprawie nie jest sporne, iż w toku prowadzonego postępowania karnego, w dniu [...] kwietnia 2025 r., wydano wobec skarżącej postanowienie o przedstawieniu zarzutów, którym przedstawiono jej zarzut popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Czyn, o który podejrzana jest strona, dotyczy przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Przedmiotem ochrony w odniesieniu do przestępstwa stypizowanego w art. 178a Kodeksu karnego jest bezpieczeństwo ruchu lądowego, wodnego i powietrznego (główny przedmiot ochrony) oraz życie i zdrowie (dodatkowy przedmiot ochrony) (Kodeks karny. Komentarz, pod red. R. Stefański, 2021 r., Legalis). Nie bez znaczenia dla tej sprawy jest, iż sprawcą omawianego przestępstwa jest osoba pełniąca funkcję publiczną (funkcjonariusz publiczny - policjant), bowiem ochrona tych dóbr stanowi jedno z podstawowych zadań formacji, której jest ona członkiem, tj. Policji, a to właśnie m.in. tych wymienionych wartości skarżąca, składając ślubowanie i wypowiadając słowa roty, zobligowała się strzec, nawet z narażeniem własnego życia. Wszczęcie postępowania karnego przeciwko M.C. o przestępstwo z art. 178a § 1 Kk dobitnie wskazuje nie tylko na możliwość naruszenia przepisów prawa karnego, ale przede wszystkim jest zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta, który ma stać na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zachowanie odwołującej się nie tylko spowodowało podważenie zaufania do instytucji publicznej jaką jest Policja, ale przede wszystkim stanowi jaskrawy przykład zachowania nielicującego z godnością i etosem zawodu policjanta. W ocenie KGP skierowanie postępowania karnego przeciwko skarżącej o popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, sprawia, iż skarżąca niewątpliwie utraciła przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Skarżąca jako policjant była bowiem zobowiązana do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania prawa. Tymczasem sam stała się podejrzanym o popełnienie przestępstwa. Tym samym skarżąca nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostanie wymienionej w służbie. Organ zwrócił też uwagę, że brak stosownych działań wobec policjanta podejrzanego o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, mógłby mieć w dłuższym czasie niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyjałby budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy. KGP podkreślił, iż organ prowadzący postępowanie administracyjne nie badał zasadności zarzutu zawartego w treści postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Nie oceniał również okoliczności towarzyszących przedstawieniu zarzutów karnych, a także wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego pod kątem odpowiedzialności karnej, a tym bardziej nie odnosił się w jakikolwiek sposób do winy, czy niewinności podejrzanego. Byłoby to nie tylko niecelowe, ale i bezzasadne. Prawno-karnej oceny dowodów, stanowiących podstawę do przedstawienia zarzutów, dokonuje bowiem podmiot posiadający fachową wiedzę w tym zakresie, tj. prokurator. To właśnie ten podmiot na danym etapie prowadzonego postępowania karnego, dokonał analizy zgromadzonego materiału i na tej podstawie uznał, że okoliczności sprawy, jak również wartość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego są wystarczające do wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów konkretnej osobie. Minimalizuje to prawdopodobieństwo popełnienia błędu, w kontekście prawidłowej oceny faktów i dowodów, zastosowanej kwalifikacji prawnej czynu, a także osobistej zarzucalności tego czynu konkretnej osobie. Konsekwencją natomiast zmiany stadium postępowania w odniesieniu do osoby pełniącej służbę w Policji jest niewątpliwie utrata przez nią nieposzlakowanej opinii. Kwestionowanie decyzji procesowych albo polemika z dokonaną oceną faktów i dowodów zgromadzonych w sprawie karnej, byłoby nieuprawnionym wkroczeniem w sferę kompetencji organów procesowych. Zasada prawdy materialnej, panująca w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji, zorientowana jest w odmiennym kierunku, niż ma to miejsce w postępowaniu karnym. Celem, w tym przypadku, jest bowiem wyłącznie ustalenie czy dane okoliczności, w których uczestniczył dany policjant albo które są z nim immanentnie związane, zagrażają dobru jakim jest ważny interes służby. Dobro służby stanowi bowiem granicę, w rozumieniu art. 7 K.p.a., decyzji uznaniowych. Podjęte działania mające na celu ochronę tego dobra muszą mieć prymat przed partykularnym interesem policjanta. Okoliczności, o których mowa wyżej, nie muszą być dowiedzione na zasadach i w granicach określonych w wyżej wskazanym postępowaniu karnym, bo nie powodują ukarania sprawcy, tj. nie skutkują wymierzeniem mu