drukuj    zapisz    Powrót do listy

6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 659, Przewlekłość postępowania, Wojewoda, *Zobowiązano organ do wydania aktu, I SAB/Wr 43/26 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2026-04-08, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

I SAB/Wr 43/26 - Wyrok WSA we Wrocławiu

Data orzeczenia
2026-04-08 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Iwona Solatycka /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Horobiowski
Marta Semiczek
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Zobowiązano organ do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935 art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Horobiowski, Sędziowie sędzia WSA Marta Semiczek, sędzia WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi F. D. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. w pozostałym zakresie skargę oddala; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597,00 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Postępowanie przed organem.

Przedmiotem skargi F. D. z T. (dalej: Skarżący, Strona) jest przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Organ, Wojewoda) w sprawie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowi i pracę.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 6 maja 2024 r. Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Strona uzupełniała dokumenty i występowała z wnioskami o wydanie zaświadczenia co do stanu sprawy. Pismem z dnia 11 września 2024 r., 14 stycznia 2025 r., 19 grudnia 2025 r. Strona wniosła ponaglenie. Poprzednia skarga Strony na przewlekłość tego postępowania została oddalona wyrokiem z dnia 1 lipca 2025 r. sygn. akt II SAB/Wr 458/25. Sprawa z wniosku Strony o pobyt czasowy i pracę nie została załatwiona do dnia wniesienia skargi.

Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

Pismem z dnia 12 stycznia 2026 r. Strona wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2025 r. r., poz. 1691 ze zm.) poprzez przekroczenie terminów do załatwienia sprawy, tj. przewlekłe prowadzenie postępowania. Wniesiono o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku; 3) przyznanie od organu na rzecz osoby skarżącej sumy pieniężnej w wysokość 15.000,00 zł; 6) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 7) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano na przebieg postępowania, podkreślając w szczególności, że do Skarżącego nie ma zastosowania ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r., poz. 337, ze zm., dalej ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy), że nie może stanowić wyjaśnienia dla tak rażącej przewlekłości brak pracowników, wskazano m.in. na łamanie przepisów Konstytucji, rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych, zapowiedziano wystąpienie do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, gdzie strona zamierza podważyć również status sędziów powołanych przez "neoKRS", zapowiedziano proces cywilny o odszkodowanie za doznane krzywdy, wskazano na całkowity chaos prawny spowodowany m.in. przez wadliwe działanie władzy ustawodawczej i nieprawidłową technikę prawodawczą.

Odpowiadając na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na przepisy dotyczące terminów załatwienia sprawy w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy oraz na ilość spraw do załatwienia i obciążenie pracą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz.935 ze zm.; dalej, jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. zawarto przypadek decyzji administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Wskazać też trzeba na art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie", zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.).

Z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 k.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy.

"Przewlekłe postępowanie" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy.

Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury, w jakich działał organ administracji, którego przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi.

Stosownie do treści art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.).

W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotną treść zawiera art. 112a ustawy z grudnia 12 grudnia 2022 r. o cudzoziemcach (Dz. U z 2025 r., poz. 1079 ze zm.) wprowadzony do ustawy na mocy art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022 r. poz. 91, dalej "ustawa zmieniająca"), która weszła w życie z dniem 29 stycznia 2022 r. Zapis ten określa terminy na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Dotychczas poza małymi wyjątkami (np. udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach) ustawa nie zakreślała terminów wydania decyzji, zatem terminy rozpoznania sprawy wyznaczały przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Analiza regulacji wskazanej w art. 112a ustawy o Cudzoziemcach pozwala na wyprowadzenie ogólnego wniosku, że termin na wydanie decyzji rozpocznie swój bieg od uzupełnienia braków formalnych wniosku (złożenia kompletnego wniosku).

