Zarządzeniem z dnia 2 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1645/23 Zastępca Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Starosty Oświęcimskiego z dnia 29 sierpnia 2023 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość w wysokości 200 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535).
Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła skarżąca.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż te, na które wskazała skarżąca.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub wpis stały. Pismami wszczynającymi postępowanie w sprawie są: skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania - art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Stosownie natomiast do treści art. 220 § 1 P.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a P.p.s.a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Podkreślić jednakże trzeba, że ustawodawca od tej zasady wprowadził wyjątek w art. 222 P.p.s.a., zgodnie z którym nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu.
W rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona przez skarżącą dotyczy decyzji Starosty Oświęcimskiego, tj. organu I instancji, od której zgodnie z informacją zawartą w odpowiedzi na skargę strona wniosła odwołanie do Wojewody Małopolskiego, który następnie decyzją z dnia 8 listopada 2023 r. utrzymał ją w mocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestia zastosowania art. 222 P.p.s.a. nie została prawidłowo rozważona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, bowiem wezwanie skarżącej do uiszczenia wpisu należało poprzedzić wyjaśnieniem, czy wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga na ww. decyzję Starosty Oświęcimskiego z dnia 29 sierpnia 2023 r. nie podlega odrzuceniu z uwagi na treść art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. Stosownie do treści art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, natomiast w myśl § 2 powołanego przepisu, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Zarządzenie wzywające stronę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi jako naruszające wskazany art. 222 P.p.s.a. należało uznać zatem za przedwczesne.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.185 § 1 w zw. z art. 197 i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