kary za przestępstwo. Ustalenie prawdy materialnej w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zmierza jedynie do potwierdzenia przesłanki wymienionej w tym przepisie, czego skutkiem jest zwolnienie policjanta ze służby w Policji. Organ dodał, że art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. KGP dodał, że wziął po uwagę dotychczasowy przebieg służby skarżącej, jej postawę jaką przejawiała w przeszłości w służbie, a także jej osiągnięcia zawodowe. Z uwagi jednak na zaistniałe okoliczności z jej udziałem, które stanowiły podstawę do wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia jej ze służby w Policji, nawet pozytywna ocena dotychczasowego przebiegu służby skarżącej nie może stanowić argumentu, który przemawiałby za pozostawieniem jej w służbie, bowiem w ocenie organu, niewątpliwie utraciła ona nieposzlakowaną opinię. Na marginesie organ zauważył, że istotną okolicznością w tej sprawie były również wnioski zawarte w opinii biegłego, w kontekście twierdzeń samej strony co do czasu oraz ilości spożywanego w dniu zdarzenia alkoholu. Już choćby ta okoliczność, niezależnie od innych przyczyn, jest dostateczną podstawą do podjęcia decyzji personalnej o zwolnieniu strony ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby. Twierdzenia skarżącej budzą bowiem uzasadnione wątpliwości, zwłaszcza, że pozostają w sprzeczności z wymienionymi ustaleniami dokonanymi w sprawie karnej. Stąd też w pełni zasadne jest twierdzenie, że mogły one stanowić, przykład podejmowanych przez skarżącą "podstępnych" zabiegów, mających na celu utrudnienie lub uniemożliwienie prawidłowej oceny całokształtu zdarzenia, w kontekście ustalenia prawdy materialnej, na potrzeby prowadzonego postępowania przygotowawczego w sprawie karnej. Okoliczność ta potwierdza natomiast w sposób dobitny i jednoznaczny, jak lekceważący stosunek do przepisów prawa ma strona. Jest niewątpliwe działaniem nieetycznym i nielicującym z godnością sprawowanej przez stronę funkcji publicznej, świadczącym wprost o utracie przymiotów niezbędnych do dalszego pełnienia służby, w szczególności o utracie nieposzlakowanej opinii. Końcowo organ zwrócił uwagę na odrębność postępowania dyscyplinarnego i postępowania w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby, podnosząc, iż są to postępowania w stosunku do siebie niezależne i niekonkurencyjne. KGP nie dopatrzył się naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania. Zdaniem organ postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z regułami wynikającymi z K.p.a. z zachowaniem praw przysługujących stronie. Właściwe też, zdaniem organu, było nadanie rozkazowi personalnemu organu I instancji, rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. Organ miał bowiem na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Z tym rozstrzygnięciem skarżąca nie zgodziła się i działając przez pełnomocnika wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie rozkazów personalnych obu instancji oraz nakazanie przywrócenia skarżącej do służby. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: 1. art. 24 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez wydanie decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby w policji z naruszeniem konstytucyjnego prawa ww. do ochrony pracy wobec braku zaistnienia obiektywnych ustawowych przesłanek dla podjęcia tego rodzaju decyzji; 2. art. 41 ust. 2 pkt. 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której nie zachodziły ustawowe przesłanki dla zwolnienia skarżącej ze służby w Policji. 3. art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a., poprzez wydanie decyzji niekorzystnej dla strony bez uprzedniego rzetelnego, wszechstronnego, obiektywnego, ale przede wszystkimi zgodnego z elementarnymi zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, bez uwzględnienia interesu społecznego i interesu jednostki, a w konsekwencji wydanie sprzecznej z prawem i nieprawidłowej decyzji podtrzymującej wcześniej wydaną decyzję organu I Instancji o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji; 4. art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej i wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało błędnym i nieznajdującym oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym uznaniem, że za zwolnieniem skarżącej ze służby w strukturach Policji przemawia ważny interes służby. Dodatkowo skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: 1. wydruku ze strony internetowej KPP w [...]