Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Leszek Kamiński, po rozpoznaniu w dniu 2 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 37/15 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi W. K. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 listopada 2014 r., nr ... w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 37/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi W. K., zw. dalej skarżącym, na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., z dnia 19 listopada 2014 r. w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W zaskarżonym postanowieniu Sąd Wojewódzki wskazał, że postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r. sąd odrzucił skargę kasacyjną W. K. jako spóźnioną. Została bowiem nadana na poczcie w dniu 29 maja 2015 r. (ostatniego dnia terminu) na adres niewłaściwego sądu (Naczelnego Sądu Administracyjnego zamiast Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku). Skargę kasacyjną NSA przekazał WSA w dniu 3 czerwca 2015 r., ta data stanowiła datę wniesienia skargi kasacyjnej do sądu właściwego. Zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie oddalił NSA postanowieniem z dnia 28 lipca 2015 r., w sprawie o sygn. akt II OZ 707/15, podzielając w całości argumentację sądu pierwszej instancji. W dniu 19 czerwca 2015 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej sąd pierwszej instancji wskazał, że co prawda pełnomocnik skarżącego uchybił staranności przy wnoszeniu skargi kasacyjnej, jednakże jego zachowanie nie było wyłączną przeszkodą w zachowaniu terminu. Sąd zauważył, że skarga kasacyjna została nadana w dniu 29 maja 2015 r., tj. ostatniego dnia terminu. Zdaniem sądu, gdyby tego samego dnia środek zaskarżenia został zadekretowany w NSA jako podlegający przesłaniu do sądu pierwszej instancji, i jako taki wysłany na adres WSA skarga kasacyjna zostałaby wniesiona z zachowaniem terminu. W ocenie sądu pierwszej instancji, oznacza to, że choć błędnie wskazano adresata na korespondencji zawierającej skargę kasacyjną (co niewątpliwie jest okolicznością zawinioną po stronie pełnomocnika skarżącego), nie było teoretycznie niemożliwe przesłanie jej w dniu wpływu do NSA, tj. w dniu 29 maja 2015 r. na adres sądu pierwszej instancji. A jeśli tak, to zdaniem sądu, nie można przyjąć, że wyłączną winę za spóźnienie nadania skargi kasacyjnej ponosi pełnomocnik skarżącego. Stąd też, sąd pierwszej instancji uznał, że nawet niezależnie od argumentacji zawartej w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu (która niewątpliwie wskazuje na istotne problemy organizacyjne po stronie pełnomocnika, którym trudno było zapobiec a następnie sprostać przy deklarowanym stanie zdrowia), należało powyższe fakty zinterpretować na korzyść strony skarżącej i orzec o przywróceniu terminu.

Organ zaskarżył ww. postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie i o dopuszczenie dowodu w postaci wydruku ze strony internetowej poczty polskiej, potwierdzającego miejsce, dzień, godzinę nadania skargi kasacyjnej przez pełnomocnika skarżącego – na okoliczność zawinionego uchybienia terminowi do złożenia skargi kasacyjnej. Argumentacja zażalenia złożonego przez organ odnosząca się do wywodów zaskarżonego postanowienia w zakresie przyczyn przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej sprowadza się do tego, że nie wykazano, iż w okresie od 26 kwietnia 2015 r. do 29 maja 2015 r. zaistniały niezależne od strony skarżącej przyczyny, które stanowiłyby przeszkodę w dokonaniu czynności w terminie. Zdaniem organu, za taką okoliczność nie można było uznać działania praktykanta, ponieważ skutki zaniedbania pracownika kancelarii obciążają również podmiot prowadzący kancelarię.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy uznać, że jako brak winy nie może zostać zakwalifikowana nieuwaga bądź zaniedbanie leżące nie tylko bezpośrednio po stronie skarżącej bądź reprezentującego ją profesjonalnego pełnomocnika, ale także zaniedbanie osoby, którą pełnomocnik posłużył się przy dokonywaniu czynności. Należy podzielić pogląd reprezentowany w doktrynie, że nawet lekkie niedbalstwo powinno prowadzić do odmowy przywrócenia terminu. Podkreślenia również wymaga, że wina w działaniu pracownika kancelarii nie była przez pełnomocnika skarżącego kwestionowana. Wskazywanie na omyłkę pracownika świadczy o tym, że gdyby pracownik ten dołożył należytej staranności w wykonywaniu powierzonych mu czynności, uchybienia terminu można było uniknąć.

Jak wyżej wskazano w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. obejmuje swym zakresem nie tylko działania bądź zaniechania pełnomocnika, ale również działania osób trzecich upoważnionych przez pełnomocnika do dokonywania poszczególnych czynności, włącznie z czynnościami o charakterze czysto technicznym. To bowiem na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. Nie chodzi przy tym wyłącznie o teoretyczne zabezpieczenie "modelowego" zorganizowania, ale o praktyczną ochronę mandantów profesjonalnego pełnomocnika od zaniedbań jego pracowników. Podkreślić należy, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw. W sytuacji jak w niniejszej sprawie, pełnomocnik miał świadomość, że merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej zależy nie tylko od napisania skargi kasacyjnej, ale również od terminowego jej doręczenia do sądu, profesjonalny pełnomocnik dochowując należytej staranności powinien był trzymać pieczę, choćby przez skontrolowanie dokonanych przez pracownika czynności, nad prawidłowością nadania przesyłki. Nie ma zatem podstaw do uznania, że pełnomocnik skarżącego nie ponosi winy w uchybieniu termu z uwagi na pomyłkowe nadanie przesyłki do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Nie można również zgodzić się z sądem pierwszej instancji wskazującym, że co prawda pełnomocnik skarżącego uchybił staranności przy wnoszeniu skargi kasacyjnej, jednakże jego zachowanie nie było wyłączną przeszkodą w zachowaniu terminu, ponieważ, gdyby NSA zadekretował i wysłał środek zaskarżenia 29 maja 2015 r., to skarga kasacyjna zostałaby wniesiona w terminie. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego 1 czerwca 2015 r., co oznacza, że nawet natychmiastowe wyekspediowanie przesyłki nie zapewniłoby skarżącemu dochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Mając na uwadze, że sąd pierwszej instancji dokonał błędnej oceny przesłanek przywrócenia terminu, Naczelny Sąd Administracyjny był uprawniony do uchylenia zaskarżonego postanowienia i jednoczesnego rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Z tych względów i na podstawie art. 86 § 1 i art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

-----------------------

1