Mając na uwadze szczególne regulacje dotyczące rozpoznawania niniejszej sprawy, a zawieszające termin jej rozpoznania do czasu wystąpienia zdarzeń o których mowa w art. 112a ust. 2 ustawy o Cudzoziemcach, nie można tracić z pola widzenia ogólnych zasad postępowania. Otóż to zadaniem organu administracji jest kontrola wniosku pod względem jego wymogów i ocena, czy w sprawie przedstawione zostały wszystkie niezbędne informacje i dokumentacja umożliwiająca nadanie biegu sprawie. Wniosek musi spełniać bowiem wymogi formalne, a strona dostarczyć wymagane prawem dokumenty, przy czym to na organie administracji ciąży obowiązek weryfikacji wniosku z punktu widzenia wymogów formalnych, jak i merytorycznych umożliwiających sprawne rozpoznanie sprawy. Słowem jeśli strona nie nadeśle wszystkich niezbędnych dokumentów lub też niektóre z nich nie spełniają wymogów zadaniem organów administracji jest wystąpienie do strony o uzupełnienie bądź braków formalnych bądź dokumentacji. Powyższe wynika z ogólnych zasad postepowania administracyjnego, art. 7 i art. 8 k.p.a. Powołane regulacje szczególne, zwłaszcza art. 112a ustawy o Cudzoziemcach zasad tych nie uchyla. Wskazanie na zawieszenie biegu terminu wydania decyzji do czasu dostarczenia wszystkich dokumentów niezbędnych do rozpoznania wniosku (złożenia kompletnego wniosku), nie oznacza jednak bierności organu w sytuacji, gdy strona nie przedstawi niezbędnej dokumentacji. Mając na uwadze zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a), zasadę zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.) i zasadę informowania (art. 9 k.p.a.) organ administracji musi podejmować swoje działania sprawnie, niezwłocznie po wpływie wniosku w sposób skoncentrowany i zmierzający do jak najszybszego rozpoznania sprawy. Zaś terminy wyznaczone ustawowo stanowią granicę dającą stronie gwarancje rozpoznania sprawy w rozsądnym czasie. Zastrzeżone w tych regulacjach okresy zawieszenia biegu terminów chronią z kolei organy administracji, jednakże nie mogą być wykładane w ten sposób, że brak określonych wymogów wniosku, czy brak określonej prawem dokumentacji, przy zupełnej bezczynności organu administracji, będzie usprawiedliwieniem dla nierozpoznawania wniosku strony. Zatem w tego typu sprawach, oceniając działanie organu administracji w kontekście przewlekłości, podobnie jak przy ogólnych terminach rozpoznania spraw badana być musi aktywność organu administracji po wpłynięciu wniosku, staranność w organizacji prowadzonego postępowania, koncentracja podejmowanych czynności, reakcje wnioskodawcy na wezwania ich precyzyjność i wdrażanie zasad ogólnych – w tym zwłaszcza informowania, zaufania i szybkości.

W sprawie będącej przedmiotem kontroli takiej aktywności nie było, zatem Sąd uznał, że doszło do przewlekłego prowadzenia postepowania w sprawie wniosku Skarżącego i na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o tym w pkt I sentencji wyroku. Sąd oceniał postępowanie Wojewody za okres od złożenia poprzedniej skargi tj. od dnia 10 kwietnia 2025 r. do dnia złożenia obecnie rozpoznawanej skargi tj. do dnia 25 stycznia 2026 r. Poprzedni okres został oceniony wyrokiem z dnia 1 lipca 2025 r. sygn. akt: II SAB/Wr 458/25. Sąd stwierdza, że postępowanie Wojewody prowadzone w na wniosek Skarżącej nosi znamiona przewlekłości postępowania, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 k.p.a., art. 36 k.p.a. oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 k.p.a. a w konsekwencji art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a.. Jedyną czynnością podjętą w ocenianym okresie jest wezwanie Strony do uzupełnienia braków i osobistego stawiennictwa, które zostało sporządzone przez organ w dniu 8 stycznia 2026 r., co oznacza, że przez wiele miesięcy Organ nie podejmował żadnych czynności.

Z uwagi na brak wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie należało zobowiązać organ administracji do jego wydania w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a (pkt II sentencji wyroku).

Sąd uznał, że przewlekłe działanie organu nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III sentencji wyroku).

Wykładnia językowa przepisu art. 149 § 1a p.p.s.a. dotyczącego możliwości stwierdzenia przez Sąd, że przewlekłość nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, wskazuje, że chodzi tu nie o zwyczajne naruszenie norm prawnych, ale takie, które w sposób oczywisty wykracza poza granice prawa i nie ma uzasadnionej przyczyny (por. wyrok i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r ., sygn. akt I OSK 675/12; z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15, dostępne w CBOSA).

Oceniając działanie Wojewody po tym kątem i odnosząc się do zarzutów Skarżącego, że wbrew stanowisku Organu, w sprawie nie mają zastosowania przepisu ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, Sąd przychyla się do stanowiska Skarżącego, co do braku zastosowania tej uzstawy. Sąd stwierdza, iż wobec ściśle określonego w art. 1 ust. 1 i 2 tej zakresu podmiotowego i przedmiotowego tej ustawy, jak i braku w tym zakresie zmian w ustawie o cudzoziemcach oraz p.p.s.a, przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu toczącym się przed Wojewodą Dolnośląskim w niniejszej sprawie, jak i w konsekwencji kontroli legalności tego postępowania dokonywanej przez sąd administracyjny. Z treści akt rozpoznawanej sprawy nie wynika bowiem, iż Skarżący jest obywatelem Ukrainy, o którym w art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, tj. obywatelem Ukrainy który przybył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywatelem Ukrainy posiadającym Kartę Polaka, który wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 1), bądź też nieposiadającym obywatelstwa ukraińskiego małżonkiem obywatela Ukrainy, o ile przybył on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego, niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej (ust. 2). Odnotować bowiem należy, że z akt sprawy wynika, iż Skarżąca jest obywatelem T. Z akt nie wynika, ze Strona przybyła na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Okoliczności tej nie wykazał również Wojewoda w odpowiedzi na skargę.