- "USZKODZIŁEŚ KOMUŚ SAMOCHÓD NA PARKINGU? ZOSTAW KARTECZKĘ Z NUMEREM TELEFONU LUB POINFORMUJ POLICJĘ" - na okoliczność udzielania przez Policję instruktażu o sposobie zachowania po uszkodzeniu pojazdu osoby trzeciej poprzez wskazanie: "W sytuacji uszkodzenia pojazdu i pozostawienia kartki z numerem telefonu, poszkodowany ma możliwość nawiązania kontaktu ze sprawcą, dzięki czemu w sprzyjającym czasie i okolicznościach mogą spisać stosowne oświadczenie, niezbędne w procesie likwidacji szkody."; 2. opinii o skarżącej Komendy Powiatowej Policji w [...] - na okoliczność pełnienia przez nią Służby w Policji w okresie od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] maja 2025 r., a także braku jakichkolwiek kar dyscyplinarnych orzekanych wobec ww. przy równoległym, aż 27- krotnym wyróżnianiu nagrodą motywacyjną; 3. opinii o przebiegu służby M.C., w tym wieloletniego pełnienia służby przez ww. w Wydziale Ruchu Drogowego; 4. protokołu przesłuchania w charakterze świadka A.T.; 5. protokołu przesłuchania w charakterze świadka S.G.; 6. protokołu przesłuchania w charakterze świadka L.G. - na okoliczność przebiegu wydarzeń z udziałem M.C.z dnia [...] grudnia 2024 roku i braku stwierdzenia przez osoby mające kontakt z M.C. bezpośrednio przed i bezpośrednio po kolizji, aby ta znajdowała się w stanie po spożyciu alkoholu/ w stanie nietrzeźwości; 7. notatki urzędowej z dnia 21 maja 2025 r. - na okoliczność kontaktowania się przez M.C. bezpośrednio po zdarzeniu z poszkodowaną i przełożonym służbowym. Skarżąca wniosła również o zwrócenie się przez Sąd do Prokuratury Rejonowej w [...] o nadesłanie akt postępowania prowadzonego pod sygn. akt: [...] - na okoliczność rzeczywistego przebiegu postępowania przygotowawczego prowadzonego przeciwko skarżącej M.C. i poczynionych w toku tego postępowania ustaleń. W uzasadnieniu skargi przedstawiono obszerną argumentację na poparcie stawianych zarzutów. Skarżąca zakwestionowała ustalenia organu ze zdarzenia z dnia [...] grudnia 2024 r., przedstawiła swój punkt widzenia, konkludują, że nie zachodziły podstawy do zwolnienia jej ze służby w Policji na podstawie uznaniowej decyzji w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Przepis ten stanowił materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji. Decyzja taka ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie decyzja w tym przedmiocie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz, czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 K.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz, czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., I OSK 301/11). Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Choć prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Ustawodawca dostrzega zatem potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie nie jest możliwe. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, przesłanka zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco przez organy wykazana. Organy obu instancji w pisemnych motywach swoich decyzji wyjaśniły powody, dla których uznały, że w sprawie wystąpił ważny interes służby uzasadniający rozwiązanie ze skarżącą stosunku służbowego. Trafnie przy tym organy obu instancji zwróciły uwagę na rodzaj i zakres zadań, które ustawodawca powierzył Policji. Przypomnieć jeszcze raz należy, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Jak słusznie podkreślał organ, każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. Na powyższe wielokrotnie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok z dnia 19 października 2004 r. K 1/04, OTK-A 2004/9/93, Lex nr 127308). Trybunał w swych orzeczeniach wskazywał na to, iż nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet Państwa. W rozpoznawanej poza sporem jest okoliczność, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2025 r. przedstawił skarżącej zarzut o to, że w dniu [...] grudnia 2024 r. około godz. 15:00, na ul. [...] w [...], woj. [...], prowadziła w ruchu lądowym po drodze publicznej pojazd mechaniczny - samochód osobowy marki Ford Focus znajdując się w stanie nietrzeźwości z zawartością nie mniejszą niż 0,49 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o przestępstwo z art. 178 § 1 Kk. Organ przy tym zwrócił uwagę, iż jest to przestępstwo umyślne ścigane oskarżeniu publicznego, a osobą, której zarzuca się jego popełnienie – funkcjonariusz publiczny. Organ wskazał nadto na konkretne okoliczności związane ze zdarzeniem z dnia [...] grudnia 2024 r., które w jego ocenie świadczą o naruszeniu przez skarżącą etosu zawodu policjanta. Zauważyć należy, iż nie jest sporne, że skarżąca uczestniczyła w zdarzeniu drogowym w dniu [...] grudnia 2024 r., a następnie – jak twierdzi – spożyła alkohol. Skarżąca będąca policjantem (pełniącym służbę również w Wydziale Ruchu Drogowego) sama swoim zachowaniem doprowadziła do sytuacji, po której utraciła zaufanie przełożonych i nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią. W ocenie Sądu, w takich okolicznościach uprawniona była (nie wykraczająca poza granice uznaniowości) ocena organu wystąpienia przesłanek stwierdzenia, że szybkie usunięcie funkcjonariuszki z szeregów Policji - niezależnie od ostatecznego wyniku sprawy - jest w interesie służby. W odbiorze społecznym nie powinni bowiem być zatrudnione w Policji osoby, którym postawiono tego rodzaju poważne zarzuty. Wskazane okoliczności nie przesądzają oczywiście, czy skarżąca jest w istocie winna zarzucanych jej czynów. Zwolnienie ze służby przez wzgląd na jej ważny interes, wobec postawienia określonych zarzutów, nie narusza zasady domniemanie niewinności. Samo zwolnienie pozostaje bowiem w związku z sytuacją, w jakiej znalazł się określony funkcjonariusz, wobec postawienia mu konkretnych zarzutów, nie zaś z ustaleniem popełnienia konkretnych przestępstw. Dlatego też argumentacja skargi odnosząca się do samego zdarzenia z dnia [...] grudnia 2024 r., prawidłowości dokonanych przez organy prokuratury ustaleń i dokonanych ocen materiału dowodowego są irrelewantne dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Słusznie organ zwrócił uwagę na odrębność i niezależność postępowania karnego i administracyjnego. Dlatego też Sąd uznał za niecelowe zwracanie się do Prokuratury Rejonowej w [...] o nadesłanie akt postępowania prowadzonego pod sygn. akt: [...] – "na okoliczność rzeczywistego przebiegu postępowania przygotowawczego prowadzonego przeciwko skarżącej M.C. i poczynionych w toku tego postępowania ustaleń".. Zauważyć także należy, iż w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r. K 1/04 wskazywano, że istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może – mimo niezakończonego jeszcze postępowania karnego – pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być bowiem rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2318/13 wyraził pogląd, iż zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych. Należy podkreślić, że organ w istocie przypisuje funkcjonariuszowi wyłącznie odpowiedzialność za to, że wykreował określoną sytuację - uczestniczył w zdarzeniach, które stanowiły przesłankę postawienia mu poważnych zarzutów, niezależnie od ostatecznej oceny jego postępowania, która zostanie sformułowana w ramach stosownej procedury karnej. Rację ma KGP wskazując, że organy Policji nie miały obowiązku (a wręcz nie miały prawa) ustalać czy funkcjonariuszka rzeczywiście dopuściła się przestępstwa. Sądy administracyjne wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślały, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". "Poszlaka" w języku polskim to podejrzenie, przesłanka przemawiająca za określoną interpretacją jakiegoś zjawiska czy jakiejś sytuacji, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać – nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego. Utraty przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 21 listopada 2025 r. sygn. akt III OSK 1219/25, z dnia 23 października 2025 r. sygn. akt III OSK 820/25, z dnia 17 października 2025 r. sygn. akt III OSK 917/25, z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1715/13; z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07). Prawidłowa jest ocena organu, że dalsze pozostawanie skarżącej w służbie nie byłoby zgodne z interesem Policji, jako instytucji zaufania publicznego. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13). W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, organy Policji miały podstawy do przyjęcia, że funkcjonariuszka utraciła przymiot nieposzlakowanej opinii, a w konsekwencji, że rozwiązanie z nią stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby było uprawnione. W związku z tym interes skarżącej nie mógł zyskać przewagi nad dobrem Policji. Za pozbawione zatem racji należało uznać zarzuty sprowadzające się do naruszenia art. 42 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 24 Konstytucji RP. Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przepisów postępowania, w tym tych wskazanych w skardze. Organy przeprowadziły postępowanie w zgodzie z obowiązującą procedurą, zgromadziły i rozpatrzył cały materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji. Oceniając, czy w rozpoznawanej sprawie organy Policji zachowały warunki do wydania decyzji uznaniowej, należy stwierdzić, że słuszny interes skarżącej (art. 7 K.p.a.) nie stoi w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja funkcjonariuszki, kwestionująca przedmiotowy rozkaz, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym). Organy kierowały się bowiem dobrem służby i przez ten pryzmat oceniany był słuszny interes skarżącego. Podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącej ze służby organy wyjaśniły, że w sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariuszki był interes społeczny, tzn. dobro Policji, któremu to interesowi ustawodawca dał normatywny wyraz w treści art. 25 ustawy o Policji, stawiając wymóg, aby funkcjonariusze tworzący tę służbę mieli nieposzlakowaną opinię. Zwolnienie ze służby nastąpiło z powodu utraty przez skarżącą przymiotów niezbędnych do wykonywania obowiązków funkcjonariusza Policji oraz ze względu na potrzebę dbałości o społeczny wizerunek formacji. Relewantne okoliczności faktyczne zostały zatem ustalone w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W tej sprawie podstawą zwolnienia skarżącej ze służby był art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji odnoszący się do przesłanki ważnego interesu służby. Organy obu instancji w sposób wystraczający wyjaśniły jak należy rozumieć wskazaną przesłankę i odniosły to do niniejszej sprawy. Już bowiem samo podejrzenie skarżącej o popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 Kk, przy wskazanych niespornych ustaleniach faktycznych (udział w zdarzeniu z dnia [...] grudnia 2024 r. oraz spożycie alkoholu) sprawiło, iż utraciła ona przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, a w konsekwencji nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią. Poglądy w tym zakresie, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, Sąd w pełni podziela. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 § 1 K.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m.in. w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 K.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało przeprowadzone w zgodzie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniono właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. W ocenie Sądu uzasadnione było też nadanie rozkazowi personalnemu o zwolnieniu skarżącej ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności. Przepis art. 108 K.p.a. stanowi, że decyzji "może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności", a wobec tego organ w ramach tzw. uznania administracyjnego, w zależności od okoliczności sprawy, rozstrzyga w kwestii natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Powołany przepis określa także przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Omawiany rygor może być nadany decyzji w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 K.p.a. Niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie "niezbędne" wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie i istniejącej sytuacji bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8. Wydanie. Wydawnictw C.H. Beck, str. 524). W przedmiotowej sprawie, nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności uwzględnia ważny interes służby przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i sprawnego działania. Te właśnie przesłanki uczyniły zasadnym niezwłoczne rozwiązanie ze skarżącą stosunku służbowego, w sytuacji gdy skarżąca prezentowała zachowania o charakterze uniemożliwiającym kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Podsumowując stwierdzić należy, iż zaskarżony akt odpowiada prawu. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, prawidłowo rozważył interes społeczny (interes służby) względem słusznego interesu skarżącej oraz w sposób przekonujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji. Organ kierował się przy tym dobrem służby i przez ten pryzmat dokonał oceny słusznego interesu skarżącego podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Końcowo należy wyjaśnić, że Sąd, na rozprawie w dniu 23 stycznia 2026 r. oddalił wnioski dowodowe skarżącej, uznając, iż wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały ustalone. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd na tej podstawie nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Z tego punktu widzenia uwzględnienie wniosku dowodowego skarżącej, nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji. Podkreślenia jeszcze raz wymaga, że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie ma kompetencji do ustalania winy policjanta w popełnieniu przestępstwa lub przewinienia dyscyplinarnego. Postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, nawet jeśli zdarzenie prowadzące do naruszenia ważnego interesu służby jest przedmiotem wszczętego postępowania karnego i dyscyplinarnego, jest niezależne od tych postępowań. Oznacza to, że ani organy administracji wydające rozkazy personalne, ani sądy administracyjne orzekając w sprawie wydanych rozkazów personalnych, nie są uprawnione do dokonywania ustaleń w zakresie możliwości przypisania podejrzanemu lub obwinionemu policjantowi winy, a tym bardziej do przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania dowodowego w tym zakresie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. |
||||