Mimo, że Sąd podziela stanowisko Skarżącego, że nie miały do niego zastosowania przepisy ustawy o pomocy cudzoziemcom, jednak przy ocenie działania Wojewody nie można pominąć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy (zob. wyroki NSA: z 13.02.2024 r. II OSK 2362/23; z 7.05.2024 r., II OSK 1286/23; z 8.05.2024 r., II OSK 1551/23; z 16.05.2024 r., II OSK 2424/23). Tym samym, wobec przyjęcia przez Wojewodę, wadliwej, zdaniem Sądu, wykładni przepisów, ale jednak podzielanej również przez niektóre sądy administracyjne w tym NSA, nie można uznać, że działanie Wojewody polegało na uporczywym, bez uzasadnionej przyczyny, obchodzeniu przepisów. Tym samym nie można stwierdzić rażącego naruszenia prawa.

Przyjęta kwalifikacja stopnia naruszenia prawa uzasadnia oddalenie wniosku Strony o zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej, gdyż w opinii Sądu instytucja ta wiąże się zasadniczo z wystąpieniem w sprawie rażącego naruszenia prawa.

Sąd zauważa też, że zgodnie z obecną linią orzeczniczą NSA, wyrażoną w wyrokach z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, II OSK 2498/24, II OSK 2737/24 i 2926/24, w wyroku z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2945/24, w wyroku z 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 3096/24, a także w wyrokach z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2234/24 i II OSK 2243/24, a podzielaną w znacznym stopniu przez wojewódzkie sady administracyjne, NSA dokonując rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw uznał, że należało odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r., poz. 854; dalej: "ustawa zmieniająca") – w zakresie, w jakim przedłużono do 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy – jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Uznano, że art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jest niezgodny z konstytucyjną zasadą prawa do sądu, co zaktualizowało się, zdaniem głównej linii orzeczniczej NSA po dniu 30 czerwca 2024 r.

Powyższe oznacza, że nawet gdyby przyjąć interpretację, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy ma zastosowanie, nie ulega już dziś wątpliwości, wobec dość jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, że Wojewoda prowadzi postepowanie przewlekle, o czym orzeczono w pkt I wyroku.

Organ, pozostając obecnie w zwłoce, nie powinien więc zasłaniać się wątpliwościami co do interpretacji przepisów, a dalsza przewlekłość postepowania, może zostać ocenione jako działanie z rażącym naruszeniem prawa. Wskazane w odpowiedzi na skargę twierdzenia o znacznym obciążeniu pracą również nie uzasadniają pozostawania Wojewody w przewlekłości, zwłaszcza w sytuacji, gdy ten stan trwa od lat. Przez ten czas Wojewoda powinien uzupełnić stan zatrudnienia w ten sposób, aby mógł należycie wypełniać nałożone prawem obowiązki.

Z uwagi na brak wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie należało zobowiązać organ administracji do jego wydania w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a (pkt II sentencji wyroku).

Na końcu Sąd wskazuje, że nie dostrzegł podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie w związku z pytaniem prejudycjalnym skierowanym do Trybunału Sprawiedliwości UE przez WSA w Gliwicach (postanowieniem z 2 kwietnia 2025 r., II SAB/Gl 19/25). Po pierwsze pytanie zostało zadane na tle ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, która w sprawie, w ocenie Sądu w niniejszym składzie nie ma zastosowania, a po drugie, zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest fakultatywne.

Sąd może bowiem zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed TK lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne), o jakim mowa w tym przepisie występuje więc w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które zaistnieje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Należy też dodać, że istota kwestii prejudycjalnej wyraża się w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. np. wyroki NSA z : 20 grudnia 2012 r., II OSK 1570/11; 24 czerwca 2015 r., II GSK 2699/14).

Pomimo jednak, że jak wyżej wskazano, zawieszenie postępowania z przyczyn wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, to nie może być ono dowolne. Fakultatywny charakter przesłanek, o jakich mowa w tym przepisie zobowiązuje sąd w szczególności do poddania analizie skutków zawieszenia postępowania oraz celowości tego zabiegu. W niniejszej sprawie zawieszeniu postępowania sprzeciwiają się przede wszystkim zasady ekonomiki procesowej, co jest szczególnie istotne, że jej przedmiotem jest przewlekłość prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej. Z istoty skargi na przewlekłość prowadzenia postępowania wynika zaś, że jest ona wnoszona w celu zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wydając postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowego, sąd de facto dodatkowo odsuwałby w czasie zakończenie sprawy. Co równie istotne, rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na przewlekłość prowadzenia postępowania nie zamyka stronie drogi do ponownego wystąpienia z taką skargą. Taki stan rzeczy dodatkowo przemawia za brakiem celowości zawieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie. (por. Wyrok WSA z dnia 12 marca 2026 r., sygn. akt 7/26, CBOSA)

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku)



Powered by SoftProdukt